Kavram
Eleemosyna
- Yunanca
- ἐλεημοσύνη (eleēmosynē)
- Latince
- eleemosyna
- Almanca
- Almosen
- Fransızca
- aumône
- İngilizce
- alms
- Türkçe
- sadaka
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelik kullanımda yoksula verilen şeydir. Augustinus Enchiridion 72–77'de kelimeyi genişletir: yanılana yol göstermek, özür dileyeni bağışlamak, düzeltmek için cezalandırmak da sadakadır. En büyük sadaka düşmanı bağışlamak, ilki ise insanın kendi ruhuna merhamet etmesidir: "Sadakayı düzenli vermek isteyen, kendisinden başlamalıdır." Böylece kelime toplumsal bir işten ahlâkî bir yeniden yönelişe geçer: hayatını değiştirmeyen kimsenin sadakası cezasızlık satın almaz.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 1. yy | Luka | "Sadaka verin, işte her şey size temiz olur" | Luka 11:41 |
| 1. yy | Matta | Gizli sadaka; son yargıda ölçüt | Matta 6:1–4, 25:34–41 |
| 421–423 | Augustinus | Merhamet işi; günahların gündelik telafisi; önce kendine verilir | Augustinus, Enchiridion 69–77 |
Dönüşüm: Yoksula yardımdan, her türlü merhamete; oradan da düzenli bir telafi aracına.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | ἐλεημοσύνη | eleos "acıma, merhamet" kökünden: merhamet işi. Yeni Ahit'te, Matta 6:1–4 ve Luka 11:41'de geçer. |
| Latince | eleemosyna | Yunancadan alıntı; Hristiyan Latincesinin kelimesi. Klasik Latincede karşılığı yoktur. |
| Almanca / Fransızca | Almosen / aumône | İkisi de aynı Yunanca kelimeden gelir. |
| İngilizce | alms |
Türkçe karşılığı
sadaka. sadaka: yerleşik ve canlı; Arapça sadaka kökünde "doğruluk" vardır, Yunancadaki "merhamet" değil. iyilik: fazla geniş, bonum ile karışır. hayır: gündelik, ama işi değil sonucu anlatır.
Türkçede "sadaka" muhtaca verilen para ya da yiyecek anlamına daralmıştır. Augustinus'ta kelime "merhamet işi"nin bütününü kapsar: bağışlamak, öğüt vermek, ıslah etmek de sadakadır.
Atıf ve kaynak notu
Geç antikçağda ve Orta Çağ'da sadakanın günahı telafi ettiği düşüncesi yaygınlaştı. Augustinus burada bir sınır çizer: sadaka hayat değişmeden günahı silmez (Enchiridion 70, 75, 77).
İlgili kavramlar
- paenitentia: sadaka tövbenin parçası mıdır?
- caritas: merhametin kaynağı.
- peccatum: gündelik günahların telafisi.
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: sadaka, sadakayla, sadakaları, Sadakanın
Metinlerde işaretlendiği yerler
10 yer · 10 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Augustinus, El Kitabı (İman, Ümit ve Sevgi Üzerine)67
- Augustinus, Azizlerin Takdiri ÜzerinePL44.969
- Augustinus, Yalana Karşı18
- Sevillalı Isidorus, Etimolojiler6.18_5
- Sevillalı Isidorus, Farklar (Kelimelerin Hususiyeti Üzerine)2.40_2
- Sevillalı Isidorus, Hükümler2.34
- Sevillalı Isidorus, Eşanlamlılar (Günahkâr Ruhun Ağıtı)1_2
- Sevillalı Isidorus, Kilise Vazifeleri Üzerine1.18_2
- Hegel, Hukuk Felsefesinin Ana Hatları101
- Hegel, Tarih Felsefesi Dersleri224