İçeriğe geç
Plutarkhos

Plutarkhos

Paralel Hayatlar: Timoleon

Τιμολέων

0.1Önsöz

Hayat hikâyeleri yazmaya başkaları için başladım, ama artık kendim için de sürdürüyor, bu işe gönülden bağlanıyorum: Tarihi bir ayna gibi kullanarak hayatımı elimden geldiğince düzene sokmaya ve o insanların aretē'lerine benzetmeye çalışıyorum.

0.1

ἐμοὶ τῆς τῶν βίων ἅψασθαι μὲν γραφῆς συνέβη διʼ ἑτέρους, ἐπιμένειν δὲ καὶ φιλοχωρεῖν ἤδη καὶ διʼ ἐμαυτόν, ὥσπερ ἐν ἐσόπτρῳ τῇ ἱστορίᾳ πειρώμενον ἁμῶς γέ πως κοσμεῖν καὶ ἀφομοιοῦν πρὸς τὰς ἐκείνων ἀρετὰς τὸν βίον.

0.2Bu iş, onlarla bir arada yaşamaktan, aynı sofrayı paylaşmaktan başka bir şeye benzemiyor: Her birini sırayla, konuk gelmiş gibi tarih yoluyla ağırlıyor, yanımıza alıyor, "ne büyük, nasıl bir adammış" diye seyrediyor, yaptıklarından onu tanımaya en çok yarayan en güzel şeyleri seçiyoruz.

0.2

οὐδὲν γὰρ ἀλλʼ ἢ συνδιαιτήσει καὶ συμβιώσει τὸ γινόμενον ἔοικεν, ὅταν ὥσπερ ἐπιξενούμενον ἕκαστον αὐτῶν ἐν μέρει διὰ τῆς ἱστορίας ὑποδεχόμενοι καὶ παραλαμβάνοντες ἀναθεωρῶμεν ὅσσος ἔην οἷός τε, τὰ κυριώτατα καὶ κάλλιστα πρὸς γνῶσιν ἀπὸ τῶν πράξεων λαμβάνοντες.

0.3Ah, ah! Bundan büyük bir sevinç bulabilir misin? Ahlakı düzeltmeye bundan etkili ne olabilir?

0.3

φεῦ, φεῦ· τί τούτου χάρμα μεῖζον ἂν λάβοις, καὶ πρὸς ἐπανόρθωσιν ἠθῶν ἐνεργότερον;

0.4Demokritos, iyi talihli görüntülerle karşılaşmak için, çevremizdeki havadan bize kötü ve uğursuz olanların değil, tabiatımıza yakın ve yararlı olanların gelmesi için dua etmemiz gerektiğini söyler; böylece felsefeye hem doğru olmayan hem de sonu gelmez batıl inançlara götüren bir öğreti sokmuş olur.

0.4

Δημόκριτος μὲν γὰρ εὔχεσθαί φησι δεῖν ὅπως εὐλόγχων εἰδώλων τυγχάνωμεν καὶ τὰ σύμφυλα καὶ τὰ χρηστὰ μᾶλλον ἡμῖν ἐκ τοῦ περιέχοντος ἢ τὰ φαῦλα καὶ τὰ σκαιὰ συμφέρηται, λόγον οὔτʼ ἀληθῆ καὶ πρὸς ἀπεράντους ἐκφέροντα δεισιδαιμονίας εἰς φιλοσοφίαν καταβάλλων·

0.5Biz ise tarihle uğraşarak ve yazmayı alışkanlık edinerek, en iyi ve en saygın insanların hatıralarını psykhē'mizde sürekli ağırlıyor, kendimizi şuna hazırlıyoruz: Birlikte olmak zorunda kaldığımız kimselerle sohbetlerimiz içimize kötü, kötücül ya da bayağı bir şey sokarsa, onu itip uzaklaştırmak, zihnimizi sakin ve yumuşak bir hâlde örneklerin en güzellerine çevirmek.

0.5

ἡμεῖς δὲ τῇ περὶ τὴν ἱστορίαν διατριβῇ καὶ τῆς γραφῆς τῇ συνηθείᾳ παρασκευάζομεν ἑαυτούς, τὰς τῶν ἀρίστων καὶ δοκιμωτάτων μνήμας ὑποδεχομένους ἀεὶ ταῖς ψυχαῖς, εἴ τι φαῦλον ἢ κακόηθες ἢ ἀγεννὲς αἱ τῶν συνόντων ἐξ ἀνάγκης ὁμιλίαι προσβάλλουσιν, ἐκκρούειν καὶ διωθεῖσθαι, πρὸς τὰ κάλλιστα τῶν παραδειγμάτων ἵλεω καὶ πρᾳεῖαν ἀποστρέφοντες τὴν διάνοιαν.

0.6Bu örneklerden şimdi senin için Korinthoslu Timoleon'un ve Aemilius Paulus'un hayatını ele aldım.

0.6

ὧν ἐν τῷ παρόντι προκεχειρίσμεθά σοι τὸν Τιμολέοντος τοῦ Κορινθίου καὶ τὸν Αἰμιλίου Παύλου βίον,

0.7Bu iki adam işlerine yalnızca aynı ilkelerle değil, aynı iyi talihle de girişmişlerdir.

0.7

ἀνδρῶν οὐ μόνον ταῖς αἱρέσεσιν, ἀλλὰ καὶ ταῖς τύχαις ἀγαθαῖς ὁμοίως κεχρημένων ἐπὶ τὰ πράγματα,

0.8Okura da en büyük başarılarını talihlerine mi yoksa phronēsis'lerine mi borçlu oldukları konusunda tartışma imkânı verecekler.

0.8

καὶ διαμφισβήτησιν παρεξόντων πότερον εὐποτμίᾳ, μᾶλλον ἢ φρονήσει τὰ μέγιστα τῶν πεπραγμένων κατώρθωσαν.

1.11. Bölüm

Timoleon Sicilya'ya gönderilmeden önce Syrakusa'nın durumu şöyleydi.

1.1

τὰ μὲν Συρακοσίων πράγματα πρὸ τῆς Τιμολέοντος εἰς Σικελίαν ἀποστολῆς οὕτως εἶχεν.

1.2Dion tiran Dionysios'u sürmüş, ama hemen ardından bir hileyle öldürülmüş, Syrakusalıları onunla birlikte özgürleştirenler de birbirine düşmüştü. Şehir bir tirandan ötekine durmadan el değiştiriyor, kötülüklerin çokluğundan neredeyse boşalıyordu.

1.2

ἐπεὶ Δίων μὲν ἐξελάσας Διονύσιον τὸν τύραννον εὐθὺς ἀνῃρέθη δόλῳ καὶ διέστησαν οἱ σὺν Δίωνι Συρακοσίους ἐλευθερώσαντες, ἡ δὲ πόλις ἄλλον ἐξ ἄλλου μεταβάλλουσα συνεχῶς τύραννον ὑπὸ πλήθους κακῶν μικρὸν ἀπέλειπεν ἔρημος εἶναι,

1.3Sicilya'nın geri kalanının bir kısmı savaşlar yüzünden büsbütün harap olmuş, şehirsiz kalmıştı; şehirlerin çoğu ise karışık barbar kalabalıklarının ve ücretsiz askerlerin elindeydi. Bunlar da iktidar değişikliklerine kolayca razı oluyordu.

1.3

τῆς δʼ ἄλλης Σικελίας ἡ μὲν ἀνάστατος καὶ ἄπολις παντάπασιν ἤδη διὰ τοὺς πολέμους ὑπῆρχεν, αἱ δὲ πλεῖσται πόλεις ὑπὸ βαρβάρων μιγάδων καὶ στρατιωτῶν ἀμίσθων κατείχοντο, ῥᾳδίως προσιεμένων τὰς μεταβολὰς τῶν δυναστειῶν,

1.4Derken Dionysios onuncu yılında paralı asker toplayıp Syrakusa'nın o sıradaki hâkimi Nysaios'u sürdü, yönetimi yeniden ele geçirerek baştan tiran oldu. Önce o güne kadarki en büyük tiranlığı küçük bir kuvvete beklenmedik biçimde kaptırmış, sonra daha da beklenmedik biçimde, sürgün ve düşkün bir adamken kendisini kovanların efendisi olmuştu.

1.4

Διονύσιος ἔτει δεκάτῳ ξένους συναγαγὼν καὶ τὸν τότε κρατοῦντα τῶν Συρακοσίων Νυσαῖον ἐξελάσας, ἀνέλαβε τὰ πράγματα πάλιν καὶ καθειστήκει τύραννος ἐξ ἀρχῆς, παραλόγως μὲν ὑπὸ μικρᾶς δυνάμεως τὴν μεγίστην τῶν πώποτε τυραννίδων ἀπολέσας, παραλογώτερον δʼ αὖθις ἐκ φυγάδος καὶ ταπεινοῦ τῶν ἐκβαλόντων κύριος γενόμενος.

1.5Syrakusa'da kalanlar, zaten yumuşak bir tiran olmayan, üstelik felaketler yüzünden psykhē'si büsbütün yabanileşmiş bir adamın kölesi oldular.

1.5

οἱ μὲν οὖν ὑπομείναντες ἐν τῇ πόλει τῶν Συρακοσίων ἐδούλευον οὔτʼ ἄλλως ἐπιεικεῖ τυράννῳ καὶ τότε παντάπασιν ὑπὸ συμφορῶν ἀπηγριωμένῳ τὴν ψυχήν,

1.6En iyi ve en tanınmış kişiler ise Leontinoi'nin hükümdarı Hiketes'e sığınıp kendilerini ona bıraktılar, savaşta da onu komutan seçtiler. Hiketes tiranlığı herkesçe kabul edilmiş kimselerin hiçbirinden iyi değildi; ama başka sığınacak yerleri yoktu, onun Syrakusalı olmasına ve tirana karşı koyabilecek bir kuvveti bulunmasına güvendiler.

1.6

οἱ δὲ βέλτιστοι καὶ γνωριμώτατοι πρὸς Ἱκέτην τραπέντες τὸν δυναστεύοντα τῶν Λεοντίνων ἐπέτρεψαν αὑτοὺς ἐκείνῳ καὶ στρατηγὸν εἵλοντο τοῦ πολέμου, βελτίω μὲν οὐδενὸς ὄντα τῶν ὁμολογουμένως τυράννων, ἑτέραν δʼ οὐκ ἔχοντες ἀποστροφὴν, καὶ πιστεύσαντες Συρακουσίῳ τὸ γένος ὄντι καὶ κεκτημένῳ δύναμιν ἀξιόμαχον πρὸς τὸν τύραννον.

2.12. Bölüm

Bu sırada Kartacalılar büyük bir donanmayla Sicilya'ya gelip olayların üzerinde fırsat kollamaya başlayınca korkuya kapılan Sicilyalılar, Yunanistan'a elçi göndermek ve Korinthoslulardan yardım istemek istediler.

2.1

ἐν τούτῳ δὲ Καρχηδονίων στόλῳ μεγάλῳ παραγενομένων εἰς Σικελίαν καὶ τοῖς πράγμασιν ἐπαιωρουμένων φοβηθέντες οἱ Σικελιῶται πρεσβείαν ἐβούλοντο πέμπειν εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ παρὰ Κορινθίων βοήθειαν αἰτεῖν,

2.2Çünkü yalnızca akrabalıkları ve daha önce onlardan çok iyilik görmüş olmaları yüzünden onlara güvenmiyor, genel olarak bu şehrin her zaman özgürlüğü sevdiğini, tiranlardan nefret ettiğini, savaşlarının çoğunu ve en büyüklerini de üstünlük ve açgözlülük için değil, Yunanların özgürlüğü için yaptığını görüyorlardı.

2.2

οὐ μόνον διὰ τὴν συγγένειαν οὐδʼ ἀφʼ ὧν ἤδη πολλάκις εὐεργέτηντο πιστεύοντες ἐκείνοις, ἀλλὰ καὶ καθόλου τὴν πόλιν ὁρῶντες φιλελεύθερον καὶ μισοτύραννον οὖσαν ἀεί, καὶ τῶν πολέμων τοὺς πλείστους καὶ μεγίστους πεπολεμηκυῖαν οὐχ ὑπὲρ ἡγεμονίας καὶ πλεονεξίας, ἀλλʼ ὑπὲρ τῆς τῶν Ἑλλήνων ἐλευθερίας.

2.3Hiketes ise komutanlığının amacı olarak Syrakusalıların özgürlüğünü değil tiranlığı benimsediği için, Kartacalılarla gizlice çoktan anlaşmıştı. Açıktan ise Syrakusalıları övüyor, elçileri Peloponnesos'a onlarla birlikte gönderiyordu.

2.3

ὁ δʼ Ἱκέτης, ἅτε δὴ τῆς στρατηγίας ὑπόθεσιν τὴν τυραννίδα πεποιημένος, οὐ τὴν Συρακουσίων ἐλευθερίαν, κρύφα μὲν ἤδη πρὸς τοὺς Καρχηδονίους διείλεκτο, φανερῶς δὲ τοὺς Συρακουσίους ἐπῄνει καὶ τοὺς πρέσβεις εἰς Πελοπόννησον συνεξέπεμψεν,

2.4Oradan yardım gelmesini istediği yoktu. Tersine, beklendiği gibi Korinthoslular Yunanistan'daki karışıklıklar ve işleri yüzünden yardımı reddederse, işleri daha kolay Kartacalılar lehine çevirebileceğini, onları tirana karşı olmaktan çok Syrakusalılara karşı müttefik ve silah arkadaşı olarak kullanabileceğini umuyordu. Bu da az sonra ortaya çıktı.

2.4

οὐ βουλόμενος ἐλθεῖν συμμαχίαν ἐκεῖθεν, ἀλλʼ ἐάν, ὅπερ εἰκὸς ἦν, οἱ Κορίνθιοι διὰ τὰς Ἑλληνικὰς ταραχὰς καὶ ἀσχολίας ἀπείπωσι τὴν βοήθειαν, ἐλπίζων ῥᾷον ἐπὶ τοὺς Καρχηδονίους τὰ πράγματα μετάξειν καὶ χρήσεσθαι συμμάχοις καὶ συναγωνισταῖς ἐκείνοις ἐπὶ τοὺς Συρακουσίους ἢ κατὰ τοῦ τυράννου, ταῦτα μὲν οὖν ὀλίγον ὕστερον ἐξηλέγχθη.

3.13. Bölüm

Elçiler gelince Korinthoslular, koloni şehirlerini, özellikle de Syrakusa'yı öteden beri gözettiklerinden ve o sırada talih eseri Yunanistan'daki hiçbir mesele kendilerini rahatsız etmediği, barış ve huzur içinde yaşadıkları için, yardım etmeye hevesle karar verdiler.

3.1

τῶν δὲ πρέσβεων παραγενομένων, οἱ Κορίνθιοι, κήδεσθαι μὲν ἀεὶ τῶν ἀποικίδων πόλεων καὶ μάλιστα τῆς Συρακουσίων εἰωθότες, οὐδενὸς δʼ αὐτοὺς τότε τῶν Ἑλληνικῶν κατὰ τύχην παρενοχλοῦντος, ἀλλʼ ἐν εἰρήνῃ καὶ σχολῇ διάγοντες, ἐψηφίσαντο προθύμως βοηθεῖν.

3.2Bir komutan aranırken, yöneticiler şehirde ün kazanmaya hevesli kimselerin adlarını yazıp aday gösteriyordu. Derken halktan biri ayağa kalkıp Timodemos oğlu Timoleon'un adını söyledi. Oysa Timoleon artık kamu işlerine yaklaşmıyordu, böyle bir umudu da böyle bir prohairesis'i de yoktu. Görünüşe göre bir tanrı bu adamın aklına bunu sokmuştu.

3.2

ζητουμένου δὲ στρατηγοῦ καὶ τῶν ἀρχόντων γραφόντων καὶ προβαλλομένων τοὺς εὐδοκιμεῖν ἐν τῇ πόλει σπουδάζοντας, εἷς ἐκ τῶν πολλῶν ἀναστὰς ὠνόμασε Τιμολέοντα τὸν Τιμοδήμου, μήτε προσιόντα τοῖς κοινοῖς ἔτι μήτε ἐλπίδος τοιαύτης γενόμενον ἢ προαιρέσεως, ἀλλὰ θεοῦ τινος, ὡς ἔοικεν, εἷς νοῦν ἐμβαλόντος τῷ ἀνθρώπῳ·

3.3Daha seçiminde talihin böylesine parlak bir lütfu görüldü, sonraki işlerinde de adamın aretē'sini süsleyen bir zarafet ona eşlik etti.

3.3

τοσαύτη καὶ περὶ τὴν αἵρεσιν εὐθὺς ἔλαμψε τύχης εὐμένεια καὶ ταῖς ἄλλαις πράξεσιν ἐπηκολούθησε χάρις ἐπικοσμοῦσα τὴν ἀρετὴν τοῦ ἀνδρός.

3.4Timoleon, şehrin seçkin ailelerinden Timodemos ile Demariste'nin oğluydu. Vatanını çok sever, olağanüstü yumuşak huyluydu; yalnızca tiranlardan ve kötülerden şiddetle nefret ederdi.

3.4

ἦν μὲν οὖν γονέων ἐπιφανῶν ἐν τῇ πόλει, Τιμοδήμου καὶ Δημαρίστης, φιλόπατρις δὲ καὶ πρᾷος διαφερόντως ὅσα μὴ σφόδρα μισοτύραννος εἶναι καὶ μισοπόνηρος.

3.5Savaştaki tabiatı ise öyle güzel ve dengeli bir karışımdı ki, gençken yaptıklarında büyük bir sağduyu, yaşlanınca da ondan aşağı kalmayan bir cesaret görülürdü.

3.5

ἐν δὲ τοῖς πολέμοις οὕτω καλῶς καὶ ὁμαλῶς ἐκέκρατο τὴν φύσιν ὥστε πολλὴν μὲν ἐν νέῳ σύνεσιν, οὐκ ἐλάττω δὲ γηρῶντος ἀνδρείαν ἐπιφαίνεσθαι ταῖς πράξεσιν.

