İçeriğe geç

Kavram

Imitatio

Yunanca
μίμησις (mimēsis); ζῆλος (zēlos)
Latince
imitatio; aemulatio
Almanca
Nachahmung
Fransızca
imitation
İngilizce
imitation
Türkçe
taklit

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte "benzemeye çalışma, kopya etme". Retorik eğitimde hatibin üç alıştırmasından biri: konuşmak, taklit, yazmak (10.1.3). Taklidin malzemesi okumadır: okunan şey "çok tekrarla yumuşatılmış ve sanki hazmedilmiş olarak hafızaya ve taklide teslim edilmelidir" (10.1.19). Örnek yazarlar bile kusursuz değildir; "büyüklerin kusurlarını yakalamak" taklit değildir (10.1.24–26).

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Platon, Aristoteles mimēsis: sanatın tabiatı ve eylemi taklidi mimesis
MÖ 1. yy Halikarnassoslu Dionysios Peri mimēseōs: örnek yazarlar listesi —
MS 90'lar Quintilianus imitatio: okuma listesi ve örnek yazarların taklidi; X 1–2 Quintilianus, Institutio oratoria

Dönüşüm: Tabiatın taklidinden yazarların taklidine; Rönesans'ta imitatio tartışması (Cicero'cular) bu ikinci anlamı sürdürür.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca μίμησις; ζῆλος Platon ve Aristoteles'te mimēsis sanatın tabiatı taklit etmesi; Hellenistik retorikte örnek yazarları taklit (mimēsis) ve onlarla yarışma (zēlos).
Latince imitatio; aemulatio imitari "benzemeye çalışmak". aemulatio "yarışma, boy ölçüşme" ayrıca bağlanmaz. Quintilianus X 1–2: okuma ve taklit.
Almanca / Fransızca Nachahmung / imitation
İngilizce imitation

Türkçe karşılığı

taklit. öykünme: öz Türkçe, ama edebiyatta "özenti" çağrışımı taşır. benzetme: retorikte similitudo için kullanılıyor. mimesis: Yunanca terim, sanat felsefesi anlamına kilitli. taklit, Quintilianus'un hem övdüğü hem sınırladığı eylemi tam verir.

Türkçede "taklit" olumsuz bir tını taşır; Quintilianus'ta ise taklit sanatın zorunlu bir adımıdır, ama tek başına yetmez: daha kötüyü taklit etmek kolaydır (10.1.25) ve kimse yalnız izinden giderek öne geçemez.

Atıf ve kaynak notu

Quintilianus'un okuma listesi (X 1.46–131) Hellenistik kanon listelerine (Aristarkhos, Aristophanes) dayanır (10.1.54, 10.1.59).

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: taklit, taklit ederek, taklidi, taklidin, taklitle, taklitten

Metinlerde işaretlendiği yerler

9 yer · 9 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.