İçeriğe geç

Kavram

Pudor

Yunanca
αἰδώς
Latince
pudor
Almanca
Scham
Fransızca
pudeur
İngilizce
shame, modesty
Türkçe
utanç

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Roma ahlâkında pudor onur duygusudur, başkalarının bakışını hesaba katmaktır. Augustinus (XIV 17–23) onu ilk günahın işareti yapar: Şehvet irade dışında hareket ettiği için utanılır; günahtan önce çıplaklık utanç vermezdi. Ceza itaatsizliğe itaatsizliktir; utanç onun bedendeki kanıtıdır. Kiniklerin utanmazlığı (XIV 20) tabiatın bu tanıklığını yenemez.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 8. yy Homeros Aidōs: Savaşçının toplum karşısındaki utancı
MÖ 1. yy Cicero Verecundia: Yakışığın parçası Cicero, De officiis I
5. yy Augustinus Şehvetin iradeye başkaldırısına tanıklık, cezanın bedendeki izi Augustinus, De civitate Dei XIV 17–23, 26

Dönüşüm: toplumsal onurdan ilk günahın antropolojik tanığına.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca αἰδώς Homeros'tan beri toplumsal utanç duygusu; Tekvin 2:25'te fiil kullanılır.
Latince pudor, pudet, pudenda; uerecundia; erubescere pudenda "utanç yerleri"; uerecundia "hayâ"; inpudentia "utanmazlık".
Almanca / Fransızca Scham / pudeur
İngilizce shame, modesty

Türkçe karşılığı

utanç; utanmak; utanç yerleri. Rakibi "hayâ" (uerecundia'ya bırakıldı). Cicero'da pudor çoğu zaman "iffet, namus" karşılığı olabilir.

"Utanç" başa gelen bir duygu, "hayâ" bir fazilettir. Augustinus'ta pudor bir fazilet olmaktan çok bir tanıklıktır: İnsan, kendi uzvunun iradesine itaat etmediğini görür.

Atıf ve kaynak notu

Felsefî analiz Augustinus'undur; Tekvin metni utancın sebebini açıklamaz.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: utanç, utanılması, Utanç, utanç yerlerini, utanmasını, utançta

Metinlerde işaretlendiği yerler

7 yer · 7 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.