3.6Timophanes adında bir ağabeyi vardı. Ona hiç benzemezdi: Çevresinden hiç ayrılmayan kötü dostlar ve paralı askerler yüzünden istikrarsız bir adam olmuş, tek başına hükmetme tutkusuyla bozulmuştu. Ama seferlerde atılgan ve tehlikeyi seven bir yanı var gibi görünüyordu.

3.6

ἀδελφὸν δʼ εἶχε Τιμοφάνην, πρεσβύτερον, οὐδὲν αὐτῷ προσόμοιον, ἀλλʼ ἔμπληκτον καὶ διεφθαρμένον ἔρωτι μοναρχίας ὑπὸ φίλων φαύλων καὶ ξένων στρατιωτικῶν ἀεὶ περὶ αὐτὸν ὄντων, ἔχειν τι δοκοῦντα ῥαγδαῖον ἐν ταῖς στρατείαις καὶ φιλοκίνδυνον.

3.7Bununla vatandaşların gönlünü kazanıyor, savaşçı ve iş bitirici bir adam olarak kumandanlıklara getiriliyordu. Timoleon da bu konuda ona yardım ediyor, hatalarını büsbütün gizliyor ya da küçük gösteriyor, tabiatının ortaya koyduğu iyi yanları ise süsleyip büyütüyordu.

3.7

ᾧ καὶ τοὺς πολίτας προσαγόμενος ὡς ἀνὴρ πολεμικὸς καὶ δραστήριος ἐφʼ ἡγεμονιῶν ἐτάττετο. καὶ πρὸς ταῦτα Τιμολέων αὐτῷ συνήργει, τὰ μὲν ἁμαρτήματα παντάπασιν ἀποκρύπτων ἢ μικρὰ φαίνεσθαι ποιῶν, ἃ δʼ ἡ φύσις ἐξέφερεν ἀστεῖα κατακοσμῶν καὶ συναύξων.

4.14. Bölüm

Korinthosluların Argoslular ve Kleonailılarla yaptığı savaşta Timoleon ağır piyadeler arasında yer alıyordu, Timophanes ise atlıların başındaydı. Timophanes ansızın büyük bir tehlikeye düştü.

4.1

ἐν δὲ τῇ πρὸς Ἀργείους καὶ Κλεωναίους μάχῃ τῶν Κορινθίων ὁ μὲν Τιμολέων ἔτυχεν ἐν τοῖς ὁπλίταις τεταγμένος, τὸν δὲ Τιμοφάνην τῶν ἱππέων ἡγούμενον καταλαμβάνει κίνδυνος ὀξύς.

4.2Atı yaralanınca onu düşmanın ortasına düşürdü; arkadaşlarının bir kısmı korkup hemen dağıldı, yanında kalan birkaç kişi de kalabalığa karşı güçlükle direniyordu.

4.2

ὁ γὰρ ἵππος αὐτὸν ἀπεσείσατο πληγῇ περιπεσὼν εἰς τοὺς πολεμίους, καὶ τῶν ἑταίρων οἱ μὲν εὐθὺς ἐσκορπίσθησαν φοβηθέντες, οἱ δὲ παραμείναντες ὀλίγοι πρὸς πολλοὺς μαχόμενοι χαλεπῶς ἀντεῖχον.

4.3Bunu gören Timoleon koşarak yardıma yetişti, yerde yatan Timophanes'in önüne kalkanını tuttu. Vücuduna ve silahlarına birçok ok, yakından da birçok darbe aldı, ama sonunda düşmanı güçlükle geri püskürtüp kardeşini kurtardı.

4.3

ὡς οὖν ὁ Τιμολέων κατεῖδε τὸ συμβεβηκός, δρόμῳ προσβοηθήσας καὶ τὴν ἀσπίδα τοῦ Τιμοφάνους κειμένου προθέμενος, καὶ πολλὰ μὲν ἀκοντίσματα, πολλὰς δὲ πληγὰς ἐκ χειρὸς ἀναδεξάμενος εἰς τὸ σῶμα καὶ τὰ ὅπλα, μόλις ἐώσατο τοὺς πολεμίους καὶ διέσωσε τὸν ἀδελφόν.

4.4Korinthoslular, daha önce müttefiklerinin yüzünden şehirlerini kaybettikleri gibi yine aynı şeylerin başlarına gelmesinden korkarak dört yüz paralı asker beslemeye karar verdiler ve başlarına Timophanes'i getirdiler.

4.4

ἐπεὶ δʼ οἱ Κορίνθιοι δεδιότες μὴ πάθοιεν οἷα καὶ πρότερον ὑπὸ τῶν συμμάχων ἀποβαλόντες τὴν πόλιν, ἐψηφίσαντο τρέφειν ξένους τετρακοσίους καὶ τούτων ἄρχοντα Τιμοφάνην κατέστησαν,

4.5O ise güzel ve adil olanı hiçe sayarak şehri kendi egemenliği altına alacak işlere hemen girişti, en önde gelen vatandaşların birçoğunu yargılamadan öldürüp kendini tiran ilan etti. Buna çok üzülen ve onun kötülüğünü kendi felaketi sayan Timoleon, kardeşiyle konuşmaya ve onu bu tutkunun çılgınlığından ve bahtsızlığından vazgeçip vatandaşlarına karşı işlediği hataları bir nebze düzeltmeye çağırmaya çalıştı.

4.5

ὁ δὲ τῶν καλῶν καὶ δικαίων ὑπεριδὼν εὐθὺς ἐπέραινεν ἐξ ὧν ποιήσεται τὴν πόλιν ὑφʼ αὐτῷ, καὶ συχνοὺς ἀνελὼν ἀκρίτους τῶν πρώτων πολιτῶν ἀνέδειξεν αὐτὸς ἑαυτὸν τύραννον, βαρέως φέρων ὁ Τιμολέων, καὶ συμφορὰν ποιούμενος ἑαυτοῦ τὴν ἐκείνου κακίαν, ἐπεχείρησε μὲν αὐτῷ διαλέγεσθαι καὶ παρακαλεῖν ἀφέντα τὴν μανίαν καὶ δυστυχίαν τῆς ἐπιθυμίας ἐκείνης ζητεῖν τινα τῶν ἡμαρτημένων ἐπανόρθωσιν πρὸς τοὺς πολίτας,

4.6Timophanes onu hor görüp reddedince Timoleon akrabalarından Timophanes'in karısının kardeşi Aiskhylos'u, dostlarından da Theopompos'un Satyros, Ephoros ile Timaios'un Orthagoras dediği kâhini yanına aldı ve birkaç gün sonra kardeşinin yanına yeniden çıktı.

4.6

ἀπωσαμένου δʼ ἐκείνου καὶ καταφρονήσαντος, οὕτω παραλαβὼν τῶν μὲν οἰκείων Αἰσχύλον, ἀδελφόν ὄντα τῆς Τιμοφάνους γυναικός, τῶν δὲ φίλων τὸν μάντιν ὃν Σάτυρον μὲν Θεόπομπος, Ἔφορος δὲ καὶ Τίμαιος Ὀρθαγόραν ὀνομάζουσι, καὶ διαλιπὼν ἡμέρας ὀλίγας αὖθις ἀνέβη πρὸς τὸν ἀδελφόν·

4.7Üçü onun çevresini sarıp hiç değilse şimdi aklını başına toplamasını, yolunu değiştirmesini yalvardılar.

4.7

καὶ περιστάντες αὐτὸν οἱ τρεῖς καθικέτευον ἀλλὰ νῦν γε χρησάμενον λογισμῷ μεταβαλέσθαι.

4.8Timophanes önce onlarla alay etti, sonra öfkelenip küplere bindi. Bunun üzerine Timoleon biraz uzaklaşıp başını örterek ağlayarak durdu; ötekiler de kılıçlarını çekip onu hemencecik öldürdüler.

4.8

τοῦ δὲ Τιμοφάνους πρῶτον μὲν αὐτῶν καταγελῶντος, ἔπειτα δὲ πρὸς ὀργὴν ἐκφερομένου καὶ χαλεπαίνοντος, ὁ μὲν Τιμολέων ἀποχωρήσας μικρὸν αὐτοῦ καὶ συγκαλυψάμενος εἱστήκει δακρύων, ἐκεῖνοι δὲ τὰ ξίφη σπασάμενοι ταχὺ διαφθείρουσιν αὐτόν.

5.15. Bölüm

Olay duyulunca Korinthosluların en seçkinleri Timoleon'un kötülüğe nefretini ve yüce gönüllülüğünü övdüler: İyi ve ailesine bağlı biri olduğu halde vatanını ailesine, güzel ve adil olanı çıkarına tercih etmiş, kardeşini vatanı için kahramanca savaşırken kurtarmış, vatanına kastedip onu köleleştirince öldürmüştü.

5.1

τῆς δὲ πράξεως διαβοηθείσης οἱ μὲν κράτιστοι τῶν Κορινθίων ἐπῄνουν τὴν μισοπονηρίαν καὶ μεγαλοψυχίαν τοῦ Τιμολέοντος, ὅτι χρηστὸς ὢν καὶ φιλοίκειος ὅμως τὴν πατρίδα τῆς οἰκίας καὶ τὸ καλὸν καὶ δίκαιον προετίμησε τοῦ συμφέροντος, ἀριστεύοντα μὲν ὑπὲρ τῆς πατρίδος διασώσας τὸν ἀδελφόν, ἐπιβουλεύσαντα δὲ αὐτῇ καὶ καταδουλωσάμενον ἀποκτείνας.

5.2Demokraside yaşayamayan, gözlerini hep güçlülere dikmeye alışkın kimseler ise tiranın ölümüne seviniyormuş gibi yapıyor, ama dine aykırı, iğrenç bir iş yaptı diye Timoleon'u yerip onu umutsuzluğa sürüklüyorlardı.

5.2

οἱ δὲ μὴ δυνάμενοι ζῆν ἐν τῇ δημοκρατίᾳ καὶ πρὸς τοὺς δυνάστας ἀποβλέπειν εἰωθότες τῷ μὲν θανάτῳ τοῦ τυράννου προσεποιοῦντο χαίρειν, τὸν δὲ Τιμολέοντα λοιδοροῦντες ὡς ἀσεβὲς ἐξειργασμένον καὶ μυσῶδες ἔργον εἰς ἀθυμίαν περιέστησαν.

5.3Annesinin de kederlendiğini, ona karşı ağır sözler söyleyip tüyler ürpertici lanetler savurduğunu öğrenince onu teselli etmek için gitti; ama annesi yüzünü görmeye dayanamayıp kapıyı yüzüne kapattı. Bunun üzerine büsbütün kedere boğuldu, aklı karıştı, ölmek için yemeği kesmeye yeltendi.

5.3

ἐπεὶ δὲ καὶ τὴν μητέρα δυσφορεῖν πυθόμενος καὶ φωνάς τε δεινὰς καὶ κατάρας ἐπʼ αὐτὸν ἀρᾶσθαι φρικώδεις ἐβάδιζε παραμυθησόμενος, ἡ δὲ προσιδεῖν οὐχ ὑπέμεινε τὴν ὄψιν, ἀλλὰ τὴν οἰκίαν ἀπέκλεισε, τότε δὴ παντάπασι περίλυπος γενόμενος καὶ συνταραχθεὶς τὴν διάνοιαν ὥρμησε μὲν ὡς διαφθερῶν ἑαυτὸν ἀπέχεσθαι τροφῆς,

5.4Ama dostları buna izin vermediler, her türlü yalvarışı ve zorlamayı denediler; o da insanlardan uzak, kendi başına yaşamaya karar verdi. Bütün siyasi işleri bıraktı; ilk zamanlarda şehre bile inmedi, kırların en ıssız yerlerinde perişan bir hâlde dolaşıp durdu.

5.4

τῶν δὲ φίλων οὐ περιϊδόντων, ἀλλὰ πᾶσαν δέησιν καὶ πᾶσαν ἀνάγκην προσενεγκαμένων ἔγνω ζῆν καθʼ ἑαυτὸν, ἐκ μέσου γενόμενος· καὶ πολιτείαν μὲν ἅπασαν ἀφῆκε, τοὺς δὲ πρώτους χρόνους οὐδὲ κατιὼν εἰς πόλιν, ἀλλʼ ἀδημονῶν καὶ πλανώμενος ἐν τοῖς ἐρημοτάτοις τῶν ἀγρῶν διέτριβεν.

6.16. Bölüm

Demek ki kararlarımız, eyleme geçmek için logos'tan ve felsefeden sağlamlık ve güç almazlarsa, rastgele övgüler ve yergilerle kolayca sarsılır, savrulur, kendi düşüncelerinden koparılır.

6.1

οὕτως αἱ κρίσεις, ἂν μὴ βεβαιότητα καὶ ῥώμην ἐκ λόγου καὶ φιλοσοφίας προσλάβωσιν ἐπὶ τὰς πράξεις, σείονται καὶ παραφέρονται ῥᾳδίως ὑπὸ τῶν τυχόντων ἐπαίνων καὶ ψόγων, ἐκκρουόμεναι τῶν οἰκείων λογισμῶν,

6.2Görünen o ki yalnızca yapılan işin güzel ve adil olması yetmez, onu yaptıran kanaatin de kalıcı ve değişmez olması gerekir.

6.2

δεῖ γὰρ οὐ μόνον, ὡς ἔοικε, τὴν πρᾶξιν καλὴν εἶναι καὶ δικαίαν, ἀλλὰ καὶ τὴν δόξαν, ἀφʼ ἧς πράττεται, μόνιμον καὶ ἀμετάπτωτον,

6.3Öyle ki sınadıktan sonra harekete geçelim. Oburlar, doyurucu yiyecekleri son derece keskin bir arzuyla kovalayıp doyar doymaz bıkarlar; biz de onlar gibi, güzel olanın hayali zayıflıktan solup gittiği için, iş bittikten sonra umutsuzluğa düşmeyelim.

6.3

ἵνα πράττωμεν δοκιμάσαντες, μηδʼ ὥσπερ οἱ λίχνοι τὰ πλήσμια τῶν ἐδεσμάτων ὀξυτάτῃ διώκοντες ἐπιθυμίᾳ τάχιστα δυσχεραίνουσιν ἐμπλησθέντες, οὕτως ἡμεῖς ἐπὶ ταῖς πράξεσι συντελεσθείσαις ἀθυμῶμεν διʼ ἀσθένειαν ἀπομαραινομένης τῆς τοῦ καλοῦ φαντασίας.

6.4Çünkü pişmanlık, güzelce yapılmış işi bile utanç verici kılar; epistēmē'den ve akıl yürütmeden doğan prohairesis ise işler başarısız olsa bile değişmez.

6.4

αἰσχρὸν γὰρ ἡ μετάνοια ποιεῖ καὶ τὸ καλῶς πεπραγμένον, ἡ δʼ ἐξ ἐπιστήμης ὡρμημένη καὶ λογισμοῦ προαίρεσις οὐδʼ ἂν πταίσωσιν αἱ πράξεις μεταβάλλεται.

6.5Bu yüzden Atinalı Phokion, Leosthenes'in yaptıklarına karşı çıktığı halde, Leosthenes başarılı görünüp Atinalıları kurbanlar kesip zaferle övünürken görünce, "Bunları ben yapmış olmak isterdim, ama o öğüdü de ben vermiş olmak" demişti.

6.5

διὸ Φωκίων μὲν ὁ Ἀθηναῖος τοῖς ὑπὸ Λεωσθένους πραττομένοις ἐναντιωθείς, ἐπειδὴ κατορθοῦν ἐκεῖνος ἐδόκει καὶ θύοντας ἑώρα καὶ μεγαλαυχουμένους τῇ νίκῃ τοὺς Ἀθηναίους, εἶπεν ὡς ἐβούλετο ἂν αὑτῷ ταῦτα μὲν πραχθῆναι, βεβουλεῦσθαι δʼ ἐκεῖνα·

6.6Platon'un arkadaşlarından Lokrisli Aristeides ise daha sert davrandı: Büyük Dionysios kızlarından birini karılığa isteyince, kızın bir tiranla yaşadığını görmektense ölüsünü görmeyi tercih edeceğini söyledi.

6.6

σφοδρότερον δʼ Ἀριστείδης ὁ Λοκρός, εἷς ὢν τῶν Πλάτωνος ἑταίρων, αἰτοῦντος μὲν αὐτὸν γυναῖκα Διονυσίου τοῦ πρεσβυτέρου μίαν τῶν θυγατέρων, ἥδιον ἂν ἔφη νεκρὰν ἰδεῖν τὴν κόρην ἢ τυράννῳ συνοικοῦσαν,

6.7Kısa süre sonra Dionysios çocuklarını öldürttü ve alay ederek kızlarını evlendirme konusunda hâlâ aynı düşüncede olup olmadığını sordu. O da olanlardan acı duyduğunu, söylediklerinden ise pişman olmadığını söyledi. Ama bunlar belki daha büyük ve daha kusursuz bir aretē'ye özgüdür.

6.7

ἀποκτείναντος δὲ τοὺς παῖδας αὐτοῦ μετʼ ὀλίγον χρόνον τοῦ Διονυσίου καὶ πυθομένου πρὸς ὕβριν εἰ τὴν αὐτὴν ἔτι γνώμην ἔχοι περὶ τῆς ἐκδόσεως τῶν θυγατέρων, ἀπεκρίνατο τοῖς μὲν γεγενημένοις λυπεῖσθαι, τοῖς δʼ εἰρημένοις μὴ μεταμέλεσθαι. ταῦτα μὲν οὖν ἴσως μείζονος καὶ τελειοτέρας ἀρετῆς ἐστι.

7.17. Bölüm

Timoleon'un yaptıkları karşısındaki hâli, ister ölüye acıma ister annesine saygı olsun, zihnini öyle kırıp ezdi ki yirmi yıla yakın bir süre ne parlak ne de siyasi bir işe el sürdü.

