İçeriğe geç
Parmenides

Parmenides

Fragmanlar

Diels–Kranz 28 B

28B1B. Fragmanlar

Parmenides'in Tabiat Üzerine'si (ΠΑΡΜΕΝΙΔΟΥ ΠΕΡΙ ΦΥΣΕΩΣ)

DK 28 B 1

Kaynak: 1–30. mısralar Sextos Empeirikos, Matematikçilere Karşı VII 111–114; 28–32. mısralar Simplikios, Aristoteles'in Gök Üzerine'si Şerhi 557, 20.

Sextos Empeirikos: Onun [Ksenophanes'in] öğrencisi Parmenides, kanaate dayanan logosu, yani zayıf kabullere yaslananı reddetti; epistēmēye dayanan, yani yanılmayan logosu ölçüt olarak koydu ve hislere duyulan güvenden de uzaklaştı. Nitekim «Tabiat Üzerine»ye şöyle başlar:

Beni taşıyan kısraklar, gönlüm (thymos) nereye dek uzanırsa
oraya dek götürüyordu; çünkü beni daimōnın çok anılan yoluna
çıkarıp yürütüyorlardı, bilen insanı bütün şehirlerden geçiren yola.
O yoldan taşınıyordum; çünkü o yoldan taşıyordu beni çok akıllı kısraklar
arabayı çekerek, kızlar da yolu gösteriyordu.
Tekerlek göbeklerinde dingil, kaval gibi ötüyordu,
kızgın kızgın (çünkü iki yandan iki dönen tekerlekle
sıkıştırılıyordu), ne zaman ki Güneş'in kızları,
Gece'nin evini ardında bırakıp ışığa doğru, beni götürmek için
hızlansalar, başlarındaki peçeleri elleriyle geri iterek.
Orada Gece'nin ve Gün'ün yollarının kapısı durur;
onu bir üst eşikle taştan bir alt eşik çevreler;
kendisi göğe yükselir, kocaman kanatlarla kapanmıştır.
Bunların sırayla kilitleyip açan anahtarlarını, çok cezalandıran Dikē tutar.
Kızlar onu yumuşak sözlerle yatıştırıp
ustaca ikna ettiler; kapılardan sürgülü kilidi
onlar için hemen çeksin diye. Kanatlar açılınca
ağzı kocaman bir boşluk oluşturdu, bol tunçlu
dingilleri, çivilerle ve pimlerle tutturulmuş dingilleri,
yuvalarında sırayla döndürerek. Kızlar da oradan, kapıların arasından,
arabayı ve kısrakları dosdoğru ana yoldan sürdüler.
Tanrıça beni güler yüzle karşıladı, sağ elimi
eline aldı ve bana şu sözlerle seslendi:
«Ey ölümsüz arabacılarla yoldaş delikanlı,
seni taşıyan kısraklarla evimize varan,
hoş geldin! Çünkü seni bu yola kötü bir talih göndermedi
— gerçekten de bu yol insanların çiğnediği yoldan çok uzaktadır —,
ama hak ve adalet gönderdi. Her şeyi öğrenmen gerekir:
hem iyi yuvarlak Hakikat'in sarsılmaz yüreğini,
hem de ölümlülerin kanaatlerini (doxa); onlarda gerçek bir inandırıcılık yoktur.
Ama bunları da öğreneceksin: görünen şeylerin, her şeyin içinden geçerek,
nasıl gerçekten var olmaları gerektiğini.»

Sextos bu dizeleri şöyle açıklar: Parmenides burada kendisini taşıyan kısrakların psykhēnin akıl dışı atılımları ve istekleri olduğunu söyler (1). Daimōnun çok anılan yolunda ilerlemek, felsefi logosa göre seyretmektir; bu logos, yol gösteren bir daimōn gibi, insanı her şeyin bilgisine götürür (2–3). Önden giden kızlar hislerdir (5): «iki dönen tekerlek» derken (7–8) işitmeyi, yani sesi içeri aldıkları kulak halkalarını ima eder; görmeleri ise Güneş'in kızları diye adlandırmıştır (9); onlar «Gece'nin evini bırakıp» (9) «ışığa doğru» ilerler (10), çünkü ışık olmadan kullanılamazlar. «Çok cezalandıran» ve «sırayla kilitleyip açan anahtarları tutan» Dikē'ye varması (14), şeyleri sağlam biçimde kavrayan düşünceye varmasıdır. Dikē onu karşılayıp (22) ona iki şeyi öğreteceğini bildirir: biri «inandırıcı Hakikat'in sarsılmaz yüreği» (29), yani epistēmēnin kımıldamaz basamağıdır; öteki «ölümlülerin kanaatleri … gerçek» (30), yani kanaate dayanan her şeydir, çünkü bunlar sağlam değildir.

*Simplikios (28–32. dizeler): O adamlar iki varlık düzeni kabul ettiler: biri gerçekten var olan, akılla kavranan; öteki oluşan, hislerle kavranan. Bu ikincisine düpedüz var olan demeye yanaşmaz, ancak var gibi görünen derlerdi. Bu yüzden Parmenides hakikatin var olanla, kanaatin ise oluşanla ilgili olduğunu söyler.*

28B1

1–30 Sext. VII 111 ὁ δὲ γνώριμος αὐτοῦ [des Xenophanes] Π. τοῦ μὲν δοξαστοῦ λόγου κατέγνω, φημὶ δὲ τοῦ ἀσθενεῖς ἔχοντος ὑπολήψεις, τὸν δ᾽ ἐπιστημονικόν, τουτέστι τὸν ἀδιάπτωτον, ὑπέθετο κριτήριον, ἀποστὰς καὶ τῆς τῶν αἰσθήσεων πίστεως· ἐναρχόμενος γοῦν τοῦ Περὶ φύσεως γράφει τὸν τρόπον τοῦτον· ἵπποι … ἀληθής (anschließend ἀλλὰ σὺ … λείπεται jetzt B 7, 2–7). Folgt seine Paraphrase § 112–114: ἐν τούτοις γὰρ ὁ Παρμενίδης ἵππους μέν φησιν αὐτὸν φέρειν τὰς ἀλόγους τῆς ψυχῆς ὁρμάς τε καὶ ὀρέξεις (1), κατὰ δὲ τὴν πολύφημον ὁδὸν τοῦ δαίμονος πορεύεσθαι τὴν κατὰ τὸν φιλόσοφον λόγον θεωρίαν, ὃς λόγος προπομποῦ δαίμονος τρόπον ἐπὶ τὴν ἁπάντων ὁδηγεῖ γνῶσιν (2. 3), κούρας δ᾽ αὐτοῦ προάγειν τὰς αἰσθήσεις (5), ὧν τὰς μὲν ἀκοὰς αἰνίττεται ἐν τῶι λέγειν 'δοιοῖς … κύκλοις' (7. 8), τουτέστι τοῖς τῶν ὤτων, τὴν φωνὴν δι᾽ ὧν καταδέχονται, τὰς δὲ ὁράσεις Ἡλιάδας κούρας κέκληκε (9), δώματα μὲν Νυκτὸς ἀπολιπούσας (9), 'ἐς φάος ⟨δὲ⟩ ὠσαμένας' (10) διὰ τὸ μὴ χωρὶς φωτὸς γίνεσθαι τὴν χρῆσιν αὐτῶν. ἐπὶ δὲ τὴν 'πολύποινον' ἐλθεῖν Δίκην καὶ 'ἔχουσαν κληῖδας ἀμοιβούς' (14), τὴν διάνοιαν ἀσφαλεῖς ἔχουσαν τὰς τῶν πραγμάτων καταλήψεις. ἥτις αὐτὸν ὑποδεξαμένη (22) ἐπαγγέλλεται δύο ταῦτα διδάξειν 'ἠμὲν ἀληθείης εὐπειθέος ἀτρεμὲς ἦτορ' (29), ὅπερ ἐστὶ τὸ τῆς ἐπιστήμης ἀμετακίνητον βῆμα, ἕτερον δὲ 'βροτῶν δόξας … ἀληθής' (30), τουτέστι τὸ ἐν δόξηι κείμενον πᾶν, ὅτι ἦν ἀβέβαιον. 28–32 Simpl. de cael. 557, 20 οἱ δὲ ἄνδρες ἐκεῖνοι διττὴν ὑπόστασιν ὑπετίθεντο, τὴν μὲν τοῦ ὄντως ὄντος τοῦ νοητοῦ, τὴν δὲ τοῦ γινομένου τοῦ αἰσθητοῦ, ὅπερ οὐκ ἠξίουν καλεῖν ὂν ἁπλῶς, ἀλλὰ δοκοῦν ὄν. διὸ περὶ τὸ ὂν ἀλήθειαν εἶναί φησι, περὶ δὲ τὸ γινόμενον δόξαν. λέγει γοῦν ὁ Π. 'χρεὼ … περῶντα' (28 ff.). ἵπποι ταί με φέρουσιν, ὅσον τ᾽ ἐπὶ θυμὸς ἱκάνοι, / πέμπον, ἐπεί μ᾽ ἐς ὁδὸν βῆσαν πολύφημον ἄγουσαι / δαίμονες, ἣ κατὰ πάντ᾽ ἄστη φέρει εἰδότα φῶτα· / τῆι φερόμην· τῆι γάρ με πολύφραστοι φέρον ἵπποι / ἅρμα τιταίνουσαι, κοῦραι δ᾽ ὁδὸν ἡγεμόνευον. / ἄξων δ᾽ ἐν χνοίηισιν ἵει σύριγγος ἀυτήν / αἰθόμενος (δοιοῖς γὰρ ἐπείγετο δινωτοῖσιν / κύκλοις ἀμφοτέρωθεν), ὅτε σπερχοίατο πέμπειν / Ἡλιάδες κοῦραι, προλιποῦσαι δώματα Νυκτός, / εἰς φάος, ὠσάμεναι κράτων ἄπο χερσὶ καλύπτρας. / ἔνθα πύλαι Νυκτός τε καὶ Ἤματός εἰσι κελεύθων, / καί σφας ὑπέρθυρον ἀμφὶς ἔχει καὶ λάινος οὐδός· / αὐταὶ δ᾽ αἰθέριαι πλῆνται μεγάλοισι θυρέτροις· / τῶν δὲ Δίκη πολύποινος ἔχει κληῖδας ἀμοιβούς. / τὴν δὴ παρφάμεναι κοῦραι μαλακοῖσι λόγοισιν / πεῖσαν ἐπιφραδέως, ὥς σφιν βαλανωτὸν ὀχῆα / ἀπτερέως ὤσειε πυλέων ἄπο· ταὶ δὲ θυρέτρων / χάσμ᾽ ἀχανὲς ποίησαν ἀναπτάμεναι πολυχάλκους / ἄξονας ἐν σύριγξιν ἀμοιβαδὸν εἱλίξασαι / γόμφοις καὶ περόνηισιν ἀρηρότε· τῆι ῥα δι᾽ αὐτέων / ἰθὺς ἔχον κοῦραι κατ᾽ ἀμαξιτὸν ἅρμα καὶ ἵππους. / καί με θεὰ πρόφρων ὑπεδέξατο, χεῖρα δὲ χειρί / δεξιτερὴν ἕλεν, ὧδε δ᾽ ἔπος φάτο καί με προσηύδα· / ὦ κοῦρ᾽ ἀθανάτοισι συνάορος ἡνιόχοισιν, / ἵπποις ταί σε φέρουσιν ἱκάνων ἡμέτερον δῶ, / χαῖρ᾽, ἐπεὶ οὔτι σε μοῖρα κακὴ προὔπεμπε νέεσθαι / τήνδ᾽ ὁδόν (ἦ γὰρ ἀπ᾽ ἀνθρώπων ἐκτὸς πάτου ἐστίν), / ἀλλὰ θέμις τε δίκη τε. χρεὼ δέ σε πάντα πυθέσθαι / ἠμὲν Ἀληθείης εὐκυκλέος ἀτρεμὲς ἦτορ / ἠδὲ βροτῶν δόξας, ταῖς οὐκ ἔνι πίστις ἀληθής. / ἀλλ᾽ ἔμπης καὶ ταῦτα μαθήσεαι, ὡς τὰ δοκοῦντα / χρῆν δοκίμως εἶναι διὰ παντὸς πάντα περῶντα. — [DK: ὃς N: ὡς öteki el yazmaları; ⟨δὲ⟩ Bekker; ἀτρεμὲς N: ἀτρεκὲς Sext. § 111 R (paraphrazdaki ἀμετακίνητον ile çelişir); λόγον] τοῦτον N; τοῦτον τὸν τρόπον N. Prooimion için karş. Diels, Parmenides (ayrı basım) 8 vd.; Kranz, Berl. Sitz.-Ber. 1916, 1158 vd.; H. Fränkel, Parmenidesstudien (Gött. Nachr. 1930) 154 vd. DK üç bölüme ayırır: 1. yolculuk (1–10), 2. (geriye bakışla) yola çıkış (11–21), 3. karşılama (22–32) (Fränkel başka türlü). Başlangıç için karş. Pindaros, Ol. 6, 22 vd. 2 πολύφημον: "çok sesli söz söyleyen şarkının yolu" Fränkel; 3 δαίμονες, yani Heliadlar, Stein, Wilamowitz: δαίμονος Sext. (Proklos, Parm. 640, 39); πάντ᾽ ἄστη N: πάντ᾽ ἄτη L: πάντα τῇ ES; πάντα τατὴ Barnett, Wilamowitz; αὐτὴ G. Hermann; ἀσινῆ Meineke. 6 χνοίηισιν ἵει Diels: χνοιῆισι N: χνοιῆσιν öt.: χνοιῆς ἵει Karsten; 7 αἰρόμενος N; 9 δώματα Νυκτός: Hesiodos, Theog. 744 vd.'ndan; 10 φῶς N; κράτων Karsten: κρατερῶν Sext.; 11 vd. ἔνθα: yani Gece'nin evinde, karş. Hes. Theog. 748 vd., Hom. κ 86, Θ 15; Porphyrios (De antro nymph. 23) bu kapıları Homeros'un ν 102 vd.'ndaki iki kapısıyla ve Platon'un Devlet 614b vd.'ndaki iki ağzıyla keyfî olarak özdeşleştirir; 13 πλῆνται tekil gibi (karş. B 12, 1), 18 ἀναπτάμεναι gibi; 14 δίκην el yazmaları: ilk baskının düzeltmesi; karş. Orph. fr. 158 K.; κληῖδας ἀμοιβούς: yolu kâh kapadıkları kâh açtıkları için ("Vergelter" Fränkel; ama karş. 19 ἀμοιβαδόν); çoğul şiirseldir; 15 Hom. π 287, Μ 249'a göre; 17 ἀπτερέως Hes. fr. 96, 46 Rz.'ye göre; ταῖς δὲ θυρέτροις N; 19 ἀμοιβαδόν: karş. Demeter İlahisi 326; 20 ἀρηρότε Bergk: ἀρηρότα el yazmaları; αὐτέων N: αὐτῶν öt.; 22 vd. bütünün şiirsel biçimi için karş. Kranz, Neue Jahrb. 27 (1924) 65 vd.; 24 ἀθανάτῃσι συνήορος (θ 99) Brandis; 25 Hom. Σ 385. 424'e göre; ἵπποι N; ταί] θ᾽ αἵ G. Hermann; 26 μοῖρα κακή: Hom. Ν 602 vb.'ne göre; 29 εὐκυκλέος Simpl. (DE; -κλέος A): εὐφεγγέος Procl. Tim. 248 Schn.: εὐπειθέος Sext. vb.; ἀτρεμὲς Sext. metni ve paraphrazı, Simpl.: ἀτρεκὲς Sext. § 111 metni (ἀτερκὲς N) ve Plut. adv. Col. 1114d (karş. 28 A 34); 30 vd. karş. Ksenophanes 21 B 34; ταῖς] αἷς Plut.: τῆς Diog. (karş. 28 A 1); ἔνι] ἔτι Diog.; 31–32 Simpl.: Sextos'ta yok; 31 μαθήσεαι Simpl. DE: μαθήσεται A: μυθήσομαι F; 32 δοκίμως Simpl.; περῶντα Simpl. A: περ ὄντα DEF; Diels δοκιμῶσ᾽ εἶναι okuyup "her yanıyla araştırıldığında o görünüş-varlığın nasıl olması gerektiğini varsaymak gerekeceği" diye çevirmişti; DK esas olarak Wilamowitz'in yorumunu izler (Berl. Sitz.-Ber. a. y. 1170; ama karş. Diels, Vorsokr. 4. bs. Nachträge XXVIII). Diels 32. dizenin ardına eskiden bugünkü 7, 3 vd.'yi bağlardı. Kranz, Nachtrag: 28. dizede büyük harfli Θέμις Δίκη τε Parmenidesçi tasarıma daha uygun düşerdi (karş. B 8, 14). 6–32. dizeler (DK s. 229–230 ters taranmış) PDF'ten okundu.]

