Kavram
Pudor
- Yunanca
- αἰδώς
- Latince
- pudor
- Almanca
- Scham
- Fransızca
- pudeur
- İngilizce
- shame, modesty
- Türkçe
- utanç
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Roma ahlâkında pudor onur duygusudur, başkalarının bakışını hesaba katmaktır. Augustinus (XIV 17–23) onu ilk günahın işareti yapar: Şehvet irade dışında hareket ettiği için utanılır; günahtan önce çıplaklık utanç vermezdi. Ceza itaatsizliğe itaatsizliktir; utanç onun bedendeki kanıtıdır. Kiniklerin utanmazlığı (XIV 20) tabiatın bu tanıklığını yenemez.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 8. yy | Homeros | Aidōs: Savaşçının toplum karşısındaki utancı | |
| MÖ 1. yy | Cicero | Verecundia: Yakışığın parçası | Cicero, De officiis I |
| 5. yy | Augustinus | Şehvetin iradeye başkaldırısına tanıklık, cezanın bedendeki izi | Augustinus, De civitate Dei XIV 17–23, 26 |
Dönüşüm: toplumsal onurdan ilk günahın antropolojik tanığına.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | αἰδώς | Homeros'tan beri toplumsal utanç duygusu; Tekvin 2:25'te fiil kullanılır. |
| Latince | pudor, pudet, pudenda; uerecundia; erubescere | pudenda "utanç yerleri"; uerecundia "hayâ"; inpudentia "utanmazlık". |
| Almanca / Fransızca | Scham / pudeur | |
| İngilizce | shame, modesty |
Türkçe karşılığı
utanç; utanmak; utanç yerleri. Rakibi "hayâ" (uerecundia'ya bırakıldı). Cicero'da pudor çoğu zaman "iffet, namus" karşılığı olabilir.
"Utanç" başa gelen bir duygu, "hayâ" bir fazilettir. Augustinus'ta pudor bir fazilet olmaktan çok bir tanıklıktır: İnsan, kendi uzvunun iradesine itaat etmediğini görür.
Atıf ve kaynak notu
Felsefî analiz Augustinus'undur; Tekvin metni utancın sebebini açıklamaz.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: utanç, utanılması, Utanç, utanç yerlerini, utanmasını, utançta
Metinlerde işaretlendiği yerler
7 yer · 7 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.