7.1

τὸ δὲ Τιμολέοντος ἐπὶ τοῖς πεπραγμένοις πάθος, εἴτʼ οἶκτος ἦν τοῦ τεθνηκότος εἴτε τῆς μητρὸς αἰδώς, οὕτω κατέκλασε καί συνέτριψεν αὐτοῦ τὴν διάνοιαν ὥστʼ εἴκοσι σχεδὸν ἐτῶν διαγενομένων μηδεμιᾶς ἐπιφανοῦς μηδὲ πολιτικῆς ἅψασθαι πράξεως,

7.2Adı anılıp halk da hevesle kabul ederek onu seçince, o sırada şehirde gücü ve şöhretiyle birinci olan Telekleides ayağa kalktı ve Timoleon'a bu işlerde iyi ve yiğit bir adam olmasını öğütledi. "İyi mücadele edersen," dedi, "bir tiranı öldürmüş sayılacağız; kötü mücadele edersen bir kardeşi."

7.2

ἀναγορευθέντος οὖν αὐτοῦ, καί τὸν δήμου προθύμως δεξαμένου καί χειροτονήσαντος, ἀναστὰς Τηλεκλείδης ὁ τότε καί δυνάμει καί δόξῃ πρωτεύων ἐν τῇ πόλει, παρεκάλει τὸν Τιμολέοντα περὶ τὰς πράξεις ἀγαθὸν ἄνδρα εἶναι καί γενναῖον. ἂν μὲν γὰρ ἔφη, καλῶς ἀγωνίσῃ, τύραννον ἀνῃρηκέναι δόξομεν, ἂν δὲ φαύλως, ἀδελφόν.

7.3Timoleon sefere hazırlanıp asker toplarken Hiketes'ten Korinthoslulara bir mektup geldi ve onun taraf değiştirdiğini, ihanetini ortaya koydu.

7.3

παρασκευαζομένου δὲ τοῦ Τιμολέοντος τὸν ἔκπλουν καί στρατιώτας συνάγοντος, ἐκομίσθη γράμματα πρὸς τοὺς Κορινθίους παρʼ Ἱκέτου μηνύοντα τὴν μεταβολὴν αὐτοῦ καί προδοσίαν.

7.4Hiketes elçileri gönderir göndermez açıktan Kartacalılara katılmış, onlarla birlikte Dionysios'u Syrakusa'dan kovup kendisi tiran olmaya çalışıyordu.

7.4

ὡς γὰρ τάχιστα τοὺς πρέσβεις ἐξέπεμψε, τοῖς Καρχηδονίοις προσθέμενος ἀναφανδὸν ἔπραττε μετʼ ἐκείνων ὅπως Διονύσιον ἐκβαλὼν Συρακουσῶν αὐτὸς ἔσται τύραννος.

7.5Korinthos'tan önce bir kuvvetle komutan gelir de işler elinden kaçar diye korkarak Korinthoslulara bir mektup gönderdi. Mektupta, Sicilya'ya gelmek için zahmete ve masrafa girmelerine, tehlikeye atılmalarına hiç gerek olmadığını yazıyordu.

7.5

καί δεδοικώς μὴ πρότερον ἐλθούσης ἐκ Κορίνθου δυνάμεως καί στρατηγοῦ διαφύγωσιν αἱ πράξεις αὐτόν, ἔπεμψεν ἐπιστολὴν τοῖς Κορινθίοις φράζουσαν ὡς οὐδὲν δέον πράγματα καί δαπάνας ἔχειν αὐτούς πλέοντας εἰς Σικελίαν καί κινδυνεύοντας,

7.6Üstelik Kartacalılar buna karşı çıkıyor, donanmayı birçok gemiyle gözlüyorlardı; kendisi de Korinthoslular geciktiği için onları tirana karşı müttefik edinmek zorunda kalmıştı.

7.6

ἄλλως τε καί Καρχηδονίων ἀπαγορευόντων καί παραφυλαττομένων ναυσὶ πολλαῖς τὸν στόλον, οὓς αὐτὸς ἀναγκασθεὶς ἐκείνων βραδυνόντων ποιήσαιτο συμμάχους ἐπὶ τὸν τύραννον.

7.7Bu mektup okununca, Korinthoslulardan sefere daha önce gevşek bakan biri varsa o da artık Hiketes'e duyulan öfkeyle kışkırdı; herkes Timoleon'a hevesle katkıda bulundu ve sefer hazırlığına yardım etti.

7.7

τούτων δὲ τῶν γραμμάτων ἀναγνωσθέντων, εἰ καί τις ἠπίως εἶχε πρότερον τῶν Κορινθίων πρὸς τὴν στρατείαν, τότε πάντας ἡ πρὸς τὸν Ἱκέτην ὀργὴ παρώξυνεν, ὥστε συγχορηγῆσαι προθύμως τῷ Τιμολέοντι καί συμπαρασκευάσαι τὸν ἔκπλουν.

8.18. Bölüm

Gemiler hazırlanıp askerlerin ihtiyaçları sağlanınca Kore'nin rahibeleri rüyalarında iki tanrıçanın bir yolculuğa hazırlandığını, Timoleon'la birlikte Sicilya'ya gideceklerini söylediklerini gördüler.

8.1

γενομένων δὲ τῶν νεῶν ἑτοίμων, καὶ τοῖς στρατιώταις ὧν ἔδει πορισθέντων, αἱ μὲν ἱέρειαι τῆς Κόρης ὄναρ ἔδοξαν ἰδεῖν τὰς θεὰς πρὸς ἀποδημίαν τινὰ στελλομένας καὶ λεγούσας ὡς Τιμολέοντι μέλλουσι συμπλεῖν εἰς Σικελίαν.

8.2Bu yüzden Korinthoslular kutsal bir trirem donatıp ona iki tanrıçanın adını verdiler. Timoleon da Delphoi'ye gidip tanrıya kurban kesti; kehanet yerine inerken de bir işaret belirdi.

8.2

διὸ καὶ τριήρη κατασκευάσαντες ἱερὰν οἱ Κορίνθιοι ταῖν θεαῖν ἐπωνόμασαν. αὐτὸς δʼ ἐκεῖνος εἰς Δελφοὺς πορευθεὶς ἔθυσε τῷ θεῷ, καὶ καταβαίνοντος εἰς τὸ μαντεῖον αὐτὸν γίνεται σημεῖον.

8.3Asılı adaklardan, üzerine çelenkler ve Nike'ler işlenmiş bir şerit kopup süzüldü ve Timoleon'un başına dolandı; sanki tanrı onu taçlandırıp işinin başına yolluyordu.

8.3

ἐκ γὰρ τῶν κρεμαμένων ἀναθημάτων ταινία τις ἀπορρυεῖσα καὶ φερομένη, στεφάνους ἔχουσα καὶ Νίκας ἐμπεποικιλμένας, περιέπεσε τῇ κεφαλῇ τοῦ Τιμολέοντος, ὡς δοκεῖν αὐτὸν ὑπὸ τοῦ θεοῦ στεφανούμενον ἐπὶ τὰς πράξεις προπέμπεσθαι.

8.4Yedi Korinthos ve iki Kerkyra gemisiyle, onuncusunu da Leukaslılar verince denize açıldı.

8.4

ναῦς δὲ Κορινθίας μὲν ἔχων ἑπτά. Κερκυραίας δὲ δύο, καὶ τὴν δεκάτην Λευκαδίων προσπαρασχόντων, ἀνήχθη.

8.5Geceleyin açık denize girip güzel bir rüzgârla yol alırken, gök ansızın yarılıp geminin üzerine bol ve parlak bir ateş döker gibi oldu.

8.5

καὶ νυκτὸς ἐμβαλὼν εἰς τὸ πέλαγος καὶ πνεύματι καλῷ χρώμενος ἔδοξεν αἰφνιδίως ῥαγέντα τὸν οὐρανὸν ὑπὲρ τῆς νεὼς ἐκχέαι πολὺ καὶ περιφανὲς πῦρ.

8.6Bu ateşten, sır törenlerindekilere benzeyen bir meşale yükseldi, gemilerle aynı yönde koştu ve tam da dümencilerin İtalya'da yöneldiği yere indi.

8.6

ἐκ δὲ τούτου λαμπὰς ἀρθεῖσα ταῖς μυστικαῖς ἐμφερὴς καὶ συμπαραθέουσα τὸν αὐτὸν δρόμον, ᾗ μάλιστα τῆς Ἰταλίας ἐπεῖχον οἱ κυβερνῆται, κατέσκηψεν.

8.7Kâhinler bu görünümün rahibelerin rüyalarını doğruladığını, savaşa ortak olan tanrıçaların bu ışığı gökten gösterdiğini açıkladılar.

8.7

οἱ δὲ μάντεις τὸ φάσμα τοῖς ὀνείρασι τῶν ἱερειῶν μαρτυρεῖν ἀπεφαίνοντο, καὶ τὰς θεὰς συνεφαπτομένας τῆς στρατείας προφαίνειν ἐξ οὐρανοῦ τὸ σέλας·

8.8Çünkü Sicilya Kore'nin kutsal toprağıydı; kaçırılışı orada geçtiği, ada da düğününde ona duvak hediyesi olarak verildiği anlatılır.

8.8

εἶναι γὰρ ἱερὰν τῆς Κόρης τὴν Σικελίαν, ἐπεὶ καὶ τὰ περὶ τὴν ἁρπαγὴν αὐτόθι μυθολογοῦσι γενέσθαι καὶ τὴν νῆσον ἐν τοῖς γάμοις ἀνακαλυπτήριον αὐτῇ δοθῆναι.

9.19. Bölüm

Tanrılardan gelen bu işaretler donanmaya güven verdi; denizi aşanlar gibi aceleyle İtalya kıyısı boyunca ilerlediler.

9.1

τὰ μὲν οὖν παρὰ τῶν θεῶν οὕτω τὸν στόλον ἐθάρρυνε καὶ σπεύδοντες, ὡς τὸ πέλαγος διαπλέοντες, ἐκομίζοντο παρὰ τὴν Ἰταλίαν.

9.2Ama Sicilya'dan gelen haberler Timoleon'u büyük bir çaresizliğe, askerleri de karamsarlığa düşürdü.

9.2

τὰ δʼ ἀπὸ τῆς Σικελίας ἀγγελλόμενα πολλὴν ἀπορίαν τῷ Τιμολέοντι καὶ δυσθυμίαν τοῖς στρατιώταις παρεῖχεν.

9.3Çünkü Hiketes bir savaşta Dionysios'u yenmiş, Syrakusa'nın büyük kısmını ele geçirmişti; onu akropole ve Ada denilen yere sıkıştırmış, kuşatıyor ve çevresine duvar çekiyordu.

9.3

ὁ γὰρ Ἱκέτης μάχῃ νενικηκὼς Διονύσιον καὶ τὰ πλεῖστα μέρη τῶν Συρακουσῶν κατειληφώς ἐκεῖνον μὲν εἰς τὴν ἀκρόπολιν καὶ τὴν καλουμένην Νῆσον συνεσταλμένον αὐτὸς συνεπολιόρκει καὶ συμπεριετείχιζε,

9.4Kartacalılara da Timoleon'un Sicilya'ya ayak basmamasını sağlamalarını, onlar püskürtülünce adayı kendi aralarında rahatça paylaşacaklarını söylüyordu.

9.4

Καρχηδονίους δὲ φροντίζειν ἐκέλευεν ὅπως οὐκ ἐπιβήσοιτο Τιμολέων Σικελίας, ἀλλʼ ἀπωσθέντων ἐκείνων αὐτοὶ καθʼ ἡσυχίαν διανεμοῦνται πρὸς ἀλλήλους τὴν νῆσον.

9.5Kartacalılar Rhegion'a yirmi trirem gönderdiler. Gemilerde Hiketes'ten Timoleon'a giden, yapılan işlere yaraşır sözler taşıyan elçiler vardı.

9.5

οἱ δὲ πέμπουσιν εἴκοσι τριήρεις εἰς Ῥήγιον, ἐφʼ ὧν ἐπέπλεον πρεσβευταὶ παρʼ αὐτοῦ πρὸς Τιμολέοντα κομίζοντες λόγους τοῖς πραττομένοις ὁμοίους.

9.6Bu sözler, kötü niyetlerin üstünü örten güzel görünümlü oyalamalar ve bahanelerdi. Timoleon'dan, isterse kendisi Hiketes'e gelip danışman ve bu iyi gitmiş işlere ortak olmasını, ama gemileri ve askerleri Korinthos'a geri göndermesini istiyorlardı; çünkü savaş bitmek üzereydi, Kartacalılar da geçişi engellemeye, zorlayanlarla savaşmaya hazırdı.

9.6

παραγωγαὶ γὰρ εὐπρεπεῖς καὶ προφάσεις ἦσαν ἐπὶ μοχθηροῖς βουλεύμασιν, ἀξιούντων αὐτὸν μὲν, εἰ βούλοιτο, Τιμολέοντα σύμβουλον ἥκειν παρʼ Ἱκέτην καὶ κοινωνὸν εὖ διαπεπραγμένων ἁπάντων, τὰς δὲ ναῦς καὶ τοὺς στρατιώτας ἀποστέλλειν εἰς Κόρινθον, ὡς τοῦ πολέμου μικρὸν ἀπολείποντος συνῃρῆσθαι, Καρχηδονίων δὲ κωλύειν τὴν διάβασιν καὶ μάχεσθαι πρὸς βιαζομένους ἑτοίμων ὄντων.

9.7Rhegion'a inen Korinthoslular bu elçilerle karşılaşıp Fenikelilerin yakında demirlediklerini görünce aşağılanmış olmaktan öfkelendiler. Herkesi Hiketes'e karşı bir hiddet ve Sicilyalılar için bir korku sardı: Onların, Hiketes'in ihanetinin ödülü, Kartacalıların da tiranlığının bedeli olarak ortada bırakıldığını açıkça görüyorlardı.

9.7

ὡς οὖν καταπλεύσαντες εἰς τὸ Ῥήγιον οἱ Κορίνθιοι τοῖς τε πρεσβεύμασι τούτοις ἐνέτυχον καὶ τοὺς Φοίνικας οὐ πρόσω ναυλοχοῦντας κατεῖδον, ἤχθοντο μὲν ὑβρισμένοι, καὶ παρίστατο πᾶσιν ὀργὴ πρὸς τὸν Ἱκέτην καὶ δέος ὑπὲρ Σικελιωτῶν, οὓς σαφῶς ἑώρων ἆθλα λειπομένους καὶ μισθόν Ἱκέτῃ μὲν προδοσίας, Καρχηδονίοις δὲ τυραννίδος,

9.8Üstelik hem orada demirlemiş iki kat kalabalık barbar gemilerini hem de öteki yakada Hiketes'in, başına komutan olmaya geldikleri kuvvetini yenmek imkânsız görünüyordu.

9.8

ἐδόκει δʼ ἀμήχανον ὑπερβαλέσθαι καὶ τὰς αὐτόθι τῶν βαρβάρων ναῦς διπλασίας ἐφορμούσας καὶ τὴν ἐκεῖ μεθʼ Ἱκέτου δύναμιν, ᾗ στρατηγήσοντες ἥκοιεν.

10.110. Bölüm

Yine de Timoleon elçilerle ve Kartacalı komutanlarla görüşüp onların dediklerine uyacağını söyledi; karşı gelse ne elde edebilirdi ki? Ama bunları dostları olan Yunan şehri Rhegion'un önünde dinlemek ve kendi sözünü söyleyip öyle ayrılmak istiyordu.

10.1

οὐ μὴν ἀλλʼ ὁ Τιμολέων τοῖς πρεσβευταῖς καὶ τοῖς ἄρχουσι τῶν Καρχηδονίων ἐντυχὼν ἐπιεικῶς ἔφη πείθεσθαι μὲν οἷς κελεύουσι τί γὰρ ἂν καὶ περαίνειν ἀπειθῶν, ἐθέλειν δὲ ταῦτα πόλεως Ἑλληνίδος καὶ φίλης κοινῆς τῆς Ῥηγίνων ἐναντίον ἀκούσας καὶ εἰπὼν ἀπαλλάττεσθαι·

10.2Çünkü bu kendi güvenliği için önemliydi; onlar da anlaşmayı halkın tanıklığına emanet ederlerse Syrakusalılara dair vaatlerine daha sıkı bağlı kalırlardı.

10.2

καὶ γὰρ αὐτῷ τοῦτο πρὸς ἀσφάλειαν διαφέρειν, κἀκείνους ἐμμενεῖν βεβαιότερον οἷς ἐπαγγέλλονται περὶ Συρακουσίων δήμῳ μάρτυρι τὰς ὁμολογίας παρακαταθεμένους.

10.3Bunları, geçiş için hazırladığı hilenin yemi olarak öne sürüyordu. Rhegion komutanları da bu oyuna ortak oldular: Hepsi Sicilyalıların işlerinin Korinthosluların eline geçmesini istiyor, barbarların komşuluğundan korkuyorlardı.

10.3

ταῦτα δʼ ὑπέτεινεν αὐτοῖς ἀπάτην ἐπὶ τῇ διαβάσει τεχνάζων, καὶ συνετέχναζον οἱ τῶν Ῥηγίνων στρατηγοὶ, πάντες ἐπιθυμοῦντες ἐν Κορινθίοις τὰ πράγματα τῶν Σικελιωτῶν γενέσθαι, καὶ φοβούμενοι τὴν τῶν βαρβάρων γειτνίασιν.

10.4Bu yüzden meclisi topladılar ve vatandaşlar başka bir şeyle uğraşmasın diye kapıları kapattılar. Halkın karşısına çıkıp uzun uzun konuştular, biri aynı konuyu ötekine devrederek sonuçsuz sözlerle vakit geçirdiler. Bunu, Korinthosluların triremleri açılana kadar sürdürüyor, Kartacalıları da mecliste kuşku uyandırmadan tutuyorlardı; çünkü Timoleon da oradaydı ve her an konuşmak üzere ayağa kalkacakmış izlenimi veriyordu.

