Kavram
sensatio
- Yunanca
- αἴσθησις
- Latince
- sensatio
- Almanca
- Empfindung
- Fransızca
- sensation
- İngilizce
- sensation
- Türkçe
- duyum
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte duyma, hissetme; Kant'ta nesnenin tasavvur yetisi üzerindeki tesiri, görünüşün maddesi.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 18. yy | Kant | Görünüşün maddesi, a posteriori olan | Saf Aklın Eleştirisi |
Dönüşüm: Algıdan ayrılmış, bilginin maddî unsuru hâline gelmiş bir terime.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | αἴσθησις | aisthesis, algı ile de örtüşür |
| Latince | sensatio | Skolastikte duyunun edimi |
| Almanca / Fransızca | Empfindung / sensation | Kant Empfindung |
| İngilizce | sensation |
Türkçe karşılığı
duyum. Tercih "duyum"; "his" Sinn için, "algı" Wahrnehmung için ayrıldı.
Duyum nesnenin zihin üzerindeki tesiridir; "his" denirse duyu yetisiyle, "algı" denirse bilinçli kavrayışla karışır.
Atıf ve kaynak notu
Kant'ta Empfindung bazen haz duygusu için de kullanılır; bilgi bağlamındaki anlamı Estetik'te tanımlanır.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: duyum, duyumlar, duyuma, duyumların, duyumdur, duyumlarını
Metinlerde işaretlendiği yerler
10 yer · 10 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Descartes, Felsefenin İlkeleriAT8.315
- Descartes, Ruhun TutkularıAT11.338
- Kant, Saf Aklın EleştirisiAA03.050
- Kant, İlim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Gelecek Metafiziğe ProlegomenaAA04.283
- Hegel, Tinin Fenomenolojisi97
- Hegel, Felsefî Bilimler Ansiklopedisinin Ana Hatları23
- Nietzsche, İyinin ve Kötünün ÖtesindeJGB-268
- Nietzsche, Putların AlacakaranlığıGD-Irrthuemer-4
- Nietzsche, İnsanca, Pek İnsanca IMA-1
- Nietzsche, Tan KızıllığıM-33