28B2DK 28 B 2

Kaynak: Proklos, Platon'un Timaios'u Üzerine Şerh I 345, 18 Diehl (B 1, 30'dan sonra); 3–8. mısralar Simplikios, Aristoteles'in Fizik'i Üzerine Şerh 116, 25.

Proklos ve Simplikios: Parmenides'in kendisinden bu öncülleri — biri, var olanın dışında kalanın var olmayan ve hiçbir şey olduğunu söyleyen öncül ki var olanın tek bir anlamda söylendiğini söyleyen öncülle aynıdır — dinlemek isteyen, onları şu dizelerde bulur:

Haydi, ben söyleyeyim, sen de dinleyip sözümü aklında tut:
düşünülebilecek araştırma yolları yalnız şunlardır.
Biri: «var» ve var olmaması imkânsız;
bu İkna'nın yoludur (çünkü Hakikat'e eşlik eder).
Öteki: «var değil» ve var olmaması gerekir;
sana söylüyorum, bu hiçbir şey öğrenilemeyen bir patikadır.
Çünkü var olmayanı bilemezsin (buna erişilemez),
dile de getiremezsin.

28B2

Procl. in Tim. I 345, 18 Diehl (nach B 1, 30) καὶ πάλιν 'εἰ δ᾽ … ἀταρπόν' καὶ 'οὔτε … φράσαις'. 3–8 Simpl. Phys. 116, 25 εἰ δέ τις ἐπιθυμεῖ καὶ αὐτοῦ τοῦ Παρμενίδου ταύτας λέγοντος ἀκοῦσαι τὰς προτάσεις, τὴν μὲν τὸ παρὰ τὸ ὂν οὐκ ὂν καὶ οὐδὲν λέγουσαν, ἥτις ἡ αὐτή ἐστι τῆι τὸ ὂν μοναχῶς λέγεσθαι, εὑρήσει ἐν ἐκείνοις τοῖς ἔπεσιν· 'ἡ μὲν … φράσαις'. B 3 schließt an. εἰ δ᾽ ἄγ᾽ ἐγὼν ἐρέω, κόμισαι δὲ σὺ μῦθον ἀκούσας, / αἵπερ ὁδοὶ μοῦναι διζήσιός εἰσι νοῆσαι· / ἡ μὲν ὅπως ἔστιν τε καὶ ὡς οὐκ ἔστι μὴ εἶναι, / Πειθοῦς ἐστι κέλευθος (Ἀληθείηι γὰρ ὀπηδεῖ), / ἡ δ᾽ ὡς οὐκ ἔστιν τε καὶ ὡς χρεών ἐστι μὴ εἶναι, / τὴν δή τοι φράζω παναπευθέα ἔμμεν ἀταρπόν· / οὔτε γὰρ ἂν γνοίης τό γε μὴ ἐὸν (οὐ γὰρ ἀνυστόν) / οὔτε φράσαις. — [DK: eskiden fr. 4. ἄγ᾽ ἐγὼν Karsten: ἄγε τῶν Procl.; μοῦναι Procl. C: μοῦσαι AB; ὡς Simpl.: Procl.'da yok; Ἀληθείη Procl. Simpl.: Bywater'ın düzeltmesi; ἔστι τε Simpl.: ἔστι γε Procl.; χρεών] belki χρεόν, karş. B 8, 45; παναπευθέα (karş. Hom. γ 88) Simpl. (EF; παραπευθέα D): παναπειθέα Procl.; ἀνυστόν Simpl.: ἐφικτόν Procl.; düşünce için karş. Platon, Devlet 477a. Kranz, Nachtrag: ἔστιν ve οὐκ ἔστιν'in çevirisi sorunu için bkz. Calogero, Gnomon 17 (1941) 201.]

28B3DK 28 B 3

Kaynak: Klemens, Stromateis VI 23 (II 440, 12 Stählin); Plotinos, Enneadlar V 1, 8.

Klemens: Aristophanes «düşünmek yapmakla eşdeğerdir» dedi; ondan önce de Eleali Parmenides şöyle demişti:

Çünkü düşünmek ve var olmak aynı şeydir.

*Plotinos: Parmenides de daha önce böyle bir görüşe dokunmuştu; çünkü var olanla nousu bir araya getiriyor, var olanı da hislerle kavranan şeyler arasına koymuyordu. «Çünkü düşünmek ve var olmak aynı şeydir» derken var olanın hareketsiz olduğunu da söyler; düşünmeyi ona eklemekle birlikte ondan her türlü bedensel hareketi kaldırır.*

28B3

Clem. Strom. VI 23 (II 440, 12 St.) Ἀριστοφάνης ἔφη 'δύναται γὰρ ἴσον τῶι δρᾶν τὸ νοεῖν' [fr. 691 K.] καὶ πρὸ τούτου ὁ Ἐλεάτης Π. 'τὸ γὰρ … εἶναι'. Plotin. Enn. V 1, 8 ἥπτετο μὲν οὖν καὶ Π. πρότερον τῆς τοιαύτης δόξης, καθόσον εἰς ταὐτὸ συνῆγεν ὂν καὶ νοῦν καὶ τὸ ὂν οὐκ ἐν τοῖς αἰσθητοῖς ἐτίθετο. 'τὸ γὰρ … εἶναι' λέγων καὶ ἀκίνητον λέγει τοῦτο, καίτοι προστιθεὶς τὸ νοεῖν σωματικὴν πᾶσαν κίνησιν ἐξαιρῶν ἀπ᾽ αὐτοῦ. An B 2 anzuschließen. τὸ γὰρ αὐτὸ νοεῖν ἐστίν τε καὶ εἶναι. — [DK: eskiden fr. 5; B 2'ye bağlanmalıdır. Kranz, Nachtrag: νοεῖν için karş. K. v. Fritz (DK I 135, 5'e eklenen inceleme).]

28B4DK 28 B 4

Kaynak: Klemens, Stromateis V 15 (II 335, 25 Stählin; Empedokles 31 B 17, 21'den sonra).

Klemens: Parmenides de şiirinde umudu ima ederek şunları söyler:

Uzakta olanlara bak, nous'la yine de sağlamca yakındadırlar;
çünkü var olanı var olana tutunmaktan koparamayacaksın,
ne düzenli bir biçimde her yana her bakımdan dağılırken
ne de bir araya toplanırken.

*Çünkü umut eden de, inanan gibi, akılla kavranan şeyleri ve gelecekte olacakları nous'la görür. Bir şeyin adil olduğunu, güzel olduğunu söylüyorsak, hakikat diye de bir şeyden söz ediyoruz; ama bunlardan hiçbirini gözlerimizle hiç görmedik, yalnızca nous'la gördük.*

28B4

Clem. Strom. V 15 (II 335, 25 St., nach Emp. [31 B 17, 21]) ἀλλὰ καὶ Π. ἐν τῶι αὑτοῦ ποιήματι περὶ τῆς ἐλπίδος αἰνισσόμενος τὰ τοιαῦτα λέγει· 'λεῦσσε … συνιστάμενον', ἐπεὶ καὶ ὁ ἐλπίζων καθάπερ ὁ πιστεύων τῶι νῶι ὁρᾶι τὰ νοητὰ καὶ τὰ μέλλοντα. εἰ τοίνυν φαμέν τι εἶναι δίκαιον, φαμὲν δὲ καὶ καλόν, ἀλλὰ καὶ ἀλήθειάν τι λέγομεν· οὐδὲν δὲ πώποτε τῶν τοιούτων τοῖς ὀφθαλμοῖς εἴδομεν, ἀλλ᾽ ἢ μόνωι τῶι νῶι. λεῦσσε δ᾽ ὅμως ἀπεόντα νόωι παρεόντα βεβαίως· / οὐ γὰρ ἀποτμήξει τὸ ἐὸν τοῦ ἐόντος ἔχεσθαι / οὔτε σκιδνάμενον πάντηι πάντως κατὰ κόσμον / οὔτε συνιστάμενον. — [DK: eskiden fr. 2. Sözcüklerin bağlanışı ve yorumu için bkz. 31 B 17, 21; Schottlaender, Hermes 62 (1927) 435 vd.; karş. [Arist.] De mundo 1, 391a 13. ἀποτμήσει Damask. (I 67, 28 Ruelle); ἔχεσθαι Damaskios: ἔχθεσθαι Clem.; dize sonu Hom. Κ 472 gibi; 3–4. dizeler büyük olasılıkla Herakleitos 22 B 91'e karşı (Patin).]

28B5DK 28 B 5

Kaynak: Proklos, Platon'un Parmenides'i Üzerine Şerh I p. 708, 16 (B 8, 25'ten sonra).

Proklos: Nereden başlasam benim için birdir;
çünkü oraya yine döneceğim.

28B5

Procl. in Parm. I p. 708, 16 (nach B 8, 25) ξυνὸν δέ μοί ἐστιν, / ὁππόθεν ἄρξωμαι· τόθι γὰρ πάλιν ἵξομαι αὖθις. — [DK: eskiden fr. 3. Karş. Herakleitos 22 B 103. OCR'daki ὁπόθεν yerine DK'nın ὁππόθεν'i (PDF'ten okundu).]

28B6DK 28 B 6

Kaynak: Simplikios, Aristoteles'in Fizik'i Üzerine Şerh 117, 2 (B 2'den sonra); 86, 25; 78, 2.