10.4

διὸ συνῆγον ἐκκλησίαν καὶ τὰς πύλας ἀπέκλειον, ὡς μὴ πρὸς ἄλλο τι τρέπεσθαι τοὺς πολίτας, καὶ παρελθόντες εἰς τὸ πλῆθος ἐχρῶντο μήκει λόγων, ἕτερος ἑτέρῳ παραδιδοὺς τὴν αὐτὴν ὑπόθεσιν πρὸς οὐδὲν τέλος, ἀλλὰ διάγοντες ἄλλως τὸν χρόνον, ἕως ἀναχθῶσιν αἱ τῶν Κορινθίων τριήρεις, καὶ Καρχηδονίους ἐπὶ τῆς ἐκκλησίας κατέχοντες ἀνυπόπτως, ἅτε καὶ τοῦ Τιμολέοντος παρόντος καὶ παρέχοντος δόκησιν ὅσον οὔπω πρὸς τὸν λόγον ἀνίστασθαι καὶ δημηγορεῖν.

10.5Biri ona gizlice öteki triremlerin açıldığını, yalnızca kendi gemisinin geride kalıp beklediğini bildirince, kalabalığın arasından sıyrıldı, kürsünün çevresindeki Rhegionlular da onu gizlemeye yardım etti. Denize inip hızla yola çıktı.

10.5

ὡς δʼ ἀπήγγειλέ τις αὐτῷ κρύφα τὰς μὲν ἄλλας τριήρεις ἀνῆχθαι, μίαν δὲ τὴν ἐκείνου περιμένειν ὑπολελειμμένην, διεκδὺς τὸν ὄχλον, ἅμα τῶν περὶ τὸ βῆμα Ῥηγίνων συνεπικρυπτόντων, καὶ καταβὰς ἐπὶ τὴν θάλατταν ἐξέπλευσε διὰ ταχέων.

10.6Sicilya'da Tauromenion'a çıktılar; şehrin hâkimi ve hükümdarı Andromakhos onları çoktan beri hevesle çağırıyordu, şimdi de ağırladı.

10.6

καὶ κατήχθησαν εἰς Ταυρομένιον τῆς Σικελίας, ὑποδεχομένου καὶ καλοῦντος αὐτοὺς ἔτι πάλαι προθύμως Ἀνδρομάχου τοῦ τὴν πόλιν ἔχοντος καὶ δυναστεύοντος.

10.7Bu adam tarihçi Timaios'un babasıydı ve o zaman Sicilya'da iktidarda olanların açık ara en iyisiydi; vatandaşlarını kanunlara ve adalete uygun biçimde yönetiyor, tiranlara karşı nefretini ve soğukluğunu da hep açıkça gösteriyordu.

10.7

οὗτος ἦν πατὴρ Τιμαίου τοῦ ἱστορικοῦ, καὶ πολὺ κράτιστος τῶν τότε δυναστευόντων ἐν Σικελίᾳ, γενόμενος τῶν τε ἑαυτοῦ πολιτῶν ἡγεῖτο νομίμως καὶ δικαίως, καὶ πρὸς τοὺς τυράννους φανερὸς ἦν ἀεὶ διακείμενος ἀπεχθῶς καὶ ἀλλοτρίως.

10.8Bu yüzden o sırada şehrini Timoleon'a üs olarak verdi, vatandaşlarını da Korinthoslularla birlikte mücadele etmeye ve Sicilya'yı özgürleştirmeye ikna etti.

10.8

διὸ καὶ Τιμολέοντι τότε τὴν πόλιν ὁρμητήριον παρέσχε, καὶ τοὺς πολίτας ἔπεισε συναγωνίζεσθαι τοῖς Κορινθίοις καὶ συνελευθεροῦν τὴν Σικελίαν.

11.111. Bölüm

Timoleon denize açılıp meclis dağılınca Rhegion'daki Kartacalılar öfkelendiler. Kandırıldıklarına kızmaları Rhegionlulara eğlence oldu: Fenikeli olup da hileyle yapılan işlerden hoşlanmıyorlardı!

11.1

οἱ δʼ ἐν τῷ Ῥηγίῳ Καρχηδόνιοι τοῦ Τιμολέοντος ἀνηγμένου καὶ τῆς ἐκκλησίας διαλυθείσης χαλεπῶς φέροντες, ἐν τῷ κατεστρατηγῆσθαι διατριβὴν τοῖς Ῥηγίνοις παρεῖχον, εἰ Φοίνικες ὄντες οὐκ ἀρέσκοιντο τοῖς διʼ ἀπάτης πραττομένοις.

11.2Tauromenion'a bir triremle elçi gönderdiler. Elçi, Andromakhos'la uzun uzun konuştu, Korinthosluları hemen kovmazsa diye kaba bir barbar edasıyla tehditler savurdu; sonunda elini avucu yukarı gelecek biçimde gösterip sonra ters çevirdi ve şehrinin şimdi şöyleyken böyle olacağını söyleyerek gözdağı verdi.

11.2

πέμπουσι δʼ οὖν εἰς τὸ Ταυρομένιον πρεσβευτὴν ἐπὶ τριήρους, ὃς πολλὰ διαλεχθεὶς πρὸς τὸν Ἀνδρόμαχον, ἐπαχθῶς καὶ βαρβαρικῶς ἀνατεινάμενος εἰ μὴ τὴν ταχίστην ἐκβάλλει τοὺς Κορινθίους, τέλος ὑπτίαν τὴν χεῖρα δείξας, εἶτʼ αὖθις καταστρέψας ἠπείλησε τοιαύτην οὖσαν αὐτῷ τὴν πόλιν τοιαύτην ποιήσειν.

11.3Andromakhos güldü, başka hiçbir cevap vermedi. Elini onun yaptığı gibi bir kez avucu yukarı, bir kez ters uzatıp gemisinin şöyleyken böyle olmasını istemiyorsa denize açılmasını söyledi.

11.3

γελάσας δʼ ὁ Ἀνδρόμαχος ἄλλο μὲν οὐδὲν ἀπεκρίνατο, τὴν δὲ χεῖρα νῦν μὲν ὑπτίαν, ὡς ἐκεῖνος, νῦν δὲ πρηνῆ προτείνας ἐκέλευσεν ἀποπλεῖν αὐτόν, εἰ μὴ βούλοιτο τὴν ναῦν ἀντὶ τοιαύτης γενέσθαι τοιαύτην.

11.4Timoleon'un geçtiğini öğrenip korkuya kapılan Hiketes de Kartacalıların birçok triremini çağırdı.

11.4

ὁ δʼ Ἱκέτης πυθόμενος τὴν τοῦ Τιμολέοντος διάβασιν καὶ φοβηθείς μετεπέμψατο πολλὰς τῶν Καρχηδονίων τριήρεις.

11.5O zaman Syrakusalılar kurtuluştan büsbütün umutlarını kestiler. Limanlarına Kartacalılar hâkimdi, şehir Hiketes'in, akropol Dionysios'un elindeydi. Timoleon ise zayıf bir umuda ve küçük bir kuvvete dayanarak Sicilya'ya ince bir eteğin ucundan tutunur gibi Tauromenion kasabasından tutunuyordu; bin askerinden ve onların zorunlu yiyeceğinden başka hiçbir şeyi yoktu.

11.5

ὅτε καὶ παντάπασι συνέβη τοὺς Συρακουσίους ἀπογνῶναι τὴν σωτηρίαν, ὁρῶντας τοῦ μὲν λιμένος αὐτῶν Καρχηδονίους κρατοῦντας, τὴν δὲ πόλιν Ἱκέτην ἔχοντα, τῆς δʼ ἄκρας κυριεύοντα Διονύσιον, Τιμολέοντα δὲ ὥσπερ ἐκ κρασπέδου τινὸς λεπτοῦ τῆς Ταυρομενιτῶν πολίχνης τῇ Σικελίᾳ προσηρτημένον ἐπʼ ἐλπίδος ἀσθενοῦς καὶ βραχείας δυνάμεως· χιλίων γὰρ αὐτῷ στρατιωτῶν καὶ τροφῆς τούτοις ἀναγκαίας πλέον οὐδὲν ὑπῆρχεν.

11.6Şehirler de güvenmiyordu; kötülüklerle dolmuş, ordu başına geçen herkese karşı yabanileşmişlerdi, özellikle de Kallippos ile Pharax'ın sadakatsizliği yüzünden. Biri Atinalı, öteki Lakedaimonluydu; ikisi de özgürlük için ve tiranları yıkmak için geldiklerini söylemiş, ama Sicilya'ya tiranlık altındaki felaketleri altın gibi göstermişlerdi. Kölelik içinde ölenler, özerkliği görmüş olanlardan daha mutlu sayılır olmuştu.

11.6

οὐδʼ ἐπίστευον αἱ πόλεις διάπλεαι κακῶν οὖσαι καὶ πρὸς ἅπαντας ἀπηγριωμέναι τοὺς ἡγουμένους στρατοπέδων, μάλιστα διὰ τὴν Καλλίππου καὶ Φάρακος ἀπιστίαν, ὧν ὁ μὲν Ἀθηναῖος ὤν, ὁ δὲ Λακεδαιμόνιος, ἀμφότεροι δὲ φάσκοντες ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας ἥκειν καὶ καταλύειν τοὺς μονάρχους, χρυσὸν ἀπέδειξαν τῇ Σικελίᾳ τὰς ἐν τῇ τυραννίδι συμφοράς καὶ μακαριωτέρους δοκεῖν ἐποίησαν τοὺς καταστρέψαντας ἐν τῇ δουλείᾳ τῶν ἐπιδόντων τὴν αὐτονομίαν.

12.112. Bölüm

Dolayısıyla Korinthoslunun onlardan daha iyi olacağını beklemiyor, aynı aldatmaca ve yemlerin yine önlerine geldiğini, güzel umutlarla ve insancıl vaatlerle yeni bir efendiye alıştırıldıklarını düşünüyorlardı. Bu yüzden kuşkuyla Korinthosluların çağrılarını reddettiler. Bunun dışında kalan yalnızca Adranonlulardı.

12.1

οὐδὲν οὖν ἐκείνων βελτίονα τὸν Κορίνθιον ἔσεσθαι προσδοκῶντες, ἀλλὰ ταῦτα πάλιν ἥκειν πρὸς αὐτοὺς σοφίσματα καί δελεάσματα, μετʼ ἐλπίδων χρηστῶν καί φιλανθρώπων ὑποσχέσεων εἰς μεταβολὴν δεσπότου καινοῦ τιθασευομένους, ὑπώπτευον καί διεκρούοντο τὰς τῶν Κορινθίων προκλήσεις πλὴν Ἀδρανιτῶν,

12.2Bunlar, bütün Sicilya'da olağanüstü saygı gören Adranos adlı bir tanrının kutsal saydığı küçük bir şehirde oturuyordu. Aralarında anlaşmazlık çıkmıştı: Bir kısmı Hiketes'i ve Kartacalıları çağırıyor, bir kısmı da Timoleon'a haber gönderiyordu.

12.2

οἳ πόλιν μικρὰν μέν, ἱερὰν δʼ οὖσαν Ἀδρανοῦ, θεοῦ τινος τιμωμένου διαφερόντως ἐν ὅλῃ Σικελίᾳ, κατοικοῦντες ἐστασίασαν πρὸς ἀλλήλους, οἱ μὲν Ἱκέτην προσαγόμενοι καί Καρχηδονίους, οἱ δὲ πρὸς Τιμολέοντα διαπεμπόμενοι.

12.3Tesadüfen ikisi de acele ettiğinden ikisi aynı anda geldi.

12.3

καί πως ἀπʼ αὐτομάτου συνέτυχε σπευδόντων ἀμφοτέρων εἰς ἕνα καιρὸν ἀμφοτέροις γενέσθαι τὴν παρουσίαν.

12.4Ama Hiketes beş bin askerle gelmişti, Timoleon'un ise bütün kuvveti bin iki yüzü geçmiyordu.

12.4

ἀλλʼ Ἱκέτης μὲν ἧκε πεντακισχιλίους στρατιώτας ἔχων, Τιμολέοντι δὲ οἱ σύμπαντες ἦσαν οὐ πλείους χιλίων διακοσίων·

12.5Bunları Tauromenion'dan alıp yola çıktı. Adranon'a üç yüz kırk stadion vardı. İlk gün yolun pek az bir kısmını alıp ordugâh kurdu, ertesi gün hızlıca yürüyerek zorlu yerlerden geçti. Gün batarken Hiketes'in kasabaya henüz ulaştığını ve ordugâh kurduğunu duydu.

12.5

οὓς ἀναλαβὼν ἐκ τοῦ Ταυρομενίου, σταδίων πρὸς τὸ Ἀδρανὸν ὄντων τετταράκοντα καί τριακοσίων, τῇ μὲν πρώτῃ τῶν ἡμερῶν οὐ πολὺ μέρος τῆς ὁδοῦ προέλαβε καί κατηυλίσατο, τῇ δʼ ὑστεραίᾳ συντόνως ὁδεύσας καί χαλεπὰ χωρία διελθών ἤδη τῆς ἡμέρας καταφερομένης ἤκουσεν ἄρτι προσμιγνύναι τὸν Ἱκέτην τῷ πολιχνίῳ καί καταστρατοπεδεύειν.

12.6Bölük komutanları ve takım başları, askerler yemek yiyip dinlenirlerse daha hevesli olacağını düşünerek öndekileri durdurdular. Ama Timoleon yanlarına gidip bunu yapmamalarını, hızla ilerleyip düşmana düzenine girmeden saldırmalarını rica etti; çünkü düşmanlar yürüyüşü yeni bitirmiş, büyük ihtimalle çadırla ve akşam yemeğiyle uğraşıyorlardı.

12.6

οἱ μὲν οὖν λοχαγοὶ καί ταξίαρχοι τοὺς πρώτους ἐπέστησαν ὡς ἐμφαγοῦσι καί διαναπαυσαμένοις χρησόμενοι προθυμοτέροις, ὁ δὲ Τιμολέων ἐπιπορευόμενος ἐδεῖτο ταῦτα μὴ ποιεῖν, ἀλλʼ ἄγειν κατὰ τάχος καί συνάπτειν τοῖς πολεμίοις ἀσυντάκτοις οὖσιν, ὡς εἰκὸς ἄρτι παυομένους ὁδοιπορίας καί περὶ σκηνὰς καί δεῖπνον ἀσχόλους ὄντας.

12.7Bunu söylerken kalkanını alıp zaferi kesinmiş gibi en öne geçti. Askerler de cesaretle arkasından geldi; düşmana otuz stadiondan az mesafe kalmıştı.

12.7

καί λέγων ἅμα ταῦτα, τὴν ἀσπίδα λαβὼν ἡγεῖτο πρῶτος ὥσπερ ἐπὶ νίκην πρόδηλον. οἱ δʼ εἵποντο τεθαρρηκότες, ἔλαττον ἢ τριάκοντα σταδίους ἔτι τῶν πολεμίων ἀπέχοντες.

12.8Bu mesafeyi de aşınca, yaklaştıklarını yeni fark edip şaşkınlıkla kaçışan düşmanın üzerine atıldılar. Üç yüzden pek fazla olmayan kişi öldürüldü, iki katı canlı yakalandı, ordugâh da ele geçirildi.

12.8

ὡς δὲ καί τούτους διῆλθον, ἐπιπίπτουσιν αὐτοῖς ταραττομένοις καί φεύγουσιν ὡς πρῶτον ᾔσθοντο προσιόντας, ὅθεν ἀνῃρέθησαν μὲν οὐ πολλῷ πλείους τριακοσίων, ἑάλωσαν δὲ δὶς τοσοῦτοι ζῶντες, ἐλήφθη δὲ τὸ στρατόπεδον.

12.9Adranonlular kapıları açıp Timoleon'a katıldılar. Ürpererek ve hayranlıkla anlattıklarına göre savaş başlarken tapınağın kutsal kapıları kendiliğinden açılmış, tanrının mızrağının ucundan titrediği, yüzünden de bol bol ter aktığı görülmüştü.

12.9

οἱ δʼ Ἀδρανῖται τὰς πύλας ἀνοίξαντες προσέθεντο τῷ Τιμολέοντι, μετὰ φρίκης καί θαύματος ἀπαγγέλλοντες ὡς ἐνισταμένης τῆς μάχης οἱ μὲν ἱεροὶ τοῦ νεὼ πυλῶνες αὐτόματοι διανοιχθεῖεν, ὀφθείη δὲ τοῦ θεοῦ τὸ μὲν δόρυ σειόμενον ἐκ τῆς αἰχμῆς ἄκρας, τὸ δὲ πρόσωπον ἱδρῶτι πολλῷ ῥεόμενον.

13.113. Bölüm

Görünüşe göre bunlar yalnızca o günkü zaferin değil, sonraki işlerin de işaretiydi; o çarpışma sonrakilere mutlu bir başlangıç olmuştu.

13.1

ταῦτα δʼ, ὡς ἔοικεν, οὐ τὴν τότε νίκην ἐσήμαινε μόνον, ἀλλὰ καὶ τὰς μετὰ ταῦτα πράξεις, αἷς ἐκεῖνος ὁ ἀγὼν ἀρχὴν εὐτυχῆ παρέσχε.

13.2Şehirler hemen elçi gönderip Timoleon'a katıldı; savaşçı bir adam olan, parası da bol olan Katane tiranı Mamerkos da onunla ittifak kurdu.

13.2

καὶ γὰρ πόλεις εὐθὺς ἐπιπρεσβευόμεναι προσετίθεντο τῷ Τιμολέοντι, καὶ Μάμερκος ὁ Κατάνης τύραννος, πολεμιστὴς ἀνὴρ καὶ χρήμασιν ἐρρωμένος, ἔδωκεν αὑτὸν εἰς συμμαχίαν.

13.3En önemlisi, Dionysios'un kendisi artık umudunu kesmiş, teslim olmak üzereydi. Hiketes'i utanç verici bir yenilgiye uğradığı için küçümsüyor, Timoleon'a ise hayranlık duyuyordu; onun ve Korinthosluların yanına haber gönderip kendini ve akropolü teslim etti. Timoleon bu umulmadık bahtı kabul etti.

