İçeriğe geç

Kavram

Delectatio

Yunanca
ἡδονή (hedone), χαρά (khara)
Latince
delectatio
Almanca
Ergötzen, Lust
Fransızca
délectation
İngilizce
delight
Türkçe
zevk

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelik anlamda hoşa giden şeyin verdiği tat. Cicero retorikte delectare'yi hatibin üç görevinden biri sayar: öğretmek, zevk vermek, harekete geçirmek. Augustinus bunu irade teorisine taşır: İnsan bildiğini değil, kendisine zevk vereni yapar. De spiritu et littera 28, 51 ve 63'e göre harf neyin yapılacağını gösterir, Ruh ise bunu zevk verici kılar; adalet, engelleyen her zevki yenecek kadar zevk vermedikçe yapılmaz. Lütfun işi bu çekimi değiştirmektir.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 1. yy Cicero Hatibin görevi: zevk vermek Orator
397–426 Augustinus Üslubun görevi; aynı üçlü De doctrina christiana IV
412 Augustinus İradeyi çeken zevk; Ruh'un armağanı Augustinus, De spiritu et littera 26, 28, 51, 63

Dönüşüm: Retorik etkiden, iradeyi belirleyen çekime.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca ἡδονή, χαρά Yunanca karşılık bağlama göre değişir; Pavlus'ta synedomai "birlikte zevk almak" (Romalılar 7:22), Latince condelectari.
Latince delectatio delectare "hoşa gitmek, çekmek".
Almanca / Fransızca Ergötzen, Lust / délectation
İngilizce delight

Türkçe karşılığı

zevk. zevk: hem kötü hem iyi nesneye yönelebilir, Augustinus'un kullanımına uyar. haz: voluptas için ayrılmıştır. sevinç: gaudium'a aittir. hoşlanma: fazla zayıf kalır.

"Zevk" duyusal bir yan çağrıştırır. Augustinus'ta ise delectatio iradeyi harekete geçiren çekimin adıdır; hem günaha hem adalete yönelir. Karşılık seçilirken bu ahlâkî tarafsızlık korunmalıdır.

Atıf ve kaynak notu

"Galip zevk" (delectatio victrix) ifadesi Augustinus'un değil, 17. yüzyıl Jansenist tartışmasının adıdır. Metinde bulunan fikir, adaletin zevkinin öteki zevkleri yenmesidir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: zevk, zevke, zevk alıyor, zevkiyle, zevki, zevkidir

Metinlerde işaretlendiği yerler

8 yer · 8 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.