Simplikios: Çelişik önermelerin birlikte doğru olamayacağını, karşıt şeyleri aynı şeyde birleştirenleri kınadığı şu dizelerde söyler:

Söylenen ve düşünülen şeyin var olması gerekir; çünkü var olmak vardır,
hiçbir şey ise yoktur; bunları düşünmeni buyuruyorum sana.
Çünkü seni önce bu araştırma yolundan alıkoyuyorum,
sonra da şu yoldan: hiçbir şey bilmeyen ölümlülerin,
iki başlıların uydurduğu yol. Çünkü göğüslerindeki yolunu şaşırmış nousa
çaresizlik yön verir; onlar sürüklenip giderler,
sağır ve kör, şaşkın, ne yapacağını bilmeyen kalabalıklar;
var olmakla var olmamayı aynı sayarlar
ve aynı saymazlar; hepsinin yolu geri döner.

*Simplikios başka bir yerde: Akılla kavranan alanda var olanla var olmayanı bir araya getirenleri kınadıktan ve var olmayanı arayan yoldan döndürdükten sonra, «Geriye yalnızca bir yolun sözü kalıyor…» diye ekler. — Yine Simplikios: Parmenides her şeyin logosunun bir ve aynı, yani var olanın logosu olduğunu şu dizelerde söyler: «Söylenen ve düşünülen şeyin … yoktur.»*

28B6

Simpl. Phys. 117, 2 (nach B 2) ὅτι δὲ ἡ ἀντίφασις οὐ συναληθεύει, δι᾽ ἐκείνων λέγει τῶν ἐπῶν δι᾽ ὧν μέμφεται τοῖς εἰς ταὐτὸ συνάγουσι τὰ ἀντικείμενα· εἰπὼν γὰρ 'ἔστι γὰρ εἶναι … διζήσιος ⟨εἴργω⟩' ἐπάγει· 'αὐτὰρ … κέλευθος'. 78, 2 μεμψάμενος γὰρ τοῖς τὸ ὂν καὶ τὸ μὴ ὂν συμφέρουσιν ἐν τῶι νοητῶι 'οἷς … ταὐτόν' (B 6, 8. 9) καὶ ἀποστρέψας τῆς ὁδοῦ τῆς τὸ μὴ ὂν ζητούσης 'ἀλλὰ … νόημα' (B 7, 2), ἐπάγει 'μοῦνος κτλ.' (B 8, 1 ff.). [Nachtrag: 86, 25 ἀλλὰ καὶ τὸ πάντων ἓν καὶ τὸν αὐτὸν εἶναι λόγον τὸν τοῦ ὄντος ὁ Π. φησὶν ἐν τούτοις· 'χρὴ … οὐκ ἔστιν'.] χρὴ τὸ λέγειν τε νοεῖν τ᾽ ἐὸν ἔμμεναι· ἔστι γὰρ εἶναι, / μηδὲν δ᾽ οὐκ ἔστιν· τά σ᾽ ἐγὼ φράζεσθαι ἄνωγα. / πρώτης γάρ σ᾽ ἀφ᾽ ὁδοῦ ταύτης διζήσιος ⟨εἴργω⟩, / αὐτὰρ ἔπειτ᾽ ἀπὸ τῆς, ἣν δὴ βροτοὶ εἰδότες οὐδὲν / πλάττονται, δίκρανοι· ἀμηχανίη γὰρ ἐν αὐτῶν / στήθεσιν ἰθύνει πλακτὸν νόον· οἱ δὲ φοροῦνται / κωφοὶ ὁμῶς τυφλοί τε, τεθηπότες, ἄκριτα φῦλα, / οἷς τὸ πέλειν τε καὶ οὐκ εἶναι ταὐτὸν νενόμισται / κοὐ ταὐτόν, πάντων δὲ παλίντροπός ἐστι κέλευθος. — [DK: ⟨εἴργω⟩' ἐπάγει Diels; 1 τὸ yalın hâl olsa gerek, karş. Fränkel, Parmenidesstudien 181²; τ᾽ ἐὸν Simpl. F: τὸ ὂν DE; 2 μηδὲν δ᾽ Simpl. 86: μηδὲ ὂν δ᾽ 117; μηδὲν ~ μὴ ἐόν için karş. B 8, 10; μὴ δ᾽ εἶν᾽ οὐκ P. Von der Mühll; τά σ᾽ ἐγὼ Bergk (karş. Hes. Erga 367): τά γ᾽ ἐγὼ Simpl. D: τοῦ ἐγὼ E: τά γε F; 3 ⟨εἴργω⟩ Diels, B 7, 2'ye göre; 4 vd. kastedilen Herakleitosçulardır: ταὐτὸν νενόμισται κοὐ ταὐτόν = πάντα ταὐτὰ καὶ οὐ ταὐτά (22 C 1), πέλειν τε καὶ οὐκ εἶναι Herakleitos'un εἶμέν τε καὶ οὐκ εἶμεν'ine (B 49a) göre, παλίντροπος κέλευθος B 51'e göre (karş. B 60); Sophokles, Philoktetes 1222'de dönüştürülmüştür; karş. Hermes 69 (1934) 117 vd.; 5 πλάττονται, πλάζονται yerine bozulmuş (Diels, Parmenides 72); 6 πλακτόν: πλαγκτόν'un yan biçimi, B 8, 28 ἐπλάχθησαν gibi; ama bkz. Fränkel a. y. 171¹; 7 ἄκριτα: Fränkel'e göre (171; karş. B 8, 15 vd.) "karar veremeyen"; Homeros'taki sözcük (Γ 412 = ω 91) burada anlam değiştirmiş olur. B 6'nın 3–9. dizeleri (DK s. 233 ters taranmış) PDF'ten okundu.]

28B7DK 28 B 7

Kaynak: 1–2. mısralar Platon, Sofist 237a (karş. 258d); 1. mısra Aristoteles, Metafizik N 2, 1089a 2; 2–6. mısralar Sextos Empeirikos, Matematikçilere Karşı VII 114 (Sextos'ta B 1, 30'un hemen ardından).

Platon, Sofist: Büyük Parmenides, delikanlım, biz çocukken başından sonuna dek buna tanıklık eder, her seferinde hem düzyazıyla hem de ölçülü dizelerle şöyle derdi: «Çünkü var olmayanların var olduğu asla zorla kabul ettirilemeyecek; sen düşünceni bu araştırma yolundan alıkoy.» — Aristoteles: Onlar, Parmenides'in «var olmayanların var olduğu asla zorla kabul ettirilemeyecek» sözünü biri çözüp onunla göğüs göğüse çarpışmadıkça, var olan her şeyin bir, yani var olanın kendisi olacağını düşündüler; bu yüzden var olmayanın var olduğunu göstermek zorunluydu. — Sextos: Sonunda hislere değil logosa kulak vermek gerektiğini de açıkça ekler:

Çünkü var olmayanların var olduğu asla zorla kabul ettirilemeyecek;
sen düşünceni bu araştırma yolundan alıkoy,
çok şey denemiş alışkanlık da seni bu yolda zorlamasın:
bakıp da görmeyen gözü, uğuldayan kulağı
ve dili gezdirmeye. Benim söylediğim, çok tartışmalı sınamayı
logosla yargıla.

*Ama söylenenlerden açıkça görüldüğü gibi, Parmenides de epistēmēye dayanan logosu var olan şeylerdeki hakikatin ölçütü ilan ederek hislere dikkat etmekten vazgeçti.*

28B7

7, 1–2 Plato Soph. 237 A vgl. 258 D Π. δὲ ὁ μέγας, ὦ παῖ, παισὶν ἡμῖν οὖσιν ἀρχόμενός τε καὶ διὰ τέλους τοῦτο ἀπεμαρτύρατο, πεζῆι τε ὧδε ἑκάστοτε λέγων καὶ μετὰ μέτρων· 'οὐ γὰρ μήποτε τοῦτ᾽ οὐδαμῆι (so die Hss.)', φησίν, 'εἶναι μὴ ὄντα· ἀλλὰ … νόημα'. Aristot. Metaph. N 2. 1089a 2 ἔδοξε γὰρ αὐτοῖς πάντ᾽ ἔσεσθαι ἓν τὰ ὄντα, αὐτὸ τὸ ὄν, εἰ μή τις λύσει καὶ ὁμόσε βαδιεῖται τῶι Παρμενίδου λόγωι 'οὐ γὰρ … ἐόντα', ἀλλ᾽ ἀνάγκη εἶναι τὸ μὴ ὂν δεῖξαι ὅτι ἔστιν. 7, 2–7 (früher 1, 33–38) Sext. VII 114 [nach B 1: I 227, 39. 228, 12] καὶ ἐπὶ τέλει προσδιασαφεῖ τὸ μὴ δεῖν αἰσθήσεσι προσέχειν ἀλλὰ τῶι λόγωι. 'μὴ γάρ σε', φησίν, 'ἔθος … ῥηθέντα' (7, 3–7, 6 im Text § 111 — λείπεται). ἀλλ᾽ οὗτος μὲν καὶ αὐτός, ὡς ἐκ τῶν εἰρημένων συμφανές, τὸν ἐπιστημονικὸν λόγον κανόνα τῆς ἐν τοῖς οὖσιν ἀληθείας ἀναγορεύσας ἀπέστη τῆς τῶν αἰσθήσεων ἐπιστάσεως. οὐ γὰρ μήποτε τοῦτο δαμῆι εἶναι μὴ ἐόντα· / ἀλλὰ σὺ τῆσδ᾽ ἀφ᾽ ὁδοῦ διζήσιος εἶργε νόημα / μηδέ σ᾽ ἔθος πολύπειρον ὁδὸν κατὰ τήνδε βιάσθω, / νωμᾶν ἄσκοπον ὄμμα καὶ ἠχήεσσαν ἀκουήν / καὶ γλῶσσαν, κρῖναι δὲ λόγωι πολύδηριν ἔλεγχον / ἐξ ἐμέθεν ῥηθέντα. — [DK B 7 ile B 8'i tek girdide (7. 8) basar; B 7 burada ῥηθέντα'ya dek alındı, μόνος δ᾽ ἔτι μῦθος ὁδοῖο ile B 8 başlar. DK: 10 πεζῆι: "konuşma yoluyla"? 1 τοῦτο δαμῆι Arist. E, Simpl. phys. 135, 21 E, 244, 1 E, 143, 31 DE: τοῦτ᾽ οὐδαμῆι Plat., Aristot. (Ab vb.), Simpl. 244 F: τούτου οὐδαμή 143 F: τοῦτο μηδαμῇ Simpl. 135 D; ἐόντα Aristot.: ὄντα Plat. (Simpl.); 2 διζήσιος Plat. 258 (Simpl.): διζήμενος Plat. 237; 3 σ᾽ ἔθος Sext.: σε θεὸς Diog. IX 22 (karş. 28 A 1); πολύπειρον: insanların kanıları (doxai) çok yönlü deneyimden (empeiria) doğar; karş. Thuk. I 71; 4 ἄσκοπον: karş. Fränkel, Gött. gel. Anz. 1928, 271⁴; düşünce için karş. Platon, Phaidon 65b; 5 πολύδηριν Diog.: πολύπειρον Sext. (bir önceki dizeden); μῦθος Simpl.: θυμὸς Sext. Kranz, Nachtrag: Diels vaktiyle 7, 3 vd.'yi B 1, 32'ye bağlardı; H. Fränkel (Class. Phil. 41, 1946, 170) 2. dizeden sonra birkaç dizenin düştüğünü varsayar. Platon ve Aristoteles tanıklıkları (DK s. 233 ters taranmış) PDF'ten okundu.]

28B8DK 28 B 8

Kaynak: 1–52. mısralar Simplikios, Aristoteles'in Fizik'i Üzerine Şerh 144, 29 (145, 1 vd.); 1–14. mısralar aynı eser 78, 5 (B 7, 2'den sonra); 3–4. mısralar Klemens, Stromateis V 113; 38. mısra Platon, Theaitetos 180d; 43–45. mısralar Platon, Sofist 244e ve Eudemos (Simplikios, Fizik 143, 4); 44. mısra Aristoteles, Fizik Γ 6, 207a 15; 50–61. mısralar Simplikios, Fizik 38, 28; 50–59. mısralar aynı eser 30, 13; 53–59. mısralar aynı eser 179, 31.