13.3

τὸ δὲ μέγιστον, αὐτὸς Διονύσιος ἀπειρηκὼς ἤδη ταῖς ἐλπίσι καὶ μικρὸν ἀπολείπων ἐκπολιορκεῖσθαι τοῦ μὲν Ἱκέτου κατεφρόνησεν αἰσχρῶς ἡττημένου, τὸν δὲ Τιμολέοντα θαυμάζων ἔπεμψεν ἐκείνῳ καὶ Κορινθίοις παραδιδοὺς αὑτὸν καὶ τὴν ἀκρόπολιν. δεξάμενος δʼ ὁ Τιμολέων τὴν ἀνέλπιστον εὐτυχίαν,

13.4Korinthoslu Eukleides ile Telemakhos'u ve dört yüz askeri akropole gönderdi. Askerler hep birlikte ve açıkça değil, gizlice ve azar azar sızdılar; çünkü düşman demirlemişti, başka türlüsü mümkün değildi.

13.4

ἀποστέλλει τοὺς περὶ Εὐκλείδην καὶ Τηλέμαχον, ἄνδρας Κορινθίους, εἰς τὴν ἀκρόπολιν, καὶ στρατιώτας τετρακοσίους, οὐχ ὁμοῦ πάντας οὐδὲ φανερῶς, ἀδύνατον γὰρ ἦν ἐφορμούν· τῶν πολεμίων, ἀλλὰ κρύφα καὶ κατʼ ὀλίγους παρεισπεσόντας.

13.5Askerler akropolü ve tiranın sarayını, savaş için gerekli donanım ve araç gereçle birlikte teslim aldılar.

13.5

οἱ μὲν οὖν στρατιῶται παρέλαβον τὴν ἀκρόπολιν καὶ τὰ τυραννεῖα μετὰ τῆς παρασκευῆς καὶ τῶν χρησίμων πρὸς τὸν πόλεμον·

13.6Orada az sayıda olmayan at, her çeşit savaş makinesi ve çok sayıda mermi vardı; eskiden beri saklanan yetmiş bin silah da depolanmıştı.

13.6

ἵπποι τε γὰρ ἐνῆσαν οὐκ ὀλίγοι καὶ πᾶσα μηχανημάτων ἰδέα καὶ βελῶν πλῆθος, ὅπλων δʼ ἀπέκειντο μυριάδες ἑπτὰ τεθησαυρισμένων ἐκ παλαιοῦ,

13.7Dionysios'un iki bin askeri vardı; bunları da öteki şeylerle birlikte Timoleon'a teslim etti. Kendisi parasını ve birkaç dostunu alarak Hiketes'e fark ettirmeden denize açıldı.

13.7

στρατιῶται δὲ δισχίλιοι τῷ Διονυσίῳ παρῆσαν, οὓς ἐκεῖνος, ὡς τἆλλα, τῷ Τιμολέοντι παρέδωκεν, αὐτὸς δὲ χρήματα λαβὼν καὶ τῶν φίλων οὐ πολλοὺς ἔλαθεν ἐκπλεύσας τὸν Ἱκέτην.

13.8Timoleon'un ordugâhına götürüldü; orada ilk kez sıradan, düşkün bir adam olarak görüldü. Sonra tek gemi ve biraz parayla Korinthos'a gönderildi.

13.8

καὶ κομισθεὶς εἰς τὸ τοῦ Τιμολέοντος στρατόπεδον, τότε πρῶτον ἰδιώτης καὶ ταπεινὸς ὀφθείς, ἐπὶ μιᾶς νεὼς καὶ χρημάτων ὀλίγων εἰς Κόρινθον ἀπεστάλη,

13.9En ünlü ve en büyük tiranlık içinde doğup büyümüş, onu on yıl elinde tutmuş, Dion'un seferinden sonra da on iki yıl mücadele ve savaşlarla oradan oraya savrulmuştu. Tiranlıkta yaptıklarını, çektikleri aşmıştı.

13.9

γεννηθεὶς μὲν καὶ τραφεὶς ἐν τυραννίδι τῇ πασῶν ἐπιφανεστάτῃ καὶ μεγίστῃ, κατασχὼν δὲ ταύτην ἔτη δέκα, δώδεκα δʼ ἄλλα μετὰ τὴν Δίωνος στρατείαν ἐν ἀγῶσι καὶ πολέμοις διαφορηθείς, ἃ δʼ ἔπραξε τυραννῶν οἷς ἔπαθεν ὑπερβαλόμενος,

13.10Çünkü yetişkin oğullarının ölümünü, kızlarının ırzına geçildiğini gördü; hem kız kardeşi hem karısı olan kadının sağken düşmanların azgınlığına kurban edildiğini, sonra çocuklarıyla birlikte öldürülüp denize atıldığını gördü. Ama bunlar Dion'un hayatında ayrıntılarıyla yazılmıştır.

13.10

καὶ γὰρ υἱῶν ἐνηλίκων θανάτους καὶ θυγατέρων καταπορνεύσεις παρθένων ἐπεῖδε, καὶ τὴν αὐτὴν ἀδελφὴν καὶ γυναῖκα ζῶσαν μὲν εἰς τὸ σῶμα ταῖς ἀσελγεστάταις ὑπὸ τῶν πολεμίων ἡδοναῖς παρανομηθεῖσαν, βίᾳ δʼ ἀποθανοῦσαν μετὰ τῶν τέκνων, καταποντισθεῖσαν εἰς τὸ πέλαγος, ταῦτα μὲν οὖν ἐν τοῖς περὶ Δίωνος ἀκριβῶς γέγραπται.

14.114. Bölüm

Dionysios Korinthos'a inince onu görmek ve onunla konuşmak istemeyen bir Yunan kalmadı.

14.1

τοῦ δὲ Διονυσίου καταπλεύσαντος εἰς Κόρινθον, οὐδεὶς ἦν Ἑλλήνων ὃς οὐχὶ θεάσασθαι καὶ προσειπεῖν ἐπόθησεν αὐτόν.

14.2Kimi, felaketine sevinip nefretle koşa koşa geldi, sanki talihin yere attığı bir adamı ayak altına alacaktı. Kimi de bu değişime bakıp ona acıyor, görünürdeki zayıf insan işlerinde görünmeyen ilahi sebeplerin ne kadar güçlü olduğunu seyrediyordu.

14.2

ἀλλʼ οἵ τε χαίροντες ἐπὶ ταῖς συμφοραῖς διὰ μῖσος ἄσμενοι συνῆλθον οἷον ἐρριμμένον ὑπὸ τῆς τύχης πατήσοντες, οἵ τε πρὸς τὴν μεταβολὴν τρεπόμενοι καὶ συμπαθοῦντες ἐθεῶντο πολλὴν ἐν ἀσθενέσι τοῖς ἀνθρωπίνοις καὶ προδήλοις τὴν τῶν ἀδήλων αἰτιῶν καὶ θείων δύναμιν.

14.3Çünkü o çağ, ne tabiatın ne tekhnē'nin bu talih eseri kadar büyük bir işini gösterdi: Kısa süre önce Sicilya'nın tiranı olan adam Korinthos'ta balık pazarında vakit geçiriyor ya da bir koku dükkânında oturuyordu; meyhanelerden gelen seyreltilmiş şarabı içiyor, güzelliğiyle geçinen kadınlarla sokak ortasında kavga ediyor, şarkıcı kızlara şarkı öğretiyor, onlarla tiyatro türküleri ve ezgilerin ahengi üzerine tartışmaya girişiyordu.

14.3

οὐδὲν γὰρ οὔτε φύσεως ὁ τότε καιρὸς οὔτε τέχνης ὅσον ἐκεῖνο τύχης ἔργον ἐπεδείξατο, τὸν Σικελίας ὀλίγον ἔμπροσθεν τύραννον ἐν Κορίνθῳ διατρίβοντα περὶ τὴν ὀψόπωλιν ἢ καθήμενον ἐν μυροπωλίῳ, πίνοντα κεκραμένον ἀπὸ τῶν καπηλείων καὶ διαπληκτιζόμενον ἐν μέσῳ τοῖς ἀφʼ ὥρας ἐργαζομένοις γυναίοις, τὰς δὲ μουσουργοὺς ἐν ταῖς ᾠδαῖς διδάσκοντα, καὶ περὶ θεατρικῶν ᾀσμάτων ἐρίζειν σπουδάζοντα πρὸς ἐκείνας καὶ περὶ μέλους ἁρμονίας,

14.4Kimileri Dionysios'un bunları canı sıkıldığından, tabiatı gevşek ve sefahate düşkün olduğundan yaptığını düşünüyordu. Kimileri ise küçümsenmek, Korinthoslulara korku vermemek ve yaşadığı değişime katlanamayıp yeniden iktidarı arzuluyor diye kuşku uyandırmamak için, tabiatına aykırı biçimde rol yaptığını, boş vaktinde büyük bir ahmaklık sergilediğini düşünüyordu.

14.4

ταῦτα δʼ οἱ μὲν ἄλλως ἀλύοντα καὶ φύσει ῥᾴθυμον ὄντα καὶ φιλακόλαστον ᾤοντο ποιεῖν τὸν Διονύσιον, οἱ δʼ ὑπὲρ τοῦ καταφρονεῖσθαι καὶ μὴ φοβερὸν εἶναι τοῖς Κορινθίοις, μηδʼ ὕποπτον ὡς βαρυνόμενον τὴν μεταβολὴν τοῦ βίου καὶ πραγμάτων ἐφιέμενον, ἐπιτηδεύειν καὶ ὑποκρίνεσθαι παρὰ φύσιν, πολλὴν ἀβελτερίαν ἐπιδεικνύμενον ἐν τῷ σχολάζειν.

15.115. Bölüm

Yine de bu durumuna hiç de soysuzca olmayan bir tavırla katlandığını gösteren bazı sözleri anılır.

15.1

οὐ μὴν ἀλλὰ καί λόγοι τινὲς αὐτοῦ μνημονεύονται, διʼ ὧν ἐδόκει συμφέρεσθαι τοῖς παροῦσιν οὐκ ἀγεννῶς.

15.2Syrakusa gibi Korinthosluların kurduğu Leukas'a indiğinde, hata yapmış delikanlıların durumuna düştüğünü söylemişti.

15.2

τοῦτο μὲν γὰρ εἰς Λευκάδα καταχθείς, πόλιν ἀπῳκισμένην ὑπὸ Κορινθίων ὥσπερ τὴν Συρακουσίων, ταὐτὸν ἔφη πεπονθέναι τοῖς ἐν ἁμαρτήμασι γενομένοις τῶν νεανίσκων·

15.3Onlar nasıl kardeşleriyle neşeyle vakit geçirir, babalarından ise utanıp kaçarlarsa, kendisi de ana şehirden çekindiği için burada onlarla oturmayı severek kabul ederdi.

15.3

ὡς γὰρ ἐκεῖνοι τοῖς μὲν ἀδελφοῖς ἱλαρῶς συνδιατρίβουσι, τοὺς δὲ πατέρας αἰσχυνόμενοι φεύγουσιν, οὕτως αὐτὸς αἰδούμενος τὴν μητρόπολιν ἡδέως ἂν αὐτόθι μετʼ ἐκείνων κατοικεῖν.

15.4Korinthos'ta ise bir yabancı, tiranlığı sırasında keyifle sürdürdüğü filozoflarla sohbetlerinden ötürü onunla kabaca alay edip sonunda Platon'un bilgeliğinden ne yararı olduğunu sormuştu. Dionysios, "Talihin bu değişimine böyle katlanmamıza bakılırsa, sence Platon'dan hiç yararlanmamış mıyız?" diye karşılık verdi.

15.4

τοῦτο δʼ ἐν Κορίνθῳ ξένου τινὸς ἀγροικότερον εἰς τὰς μετὰ τῶν φιλοσόφων διατριβὰς, αἷς τυραννῶν ἔχαιρε, χλευάζοντος αὐτὸν, καί τέλος ἐρωτῶντος τί δὴ τῆς Πλάτωνος ἀπολαύσειε σοφίας, οὐδὲν, ἔφη, σοὶ δοκοῦμεν ὑπὸ Πλάτωνος ὠφελῆσθαι, τύχης μεταβολὴν οὕτω φέροντες;

15.5Musikici Aristoksenos ve başkaları, Platon'la neden, ne yüzden bozuştuğunu sorduklarında, tiranlığın çok kötülükle dolu olduğunu, ama hiçbirinin, dost denilenlerden hiçbirinin açık sözlü konuşmaması kadar büyük olmadığını söyledi; çünkü Platon'un iyi niyetinden de onlar yüzünden mahrum kalmıştı.

15.5

πρὸς δὲ τὸν μουσικὸν Ἀριστόξενον καί τινας ἄλλους πυνθανομένους ὁπόθεν αὐτῷ καί τίς ἡ πρὸς Πλάτωνα γένοιτο μέμψις, πολλῶν ἔφη κακῶν τὴν τυραννίδα μεστὴν οὖσαν οὐδὲν ἔχειν τηλικοῦτον ἡλίκον τὸ μηδένα τῶν λεγομένων φίλων μετὰ παρρησίας διαλέγεσθαι· καί γὰρ αὐτὸς ὑπʼ ἐκείνων ἀποστερηθῆναι τῆς Πλάτωνος εὐνοίας.

15.6Hazırcevaplık taslayan biri Dionysios'la alay etmek için, yanına girerken, tiranın huzuruna girilir gibi, üstünü silkeledi. O da bu alaya karşılık, bunu çıkarken yapmasını söyledi; içeriden bir şey götürmesin diye.

15.6

ἐπεὶ δὲ τῶν βουλομένων τις εὐφυῶν εἶναι σκώπτων τὸν Διονύσιον ἐξέσειε τὸ ἱμάτιον εἰσιὼν πρὸς αὐτὸν, ὡς δὴ πρὸς τύραννον, ἀντισκώπτων ἐκεῖνος ἐκέλευε τοῦτο ποιεῖν ὅταν ἐξίῃ παρʼ αὐτοῦ, μή τι τῶν ἔνδον ἔχων ἀπέλθῃ.

15.7Makedonyalı Philippos içkide alaycı bir tavırla, Yaşlı Dionysios'un geride bıraktığı şiirlerden ve tragedyalardan söz açtı, bunları yazmaya nasıl vakit bulduğuna şaşırmış gibi yaptı. Dionysios yerinde bir cevap verdi: "Senin, benim ve mutlu sayılan herkesin kadeh başında geçirdiği zamanda."

15.7

Φιλίππου δὲ τοῦ Μακεδόνος παρὰ πότον τινὰ λόγον μετὰ εἰρωνείας ἐμβαλόντος περὶ τῶν μελῶν καὶ τῶν τραγῳδιῶν ἃς ὁ πρεσβύτερος Διονύσιος κατέλιπε, καί προσποιουμένου διαπορεῖν ἐν τίνι χρόνῳ ταῦτα ποιεῖν ἐκεῖνος ἐσχόλαζεν, οὐ φαύλως ἀπήντησεν ὁ Διονύσιος εἰπών ἐν ᾧ σὺ κἀγὼ καί πάντες οἱ μακάριοι δοκοῦντες εἶναι περὶ κώθωνα διατρίβομεν.

15.8Platon, Dionysios'u Korinthos'ta görmedi, çünkü o zamana kadar ölmüştü. Ama Sinoplu Diogenes onunla ilk karşılaştığında, "Ne kadar da layık olmadığın bir hayat yaşıyorsun, Dionysios!" dedi.

15.8

Πλάτων μὲν οὖν οὐκ ἐπεῖδεν ἐν Κορίνθῳ Διονύσιον, ἀλλʼ ἔτυχεν ἤδη τεθνηκώς, ὁ δὲ Σινωπεὺς Διογένης ἀπαντήσας αὐτῷ πρῶτον, ὡς ἀναξίως, ἔφη, Διονύσιε, ζῇς.

15.9Dionysios durup "İyi ediyorsun, Diogenes, başımıza gelenlere üzülmekle" deyince Diogenes şöyle dedi: "Ne yani, sana acıdığımı mı sanıyorsun? Asıl şuna kızıyorum: Böyle köle ruhlu bir adamken, babanın yaptığı gibi tiran sarayında yaşlanıp ölmeyi hak ederken, burada bizimle eğlenip keyif çatıyorsun!"

15.9

ἐπιστάντος δʼ ἐκείνου καὶ εἰπόντος· εὖ ποιεῖς, ὦ Διόγενες, συναχθόμενος ἡμῖν ἠτυχηκόσι, τί γὰρ; εἶπεν ὁ Διογένης, οἴει μέ σοὶ συναλγεῖν, οὐ διαγανακτεῖν ὅτι τοιοῦτον ἀνδράποδον ὤν, καί τοῖς τυραννείοις, ὥσπερ ὁ πατὴρ, ἐπιτήδειος ἐγγηράσας ἀποθανεῖν, ἐνταῦθα παίζων καί τρυφῶν διάγεις μεθʼ ἡμῶν;

15.10Bunlarla, Philistos'un Leptines'in kızlarına ağlarken, tiranlığın büyük nimetlerinden düşkün bir hayata düştüler diye söylediği sözleri karşılaştırınca, bana bir kadının koku kaplarını, mor giysilerini ve altın süslerini özleyip yakınması gibi geliyor.

15.10

ὥστε μοι παραβάλλοντι τούτοις τὰς Φιλίστου φωνάς, ἃς ἀφίησι περὶ τῶν Λεπτίνου θυγατέρων ὀλοφυρόμενος, ὡς ἐκ μεγάλων ἀγαθῶν τῶν τῆς τυραννίδος εἰς ταπεινὴν ἀφιγμένων δίαιταν, φαίνεσθαι θρήνους γυναικὸς ἀλαβάστους καί πορφύρας καί χρυσία ποθούσης.

15.11Sanırım acelesi olmayan, işi başından aşkın olmayan okurlara bu anlatılanlar hayat yazımına yabancı ya da yararsız görünmeyecektir.

15.11

ταῦτα μὲν οὖν οὐκ ἀλλότρια τῆς τῶν βίων ἀναγραφῆς οὐδὲ ἄχρηστα δόξειν οἰόμεθα μὴ σπεύδουσι μηδὲ ἀσχολουμένοις ἀκροαταῖς.

