Kavram
infinitum
- Yunanca
- ἄπειρον
- Latince
- infinitum
- Almanca
- das Unendliche
- Fransızca
- l'infini
- İngilizce
- the infinite
- Türkçe
- sonsuz
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte sınırı, sonu olmayan. Kant'ın yüce analitiğinde: mutlak olarak (karşılaştırmasız) büyük olan; onu bir bütün olarak yalnızca düşünebilmek bile duyuların her ölçütünü aşan, duyular üstü bir zihin yetisini gösterir.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 6. yy | Anaksimandros | apeiron: belirlenmemiş ilk ilke | — |
| MÖ 4. yy | Aristoteles | Yalnızca potansiyel sonsuz vardır; gerçek sonsuz yoktur | Physica III |
| 1781 | Kant | Kozmolojik antinomide dünyanın sonsuzluğu; regressus in infinitum / indefinitum | Saf Aklın Eleştirisi |
| 1790 | Kant | Matematik yücede sonsuz, verilmiş bir bütün olarak düşünüldüğünde duyular üstü yetiyi gösterir (§ 26) | Yargı Gücünün Eleştirisi § 26 (AA05.254) |
Dönüşüm: Kozmolojik bir ilkeden, hayal gücünün sınırında aklın kendini hissettirdiği estetik bir deneyime.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | ἄπειρον | "sınırı olmayan"; Anaksimandros'ta ilk ilke, Aristoteles'te yalnızca potansiyel sonsuz |
| Latince | infinitum | in-finitus, "sınırlanmamış"; finis "sınır, son"dan |
| Almanca / Fransızca | das Unendliche / l'infini | Kant Unendlichkeit, unendlich; progressus in infinitum |
| İngilizce | the infinite |
Türkçe karşılığı
sonsuz. Rakip: "nihayetsiz" (eskimiş). "Sonsuzluk" (Unendlichkeit) aynı nota bağlanır; "sonsuza ilerleme" gibi zarf kullanımları bağlanmaz.
Kant'ta "sonsuz" bir büyüklük değil, aklın bütünlük talebinin hayal gücünün toplama sınırını aştığı yerdir; matematik sonsuz (sonu gelmeyen dizi) ile verilmiş bir bütün olarak düşünülen sonsuz ayrılır.
Atıf ve kaynak notu
Kant'a göre sonsuzu bir bütün olarak verilmiş düşünmek teorik bilgi vermez; yalnızca zihnin duyarlığın kısıtlarını pratik bakımdan aşabilecek güçte olduğunu hissettirir.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: sonsuz, sonsuzun, Sonsuz, sonsuzluk
Metinlerde işaretlendiği yerler
8 yer · 8 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.