Simplikios: Var olmayanın ortadan kaldırılmasından sonra gelen dizeler şöyledir:

Geriye yalnızca bir yolun sözü kalıyor:
«var». Bu yolun üzerinde pek çok işaret vardır:
var olan doğmamıştır ve yok olmaz,
çünkü uzuvları bütündür, sarsılmazdır ve sonu yoktur.
Ne bir zaman vardı ne bir zaman olacak, çünkü şimdi hep birlikte bütündür,
bir ve kesintisizdir. Çünkü onun hangi doğuşunu arayacaksın?
Nasıl, nereden büyümüş olabilir? Var olmayandan büyüdüğünü
söylemene de düşünmene de izin vermem; çünkü «var değil»
ne söylenebilir ne düşünülebilir. Hem hangi ihtiyaç onu,
hiçlikten başlayarak, önce değil de sonra doğmaya itebilirdi?
Öyleyse ya bütünüyle var olmalı ya da hiç olmamalı.
İnancın gücü de var olmayandan onun yanında bir şeyin
doğmasına asla izin vermeyecek. Bu yüzden Dikē, prangalarını gevşetip
onun doğmasına da yok olmasına da izin vermemiştir,
onu sıkı tutar. Bunlar hakkındaki karar şuna bağlıdır:
var mı, yok mu? Zorunlu olduğu gibi karar verilmiştir:
birini düşünülemez, adsız bir yol diye bırakmak (çünkü o gerçek
bir yol değildir), ötekinin ise var olduğuna ve gerçek olduğuna.
Var olan sonradan nasıl yok olabilir? Nasıl doğabilir?
Çünkü doğduysa var değildir; ileride bir gün var olacaksa da var değildir.
Böylece doğuş sönmüş, yok oluşun ise adı sanı kalmamıştır.
Bölünebilir de değildir, çünkü baştan başa birbirine benzer;
bir yerinde daha fazla değildir, ki bu onun bütünlüğünü engellerdi,
bir yerinde daha az da değildir; baştan başa var olanla doludur.
Bu yüzden baştan başa kesintisizdir; çünkü var olan var olana bitişir.
Ayrıca büyük bağların sınırları içinde hareketsizdir,
başlangıcı da yoktur, durması da; çünkü doğuş ve yok oluş
çok uzaklara savruldu, onları gerçek inanç kovdu.
Aynı kalarak, aynı yerde, kendi başına durur
ve böylece olduğu yerde sağlamca kalır; çünkü güçlü Anankē
onu çepeçevre kuşatan sınırın bağlarında tutar.
Bu yüzden var olanın sonsuz olması caiz değildir;
çünkü eksiği yoktur; olsaydı, her şeyden yoksun olurdu.
Düşünmek ile düşüncenin kendisi için var olduğu şey aynıdır.
Çünkü dile getirildiği var olan olmadan
düşünmeyi bulamazsın; çünkü var olanın dışında
başka hiçbir şey ne vardır ne olacaktır, madem Moira onu
bütün ve hareketsiz olmaya bağlamıştır. Bu yüzden ölümlülerin
gerçek olduğuna inanarak koydukları her şey yalnızca addır:
doğmak ve yok olmak, var olmak ve var olmamak,
yer değiştirmek ve parlak rengi başkalaştırmak.
Ama en uçta bir sınırı olduğundan, her yandan tamamlanmıştır,
iyi yuvarlak bir kürenin kütlesine benzer,
ortadan her yöne eşit ağırlıktadır; çünkü onun şurada ya da burada
biraz daha büyük ya da biraz daha küçük olması gerekmez.
Çünkü onu kendine benzer olana ulaşmaktan alıkoyacak
bir var olmayan yoktur; var olanın da şurada var olandan daha fazla,
burada daha az olması mümkün değildir, çünkü baştan başa dokunulmazdır.
Kendine her yandan eşit olduğundan, sınırlarına eşit biçimde dayanır.
Burada hakikat hakkındaki güvenilir sözümü ve düşüncemi
bitiriyorum; bundan sonra ölümlülerin kanaatlerini öğren,
sözlerimin aldatıcı düzenini dinleyerek.
Çünkü onlar iki biçimi adlandırmaya karar verdiler;
bunlardan birini adlandırmamaları gerekirdi — yanıldıkları yer orasıdır —;
bunları yapıca birbirinin zıddı olarak ayırdılar ve onlara birbirinden ayrı
işaretler koydular: bir yanda alevin göksel ateşi,
yumuşak, pek hafif, her yönde kendisiyle aynı,
ötekiyle aynı olmayan; öte yanda o öteki de kendi başına,
ilkinin zıddı olarak: karanlık gece, sık ve ağır bir yapı.
Bu düzeni sana bütünüyle akla yatkın biçimde anlatıyorum,
ki ölümlülerin hiçbir görüşü seni geride bırakmasın.

Simplikios (1–14. dizeler): «Geriye yalnızca bir yolun sözü kalıyor … pek çok işaret vardır» diye ekler ve bundan sonra gerçekten var olanın işaretlerini sayar: «var olan doğmamıştır … prangalarını gevşetip». Gerçekten var olan hakkında bunları söylerken bu var olanın doğmamış olduğunu açıkça ispat eder: çünkü ne var olandan doğmuştur — ondan önce başka bir var olan yoktu — ne de var olmayandan, çünkü var olmayan diye bir şey yoktur. Hem neden o zaman doğsun da daha önce ya da daha sonra doğmasın? Kısmen var olan, kısmen var olmayan bir şeyden de, oluşan şeylerin doğduğu gibi, doğmamıştır; çünkü kısmen var olan kısmen var olmayan, düpedüz var olandan önce bulunamaz, ondan sonra gelir.

Klemens (3–4. dizeler): Parmenides tanrı hakkında aşağı yukarı şöyle yazar: «pek çok işaret vardır … sarsılmazdır ve doğmamıştır».

Platon, Theaitetos (38. dize): Başkaları da bunun tersini ileri sürdüler; örneğin «bütüne verilen ad, bütün ve hareketsiz olan» gibi sözler ve Melissoslarla Parmenideslerin bütün bunlara karşı çıkarak ısrarla savundukları başka şeyler.

Melissos (39. dizeyle karş.): Çünkü eğer toprak, su … ve insanların gerçek olduğunu söylediği öteki şeyler varsa…

Simplikios (42. dize): «madem bütün bir aradadır» ve «en uçta bir sınır».

Platon, Sofist (43–45. dizeler): Eğer var olan, Parmenides'in de dediği gibi, bir bütünse — «iyi yuvarlak bir kürenin kütlesine benzer … şurada ya da burada» —, böyle olan var olanın bir ortası ve uçları vardır.

Eudemos (Simplikios'ta): Dolayısıyla onun söyledikleri göğe de uymaz; Eudemos'un dediğine göre bazıları «her yandan … kütlesine» dizesini işitip böyle sanmıştır. Oysa gök bölünmez değildir, bir küreye benzer de değildir; o, tabiattaki kürelerin en kusursuzudur.

Aristoteles, Fizik (44. dize): Parmenides'in Melissos'tan daha doğru söylediğini düşünmek gerekir; çünkü Melissos sonsuzun bütün olduğunu söyler, Parmenides ise bütünün «ortadan her yöne eşit» olarak sınırlı olduğunu.

Simplikios (50–61. dizeler): Akılla kavranan hakkındaki logosu tamamladıktan sonra Parmenides şunları ekler: «Burada … geride bırakmasın.»

Simplikios (50–59. dizeler): Akılla kavranan şeylerden hislerle kavranan şeylere, ya da kendi dediği gibi hakikatten kanaate geçerken, «Burada … dinleyerek» dediği yerde, Parmenides de oluşan şeylerin ilkeleri olarak öğe niteliğinde ilk bir karşıtlık koydu; buna ışık ve karanlık, ya da ateş ve toprak, ya da yoğun ve seyrek, ya da aynı ve başka der; önceki dizelerin hemen ardından şöyle söyler: «Çünkü onlar iki biçimi … ağır bir yapı.»

Simplikios (52. dize): Ölümlülerin kanaatlerine dair dizelerinin düzenini «aldatıcı» diye adlandırır.

Simplikios (53–59. dizeler): Parmenides de kanaate yönelik dizelerde sıcağı ve soğuğu ilke yapar; bunlara ateş ve toprak, ışık ve gece ya da karanlık der; hakikat hakkındaki dizelerden sonra şöyle söyler: «Çünkü onlar iki biçimi … ağır bir yapı.»

*56–59. dizeler üzerine scholion (Simplikios): Dizelerin arasına, Parmenides'in kendisine aitmiş gibi, düzyazıyla şöyle kısa bir söz de karışmıştır: «Birine seyrek, sıcak, ışık, yumuşak ve hafif denmiştir; yoğuna ise soğuk, karanlık, sert ve ağır adı verilmiştir; çünkü bunlar iki yana, her biri kendi tarafına ayrılmıştır.»*