16.116. Bölüm

Dionysios'un talihsizliği ne kadar beklenmedik göründüyse, Timoleon'un iyi talihi de ondan aşağı kalmayacak kadar şaşırtıcıydı.

16.1

τῆς δὲ Διονυσίου δυστυχίας παραλόγου φανείσης οὐχ ἧττον ἡ Τιμολέοντος εὐτυχία τὸ θαυμαστὸν ἔσχεν.

16.2Sicilya'ya ayak bastıktan elli gün sonra Syrakusa akropolünü teslim almış, Dionysios'u da Peloponnesos'a göndermişti.

16.2

ἐπιβὰς γὰρ Σικελίας ἐν ἡμέραις πεντήκοντα τήν τʼ ἀκρόπολιν τῶν Συρακουσῶν παρέλαβε καὶ Διονύσιον εἰς Πελοπόννησον ἐξέπεμψεν.

16.3Buna yüreklenen Korinthoslular ona iki bin ağır piyade ve iki yüz atlı gönderdiler. Bunlar Thurioi'ye kadar geldiler, ama deniz birçok Kartaca gemisinin elinde olduğundan oradan geçmenin imkânsız olduğunu gördüler. Orada fırsat bekleyip durmak zorundaydılar; bu boş vakti de en güzel iş için kullandılar.

16.3

ὅθεν ἐπιρρωσθέντες οἱ Κορίνθιοι πέμπουσιν αὐτῷ δισχιλίους ὁπλίτας καὶ διακοσίους ἱππεῖς, οἳ κομισθέντες ἄχρι Θουρίων τήν ἐκεῖθεν περαίωσιν ὑπὸ Καρχηδονίων πολλαῖς ναυσὶ κατεχομένης τῆς θαλάττης ἄπορον ὁρῶντες, ὡς ἦν ἀνάγκη καιρὸν περιμένοντας ἀτρεμεῖν αὐτόθι, πρὸς κάλλιστον ἔργον ἀπεχρήσαντο τῇ σχολῇ.

16.4Çünkü Thurioililer Bruttiumlulara karşı sefere çıkınca, şehri devralıp kendi vatanları gibi temiz ve sadık bir biçimde korudular.

16.4

Θουρίων γὰρ ἐπὶ Βρεττίους στρατευόντων τήν πόλιν παραλαβόντες ὥσπερ πατρίδα καθαρῶς καὶ πιστῶς διεφύλαξαν.

16.5Hiketes bir yandan Syrakusa akropolünü kuşatıyor, Korinthosluların gemiyle tahıl getirmesini engelliyordu, bir yandan da Timoleon'u hileyle öldürmeleri için iki yabancı hazırlayıp Adranon'a gönderdi. Timoleon'un zaten düzenli bir koruması yoktu; o sırada da tanrının yanında bulunduğu için Adranonlularla rahatça, hiçbir kuşku duymadan vakit geçiriyordu.

16.5

ὁ δʼ Ἱκέτης τήν μὲν ἀκρόπολιν τῶν Συρακουσῶν ἐπολιόρκει καὶ σῖτον ἐκώλυεν εἰσπλεῖν τοῖς Κορινθίοις, Τιμολέοντι δὲ δύο ξένους παρασκευάσας δολοφονήσοντας αὐτὸν ὑπέπεμψεν εἰς Ἀδρανόν, οὔτε ἄλλως περὶ τὸ σῶμα συντεταγμένην ἔχοντι φυλακήν, καὶ τότε παντάπασι διὰ τὸν θεὸν ἀνειμένως καὶ ἀνυπόπτως σχολάζοντι μετὰ τῶν Ἀδρανιτῶν.

16.6Gönderilenler tesadüfen onun kurban keseceğini öğrenince giysilerinin altında hançerlerle tapınağa geldiler, sunağın çevresindekilere karışıp yavaş yavaş yaklaşmaya çalıştılar.

16.6

οἱ δὲ πεμφθέντες κατὰ τύχην πυθόμενοι μέλλοντα θύειν αὐτόν, ἧκον εἰς τὸ ἱερόν ὑπὸ τοῖς ἱματίοις ἐγχειρίδια κομίζοντες, καὶ τοῖς περιεστῶσι τὸν βωμὸν ἀναμιχθέντες, ἐγγυτέρω κατὰ μικρὸν ἐπεχείρουν.

16.7Birbirlerini işe başlamaya çağırmak üzereyken, biri onlardan birinin başına kılıçla vurdu. Adam yere yıkılınca ne vuran ne de vurulanla birlikte gelen yerinde kaldı. Vuran, kılıcı elinde kaçıp yüksek bir kayanın üzerine sıçradı; öteki de sunağa sarılıp her şeyi açıklamak karşılığında Timoleon'dan aman diledi.

16.7

καὶ ὅσον οὔπω παρακελευομένων ἀλλήλοις ἐνάρχεσθαι παίει τις αὐτῶν τὸν ἕτερον κατὰ τῆς κεφαλῆς ξίφει, καὶ πεσόντος οὔθʼ ὁ παίσας ἔμεινεν οὔδʼ ὁ μετὰ τοῦ πληγέντος ἥκων, ἀλλʼ ἐκεῖνος μὲν, ὥσπερ εἶχε τὸ ξίφος, φεύγων πρός τινα πέτραν ὑψηλὴν ἀνεπήδησεν, ἅτερος δὲ τοῦ βωμοῦ λαβόμενος ἄδειαν ᾐτεῖτο παρὰ τοῦ Τιμολέοντος ἐπὶ τῷ πάντα μηνῦσαι.

16.8Amanı alınca, kendisinin ve ölen adamın onu öldürmek için gönderildiğini söyledi.

16.8

καὶ λαβὼν ἐμήνυσε καθʼ αὑτοῦ καὶ κατὰ τοῦ τεθνηκότος ὡς πεμφθεῖεν ἐκεῖνον ἀποκτενοῦντες.

16.9Bu arada başkaları kayadaki adamı da aşağı indirdi. Adam hiçbir suçu olmadığını, ölen babası için bu adamı haklı olarak öldürdüğünü, onun daha önce Leontinoi'de babasını öldürdüğünü bağırıyordu.

16.9

ἐν τούτῳ δὲ καὶ τὸν ἀπὸ τῆς πέτρας κατῆγον ἕτεροι, βοῶντα μηδὲν ἀδικεῖν, ἀλλʼ ἀνῃρηκέναι δικαίως τὸν ἄνθρωπον ὑπὲρ πατρὸς τεθνηκότος, ὃν ἐκεῖνος ἀπεκτονήκοι πρότερον ἐν Λεοντίνοις.

16.10Oradakilerden bazıları da buna tanıklık etti. Aynı zamanda talihin ustalığına hayran kaldılar: Bir şeyi başka şeyle hareket ettiriyor, her şeyi uzaktan bir araya getirip birbirine en uzak, birbiriyle en ilgisiz görünen şeyleri örüyor, birinin sonunu ötekinin başlangıcı olarak kullanıyordu.

16.10

καὶ μαρτυροῦντας εἶχεν ἐνίους τῶν παρόντων, θαυμάζοντας ἅμα τῆς τύχης τήν εὐμηχανίαν, ὡς διʼ ἑτέρων ἕτερα κινοῦσα καὶ συνάγουσα πάντα πόρρωθεν καὶ συγκαταπλέκουσα τοῖς πλεῖστον διαφέρειν δοκοῦσι καὶ μηδὲν ἔχειν πρὸς ἄλληλα κοινόν ἀεὶ τοῖς ἀλλήλων χρῆται καὶ τέλεσι καὶ ἀρχαῖς.

16.11Korinthoslular bu adama on minalık bir taç verdiler. Çünkü Timoleon'u koruyan daimōn'a adil bir duyguyu ödünç vermiş, yıllardır içinde taşıdığı thymos'u daha önce harcamayıp, kendi özel sebebiyle, talih sayesinde Timoleon'un kurtuluşuna saklamıştı.

16.11

τὸν μὲν οὖν ἄνθρωπον ἐστεφάνωσαν οἱ Κορίνθιοι δέκα μναῖς, ὅτι τῷ φυλάττοντι δαίμονι τὸν Τιμολέοντα πάθος ἔχρησε δίκαιον καὶ τὸν ἐκ πολλοῦ παρόντα θυμὸν αὐτῷ πρότερον οὐ κατανάλωσεν, ἀλλὰ μετʼ αἰτίας ἰδίας πρὸς τήν ἐκείνου σωτηρίαν ἀπὸ τύχης διετήρησεν.

16.12Bu olaydaki iyi talih insanların geleceğe dair umutlarını da yükseltti; Timoleon'a Sicilya'nın öcünü almak için tanrıyla birlikte gelmiş kutsal bir adam olarak saygı gösterdiler ve onu korudular.

16.12

ἡ δʼ εἰς τὸν παρόντα καιρὸν εὐτυχία καὶ πρὸς τὰ μέλλοντα ταῖς ἐλπίσιν ἐπῆρεν ὁρῶντας ὡς ἱερὸν ἄνδρα καὶ σὺν θεῷ τιμωρὸν ἥκοντα τῇ Σικελίᾳ, τὸν Τιμολέοντα σέβεσθαι καὶ φυλάττειν.

17.117. Bölüm

Hiketes bu girişimi boşa çıkınca ve birçok kişinin Timoleon'un yanında toplandığını görünce kendi kendine kızdı: O kadar büyük bir Kartaca kuvveti yanındayken, ondan utanıyormuş gibi azar azar, gizlice yararlanıyor, ittifakı el altından içeri sokuyordu. Bunun üzerine Kartaca komutanı Magon'u bütün donanmasıyla çağırdı.

17.1

ὡς δὲ ταύτης διήμαρτε τῆς πείρας ὁ Ἱκέτης καὶ πρὸς Τιμολέοντα πολλοὺς ἑώρα συνισταμένους, μεμψάμενος αὐτὸς ἑαυτόν ὅτι τηλικαύτης παρούσης τῆς Καρχηδονίων δυνάμεως ὥσπερ αἰσχυνόμενος αὐτῇ κατὰ μικρὰ χρῆται καὶ λάθρα, κλέπτων καὶ παρεισάγων τὴν συμμαχίαν, μετεπέμπετο Μάγωνα τὸν στρατηγὸν αὐτῶν μετὰ τοῦ στόλου παντός,

17.2Magon yüz elli gemiyle korku salarak limana girdi, limanı işgal etti, altmış bin piyade çıkarıp Syrakusa şehrinin içine ordugâh kurdu. Herkes, öteden beri söylenen ve beklenen barbarlaşmanın Sicilya'ya geldiğini düşündü.

17.2

ὁ δὲ εἰσέπλει φοβερός ναυσὶ πεντήκοντα καὶ ἑκατὸν καταλαμβάνων τὸν λιμένα, πεζῶν δὲ μυριάδας ἓξ ἀποβιβάζων καὶ καταστρατοπεδεύων ἐν τῇ πόλει τῶν Συρακουσίων, ὥστε πάντας οἴεσθαι τὴν πάλαι λεγομένην καὶ προσδοκωμένην ἐκβαρβάρωσιν ἥκειν ἐπὶ τὴν Σικελίαν.

17.3Çünkü Kartacalılar Sicilya'da sayısız savaş yaptıkları halde Syrakusa'yı daha önce hiç alamamışlardı. Şimdi ise Hiketes'in kabul edip teslim etmesiyle şehir bir barbar ordugâhı olmuştu.

17.3

οὐδέποτε γὰρ Καρχηδονίοις ὑπῆρξε πρότερον μυρίους πολεμήσασι πολέμους ἐν Σικελίᾳ λαβεῖν τὰς Συρακούσας, ἀλλὰ τότε δεξαμένου τοῦ Ἱκέτου καὶ παραδόντος ἦν ὁρᾶν τὴν πόλιν στρατόπεδον βαρβάρων οὖσαν.

17.4Akropolü elinde tutan Korinthoslular tehlikeli ve zor bir durumdaydı: Limanlar tutulduğu için yeterli yiyecekleri kalmamıştı, üstelik surların çevresindeki çarpışmalarda sürekli olarak her türlü makineye ve her çeşit kuşatmaya karşı bölünmek zorunda kalıyorlardı.

17.4

οἱ δὲ τὴν ἀκρόπολιν τῶν Κορινθίων κατέχοντες ἐπισφαλῶς καὶ χαλεπῶς ἀπήλλαττον, τροφῆς μὲν ἱκανῆς οὐκέτι παρούσης, ἀλλʼ ἐνδεόμενοι διὰ τὸ φρουρεῖσθαι τοὺς λιμένας, ἀεὶ δὲ ἐν ἀγῶσι καὶ μάχαις περὶ τὰ τείχη καὶ πρὸς πᾶν μηχάνημα καὶ πρὸς πᾶσαν ἰδέαν πολιορκίας μερίζοντες αὑτούς.

18.118. Bölüm

Yine de Timoleon Katane'den küçük balıkçı kayıkları ve hafif sandallarla tahıl göndererek yardım ediyordu. Bunlar özellikle fırtınalı havalarda, barbarların triremleri dalgalardan ve çalkantıdan dağılınca, aralarından sızıyordu.

18.1

οὐ μὴν ἀλλʼ ὁ Τιμολέων παρεβοήθει σῖτον ἐκ Κατάνης μικραῖς ἁλιάσι καὶ λεπτοῖς ἀκατίοις ἀποστέλλων, ἃ μάλιστα χειμῶνι παρεισέπιπτε διὰ τῶν βαρβαρικῶν τριήρων ὑποπορευόμενα, πρὸς τὸν κλύδωνα καὶ τὸν σάλον ἐκείνων διϊσταμένων.

18.2Bunu fark eden Magon ile Hiketes, kuşatılanlara yiyecek gelen Katane'yi almak istediler; ordunun en savaşçı kısmını alıp Syrakusa'dan yola çıktılar.

18.2

ἃ δὴ συνορῶντες οἱ περὶ τὸν Μάγωνα καὶ τὸν Ἱκέτην ἐβούλοντο τὴν Κατάνην ἑλεῖν, ἐξ ἧς εἰσέπλει τὰ ἐπιτήδεια τοῖς πολιορκουμένοις καὶ λαβόντες τῆς δυνάμεως τὴν μαχιμωτάτην ἐξέπλευσαν ἐκ τῶν Συρακουσῶν.

18.3Kuşatılanların komutanı olan Korinthoslu Neon, geride kalan düşmanların gevşek ve dikkatsiz bir nöbet tuttuğunu akropolden görünce dağınık hâldeyken onlara ansızın saldırdı.

18.3

ὁ δὲ Κορίνθιος Νέων οὗτος γὰρ ἦν ἄρχων τῶν πολιορκουμένων κατιδὼν ἀπὸ τῆς ἄκρας τοὺς ὑπολελειμμένους τῶν πολεμίων ἀργῶς καὶ ἀμελῶς φυλάττοντας ἐξαίφνης ἐπέπεσε διεσπαρμένοις αὐτοῖς·

18.4Bir kısmını öldürüp kalanını kaçırarak Akhradine denilen yeri ele geçirdi. Burası, bir bakıma birkaç şehrin birleşmesinden oluşan Syrakusa'nın en güçlü ve en sağlam kısmı sayılıyordu.

18.4

καὶ τοὺς μὲν ἀνελών, τοὺς δὲ τρεψάμενος, ἐκράτησε καὶ κατέσχε τὴν λεγομένην Ἀχραδινήν, ὃ κράτιστον ἐδόκει καὶ ἀθραυστότατον ὑπάρχειν τῆς Συρακουσίων μέρος πόλεως, τρόπον τινὰ συγκειμένης καὶ συνηρμοσμένης ἐκ πλειόνων πόλεων.

18.5Burada bol tahıl ve para bulunca yeri bırakmadı, akropole de geri dönmedi; Akhradine'nin çevresini tahkim edip surlarını akropolle birleştirerek orayı korudu.

18.5

εὐπορήσας δὲ καὶ σίτου καὶ χρημάτων οὐκ ἀφῆκε τὸν τόπον, οὐδʼ ἀνεχώρησε πάλιν ἐπὶ τὴν ἄκραν, ἀλλὰ φραξάμενος τὸν περίβολον τῆς Ἀχραδινῆς καὶ συνάψας τοῖς ἐρύμασι πρὸς τὴν ἀκρόπολιν διεφύλαττε.

18.6Magon ve Hiketes Katane'ye yaklaşmışken Syrakusa'dan gelen bir atlı onlara yetişip Akhradine'nin düştüğünü bildirdi.

18.6

τοὺς δὲ περὶ τὸν Μάγωνα καὶ τὸν Ἱκέτην ἐγγὺς ἤδη τῆς Κατάνης ὄντας ἱππεὺς ἐκ Συρακουσῶν καταλαβὼν ἀπήγγειλε τὴν ἅλωσιν τῆς Ἀχραδινῆς.

18.7Şaşkına dönüp hızla geri çekildiler: Ne almaya gittikleri şehri alabilmişlerdi ne de ellerindeki şehri koruyabilmişlerdi.

18.7

καὶ συνταραχθέντες ἀνεχώρησαν διὰ ταχέων, οὔτε λαβόντες ἐφʼ ἣν ἐξῆλθον οὔτε φυλάξαντες ἣν εἶχον.

19.119. Bölüm

Bu olaylar yine de öngörü ve aretē ile talih arasında bir tartışmaya yer bırakır; ama bunun ardından olanlar tamamen iyi talih eseri gibidir.

19.1

ταῦτα μὲν οὖν ἔτι τῇ προνοίᾳ καὶ ἀρετῇ δίδωσί τινα πρὸς τὴν τύχην ἀμφισβήτησιν τὸ δʼ ἐπὶ τούτοις γενόμενον παντάπασιν ἔοικε συμβῆναι κατʼ εὐτυχίαν.

19.2Thurioi'de bekleyen Korinthoslu askerler, bir yandan Hanno komutasında kendilerini gözetleyen Kartaca triremlerinden korkuyor, bir yandan da deniz günlerce rüzgârla kabardığı için karadan, Bruttiumluların toprağından yürümeye karar verdiler.

