İçeriğe geç

Kavram

infinitum

Yunanca
ἄπειρον
Latince
infinitum
Almanca
das Unendliche
Fransızca
l'infini
İngilizce
the infinite
Türkçe
sonsuz

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte sınırı, sonu olmayan. Kant'ın yüce analitiğinde: mutlak olarak (karşılaştırmasız) büyük olan; onu bir bütün olarak yalnızca düşünebilmek bile duyuların her ölçütünü aşan, duyular üstü bir zihin yetisini gösterir.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 6. yy Anaksimandros apeiron: belirlenmemiş ilk ilke —
MÖ 4. yy Aristoteles Yalnızca potansiyel sonsuz vardır; gerçek sonsuz yoktur Physica III
1781 Kant Kozmolojik antinomide dünyanın sonsuzluğu; regressus in infinitum / indefinitum Saf Aklın Eleştirisi
1790 Kant Matematik yücede sonsuz, verilmiş bir bütün olarak düşünüldüğünde duyular üstü yetiyi gösterir (§ 26) Yargı Gücünün Eleştirisi § 26 (AA05.254)

Dönüşüm: Kozmolojik bir ilkeden, hayal gücünün sınırında aklın kendini hissettirdiği estetik bir deneyime.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca ἄπειρον "sınırı olmayan"; Anaksimandros'ta ilk ilke, Aristoteles'te yalnızca potansiyel sonsuz
Latince infinitum in-finitus, "sınırlanmamış"; finis "sınır, son"dan
Almanca / Fransızca das Unendliche / l'infini Kant Unendlichkeit, unendlich; progressus in infinitum
İngilizce the infinite

Türkçe karşılığı

sonsuz. Rakip: "nihayetsiz" (eskimiş). "Sonsuzluk" (Unendlichkeit) aynı nota bağlanır; "sonsuza ilerleme" gibi zarf kullanımları bağlanmaz.

Kant'ta "sonsuz" bir büyüklük değil, aklın bütünlük talebinin hayal gücünün toplama sınırını aştığı yerdir; matematik sonsuz (sonu gelmeyen dizi) ile verilmiş bir bütün olarak düşünülen sonsuz ayrılır.

Atıf ve kaynak notu

Kant'a göre sonsuzu bir bütün olarak verilmiş düşünmek teorik bilgi vermez; yalnızca zihnin duyarlığın kısıtlarını pratik bakımdan aşabilecek güçte olduğunu hissettirir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: sonsuz, sonsuzun, Sonsuz, sonsuzluk

Metinlerde işaretlendiği yerler

8 yer · 8 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.