28B8

8, 1–52 Simpl. Phys. 144, 29 [nach 28 A 21] ἔχει δὲ οὑτωσὶ τὰ μετὰ τὴν τοῦ μὴ ὄντος ἀναίρεσιν· (145) 'μοῦνος … ἀκούων'. 8, 1–14 ders. 78, 5 (nach B 7, 2) ἐπάγει 'μοῦνος … πολλὰ μάλα' καὶ παραδίδωσι λοιπὸν τὰ τοῦ κυρίως ὄντος σημεῖα· 'ὡς ἀγένητον … πέδηισιν'. ταῦτα δὴ περὶ τοῦ κυρίως ὄντος λέγων ἐναργῶς ἀποδείκνυσιν, ὅτι ἀγένητον τοῦτο τὸ ὄν· οὔτε γὰρ ἐξ ὄντος· οὐ γὰρ προϋπῆρχεν ἄλλο ὄν· οὔτε ἐκ τοῦ μὴ ὄντος· οὐδὲ γὰρ ἔστι τὸ μὴ ὄν. καὶ διὰ τί δὴ τότε, ἀλλὰ μὴ καὶ πρότερον ἢ ὕστερον ἐγένετο; ἀλλ᾽ οὐδὲ ἐκ τοῦ πῆι μὲν ὄντος πῆι δὲ μὴ ὄντος, ὡς τὸ γενητὸν γίνεται (neuplatonische Vorstellung)· οὐ γὰρ ἂν τοῦ ἁπλῶς ὄντος προϋπάρχοι τὸ πῆι μὲν ὂν πῆι δὲ μὴ ὄν, ἀλλὰ μετ᾽ αὐτὸ ὑφέστηκε. 3–4 Clem. Strom. V 113 (II 402, 8 St.) Π. δὲ … ὧδέ πως περὶ τοῦ θεοῦ γράφει· 'πολλὰ … ἀτρεμὲς ἠδ᾽ ἀγένητον'. 38 Plato Theaet. 180 D ἄλλοι αὖ τἀναντία τούτοις ἀπεφήναντο, οἷον … ὄνομ᾽ εἶναι' καὶ ἄλλα ὅσα Μέλισσοί τε καὶ Παρμενίδαι ἐναντιούμενοι πᾶσι τούτοις διισχυρίζονται. 39 vgl. Melissos 30 B 8 εἰ γὰρ ἔστι γῆ καὶ ὕδωρ … καὶ τὰ ἄλλα ὅσα φασὶν οἱ ἄνθρωποι εἶναι ἀληθῆ. 42 vgl. Simpl. Phys. 147, 13 'εἴπερ ἕν ἐστι ὁμοῦ τὸ πᾶν' (5) καὶ 'πεῖρας πύματον'. 43–45 Plat. Soph. 244 E εἰ τοίνυν ὅλον ἐστὶν ὥσπερ καὶ Π. λέγει 'πάντοθεν … τῆι ἢ τῆι', τοιοῦτόν γε ὂν τὸ ὂν μέσον τε καὶ ἔσχατα ἔχει. Eudem. bei Simpl. Phys. 143, 4 ὥστε οὐδὲ τῶι οὐρανῶι ἐφαρμόττει τὰ παρ᾽ αὐτοῦ λεγόμενα, ὥς τινας ὑπολαβεῖν ὁ Εὔδημός φησιν [fr. 13 Sp.] ἀκούσαντας τοῦ 'πάντοθεν … ὄγκωι'· οὐ γὰρ ἀδιαίρετος ὁ οὐρανός, ἀλλ᾽ οὐδὲ ὅμοιος σφαίραι, ἀλλὰ σφαῖρά ἐστιν ἡ τῶν φυσικῶν ἀκριβεστάτη. 44 Arist. Phys. Γ 6. 207a 15 βέλτιον οἰητέον Παρμενίδην Μελίσσου εἰρηκέναι· ὁ μὲν γὰρ τὸ ἄπειρον ὅλον φησίν, ὁ δὲ τὸ ὅλον πεπεράνθαι 'μεσσόθεν ἰσοπαλές'. 50–61 Simpl. Phys. 38, 28 συμπληρώσας γὰρ τὸν περὶ τοῦ νοητοῦ λόγον ὁ Π. ἐπάγει ταυτί· 'ἐν τῶι … παρελάσσηι'. 50–59 Simpl. Phys. 30, 13 μετελθὼν δὲ ἀπὸ τῶν νοητῶν ἐπὶ τὰ αἰσθητὰ ὁ Π. ἤτοι ἀπὸ ἀληθείας, ὡς αὐτός φησιν, ἐπὶ δόξαν ἐν οἷς λέγει 'ἐν τῶι … ἀκούων', τῶν γενητῶν ἀρχὰς καὶ αὐτὸς στοιχειώδεις μὲν τὴν πρώτην ἀντίθεσιν ἔθετο, ἣν φῶς καλεῖ καὶ σκότος ⟨ἢ⟩ πῦρ καὶ γῆν ἢ πυκνὸν καὶ ἀραιὸν ἢ ταὐτὸν καὶ ἕτερον, λέγων ἐφεξῆς τοῖς πρότερον παρακειμένοις ἔπεσιν 'μορφὰς … ἐμβριθές τε'. 52 Simpl. Phys. 147, 28 ἀπατηλὸν καλεῖ τῶν ἐπῶν τὸν κόσμον τὸν περὶ τὰς βροτείους δόξας. 53–59 Simpl. Phys. 179, 31 καὶ γὰρ οὗτος ἐν τοῖς πρὸς δόξαν θερμὸν καὶ ψυχρὸν ἀρχὰς ποιεῖ· ταῦτα δὲ προσαγορεύει πῦρ καὶ γῆν [Arist. p. 188a 20] καὶ φῶς καὶ νύκτα ἤτοι σκότος· λέγει γὰρ μετὰ τὰ περὶ ἀληθείας (p. 180) 'μορφὰς … ἐμβριθές τε'. — Das Ganze vielleicht an B 6 anzuschließen. SCHOLION zu 56–59. Simpl. Phys. 31, 3 καὶ δὴ καὶ καταλογάδην μεταξὺ τῶν ἐπῶν ἐμφέρεταί τι ῥησείδιον ὡς αὐτοῦ Παρμενίδου ἔχον οὕτως· 'ἐπὶ τῶιδέ ἐστι τὸ ἀραιὸν καὶ τὸ θερμὸν καὶ τὸ φάος καὶ τὸ μαλθακὸν καὶ τὸ κοῦφον, ἐπὶ δὲ τῶι πυκνῶι ὠνόμασται τὸ ψυχρὸν καὶ τὸ ζόφος καὶ σκληρὸν καὶ βαρύ· ταῦτα γὰρ ἀπεκρίθη ἑκατέρως ἑκάτερα'. — μοῦνος δ᾽ ἔτι μῦθος ὁδοῖο / λείπεται ὡς ἔστιν· ταύτηι δ᾽ ἐπὶ σήματ᾽ ἔασι / πολλὰ μάλ᾽, ὡς ἀγένητον ἐὸν καὶ ἀνώλεθρόν ἐστιν, / ἔστι γὰρ οὐλομελές τε καὶ ἀτρεμὲς ἠδ᾽ ἀτέλεστον· / οὐδέ ποτ᾽ ἦν οὐδ᾽ ἔσται, ἐπεὶ νῦν ἔστιν ὁμοῦ πᾶν, / ἕν, συνεχές· τίνα γὰρ γένναν διζήσεαι αὐτοῦ; / πῆι πόθεν αὐξηθέν; οὐδ᾽ ἐκ μὴ ἐόντος ἐάσσω / φάσθαι σ᾽ οὐδὲ νοεῖν· οὐ γὰρ φατὸν οὐδὲ νοητόν / ἔστιν ὅπως οὐκ ἔστι. τί δ᾽ ἄν μιν καὶ χρέος ὦρσεν / ὕστερον ἢ πρόσθεν, τοῦ μηδενὸς ἀρξάμενον, φῦν; / οὕτως ἢ πάμπαν πελέναι χρεών ἐστιν ἢ οὐχί. / οὐδέ ποτ᾽ ἐκ μὴ ἐόντος ἐφήσει πίστιος ἰσχύς / γίγνεσθαί τι παρ᾽ αὐτό· τοῦ εἵνεκεν οὔτε γενέσθαι / οὔτ᾽ ὄλλυσθαι ἀνῆκε Δίκη χαλάσασα πέδηισιν, / ἀλλ᾽ ἔχει· ἡ δὲ κρίσις περὶ τούτων ἐν τῶιδ᾽ ἔστιν· / ἔστιν ἢ οὐκ ἔστιν· κέκριται δ᾽ οὖν, ὥσπερ ἀνάγκη, / τὴν μὲν ἐᾶν ἀνόητον ἀνώνυμον (οὐ γὰρ ἀληθής / ἔστιν ὁδός), τὴν δ᾽ ὥστε πέλειν καὶ ἐτήτυμον εἶναι. / πῶς δ᾽ ἂν ἔπειτ᾽ ἀπόλοιτο ἐόν; πῶς δ᾽ ἄν κε γένοιτο; / εἰ γὰρ ἔγεντ᾽, οὐκ ἔστ(ι), οὐδ᾽ εἴ ποτε μέλλει ἔσεσθαι. / τὼς γένεσις μὲν ἀπέσβεσται καὶ ἄπυστος ὄλεθρος. / οὐδὲ διαιρετόν ἐστιν, ἐπεὶ πᾶν ἐστιν ὁμοῖον· / οὐδέ τι τῆι μᾶλλον, τό κεν εἴργοι μιν συνέχεσθαι, / οὐδέ τι χειρότερον, πᾶν δ᾽ ἔμπλεόν ἐστιν ἐόντος. / τῶι ξυνεχὲς πᾶν ἐστιν· ἐὸν γὰρ ἐόντι πελάζει. / αὐτὰρ ἀκίνητον μεγάλων ἐν πείρασι δεσμῶν / ἔστιν ἄναρχον ἄπαυστον, ἐπεὶ γένεσις καὶ ὄλεθρος / τῆλε μάλ᾽ ἐπλάχθησαν, ἀπῶσε δὲ πίστις ἀληθής. / ταὐτόν τ᾽ ἐν ταὐτῶι τε μένον καθ᾽ ἑαυτό τε κεῖται / χοὔτως ἔμπεδον αὖθι μένει· κρατερὴ γὰρ Ἀνάγκη / πείρατος ἐν δεσμοῖσιν ἔχει, τό μιν ἀμφὶς ἐέργει, / οὕνεκεν οὐκ ἀτελεύτητον τὸ ἐὸν θέμις εἶναι· / ἔστι γὰρ οὐκ ἐπιδευές· [μὴ] ἐὸν δ᾽ ἂν παντὸς ἐδεῖτο. / ταὐτὸν δ᾽ ἐστὶ νοεῖν τε καὶ οὕνεκεν ἔστι νόημα. / οὐ γὰρ ἄνευ τοῦ ἐόντος, ἐν ὧι πεφατισμένον ἐστιν, / εὑρήσεις τὸ νοεῖν· οὐδὲν γὰρ ⟨ἢ⟩ ἔστιν ἢ ἔσται / ἄλλο πάρεξ τοῦ ἐόντος, ἐπεὶ τό γε Μοῖρ᾽ ἐπέδησεν / οὖλον ἀκίνητόν τ᾽ ἔμεναι· τῶι πάντ᾽ ὄνομ(α) ἔσται, / ὅσσα βροτοὶ κατέθεντο πεποιθότες εἶναι ἀληθῆ, / γίγνεσθαί τε καὶ ὄλλυσθαι, εἶναί τε καὶ οὐχί, / καὶ τόπον ἀλλάσσειν διά τε χρόα φανὸν ἀμείβειν. / αὐτὰρ ἐπεὶ πεῖρας πύματον, τετελεσμένον ἐστί / πάντοθεν, εὐκύκλου σφαίρης ἐναλίγκιον ὄγκωι, / μεσσόθεν ἰσοπαλὲς πάντηι· τὸ γὰρ οὔτε τι μεῖζον / οὔτε τι βαιότερον πελέναι χρεόν ἐστι τῆι ἢ τῆι. / οὔτε γὰρ οὐκ ἐὸν ἔστι, τό κεν παύοι μιν ἱκνεῖσθαι / εἰς ὁμόν, οὔτ᾽ ἐὸν ἔστιν ὅπως εἴη κεν ἐόντος / τῆι μᾶλλον τῆι δ᾽ ἧσσον, ἐπεὶ πᾶν ἐστιν ἄσυλον· / οἷ γὰρ πάντοθεν ἶσον, ὁμῶς ἐν πείρασι κύρει. / ἐν τῶι σοι παύω πιστὸν λόγον ἠδὲ νόημα / ἀμφὶς ἀληθείης· δόξας δ᾽ ἀπὸ τοῦδε βροτείας / μάνθανε κόσμον ἐμῶν ἐπέων ἀπατηλὸν ἀκούων. / μορφὰς γὰρ κατέθεντο δύο γνώμας ὀνομάζειν· / τῶν μίαν οὐ χρεών ἐστιν —ἐν ὧι πεπλανημένοι εἰσίν— / τἀντία δ᾽ ἐκρίναντο δέμας καὶ σήματ᾽ ἔθεντο / χωρὶς ἀπ᾽ ἀλλήλων, τῆι μὲν φλογὸς αἰθέριον πῦρ, / ἤπιον ὄν, μέγ᾽ [ἀραιὸν] ἐλαφρόν, ἑωυτῶι πάντοσε τωὐτόν, / τῶι δ᾽ ἑτέρωι μὴ τωὐτόν· ἀτὰρ κἀκεῖνο κατ᾽ αὐτό / τἀντία νύκτ᾽ ἀδαῆ, πυκινὸν δέμας ἐμβριθές τε. / τόν σοι ἐγὼ διάκοσμον ἐοικότα πάντα φατίζω, / ὡς οὐ μή ποτέ τίς σε βροτῶν γνώμη παρελάσσηι. — [DK aparatı (seçme): 1 μόνος Simpl. 142; 145 F: μοῦνος 145 DE; δ᾽ ἔτι Sext. N (Nachtrag): δέ τι LE: δέ τοι vb.; μῦθος Simpl.: θυμὸς Sext.; 4 ἔστι γὰρ οὐλομελές Plut. adv. Col. 1114c, karş. Procl.: οὖλον μουνογενές Simpl., Clem., Philop.: μοῦνον μουνογενές Pseudo-Plut.; Diels Simpl. okumasını yeğlemişti, Kranz'a göre μουνογενές'e bir önceki dizedeki ἀγένητον karşı çıkar (Nachtrag: Festugière Tim. 31b 3'e dayanarak οὖλον μουνογενές τε'yi yeğler); ἠδ᾽ ἀτέλεστον Homeros kalıbı, yani "zamanda erekten yoksun"; οὐδ᾽ ἀτέλεστον Brandis (yanlış); 7 διζήσεαι Simpl. cael. 137, 1; 8 Wilamowitz: πῆι πόθεν αὐξηθέν; — Diels burada bir boşluk varsayıp ⟨οὔτ᾽ ἐκ τοῦ ἐόντος ἔγεντ᾽ ἄν· ἄλλο γὰρ ἂν πρὶν ἦεν⟩ diye doldurmuştu, ama 6–7. dizeler varolandan oluş ve büyümeyi zaten apaçık olarak dışlar; οὐδ᾽ Kranz: οὔτ᾽ el yazmaları; ἐόντος Simpl. cael.; 10 ὕστερον ἢ πρόσθεν: "önceden değil de sonradan" Burnet, Heidel; φῦν Simpl. phys. 78 E; 162; 11 χρεών: karş. B 2, 5; 12 μὴ ἐόντος Diels: μὴ ὄντος Simpl.; ἔκ γε μὴ ὄντος 78 F; οὔτε ποτ᾽ ἐκ τοῦ ἐόντος Reinhardt (B 8, 7'deki οὐδ᾽ ἐκ μὴ ἐόντος'a koşut); 14 πέδηισιν Simpl.; χαλάσασα πέδηισιν (~ οὐ κατέχουσα) Hom. Z 226'daki gibi; 15 ἔστι Simpl. D: ἔνεστιν EF; 17 ἀνόητον Simpl. F: ἀνόνητον DE; 19 Karsten, Stein: ἔπειτα πέλοι τὸ ἐόν el yazmaları, Diels; ἄν κε Stein; 20 ἔγεντ᾽ Bergk: ἔγετ᾽ Simpl. D: ἐγένετ᾽ EF; 21 τὼς phys. EF: πῶς D; ἄπυστος phys. F, cael. A: ἄπαυστος cael. DE; 24 δ᾽ ἔμπλεον Simpl. phys. DE; 25 τῶι] τὸ Simpl. 86 DE; 26 vd. yani o bir ἄπειρον değildir; 28 τῆλε Scaliger: τῆδε Simpl.; ἐπλάχθησαν (karş. B 6, 6) phys. 145: ἐπλάγχθησαν 39. 79; 29 öz ve yer bakımından özdeşlik kastedilir, ama sözcükler kuşkulu: ταὐτόν τ᾽ Simpl. phys. 30 Ea. 145: ταὐτὸν ὂν 143: ταὐτόν τε ὂν 30 DF; ταὐτὸν δ᾽ ἐν ταὐτῶι μίμνει Proclus (karş. Ksenophanes B 26, 1; Fränkel böyle okur ve sonraki dizede μενεῖ der); 30 χοὔτως Simpl. 145: οὕτως 30; ἔμπεδον: Herakleitos'a karşı mı? (karş. 22 B 91); 31 τό Simpl. 145: τε 30; dize sonu Hom. N 706 gibi; 32 οὕνεκεν burada ve 34. dizede Fränkel'e göre açıklandı (Heidel de benzer); τὸ ἐὸν Simpl. 40 F: τεὸν Simpl. 30; 145; 40 DE; 33 ἐπιδευές Simpl. 30 EaF; 40 Ea; 145: ἐπιδεὲς 40 DEF; [μὴ] Bergk, ama dizenin okunuşu kuşkulu kalır (karş. Fränkel 187); Nachtrag: ἔστι γὰρ οὐκ ἐπιδεές· μὴ ἐὸν δ᾽ ἂν παντὸς ἐδεῖτο P. Friedländer; παντὸς: karş. E. Loew, Rh. Mus. 78 (1929) 156¹; 34 οὕνεκεν "ki" anlamında, Odysseia'daki gibi (Fränkel); Nachtrag (Friedländer): "Daha yalın olan νοεῖν = εἶναι (ἐόν) özdeşliğidir; öyleyse οὕνεκεν ἔστι νόημα tam da bu ἐόν olur, yani eski yorum ("uğruna/ötürü") daha olasıdır"; karş. Platon, Parmenides 132b–c; 36 οὐδὲν γὰρ Simpl. 86: οὐδ᾽ εἰ χρόνος 146; ⟨ἢ⟩ Preller; οὐδ᾽ ἦν γὰρ ἢ ἔστιν Bergk; 38 οὖλον ἀκίνητον τελέθει τῶι παντ(ὶ) ὄνομ᾽ εἶναι Platon (serbest); ὄνομα (οὔνομα) ἔσται Simpl. 86 FD: ὀνόμασται 86 E: ὠνόμασται 145; 41 karş. Hom. E 858, Emped. B 21, 1; 45 χρεόν Platon, Simpl. 145 E: χρεὼν DF; 46 οὐκ ἐὸν iyi Aldus okuması: οὔτε ὂν Simpl. EF: οὔτε ἐόν D; οὔ τεον (= οὔ τι) Diels; ama metin kuşkulu kalır; οὐδὲ γὰρ οὔτ᾽ ἐὸν ἔστι … ve 49. dizede τοίγαρ Wilamowitz; ἱκνεῖσθαι Simpl. DE: κινεῖσθαι F; 47 κεν Karsten: καὶ ἐν Simpl.; 49 οἷ Diels: οἱ Simpl.; açıklama Fränkel'e göre (187); κύρει Stein: κυρεῖ Simpl. EF: κυροῖ D; 50 παύω phys. 30; 41 F; 145: παύσω cael., phys. 30; 41 DE; 51 βροτείας phys. 145: βροτείους 30 (karş. 147, 28); 52 ἐπέων: karş. E. Hoffmann, Die Sprache u. d. archaische Logik 10; 53 γνώμας Simpl. 38; 180 F: γνώμαις 30; 180 DE; ὀνομάζειν: karş. B 8, 38; 9, 1; 19, 3; 54 χρεὼν (karş. B 2, 5 ve not) ὀνομάζειν ile tamamlanmalı; πεπλανημένοι εἰσίν: yani kanı (doxa) yandaşları; 55 τἀντία Simpl. 39; 180; 30 F: ἐναντία 30 DE; τἀντία (burada 59. dizedeki gibi) zarf, karş. Thuk. VII 79 τἀναντία διαστῶμεν; δ᾽ ἐκρίναντο Simpl. 39 F: δὲ κρίναντο 30: δ᾽ ἐκρίνοντο 39 DE; δέμας Platt; 57 ἤπιον: karş. Emped. B 17, 18 (v. l.) αἰθέρος ἤπιον ὕψος; [ἀραιὸν] Diels: μέγ᾽ ἀραιὸν ἐλαφρὸν Simpl. 30; 38 F: ἀραιὸν ἐλαφρὸν 38 DEEa; 180 E: ἀρ ἐλαφρὸν 180 DF; μέγ᾽ ἐλαφρὸν için karş. Platon, Tim. 56a ἐλαφρότατον; bir scholiastın açımlayıcı etkinliğinden bu glossa dışında Simplikios nüshasında yukarıdaki scholion da kalmıştır (karş. Parm. 96); ἀραιόν için karş. 28 A 37. 43, ἀραιότατα Emped. B 104; Preller: ἠπιόφρον μέγ᾽ ἀραιόν; 58 κατ᾽ αὐτό Simpl. 30 F; 38 EaF; 180 F: öbürlerinde κατὰ ταὐτό; 59 τἀντία Simpl. 31 F; 39 EaF; 180 DE: τἀναντία Simpl. 31 DE; 180 DF; κατ᾽ αὐτὸ τἀντία = κατ᾽ αὐτὸ τἀναντία, αὐτό zarfa bağlı bir ek; ἀδαῆ: δάος "ışık" sözcüğünden, yalnızca bu anlamda burada (?); ἀλαῆ Herwerden; karş. Fränkel 177¹; ἀδαῆ: ἄπειρον (?) Hesykhios; 60 τὸν] τῶν Karsten; πάντα hem ileriye hem geriye bağlanabilir; 61 γνώμη] γνώμηι Stein; scholion 10 ὀνόμασται F (kuşku uyandıran biçim scholionun 14. satırıyla doğrulanıyor gibi): ὠνόμασται DE: ὄνομ᾽ ἐστί Diels, B 8, 38'e göre; karş. Emped. 31 B 8, 4: νενόμισται P. Von der Mühll; 15 ἑκατέρωσε H. Fränkel. Nachtrag: s. 236, 7 (14. dize) için karş. B 1, 28 notu (Θέμις Δίκη τε); 26–33 için Cherniss 481. Metin 7. dizeye dek DK s. 235'ten; 8–20. dizeler (DK s. 236), 45–55. dizeler (DK s. 239), 56–61. dizeler ve scholion (DK s. 240) ters taranmış sayfalardan, Simplikios/Klemens tanıklıklarının baş kısmı (DK s. 233) PDF'ten okundu. Klemens yeri OCR'da "v 118"; 113 okundu ⟦?⟧.]