19.2

οἱ γὰρ ἐν τοῖς Θουρίοις διατρίβοντες στρατιῶται τῶν Κορινθίων ἅμα μὲν δεδιότες τὰς Καρχηδονίων τριήρεις, αἳ παρεφύλαττον αὐτοὺς μετὰ Ἄννωνος, ἅμα δʼ ἐφʼ ἡμέρας πολλὰς ἐξηγριωμένης ὑπὸ πνεύματος τῆς θαλάττης, πεζῇ διὰ Βρεττίων ὥρμησαν πορεύεσθαι·

19.3Barbarları kâh ikna, kâh zorla geçerek Rhegion'a indiler; deniz hâlâ çok fırtınalıydı.

19.3

καὶ τὰ μὲν πείθοντες, τὰ δὲ βιαζόμενοι τοὺς βαρβάρους εἰς Ῥήγιον κατέβαινον ἔτι πολὺν χειμῶνα τοῦ πελάγους ἔχοντος.

19.4Kartaca amirali ise Korinthosluları beklemediği ve boşuna oturduğunu düşündüğü için, aldatmaya yarayacak zekice ve kurnazca bir şey bulduğuna kendini inandırdı. Tayfalarına çelenk taktırdı, triremleri Yunan kalkanları ve kızıl pelerinlerle süsleyip Syrakusa'ya doğru yola çıktı.

19.4

ὁ δὲ τῶν Καρχηδονίων ναύαρχος, ὡς οὐ προσεδόκα τοὺς Κορινθίους καὶ μάτην ᾤετο καθῆσθαι, πείσας αὐτὸς ἑαυτὸν νενοηκέναι τι τῶν σοφῶν καὶ πανούργων πρὸς ἀπάτην, στεφανώσασθαι τοὺς ναύτας κελεύσας καὶ κοσμήσας τὰς τριήρεις ἀσπίσιν Ἑλληνικαῖς καὶ φοινικίσιν, ἔπλει πρὸς τὰς Συρακούσας.

19.5Akropolün yanından kürek şapırtıları, alkış ve kahkahalar arasında geçerken, Korinthosluları denizde geçerken yakalayıp yendiğini, ele geçirip geldiğini bağırıyordu; böylece kuşatılanların moralini bozacağını sanıyordu.

19.5

καὶ παρὰ τὴν ἀκρόπολιν χρώμενος ῥοθίῳ μετὰ κρότου καὶ γέλωτος ἐβόα τοὺς Κορινθίους ἥκειν νενικηκὼς καὶ κεχειρωμένος, ἐν τῇ θαλάττῃ λαβὼν διαπλέοντας, ὡς δή τινα δυσθυμίαν τοῖς πολιορκουμένοις παρέξων.

19.6O bu saçmalıklarla oyalanırken, Bruttium'dan Rhegion'a inmiş olan Korinthoslular, gözetleyen kimse olmadığını, rüzgârın beklenmedik biçimde kesildiğini ve boğazın dalgasız, dümdüz olduğunu görünce, oradaki feribotları ve balıkçı kayıklarını hızla doldurup denize açıldılar. Sicilya'ya öyle güvenle ve öyle bir sükûnet içinde geçtiler ki atları, teknelerin yanında yüzerken dizginlerinden çekip götürdüler.

19.6

ἐκείνου δὲ ταῦτα ληροῦντος καὶ φενακίζοντος ἐκ τῶν Βρεττίων καταβεβηκότες οἱ Κορίνθιοι εἰς τὸ Ῥήγιον, ὡς οὐδεὶς παρεφύλαττε καὶ τὸ πνεῦμα κατεσβεσμένον παραλόγως ἀκύμονα τὸν πόρον ἰδεῖν καὶ λεῖον παρεῖχε, ταχὺ πληρώσαντες τὰ πορθμεῖα καὶ τὰς ἁλιάδας τὰς παρούσας ἀνήγοντο καὶ διεκομίζοντο πρὸς τὴν Σικελίαν, οὕτως ἀσφαλῶς καὶ διὰ τοσαύτης γαλήνης ὥστε τοὺς ἵππους παρὰ τὰ πλοῖα παρανηχομένους ἐκ ῥυτήρων ἐφέλκεσθαι.

20.120. Bölüm

Hepsi geçince Timoleon onları karşıladı, hemen Messene'yi aldı ve düzenini kurup Syrakusa üzerine yürüdü. Kuvvetinden çok iyi talihine ve başarılarına güveniyordu; çünkü yanındakiler dört bini geçmiyordu.

20.1

περαιωθέντων δὲ πάντων ὁ Τιμολέων δεξάμενος αὐτοὺς τήν τε Μεσσήνην εὐθὺς εἶχε, καὶ συνταξάμενος ἐβάδιζεν ἐπὶ τὰς Συρακούσας, οἷς εὐτύχει καὶ κατώρθου μᾶλλον ἢ τῇ δυνάμει πεποιθώς· οὐ γὰρ ἦσαν οἱ σὺν αὐτῷ πλείους τετρακισχιλίων.

20.2Saldırı haberi gelince Magon telaşa kapıldı, korktu ve şöyle bir sebepten kuşkusu daha da arttı.

20.2

ἀγγελλομένης δὲ τῆς ἐφόδου τῷ Μάγωνι θορυβούμενος καὶ δεδοικὼς ἔτι μᾶλλον εἰς ὑποψίαν ἦλθεν ἐκ τοιαύτης προφάσεως.

20.3Şehrin çevresindeki sığlıklar, pınarlardan bol tatlı su, bataklıklardan ve ırmaklardan da denize dökülen bol su alır; orada çok sayıda yılan balığı yaşar, isteyen her zaman bol av bulur.

20.3

ἐν τοῖς περὶ τήν πόλιν τενάγεσι, πολὺ μὲν ἐκ κρηνῶν πότιμον ὕδωρ, πολὺ δʼ ἐξ ἑλῶν καὶ ποταμῶν καταρρεόντων εἰς τήν θάλατταν δεχομένοις, πλῆθος ἐγχέλεων νέμεται, καὶ δαψίλεια τῆς ἄγρας τοῖς βουλομένοις ἀεὶ πάρεστι.

20.4İki taraftaki paralı askerler, boş kaldıklarında ve ateşkes zamanlarında bunları birlikte avlıyorlardı.

20.4

ταύτας οἱ παρʼ ἀμφοτέρων μισθοῦ στρατευόμενοι σχολῆς οὔσης καὶ ἀνοχῶν συνεθήρευον.

20.5Yunan oldukları ve birbirlerine karşı özel bir düşmanlıkları bulunmadığı için, savaşlarda canla başla çarpışıyor, ateşkeslerde ise birbirlerini ziyaret edip konuşuyorlardı.

20.5

οἷα δʼ Ἕλληνες ὄντες καὶ πρὸς ἀλλήλους οὐκ ἔχοντες ἰδίων ἀπεχθειῶν πρόφασιν, ἐν μὲν ταῖς μάχαις διεκινδύνευον εὐρώστως, ἐν δὲ ταῖς ἀνοχαῖς προσφοιτῶντες ἀλλήλοις διελέγοντο.

20.6O sırada balıkçılık ortak işlerinde sohbet ederken denizin güzelliğine ve yerin konumuna hayranlık duyuyorlardı.

20.6

καὶ τότε κοινὸν περὶ τήν ἁλιείαν ἔχοντες ἔργον ἐν λόγοις ἦσαν, θαυμάζοντες τῆς θαλάσσης τήν εὐφυΐαν καὶ τῶν χωρίων τήν κατασκευήν.

20.7Korinthosluların yanında savaşanlardan biri dedi ki: "Bu kadar büyük, bu kadar güzelliklerle donatılmış bir şehri siz Yunan olduğunuz halde barbarlaştırmaya can atıyorsunuz. En kötü ve en kanlı adamlar olan Kartacalıları bize daha yakına yerleştiriyorsunuz; oysa onlarla Yunanistan arasında birçok Sicilya bulunması için dua etmek gerekirdi.

20.7

καὶ τις εἶπε τῶν παρὰ τοῖς Κορινθίοις στρατευομένων τοσαύτην μέντοι πόλιν τὸ μέγεθος καὶ τοσούτοις ἐξησκημένην καλοῖς ὑμεῖς Ἕλληνες ὄντες ἐκβαρβαρῶσαι προθυμεῖσθε, τοὺς κακίστους καὶ φονικωτάτους Καρχηδονίους ἐγγυτέρω κατοικίζοντες ἡμῶν, πρὸς οὓς ἔδει πολλὰς εὔχεσθαι Σικελίας προκεῖσθαι τῆς Ἑλλάδος·

20.8Yoksa bu adamların, Herakles Sütunları'ndan ve Atlas Okyanusu'ndan asker toplayıp Hiketes'in iktidarı için buraya tehlikeye atılmaya geldiğini mi sanıyorsunuz?

20.8

ἢ δοκεῖτε τούτους στρατὸν ἀγείραντας ἀπὸ στηλῶν Ἡρακλείων καὶ τῆς Ἀτλαντικῆς ἥκειν θαλάττης δεῦρο κινδυνεύσοντας ὑπὲρ τῆς Ἱκέτου δυναστείας;

20.9Hiketes'in bir komutan aklı olsaydı, kurucu atalarını kovmaz, vatanının üzerine düşmanı getirmez, Korinthosluları ve Timoleon'u ikna ederek kendisine yaraşan şerefi ve gücü elde ederdi."

20.9

ὃς εἰ λογισμὸν εἶχεν ἡγεμόνος, οὐκ ἂν ἐξέβαλλε τοὺς πατέρας οὐδʼ ἐπῆγε τῇ πατρίδι τοὺς πολεμίους, ἀλλὰ καὶ τιμῆς καὶ δυνάμεως ἐτύγχανεν ὅσης πρέπει, Κορινθίους καὶ Τιμολέοντα πείσας.

20.10Paralı askerler bu sözleri ordugâhta yaydılar ve çoktan bir bahane arayan Magon'da ihanete uğradığı kuşkusunu uyandırdılar.

20.10

τούτους τοὺς λόγους οἱ μισθοφόροι διεθρόησαν ἐν τῷ στρατοπέδῳ, καὶ παρέσχον ὑποψίαν τῷ Μάγωνι προδίδοσθαι, χρῄζοντι πάλαι προφάσεως.

20.11Bu yüzden Hiketes kalmasını rica edip düşmandan ne kadar üstün olduklarını anlatsa da, Magon, aretē ve talih bakımından Timoleon'un gerisinde kalışının, sayıca üstünlüğünden daha ağır bastığını düşünerek hemen demir aldı ve Libya'ya gitti. Hiçbir insani hesaba sığmayacak biçimde, utanç verici şekilde Sicilya'yı elinden bırakmıştı.

20.11

διὸ καὶ δεομένου τοῦ Ἱκέτου παραμένειν καὶ διδάσκοντος ὅσῳ βελτίονές εἰσι τῶν πολεμίων, μᾶλλον οἰόμενος ἀρετῇ καὶ τύχῃ λείπεσθαι Τιμολέοντος ἢ πλήθει δυνάμεως ὑπερβάλλειν, ἄρας εὐθὺς ἀπέπλευσεν εἰς Λιβύην, αἰσχρῶς κατʼ οὐδένα λογισμὸν ἀνθρώπινον ἐκ τῶν χειρῶν ἀφεὶς Σικελίαν.

21.121. Bölüm

Ertesi gün Timoleon savaş düzenine girmiş olarak geldi. Düşmanın kaçtığını öğrenip tersanelerin boşaldığını görünce, Magon'un korkaklığına gülmeye başladılar; şehirde dolaşıp Kartaca donanmasının nereye kaçtığını söyleyene ödül verileceğini ilan ettiler.

21.1

τῇ δʼ ὑστεραίᾳ παρῆν ὁ Τιμολέων ἐπὶ μάχην συντεταγμένος· ὡς δὲ τὴν φυγὴν ἐπυνθάνοντο καὶ τὴν ἐρημίαν ἑώρων τῶν νεωρίων, γελᾶν αὐτοῖς ἐπῄει τὴν ἀνανδρίαν τοῦ Μάγωνος, καὶ περιϊόντες ἐκήρυττον ἐν τῇ πόλει μήνυτρα τῷ φράσαντι τὸν Καρχηδονίων στόλον ὅπῃ σφᾶς ἀποδέδρακεν.

21.2Ama Hiketes hâlâ savaşmaya hevesliydi, şehri bırakmıyor, elinde tuttuğu güçlü ve saldırılması zor kısımlara sıkıca tutunuyordu. Timoleon kuvvetini böldü, kendisi en zor yerden, Anapos Irmağı'nın yatağı boyunca saldırdı.

21.2

οὐ μὴν ἀλλὰ τοῦ Ἱκέτου φιλομαχοῦντος ἔτι καὶ τὴν λαβὴν οὐ προϊεμένου τῆς πόλεως, ἀλλὰ ἐμπεφυκότος οἷς κατεῖχε μέρεσι καρτεροῖς οὖσι καὶ δυσπροσμάχοις, διελὼν ὁ Τιμολέων τὴν δύναμιν αὐτὸς μὲν ᾗ βιαιότατον ἦν παρὰ τὸ ῥεῖθρον τοῦ Ἀνάπου προσέβαλλεν,

21.3Korinthoslu Isias komutasındaki başka bir kısma Akhradine'den saldırma emri verdi. Üçüncü kısmı da Korinthos'tan sonraki yardımı getiren Deinarkhos ile Demaretos Epipolai'ye sürdü.

21.3

ἄλλους δʼ ἐκ τῆς Ἀχραδινῆς ἐκέλευεν ἐπιχειρεῖν, ὧν Ἰσίας ἡγεῖτο ὁ Κορίνθιος, τοὺς δὲ τρίτους ἐπῆγον ἐπὶ τὰς Ἐπιπολὰς Δείναρχος καὶ Δημάρετος, οἱ τὴν ὑστέραν ἀγαγόντες ἐκ Κορίνθου βοήθειαν.

21.4Saldırı her yandan aynı anda yapıldı; Hiketes'in adamları bozulup kaçtı. Şehrin kesin olarak alınmasını ve düşman sürülünce hızla ele geçirilmesini savaşanların yiğitliğine ve komutanın ustalığına vermek haklı olur.

21.4

ἅμα δὲ καὶ πανταχόθεν τῆς ἐφόδου γενομένης καὶ τῶν περὶ τὸν Ἱκέτην ἀνατραπέντων καὶ φευγόντων, τὸ μὲν ἁλῶναι τὴν πόλιν κατʼ ἄκρας καὶ γενέσθαι ταχέως ὑποχείριον ἐκπεσόντων τῶν πολεμίων δίκαιον ἀναθεῖναι τῇ τῶν μαχομένων ἀνδραγαθίᾳ καὶ τῇ δεινότητι τοῦ στρατηγοῦ,

21.5Ama Korinthoslulardan hiç kimsenin ölmemesi, yaralanmaması ise Timoleon'un talihinin kendi işidir. Talih sanki adamın aretē'siyle yarışıyordu; okurlar onun övülen işlerinden çok mutlu sayılan yanlarına hayran kalsın diye.

21.5

τὸ δὲ μὴ ἀποθανεῖν τινα μηδὲ τρωθῆναι τῶν Κορινθίων ἴδιον ἔργον αὑτῆς ἡ Τιμολέοντος ἐπεδείξατο τύχη, καθάπερ διαμιλλωμένη πρὸς τὴν ἀρετὴν τοῦ ἀνδρός, ἵνα τῶν ἐπαινουμένων αὐτοῦ τὰ μακαριζόμενα μᾶλλον οἱ πυνθανόμενοι θαυμάζωσιν.

21.6Bu haber yalnızca bütün Sicilya'ya ve İtalya'ya hemen yayılmakla kalmadı; birkaç gün içinde başarının büyüklüğü Yunanistan'da da yankılandı. Korinthos şehri donanmanın karşıya geçip geçmediğinden kuşkulanırken, adamların hem kurtulduğunu hem de zafer kazandığını aynı anda duydu.

21.6

οὐ γὰρ μόνον Σικελίαν πᾶσαν οὐδʼ Ἰταλίαν εὐθὺς ἡ φήμη κατέσχεν, ἀλλʼ ἡμερῶν ὀλίγων ᾗ Ἑλλὰς διήχει τὸ μέγεθος τοῦ κατορθώματος, ὥστε τὴν τῶν Κορινθίων πόλιν ἀπιστοῦσαν εἰ διαπέπλευκεν ὁ στόλος, ὁμοῦ καὶ σεσῳσμένους καὶ νενικηκότας ἀκούειν τοὺς ἄνδρας.

21.7İşler öylesine yolunda gitti, talih de yapılanların güzelliğine öylesine bir hız ekledi.

21.7

οὕτως εὐρόησαν αἱ πράξεις, καὶ τοσοῦτο τῷ κάλλει τῶν ἔργων τὸ τάχος ἡ τύχη προσέθηκεν.

22.122. Bölüm

Akropole hâkim olunca Dion'un düştüğü duruma düşmedi, güzelliği ve masraflı yapıları yüzünden orayı bağışlamadı. Dion'u önce itibarsızlaştırıp sonra mahveden kuşkudan sakınarak, isteyen Syrakusalıların demir aletlerle gelip tiran kalelerinin yıkılmasına yardım etmesini ilan etti.

22.1

γενόμενος δὲ τῆς ἄκρας κύριος οὐκ ἔπαθε Δίωνι ταὐτὸ πάθος, οὐδʼ ἐφείσατο τοῦ τόπου διὰ τὸ κάλλος καὶ τὴν πολυτέλειαν τῆς κατασκευῆς, ἀλλὰ τὴν ἐκεῖνον διαβαλοῦσαν, εἶτʼ ἀπολέσασαν ὑποψίαν φυλαξάμενος ἐκήρυξε τῶν Συρακοσίων τὸν βουλόμενον παρεῖναι μετὰ σιδήρου καὶ συνεφάπτεσθαι κατασκαπτομένων τῶν τυραννικῶν ἐρυμάτων.

