Kavram
crudelitas
- Yunanca
- ὠμότης (ōmotēs)
- Latince
- crudelitas; crudelis
- Almanca
- Grausamkeit; grausam
- Fransızca
- cruauté
- İngilizce
- cruelty
- Türkçe
- zalimlik; zalim, zalimce
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte başkasına acı vermek, acımasızlık. Nietzsche'de başkasının olduğu kadar insanın kendi acısından da duyulan haz; "kendine karşı çevrilmiş zalimlik" vicdanın, çileciliğin ve entelektüel dürüstlüğün kaynağıdır.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 1. yy | Seneca | merhametin karşıtı olan ruh hâli | clementia |
| 1886 | Nietzsche | kültürün tinselleşmiş temeli; "entelektüel vicdanın zalimliği" | İyinin ve Kötünün Ötesinde § 229–230 |
| 1887 | Nietzsche | borç, ceza ve kötü vicdanın kökeni | Ahlâkın Soykütüğü II |
Dönüşüm: Ahlâkî bir kusurdan (Seneca) kültürün ve bilginin kurucu dürtüsüne (Nietzsche); değer işareti nötrleşir, betimleyici olur.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | ὠμότης | "çiğlik", hamlık; vahşi sertlik |
| Latince | crudelitas | crudus "çiğ, kanlı" kökünden; Seneca'da clementia'nın karşıtı (clementia) |
| Almanca / Fransızca | Grausamkeit / cruauté | |
| İngilizce | cruelty |
Türkçe karşılığı
zalimlik; zalim. "acımasızlık" da mümkündü, ama Nietzsche'de terim bir yoksunluğu (acımanın yokluğunu) değil, olumlu bir hazzı, acı vermekten ve kendine acı vermekten duyulan zevki adlandırır; bu yüzden "zalimlik". Selbst-Verleugnung "kendini inkâr", Selbstverstümmelung "kendini sakatlama".
Nietzsche'ye göre "yüksek kültür" zalimliğin tinselleşmesine ve derinleşmesine dayanır; tragedyanın hazzı, trajik acıma, çilecilik ve bilme isteğinin kendisi (tinin yüzeye yönelen temel iradesine karşı derine inmek) zalimliğin biçimleridir (İyinin ve Kötünün Ötesinde § 229–230).
Atıf ve kaynak notu
Latince ad notun düzeni içindir; Nietzsche Almanca Grausamkeit der.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: zalimliğin, Zalimlik, zalimdir, zalimlersiniz, zalimlik, zalim
Metinlerde işaretlendiği yerler
8 yer · 8 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.