28B9DK 28 B 9

Kaynak: Simplikios, Aristoteles'in Fizik'i Üzerine Şerh 180, 8 (B 8, 59'dan sonra).

Simplikios: Biraz sonra yine şöyle der:

Ama madem her şeye ışık ve gece adı verilmiştir
ve kendi güçlerine uyan şeyler de şunlara ve bunlara verilmiştir,
her şey birlikte ışıkla ve görünmez geceyle doludur,
ikisi de eşit olarak; çünkü ikisinden hiçbirinde payı olmayan hiçbir şey yoktur.

*Eğer «ikisinden hiçbirinde payı olmayan hiçbir şey yoksa», ikisinin de ilke olduğu ve birbirinin zıddı olduğu açıkça görülür.*

28B9

Simpl. Phys. 180, 8 [nach B 8, 59] καὶ μετ᾽ ὀλίγα πάλιν· 'αὐτὰρ … μηδέν'. εἰ δὲ 'μηδετέρωι μέτα μηδέν', καὶ ὅτι ἀρχαὶ ἄμφω καὶ ὅτι ἐναντίαι δηλοῦται. αὐτὰρ ἐπειδὴ πάντα φάος καὶ νὺξ ὀνόμασται / καὶ τὰ κατὰ σφετέρας δυνάμεις ἐπὶ τοῖσί τε καὶ τοῖς, / πᾶν πλέον ἐστὶν ὁμοῦ φάεος καὶ νυκτὸς ἀφάντου / ἴσων ἀμφοτέρων, ἐπεὶ οὐδετέρωι μέτα μηδέν. — [DK: 3 ἴσων: karş. 31 B 17, 27; dizenin ikinci yarısı için karş. Fränkel 176 vd.; μηδέν biçimi herhalde (olmaz)lığın anlatımı. Diels'e göre ἐπεί daha çok yalnızca ἴσων ἀμφοτέρων'u açıklar; o "çünkü hiçbirine ötekinden pay düşmez" diye yorumlar ve μηδέν için Platon, Tim. 77b ile, οὐδετέρου'nun düşmesi için Soph. Phil. 138 ile karşılaştırır. Çeviri DK Almancasını ("denn nichts ist möglich, was unter keinem von beiden steht") izler. DK s. 240–241 ters taranmış; metin PDF'ten okundu.]

28B10DK 28 B 10

Kaynak: Klemens, Stromateis V 138 (II 419, 12 St.); karş. Plutarkhos, Kolotes'e Karşı 1114b.

Klemens: Hakiki öğrenmeye varmak isteyen, Eleali Parmenides'in şu vaadine kulak versin:

Aithērin tabiatını ve aithērdeki bütün
işaretleri, saf ve parlak güneş meşalesinin
yakıp yok eden işlerini ve nereden doğduklarını bileceksin;
yuvarlak gözlü ayın dolaşan işlerini
ve doğuşunu öğreneceksin; çepeçevre kuşatan göğü de bileceksin:
nereden doğduğunu ve Anankē'nin onu nasıl götürüp
yıldızların sınırlarını tutmaya bağladığını.

*Karş. Plutarkhos (Parmenides hakkında): O bir dünya düzeni de kurmuştur; aydınlıkla karanlığı öğeler olarak karıştırır ve görünen her şeyi bunlardan ve bunlar aracılığıyla meydana getirir. Toprak, gök, güneş ve ay hakkında çok şey söylemiş, insanların doğuşunu da anlatmıştır. Tabiat araştırmasında eski bir adam olarak, başkasının eserini bozmayıp kendi eserini yazan biri olarak, önemli şeylerden hiçbirini söylenmeden bırakmamıştır.*

28B10

Clem. Strom. V 138 (II 419, 12 St.) ἀφικόμενος οὖν ἐπὶ τὴν ἀληθῆ μάθησιν [Christi] ὁ βουλόμενος ἀκουέτω μὲν Παρμενίδου τοῦ Ἐλεάτου ὑπισχνουμένου· 'εἴσηι … ἄστρων'. Vgl. Plut. adv. Col. 1114 B (über Parmenides) ὅς γε καὶ διάκοσμον πεποίηται καὶ στοιχεῖα μιγνὺς τὸ λαμπρὸν καὶ σκοτεινὸν ἐκ τούτων τὰ φαινόμενα πάντα καὶ διὰ τούτων ἀποτελεῖ· καὶ γὰρ περὶ γῆς εἴρηκε πολλὰ καὶ περὶ οὐρανοῦ καὶ ἡλίου καὶ σελήνης καὶ γένεσιν ἀνθρώπων ἀφήγηται· καὶ οὐδὲν ἄρρητον ὡς ἀνὴρ ἀρχαῖος ἐν φυσιολογίαι καὶ συνθεὶς γραφὴν ἰδίαν, οὐκ ἀλλοτρίας διαφθοράν, τῶν κυρίων παρῆκεν. εἴσηι δ᾽ αἰθερίαν τε φύσιν τά τ᾽ ἐν αἰθέρι πάντα / σήματα καὶ καθαρᾶς εὐαγέος ἠελίοιο / λαμπάδος ἔργ᾽ ἀίδηλα καὶ ὁππόθεν ἐξεγένοντο, / ἔργα τε κύκλωπος πεύσηι περίφοιτα σελήνης / καὶ φύσιν, εἰδήσεις δὲ καὶ οὐρανὸν ἀμφὶς ἔχοντα / ἔνθεν [μὲν γὰρ] ἔφυ τε καὶ ὥς μιν ἄγουσ(α) ἐπέδησεν Ἀνάγκη / πείρατ᾽ ἔχειν ἄστρων. — [DK: 2 bundan sonra Emped. 31 B 38; 3 ἔργ᾽ ἀίδηλα Hom. E 757. 872'den, Aristarkhos'a karşı; karş. Hesiod fr. 123 Rz.²; 6 [μὲν γὰρ] Sylburg; ἔφυ Sylburg: ἔφυγε el yazması. Nachtrag: Heinimann (Nomos und Physis 90 vd.); φύσις 1. ve 5. dizelerde birbirine bu kadar yakın olmasına karşın farklı tondadır: 1. dizede "doğa", neredeyse "öz", 5. dizede "köken, doğuş" (karş. Herakleitos B 1. 112; Ksenophanes B 32; Arist. Phys. 2, 1. 193b 12). Nachtrag (Friedländer): ἀίδηλος için Hom. A 155 scholionuna göre iki yorum vardı; καθαρᾶς εὐαγέος'un yanında Parmenides'in onu μεγαλόδηλος ("pek görünür") anlamında anlamış olması olasıdır. Nachtrag: διάκοσμος'un Parmenides'teki anlamı için bu Plutarkhos yeri ve Simplikios (B 19) önemlidir; ikisi de eseri henüz bütünüyle okumuştu. DK s. 241 ters taranmış; metin PDF'ten okundu.]

28B11DK 28 B 11

Kaynak: Simplikios, Aristoteles'in Gök Üzerine'si Şerhi 559, 20.

Simplikios: Parmenides hislerle kavranan şeyler hakkında söze başlayacağını söyler: [Anlatacağım] nasıl toprak, güneş ve ay,
ortak aithēr, göğün sütü, en uçtaki
Olympos ve yıldızların sıcak gücü
doğmaya atıldılar. *Ardından oluşan ve yok olan şeylerin doğuşunu hayvanların uzuvlarına varıncaya dek anlatır.*

28B11

Simpl. de cael. 559, 20 Π. δὲ περὶ τῶν αἰσθητῶν ἄρξασθαί φησι λέγειν· πῶς γαῖα καὶ ἥλιος ἠδὲ σελήνη / αἰθήρ τε ξυνὸς γάλα τ᾽ οὐράνιον καὶ ὄλυμπος / ἔσχατος ἠδ᾽ ἄστρων θερμὸν μένος ὡρμήθησαν / γίγνεσθαι. καὶ τῶν γινομένων καὶ φθειρομένων μέχρι τῶν μορίων τῶν ζώιων τὴν γένεσιν παραδίδωσι. — [DK: 2 ξυνός: karş. 31 B 38, 4; 3 μένος Homeros'taki gibi (karş. Z 182). Nachtrag: παραδίδωσι DEc: παραδεδώκασι Ab; aşağıda (B 12) παραδέδωκεν. "Söylemeye başlayacağım" DK Almancasına (Ich will zu reden beginnen) göre Simplikios'un bağlam sözünden eklendi. DK s. 241 ters taranmış; metin PDF'ten okundu.]

