İçeriğe geç

Kavram

Littera

Yunanca
γράμμα (gramma)
Latince
littera
Almanca
Buchstabe
Fransızca
lettre
İngilizce
letter
Türkçe
harf

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelik anlamda yazının en küçük birimidir. İskenderiye yorum geleneğinde "harf" metnin yüzeysel anlamı olur, Origenes'ten geçerek Ambrosius'a ulaşır; Augustinus da Confessiones VI'da "Harf öldürür" sözünü böyle anlamıştır. De spiritu et littera 6–8'de ise bunu yeterli bulmaz: "Arzulamayacaksın" buyruğu mecaz değil, en açık buyruktur ve yine de öldürür. Çünkü kötüyü bildirir ama iyiyi sevdirmez. Harf, bilmek ile yapabilmek arasındaki uçurumu adlandıran bir terime dönüşür.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
1. yy Pavlus Taşa yazılmış kanun, ruhun karşıtı 2 Korintliler 3:6; Romalılar 7:6
3. yy Origenes Metnin yüzeysel anlamı De principiis IV
397–401 Augustinus Mecazlı metnin lafzî okunması De doctrina christiana III 5
412 Augustinus Lütuf olmadan öldüren buyruk Augustinus, De spiritu et littera 6–8, 14

Dönüşüm: Yorum teriminden, ahlâkî iktidarsızlığın terimine.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca γράμμα Yazılı işaret, yazı; Pavlus, 2 Korintliler 3:6: "Harf öldürür, ruh hayat verir."
Latince littera Harf; çoğulda (litterae) yazı, mektup, edebiyat. Vulgata gramma'yı littera diye verir.
Almanca / Fransızca Buchstabe / lettre
İngilizce letter

Türkçe karşılığı

harf. harf: Pavlus'un sözündeki keskinliği korur. lafız: yorum tartışmasında "lafzî anlam" için uygundur, ama "kanunun yazılı buyruğu" anlamını taşımaz. yazı: scriptura ile karışır.

"Harf" okuyana ilkin mecazın karşıtı olan lafzî anlamı düşündürür. Augustinus'un tezi tam da buna karşıdır: littera burada yorum yöntemi değil, yardım eden lütuf olmadan verilen buyruktur.

Atıf ve kaynak notu

Augustinus iki okumayı birbirinin yerine koymaz; mecazlı okumayı "orada da yerinde" sayar (De spiritu et littera 7), ama Pavlus'un asıl kastının kanun olduğunu söyler.

İlgili kavramlar

  • spiritus: harfin karşıtı olarak hayat veren ruh.
  • lex: kanun iyi olduğu hâlde nasıl öldürür?
  • gratia: buyruğu yerine getirme gücü.
  • concupiscentia: yasağın arttırdığı arzu.

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: harftir, harfiyle, harfin, harfi, harfine, Harfler

Metinlerde işaretlendiği yerler

8 yer · 8 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.