28B12DK 28 B 12

Kaynak: 1–3. mısralar Simplikios, Aristoteles'in Fizik'i Üzerine Şerh 39, 12 (B 8, 61'den sonra); 2–6. mısralar aynı eser 31, 10; 4. mısra için aynı eser 34, 14.

Simplikios: Biraz sonra iki öğeden söz ettikten sonra, etkin olanı da ekleyerek şöyle der:

Çünkü daha dar halkalar katışıksız ateşle doldu,
onların üstündekiler geceyle; ama aralarına alevin payı salınır.
Bunların ortasında her şeyi yöneten daimōn durur;
çünkü her yerde iğrenç doğuşu ve birleşmeyi o başlatır,
dişiyi erkekle, erkeği de tersine
dişiyle birleşmeye göndererek.

*Simplikios başka bir yerde: Parmenides yalnız oluştaki cisimlerin değil, oluşu tamamlayan cisimsiz şeylerin de etkin sebebini açıkça vermiştir: «aralarına alevin payı … dişiyle». — Yine Simplikios: O, etkin sebep olarak tek ve ortak bir sebep koyar: her şeyin ortasına yerleşmiş ve bütün oluşun sebebi olan daimōn.*

28B12

1–3 Simpl. Phys. 39, 12 (nach B 8, 61) μετ᾽ ὀλίγα δὲ πάλιν περὶ τῶν δυεῖν στοιχείων εἰπὼν ἐπάγει καὶ τὸ ποιητικὸν λέγων οὕτως· 'αἱ γὰρ … κυβερνᾶι'. 2–6 ebenda 31, 10 καὶ ποιητικὸν δὲ αἴτιον οὐ σωμάτων μόνον τῶν ἐν τῆι γενέσει ἀλλὰ καὶ ἀσωμάτων τῶν τὴν γένεσιν συμπληρούντων σαφῶς παραδέδωκεν ὁ Π. λέγων· 'αἱ δ᾽ ἐπὶ … θηλυτέρωι'. 4 ebenda 34, 14 καὶ ποιητικὸν αἴτιον ἐκεῖνος μὲν ἓν κοινὸν τὴν ἐν μέσωι πάντων ἱδρυμένην καὶ πάσης γενέσεως αἰτίαν δαίμονα τίθησιν. Vgl. A 37. αἱ γὰρ στεινότεραι πλῆντο πυρὸς ἀκρήτοιο, / αἱ δ᾽ ἐπὶ ταῖς νυκτός, μετὰ δὲ φλογὸς ἵεται αἶσα· / ἐν δὲ μέσωι τούτων δαίμων ἣ πάντα κυβερνᾶι· / πάντα γὰρ ⟨ἣ⟩ στυγεροῖο τόκου καὶ μίξιος ἄρχει / πέμπουσ᾽ ἄρσενι θῆλυ μιγῆν τό τ᾽ ἐναντίον αὖτις / ἄρσεν θηλυτέρωι. — [DK: 1 πλῆντο (karş. Hom. P 499) Bergk: πλῆιντο Simpl. EF: πλεῖντο E; H. Fränkel B 1, 13'teki gibi πλῆνται; ἀκρήτοιο Stein: ἀκρήτοις EaD: ἀκρίτοις EF; 3 "πάντων, πᾶσιν, πάντη düzeltmeleri ⟨ἣ⟩ eklenince gereksizleşir" Diels; karşı: Fränkel 181²; 4 μιγῆν Stein (karş. B 8, 10): μιγὲν Simpl.; αὖτις F: αὖθις DE. Diels'in kozmos tasarımı üzerine uzun notu (DK s. 242): A 37'ye göre kozmosta iki tür halka (stephanai) vardır — (A) katışıksız ateş ve topraktan, (B) karışıktan oluşan; A'nın ikişer geniş ve dar halkası vardır: çevrede en uçtaki Olympos (sağlam gök kubbesi, topraktan; geniş halka) ve aithēr ateşi (αἰθὴρ ξυνός; dar halka); yerde yer kabuğu (geniş) ve yer içindeki volkanik ateş (dar, çekirdek). Merkez ile çevre arasında karışık halkalar döner: Samanyolu, güneş, ay ve gezegenler. Evren halkalarının ortasındaki daimonu Berger güneşe yerleştirir (karş. B 1, 9'daki Heliadlar); Simplikios (34, 14) ise evrenin ortasına, yani çekirdek ateşe (= Pythagorasçıların Hestia'sı) koyar. Karş. şimdi Fränkel 178 vd.; daimonun yeri için Reinhardt, Parmenides 12 vd.; ona Empedokles'in Philotēs'i karşılık gelir (31 B 17, 25). 1. dizedeki γάρ, önce en dıştaki gece halkasının anlatıldığını gösterir; buna göre 6. dizeden sonra en içteki (yer) anılmıştır. Nachtrag: στυγερὸς τόκος deyimi, kanıya göre dünyanın (orphik-)pythagorasçı niteliğini, B 13 bağlamında anılan psykhē göçü öğretisi kadar açıkça gösterir; Gigon, Ursprung d. griech. Phil. 276 vd. B 12'nin baş kısmı ve Simplikios bağlamları DK s. 242'den, 2–6. dizeler DK s. 243'ten.]

28B13DK 28 B 13

Kaynak: Platon, Şölen 178b (karş. 195c); Aristoteles, Metafizik A 4, 984b 23; Plutarkhos, Erōs Üzerine 13, 756f; Simplikios, Aristoteles'in Fizik'i Üzerine Şerh 39, 18 (B 12, 3'ten sonra).

Bütün tanrılardan ilk önce Erōs'u tasarladı…

Platon, Şölen: Parmenides doğuşu (Genesis) böyle anlatır. — Platon başka bir yerde: Hesiodos'la Parmenides'in tanrılar hakkında anlattığı o eski olaylar, eğer doğru söylüyorlarsa, Erōs'un değil Anankē'nin işiydi. — Aristoteles: Böyle bir şeyi ilk arayanın Hesiodos olduğu sanılabilir, ya da varlıkların arasına sevgiyi ya da arzuyu ilke olarak koyan başka biri, örneğin Parmenides; çünkü o da evrenin doğuşunu kurarken «Bütün tanrılardan ilk önce Erōs'u tasarladı» der. — Plutarkhos: Bu yüzden Parmenides kozmogonisinde Erōs'u Aphrodite'nin işlerinin en eskisi olarak gösterir. — Simplikios: Parmenides onun [daimōnun] *tanrıların da sebebi olduğunu söyler, «Bütün tanrılardan ilk önce…» diyerek; psykhēleri kâh görünür olandan görünmeyene, kâh tersine onun gönderdiğini de söyler.*

28B13

Plato Symp. 178 B Π. δὲ τὴν γένεσιν λέγει 'πρώτιστον … πάντων'. [Nachtrag: vgl. 195 C (φημὶ …) τὰ … παλαιὰ πράγματα περὶ θεούς, ἃ Ἡσίοδος καὶ Παρμενίδης λέγουσιν, Ἀνάγκηι καὶ οὐκ Ἔρωτι γεγονέναι, εἰ ἐκεῖνοι ἀληθῆ ἔλεγον.] Aristot. Metaph. A 4 p. 984 b 23 ὑποπτεύσειε δ᾽ ἄν τις Ἡσίοδον πρῶτον ζητῆσαι τὸ τοιοῦτον, κἂν εἴ τις ἄλλος ἔρωτα ἢ ἐπιθυμίαν ἐν τοῖς οὖσιν ἔθηκεν ὡς ἀρχήν, οἷον καὶ Π.· οὗτος γὰρ κατασκευάζων τὴν τοῦ παντὸς γένεσιν 'πρώτιστον μέν', φησίν, 'Ἔρωτα … πάντων'. Plut. Amat. 13 p. 756 F διὸ Π. μὲν ἀποφαίνει τὸν Ἔρωτα τῶν Ἀφροδίτης ἔργων πρεσβύτατον ἐν τῆι κοσμογονίαι γράφων 'πρώτιστον … πάντων'. Simpl. Phys. 39, 18 (nach B 12, 3) ταύτην [nämlich d. Daimon] καὶ θεῶν αἰτίαν εἶναί φησι λέγων 'πρώτιστον … πάντων' κτλ. καὶ τὰς ψυχὰς πέμπειν ποτὲ μὲν ἐκ τοῦ ἐμφανοῦς εἰς τὸ ἀειδές, ποτὲ δὲ ἀνάπαλίν φησιν. πρώτιστον μὲν Ἔρωτα θεῶν μητίσατο πάντων … — [DK: Diels'le birlikte Platon'un Şölen 178b'deki (karş. 195) Parmenides alıntısını bir metin genişletmesi saysak bile tanıklık kabul edilmelidir; karş. 9 B 2. Karşı: Wilamowitz, Platon II 341; Glaube d. Hellenen II 215¹; Genesis'i kişi olarak ilk K. F. Hermann almıştır. 16 πρώτιστον] πρῶτον Arist. iyi el yazmaları. Burada bir tanrısal figürler kataloğu geliyordu; bu ölçüde Reinhardt, Parmenides 18 haklı; karş. yukarıda 28 A 37 ve not. Öznesi DK'ya göre doğumun ya da sevginin daimonudur (B 12).]

28B14DK 28 B 14

Kaynak: Plutarkhos, Kolotes'e Karşı 15, 1116a.

Plutarkhos: Kızgın demire ateş, aya da güneş demeyip onu, Parmenides'e göre, geceleyin ışıldayan, toprağın çevresinde dolaşan, başkasından gelen ışık *diye adlandıran kişi, demirin kullanımını da ayın tabiatını da ortadan kaldırmış olmaz.*

28B14

Plut. adv. Colot. 15 p. 1116 A οὐδὲ γὰρ ὁ πῦρ μὴ λέγων εἶναι τὸν πεπυρωμένον σίδηρον ἢ τὴν σελήνην ἥλιον, ἀλλὰ κατὰ Παρμενίδην νυκτιφαὲς περὶ γαῖαν ἀλώμενον ἀλλότριον φῶς ἀναιρεῖ σιδήρου χρῆσιν ἢ σελήνης φύσιν. — [DK: νυκτὶ φάος Plut.: düzelten Scaliger; ἀλλότριον = Theophrastos'taki ψευδοφανές [28 B 21]; ἀλλότριον φῶς Hom. E 214'teki (ἀλλότριος φώς "yabancı adam") deyişin oyunlu bir taklidi, Empedokles B 45'te yeniden alınır. Türkçede φῶς "ışık" ile φώς "adam" arasındaki oyun korunamadı.]

28B15DK 28 B 15

Kaynak: Plutarkhos, Ay'ın Yüzü Üzerine 16, 6, 929a.

Plutarkhos: Gökteki bunca cismin arasında başkasının ışığına muhtaç olarak dolaşan yalnız odur [ay], Parmenides'in dediği gibi gözünü hep güneşin ışınlarına dikerek.

28B15

Plut. de fac. lun. 16, 6 p. 929 A τῶν ἐν οὐρανῶι τοσούτων τὸ πλῆθος ὄντων μόνη φωτὸς ἀλλοτρίου δεομένη περίεισι [Mond] κατὰ Π. αἰεὶ παπταίνουσα πρὸς αὐγὰς ἠελίοιο. — [DK: Hom. μ 233'e göre.]

28B15aDK 28 B 15a

Kaynak: Basileios'a scholion 25 (Pasquali yay., Gött. Nachr. 1910, s. 201, 2).

Basileios'a scholion («yerin altında duranın su olduğunu kabul edersen» sözü üzerine): Parmenides şiirinde toprağa «kökleri suda olan» *demiştir.*

28B15a

Schol. Basil. 25 [ed. Pasquali Gött. Nachr. 1910 p. 201, 2]. Zu ἐὰν ὑποθῆις ἑαυτῶι ὕδωρ εἶναι τὸ ὑποβεβλημένον τῆς γῆς] Π. ἐν τῆι στιχοποιίαι ὑδατόριζον εἶπεν τὴν γῆν. — [DK: ὑδατόριζον: karş. 21 A 47 (I 125, 26. 35 vd.); Hes. Theog. 728. 812 vd. Fragman yalnızca tek sözcük olduğundan tüm girdi italik; aktarılan sözcük tırnakla verildi.]

28B16DK 28 B 16

Kaynak: Aristoteles, Metafizik Γ 5, 1009b 21; karş. Theophrastos, Hisler Üzerine 3 (28 A 46).

Aristoteles:

Her birinin çok dolaşan uzuvlarının karışımı nasılsa,
insanlarda nous da öyle bulunur; çünkü düşünen şey,
insanlarda, hepsinde ve her birinde, aynıdır: uzuvların
tabiatı; çünkü fazla olan, düşüncedir.

28B16

Aristot. Metaph. Γ 5. 1009 b 21 vgl. A 46. ὡς γὰρ ἕκαστος ἔχει κρᾶσιν μελέων πολυπλάγκτων, / τὼς νόος ἀνθρώποισι παρίσταται· τὸ γὰρ αὐτό / ἔστιν ὅπερ φρονέει μελέων φύσις ἀνθρώποισιν / καὶ πᾶσιν καὶ παντί· τὸ γὰρ πλέον ἐστὶ νόημα. — [DK: Yeni bir yorum denemesi için bkz. H. Fränkel 171 vd.; biz Diels'inkine bağlı kalıyoruz (karş. Theophrastos'un yorumu A 46), yalnız 1. dizede Fränkel ile ἕκαστος okuyoruz; μέλεα'yı Rostagni öğeler diye yorumlar (Gnomon 1, 1927, 153); 1 ἕκαστος Arist. E J: ἑκάστῳ Arist. Ab: ἑκάστοτ᾽ Arist. E J, Theophr.; ἔχει (ya da ἔχῃ) Arist.: ἔχειν Theophr.; πολυπλάγκτων Theophr.: -κάμπτων Arist.; 2 τὼς] ὡς Arist. E; παρίσταται (karş. ἔρασαι Theokr. 1, 78; ἔραται 2, 149; Meister, Hom. Kunstsprache 96) Arist.: παρέστηκε⟨ν⟩ Theophr. (Fränkel 172 bunu ister); Parmenides herhalde παρίστηται dedi, ama bkz. 31 B 108, 2. Nachtrag: Fränkel (Verdenius ile birlikte) ἑκάστοτ᾽ … κρᾶσις okumasına döner (Class. Phil. 41, 1946, 168; orada fragmanın bütün yorumu). "Fazla olan": DK'ya göre ışık ya da gece öğesinden ağır basan.]

28B17DK 28 B 17

Kaynak: Galenos, Hippokrates'in Salgınlar VI'sı Şerhi 48 (XVII A 1002 K.).

Galenos: Erkek çocuğun rahmin sağ tarafında oluştuğunu en eski adamlardan başkaları da söylemiştir; Parmenides şöyle der: Sağda oğlanları, solda kızları…

28B17

Galen. in Epid. VI 48 (XVII A 1002 K.) τὸ μέντοι ἄρρεν ἐν τῶι δεξιῶι μέρει τῆς μήτρας κυΐσκεσθαι καὶ ἄλλοι τῶν παλαιοτάτων ἀνδρῶν εἰρήκασιν. ὁ μὲν γὰρ Π. οὕτως ἔφη· δεξιτεροῖσιν μὲν κούρους, λαιοῖσι δὲ κούρας … — [DK: δεξιτεροῖσι ve δ᾽ αὖ Gal.: düzelten Karsten. DK Almancası özneyi şöyle tamamlar: "rahmin sağında (tohum ?) oğlanları doğurur".]

28B18DK 28 B 18

Kaynak: Caelius Aurelianus, Kronik Hastalıklar IV 9, s. 116 Sichard (Basel 1529).

Caelius Aurelianus: Parmenides «Tabiat Üzerine» yazdığı kitaplarda, gebe kalmanın sonucu olarak bazen yumuşak ya da edilgen erkeklerin doğduğunu söyler. Onun sözü Yunanca dizelerle yazıldığından, bunu da dizelerle aktaracağım; dillerin yapısı karışmasın diye Latincesini elimden geldiğince benzer biçimde kurdum:

Kadın ve erkek Venüs'ün tohumlarını birlikte karıştırdığında,
farklı kanlardan damarlarda biçim veren güç,
ölçüyü korursa, iyi yapılı bedenler oluşturur.
Ama tohum karışınca güçler çatışır
ve karışmış bedende bir olamazlarsa, korkunç bir biçimde
doğan cinsiyeti ikili tohumla hırpalarlar.

*Çünkü o, tohumlarda maddenin yanında güçlerin de bulunduğunu düşünür: bunlar aynı bedenden tek bir şey yapacak biçimde karışırlarsa, cinsiyete uygun bir istek doğururlar; bedensel tohum karıştığı hâlde güçler ayrı kalırsa, doğanlar her iki aşka birden yönelir.*

28B18

1–6 Cael. Aurelianus Morb. chron. IV 9 p. 116 Sichard. (Bas. 1529) Parmenides libris quos de natura scripsit, eventu inquit conceptionis molles aliquando seu subactos homines generari. cuius quia graecum est epigramma, et hoc versibus intimabo. latinos enim ut potui simili modo composui, ne linguarum ratio misceretur. 'femina … sexum'. vult enim seminum praeter materias esse virtutes (vgl. δυνάμεις B 9, 2), quae si se ita miscuerint, ut eiusdem corporis faciant unam, congruam sexui generent voluntatem; si autem permixto semine corporeo virtutes separatae permanserint, utriusque veneris natos adpetentia sequatur. femina virque simul Veneris cum germina miscent, / venis informans diverso ex sanguine virtus / temperiem servans bene condita corpora fingit. / nam si virtutes permixto semine pugnent / nec faciant unam permixto in corpore, dirae / nascentem gemino vexabunt semine sexum. — [DK: 3 ut Diels: et ed. princ.; 7 vd. karş. Fredrich, Hippokr. Unters. 104 vd.; 10 nam ed. princ.: at öteki baskılar; 12 gemino semine sexum] ἀνδρογύνους, karş. Parm. 115 vd.; başka yorum Wilamowitz, Sappho u. Simonides 72¹; Fränkel 177²; karş. A 54; 17 Latin çeviri Soranos'tan; dizelerin Yunancaya geri çevrilmesini Diels (Parm. 44) denemiştir. Çeviri Latinceden yapıldı.]

28B19DK 28 B 19

Kaynak: Simplikios, Aristoteles'in Gök Üzerine'si Şerhi 558, 8.

Simplikios: Hislerle kavranan şeylerin düzenini anlattıktan sonra yine şunu ekledi:

İşte böylece, kanaate göre, bunlar doğdu ve şimdi vardırlar
ve bundan sonra büyüyüp sona erecekler;
insanlar da her birine onu belirten bir ad koydular.

28B19

Simpl. de cael. 558, 8 παραδοὺς δὲ τὴν τῶν αἰσθητῶν διακόσμησιν ἐπήγαγε πάλιν· οὕτω τοι κατὰ δόξαν ἔφυ τάδε καί νυν ἔασι / καὶ μετέπειτ᾽ ἀπὸ τοῦδε τελευτήσουσι τραφέντα· / τοῖς δ᾽ ὄνομ᾽ ἄνθρωποι κατέθεντ᾽ ἐπίσημον ἑκάστωι. — [DK Almancası: "wachsen und dann sein Ende nehmen" (τραφέντα = "büyümüş/beslenmiş olarak"). Nachtrag: διάκοσμος'un anlamı için bu yer ve Plutarkhos (B 10) önemlidir.]

28B20Şüpheli (ZWEIFELHAFTES)

DK 28 B 20

Kaynak: Hippolytos, Bütün Sapkınlıkların Çürütülmesi V 8, s. 97, 2 W.

Hippolytos (bir Gnostik'ten aktararak): Aşağıdaki Persephone gizemleri küçük gizemlerdir; bu gizemler ve oraya giden, «geniş ve ferah» olup ölenleri Persephone'ye götüren yol hakkında şair de der ki:

Onun altında ürperten bir patika vardır,
çukur, çamurlu; ama en iyi o yol gösterir
pek saygın Aphrodite'nin sevimli korusuna.

28B20

Hippol. Ref. V 8 p. 97, 2 W. μικρά, φησίν [ein Gnostiker], ἐστὶ τὰ μυστήρια τὰ τῆς Περσεφόνης κάτω, περὶ ὧν μυστηρίων καὶ τῆς ὁδοῦ τῆς ἀγούσης ἐκεῖ οὔσης 'πλατείας καὶ εὐρυχώρου' καὶ φερούσης τοὺς ἀπολλυμένους ἐπὶ τὴν Περσεφόνην (…). καὶ ὁ ποιητὴς δέ φησιν· αὐτὰρ ὑπ᾽ αὐτήν ἐστιν ἀταρπιτὸς ὀκρυόεσσα, / κοίλη, πηλώδης· ἡ δ᾽ ἡγήσασθαι ἀρίστη / ἄλσος ἐς ἱμερόεν πολυτιμήτου Ἀφροδίτης. — [DK: ὁ ποιητής] Meineke'ye göre Parmenides, ama yeterli gerekçe olmaksızın; daha çok "Orpheus" ya da Empedokles (Reinhardt fr. 120. 128'i karşılaştırır); karş. Orph. Frag. 352 Kern ve oradaki eski yazın; 1 vd. karş. 1 B 17 vd.; 1 ἀτραπητὸς P 278 Gött.: ἤτ P. DK Almancası: "onun (yerin?) altında".]

28B21Sahte (FALSCHES)

DK 28 B 21

Kaynak: Aetios II 30, 4 (D. 361ᵇ 24).

Aetios (ayın görünüşü, yani neden topraksı göründüğü hakkında): Parmenides'e göre ayın çevresindeki ateşli şeye karanlık bir şey karıştığı için; bu yüzden ona yalancı ışıklı *yıldız der.*

28B21

Aët. II 30, 4 (D. 361ᵇ 24) περὶ ἐμφάσεως σελήνης, διὰ τί γεώδης φαίνεται … Π. διὰ τὸ παραμεμῖχθαι τῶι περὶ αὐτὴν πυρώδει τὸ ζοφῶδες· ὅθεν ψευδοφανῆ τὸν ἀστέρα καλεῖ. — [DK: Karş. B 14. Sözcük Theophrastos'tandır, bkz. 59 A 77. Nachtrag: ψευδοφαής mı ψευδοφανής mı eski olan, ve ilki Parmenides'te yine de geçmiş olabilir mi — yeniden incelenmeli.]

28B22DK 28 B 22

Kaynak: Suda, "ὡς" maddesi.

Suda, «ὡς» (pek) maddesi: Parmenides'te: «şaşılacak derecede zor ikna edilir» *(= Platon, Parmenides 135a).*

28B22

Suid. s. v. ὡς· λίαν. Παρμενίδηι· 'θαυμασίως ὡς δυσανάπειστον' = Plato Parm. p. 135 A. — [DK: Söz Parmenides'in değil, Platon'un Parmenides diyaloğundandır.]

28B23DK 28 B 23

Kaynak: Suda, "μακάρων νήσοισιν" maddesi.

*Suda, «Mutlular Adaları'nda» maddesi: Parmenides'in dediğine göre eskiden Boiotia'daki Thebai'nin akropolisine böyle denirdi.*

28B23

Suid. s. v. μακάρων νήσοισιν· ἡ ἀκρόπολις τῶν ἐν Βοιωτίαι Θηβῶν τὸ παλαιόν, ὡς Παρμενίδης. — [DK: Παρμενίδης GM; Ἀρμενίδας Phot.; Schol. Ap. Rhod. 1, 551'e göre Ἀρμενίδας (Fiorillo). Söz büyük olasılıkla Thebaili tarihçi Armenidas'a aittir.]

28B24DK 28 B 24

Kaynak: Suetonius (Miller, Mélanges 417).

*Suetonius: Telkhinler… Bazıları bunların denizin çocukları olduğunu söyler; Parmenides ise Zeus'un insana dönüştürdüğü Aktaion'un köpeklerinden doğduklarını söyler.*

28B24

Sueton. (Miller Mél. 417) Τελχῖνες … τούτους οἱ μὲν θαλάσσης παῖδάς φασι, Παρμενίδης δ᾽ ἐκ τῶν Ἀκταίωνος κυνῶν γενέσθαι μεταμορφωθέντων ὑπὸ Διὸς εἰς ἀνθρώπους. — [DK: φασιν, Ἀρμενίδας diye düzelten Diels (B 23'teki gibi Armenidas).]

28B25DK 28 B 25

Stobaios: Ama o her yandan eşit… (ve devamı; = Empedokles 31 B 28).

→ Bkz. DK 31 B 28.

28B25

Stob. Ecl. I 144, 19 Wachsm. ἀλλ᾽ ὅγε πάντοθεν ἴσος κτλ. = 31 B 28. — [DK aparatı (bölüm sonu): Boethius, Felsefenin Tesellisi IV 135'teki ἀνδρὸς δὴ ἱεροῦ δέμας αἰθέρες ὠικοδόμησαν dizesini Peiper Parmenides'e verir; DK: olanaksız, αἰθέρες ve ἀνὴρ ἱερός yüzünden bile (karş. φρὴν ἱερή Emped. B 134, 4); bkz. Nachod-Stern, Giorn. stor. della letterat. ital. 99 (1932) 341. Nachtrag: Boethius III 12'de Parmenides B 8, 43'ü adıyla anmıştır; öyleyse burada başka birini, belki "Pythagoras"ı kastediyor olmalıdır (dize bir Χρυσᾶ ἔπη derlemesinden gelebilir). Bu dize DK'da B numarası taşımadığından çevrilmedi.]

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…