22.2Herkes yukarı çıktı; bu ilanı ve o günü özgürlüğün en sağlam başlangıcı saydılar. Yalnızca akropolü değil, tiranların evlerini ve mezarlarını da yıkıp yerle bir ettiler.

22.2

ὡς δὲ πάντες ἀνέβησαν, ἀρχὴν ἐλευθερίας ποιησάμενοι βεβαιοτάτην τὸ κήρυγμα καὶ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, οὐ μόνον τὴν ἄκραν, ἀλλὰ καὶ τὰς οἰκίας καὶ τὰ μνήματα τῶν τυράννων ἀνέτρεψαν καὶ κατέσκαψαν.

22.3Timoleon yeri hemen düzleterek oraya mahkemeler yaptırdı; böylece vatandaşların gönlünü hoş etti, demokrasiyi de tiranlığın üstüne çıkardı.

22.3

εὐθὺς δὲ τὸν τόπον συνομαλύνας ἐνῳκοδόμησε τὰ δικαστήρια, χαριζόμενος τοῖς πολίταις καὶ τῆς τυραννίδος ὑπερτέραν ποιῶν τὴν δημοκρατίαν.

22.4Ama şehri almış, vatandaş bulamamıştı. Kimi savaşlarda ve iç kavgalarda ölmüş, kimi tiranlardan kaçmıştı. Syrakusa'nın agorası boşluktan öyle gür ve derin bir bitki örtüsüne bürünmüştü ki atlar orada otluyor, seyisler de çimenlere uzanıyordu.

22.4

ἐπεὶ δὲ τὴν πόλιν ἑλὼν οὐκ εἶχε πολίτας, ἀλλὰ τῶν μὲν ἐν τοῖς πολέμοις καὶ ταῖς στάσεσι διαφθαρέντων, τῶν δὲ τὰς τυραννίδας φυγόντων, ἡ μὲν ἐν Συρακούσαις ἀγορὰ διʼ ἐρημίαν οὕτω πολλὴν καὶ βαθεῖαν ἐξέφυσεν ὕλην ὥστε τοὺς ἵππους ἐν αὐτῇ κατανέμεσθαι, τῶν ἱπποκόμων ἐν τῇ χλόῃ κατακειμένων,

22.5Öteki şehirler de, pek azı hariç, geyik ve yaban domuzuyla dolmuştu; boş vakti olanlar sık sık varoşlarda ve surların çevresinde avlanıyordu.

22.5

αἱ δὲ ἄλλαι πόλεις πλὴν παντελῶς ὀλίγων ἐλάφων ἐγένοντο μεσταὶ καὶ συῶν ἀγρίων, ἐν δὲ τοῖς προαστείοις καὶ περὶ τὰ τείχη πολλάκις οἱ σχολὴν ἄγοντες ἐκυνηγέτουν,

22.6Kalelerde ve hisarlarda yaşayanların hiçbiri çağrıya uymuyor, şehre inmiyordu; herkes agoradan, siyasetten ve kürsüden ürküyor, nefret ediyordu, çünkü tiranların çoğu onlardan türemişti.

22.6

ὑπήκουε δʼ οὐδεὶς τῶν ἐν τοῖς ἐρύμασι καὶ φρουρίοις κατοικούντων, οὐδὲ κατέβαινον εἰς τὴν πόλιν, ἀλλὰ φρίκη καὶ μῖσος εἶχε πάντας ἀγορᾶς καὶ πολιτείας καὶ βήματος, ἐξ ὧν ἀνέφυσαν αὐτοῖς οἱ πλεῖστοι τῶν τυράννων,

22.7Bunun üzerine Timoleon ve Syrakusalılar Korinthoslulara yazıp Yunanistan'dan Syrakusa'ya yerleşimci göndermelerini istemeye karar verdiler.

22.7

ἔδοξε τῷ Τιμολέοντι καὶ τοῖς Συρακουσίοις γράψαι πρὸς τοὺς Κορινθίους ὅπως πέμψωσιν οἰκήτορας εἰς τὰς Συρακούσας ἐκ τῆς Ἑλλάδος,

22.8Çünkü toprak işlenmeden kalacaktı; Libya'dan büyük bir savaş da bekliyorlardı. Kartacalıların, kendini öldüren Magon'un cesedini komutanlığına öfkelenip çarmıha gerdiklerini, yazın Sicilya'ya geçmek için büyük bir kuvvet topladıklarını öğreniyorlardı.

22.8

ἥ τε γὰρ χώρα σχολάζειν ἔμελλε, καὶ πολὺν πόλεμον ἐκ Λιβύης προσεδέχοντο, πυνθανόμενοι τοὺς Καρχηδονίους τοῦ μὲν Μάγωνος ἑαυτὸν ἀνελόντος ἀνεσταυρωκέναι τὸ σῶμα διὰ τὴν στρατηγίαν ὀργισθέντας, αὐτοὺς δὲ συνάγειν μεγάλην δύναμιν ὡς ἔτους ὥρᾳ διαβησομένους εἰς Σικελίαν.

23.123. Bölüm

Timoleon'un mektubu geldiğinde Syrakusalı elçiler de oradaydı ve şehre sahip çıkmalarını, onu yeniden kurmalarını rica ediyordu. Korinthoslular bu kazanca atlamadılar, şehri kendilerine mal etmediler.

23.1

τῶν δὲ γραμμάτων τούτων παρὰ τοῦ Τιμολέοντος κομισθέντων, καὶ πρέσβεων ἅμα παρόντων Συρακουσίων καὶ δεομένων ἐπιμεληθῆναι τῆς πόλεως καὶ γενέσθαι πάλιν ἐξ ὑπαρχῆς οἰκιστάς, οὐχ ἥρπασαν οἱ Κορίνθιοι τὴν πλεονεξίαν, οὐδὲ προσεποίησαν αὑτοῖς τὴν πόλιν,

23.2Önce Yunanistan'daki kutsal oyunları ve en büyük bayramları dolaşıp münadilerle şunu ilan ettiler: Korinthoslular Syrakusa'daki tiranlığı yıkmış, tiranı kovmuştu; Syrakusalıları ve Sicilyalılardan isteyen herkesi, şehirde özgür ve özerk olarak yaşamaya, toprağı eşit ve adil biçimde paylaşmaya çağırıyorlardı.

23.2

ἀλλὰ πρῶτον μὲν ἐπιόντες τοὺς ἱεροὺς ἀγῶνας ἐν τῇ Ἑλλάδι καὶ τὰς μεγίστας τῶν πανηγύρεων ἀνηγόρευον ὑπὸ κηρύκων ὅτι Κορίνθιοι καταλελυκότες τὴν ἐν Συρακούσαις τυραννίδα, καὶ τὸν τύραννον ἐξεληλακότες, καλοῦσι Συρακουσίους καὶ τῶν ἄλλων Σικελιωτῶν τὸν βουλόμενον οἰκεῖν τὴν πόλιν ἐλευθέρους καὶ αὐτονόμους, ἐπʼ ἴσοις καὶ δικαίοις τὴν χώραν διαλαχόντας·

23.3Sonra Asya'ya ve adalara, sürgünlerin çoğunun dağılmış olduğunu öğrendikleri yerlere haberciler gönderip hepsini Korinthos'a gelmeye çağırdılar. Korinthoslular kendi masraflarıyla Syrakusa'ya güvenli bir eskort, gemiler ve komutanlar sağlayacaklardı.

23.3

ἔπειτα διαπέμποντες ἀγγέλους εἰς τὴν Ἀσίαν καὶ τὰς νήσους, ὅπου πλείστους ἐπυνθάνοντο τῶν φυγάδων διεσπαρμένους κατοικεῖν, παρεκάλουν ἰέναι πάντας εἰς Κόρινθον, ὡς Κορινθίων ἀσφαλῆ πομπὴν καὶ πλοῖα καὶ στρατηγοὺς παρεξόντων ἰδίοις τέλεσιν εἰς Συρακούσας.

23.4Bunlar ilan edilince Korinthos en adil ve en güzel övgüyü ve imrenmeyi kazandı: Tiranlardan özgürleştiriyor, barbarlardan kurtarıyor, toprağı vatandaşlarına geri veriyordu.

23.4

κηρυσσομένων δὲ τούτων ἡ μὲν πόλις τὸν δικαιότατον καὶ κάλλιστον ἀπελάμβανεν ἔπαινον καὶ ζῆλον, ἐλευθεροῦσα μὲν ἀπὸ τῶν τυράννων, σῴζουσα δʼ ἀπὸ τῶν βαρβάρων, ἀποδιδοῦσα δὲ τοῖς πολίταις τὴν χώραν.

23.5Korinthos'ta toplananlar sayıca yetersiz olduğu için Korinthos'tan ve Yunanistan'ın başka yerlerinden ortak yerleşimci almayı rica ettiler. On binden az olmayan bir kalabalık olarak Syrakusa'ya indiler.

23.5

οἱ δὲ συνελθόντες εἰς Κόρινθον οὐκ ὄντες ἱκανοὶ τὸ πλῆθος ἐδεήθησαν ἐκ Κορίνθου καὶ τῆς ἄλλης Ἑλλάδος παραλαβεῖν συνοίκους· καὶ γενόμενοι μυρίων οὐκ ἐλάττους κατέπλευσαν εἰς Συρακούσας.

23.6İtalya'dan ve Sicilya'dan da birçok kişi Timoleon'un yanına gelmişti. Athanis'in dediğine göre altmış bini bulan bu insanlara toprağı dağıttı, evleri de bin talanta sattı.

23.6

ἤδη δὲ καὶ τῶν ἐξ Ἰταλίας καὶ Σικελίας πολλοὶ τῷ Τιμολέοντι συνεληλύθεισαν καὶ γενομένοις αὐτοῖς ἑξακισμυρίοις τὸ πλῆθος, ὡς Ἄθανις εἴρηκε, τὴν μὲν χώραν διένειμε, τὰς δὲ οἰκίας ἀπέδοτο χιλίων ταλάντων,

23.7Böylece hem eski Syrakusalılara kendi evlerini satın alma imkânı tanıyor, hem de halka para sağlıyordu; çünkü halk hem genel olarak hem savaş için o kadar yoksuldu ki heykelleri bile sattılar. Her heykel için, insanlar hesap veriyormuş gibi, oy kullanılıyor, suçlama yapılıyordu.

23.7

ἅμα μὲν ὑπολειπόμενος τοῖς ἀρχαίοις Συρακουσίοις ἐξωνεῖσθαι τὰς αὑτῶν, ἅμα δὲ χρημάτων εὐπορίαν τῷ δήμῳ μηχανώμενος οὕτως πενομένῳ καὶ πρὸς τἆλλα καὶ πρὸς τὸν πόλεμον ὥστε καὶ τοὺς ἀνδριάντας ἀποδόσθαι, ψήφου διαφερομένης ὑπὲρ ἑκάστου καὶ γινομένης κατηγορίας, ὥσπερ ἀνθρώπων εὐθύνας διδόντων·

23.8Anlatıldığına göre o sırada Syrakusalılar, öteki heykeller aleyhine oy verilirken, eski tiran Gelon'un heykelini korudular; Himera'da Kartacalılara karşı kazandığı zaferden ötürü ona saygı ve hayranlık duyuyorlardı.

23.8

ὅτε δή φασι τὸν Γέλωνος ἀνδριάντα τοῦ παλαιοῦ τυράννου διατηρῆσαι τοὺς Συρακουσίους, καταχειροτονουμένων τῶν ἄλλων, ἀγαμένους καὶ τιμῶντας τὸν ἄνδρα τῆς νίκης ἣν πρὸς Ἱμέρᾳ Καρχηδονίους ἐνίκησεν.

24.124. Bölüm

Şehir böylece canlanıp dolarken, vatandaşlar her yandan oraya akarken, Timoleon öteki şehirleri de özgürleştirmek, tiranlıkları Sicilya'dan kökünden kazımak istedi. Topraklarına sefer düzenleyerek Hiketes'i Kartacalılardan ayrılmaya, akropollerini yıkacağına ve Leontinoi'de sıradan bir vatandaş olarak yaşayacağına söz vermeye zorladı.

24.1

οὕτω δὲ τῆς πόλεως ἀναζωπυρούσης καὶ πληρουμένης, ἐπιρρεόντων πανταχόθεν εἰς αὐτὴν τῶν πολιτῶν, βουλόμενος ὁ Τιμολέων καὶ τὰς ἄλλας πόλεις ἐλευθερῶσαι καὶ παντάπασιν ἐκκόψαι τῆς Σικελίας τὰς τυραννίδας, ἐπὶ τὰς χώρας αὐτῶν στρατεύων Ἱκέτην μὲν ἠνάγκασεν ἀποστάντα Καρχηδονίων ὁμολογῆσαι τὰς ἀκροπόλεις κατασκάψειν καὶ βιοτεύσειν ἰδιώτην ἐν Λεοντίνοις,

24.2Apollonia'nın ve başka birçok kasabanın tiranı Leptines de zorla alınma tehlikesine girince teslim oldu. Timoleon onu bağışlayıp Korinthos'a gönderdi; Sicilya tiranlarının ana şehirde sürgün ve düşkün bir hayat yaşarken Yunanlarca seyredilmesini güzel buluyordu.

24.2

Λεπτίνου δὲ τοῦ τυραννοῦντος Ἀπολλωνίας καὶ συχνῶν ἄλλων πολιχνίων, ὡς ἐκινδύνευε κατὰ κράτος ἁλῶναι, παραδόντος αὑτόν φεισάμενος εἰς Κόρινθον ἀπέστειλε, καλὸν ἡγούμενος ἐν τῇ μητροπόλει τοὺς τῆς Σικελίας τυράννους ὑπὸ τῶν Ἑλλήνων ἀποθεωρεῖσθαι φυγαδικῶς καὶ ταπεινῶς ζῶντας.

24.3Paralı askerlerin düşman toprağından yararlanmasını, boş kalmamasını istediği için kendisi Syrakusa'ya döndü; devlet düzeninin kurulmasıyla ilgilenecek, Korinthos'tan gelen kanun koyucular Kephalos ve Dionysios ile en önemli ve en güzel düzenlemeleri yapacaktı.

24.3

τοὺς δὲ μισθοφόρους βουλόμενος ἐκ τῆς πολεμίας ὠφελεῖσθαι καὶ μὴ σχολάζειν, αὐτὸς μὲν εἰς τὰς Συρακούσας ἐπανῆλθε τῇ καταστάσει τῆς πολιτείας προσέξων καὶ τοῖς ἥκουσιν ἐκ Κορίνθου νομοθέταις Κεφάλῳ καὶ Διονυσίῳ τὰ κυριώτατα καὶ κάλλιστα συνδιαθήσων,

24.4Deinarkhos ile Demaretos'u da Kartacalıların egemenlik bölgesine gönderdi. Bunlar birçok şehri barbarlardan koparıp yalnızca bolluk içinde yaşamakla kalmadılar, alınanlardan savaş için para da sağladılar.

24.4

τοὺς δὲ περὶ Δείναρχον καὶ Δημάρετον εἰς τὴν τῶν Καρχηδονίων ἐξέπεμψεν ἐπικράτειαν, οἳ πόλεις πολλὰς ἀφιστάντες τῶν βαρβάρων οὐ μόνον αὐτοὶ διῆγον ἐν ἀφθόνοις, ἀλλὰ καὶ χρήματα παρεσκεύαζον εἰς τὸν πόλεμον ἀπὸ τῶν ἁλισκομένων.

25.125. Bölüm

Bu sırada Kartacalılar yetmiş bin askerle, iki yüz triremle ve makineler, dört atlı arabalar, bol tahıl ve başka donanım taşıyan bin gemiyle Lilybaion'a indiler. Artık savaşı parça parça yapmayacak, bütün Sicilya'dan Yunanları bir kerede süreceklerdi.

25.1

ἐν τούτῳ δὲ Καρχηδόνιοι καταπλέουσιν εἰς τὸ Λιλύβαιον ἄγοντες ἑπτὰ μυριάδας στρατοῦ καὶ τριήρεις διακοσίας καὶ πλοῖα χίλια κομίζοντα μηχανὰς καὶ τέθριππα καὶ σῖτον ἄφθονον καὶ τὴν ἄλλην παρασκευήν, ὡς οὐκέτι ποιησόμενοι κατὰ μέρος τὸν πόλεμον, ἀλλʼ ὁμοῦ πάσης Σικελίας ἐξελάσοντες τοὺς Ἕλληνας·

25.2Bu kuvvet, sağlıklı ve birbirini yıpratmamış olsalar bile Sicilyalıları ezmeye yeterdi.

25.2

ἦν γὰρ ἡ δύναμις ἐπαρκοῦσα καὶ μὴ νοσοῦντας μηδὲ διεφθαρμένους ὑπʼ ἀλλήλων συλλαβέσθαι Σικελιώτας.

25.3Topraklarının yağmalandığını öğrenince Hasdrubal ile Hamilkar komutasında öfkeyle hemen Korinthosluların üzerine yürüdüler.

25.3

πυθόμενοι δὲ πορθεῖσθαι τὴν ἐπικράτειαν αὐτῶν, εὐθὺς ὀργῇ πρὸς τοὺς Κορινθίους ἐχώρουν Ἀσδρούβα τε καὶ Ἀμίλκα στρατηγούντων.

25.4Haber hızla Syrakusa'ya ulaşınca Syrakusalılar kuvvetin büyüklüğü karşısında öyle dehşete düştüler ki onca on binden Timoleon'la yola çıkmaya, silah alıp ancak üç bin kişi cesaret etti.

25.4

τῆς δὲ ἀγγελίας ὀξέως εἰς Συρακούσας ἀφικομένης οὕτω κατεπλάγησαν οἱ Συρακούσιοι πρὸς τὸ μέγεθος τῆς δυνάμεως ὥστε μόλις τῷ Τιμολέοντι τρισχιλίους ἀπὸ τοσούτων μυριάδων ὅπλα λαβόντας τολμῆσαι συνεξελθεῖν.

25.5Paralı askerler dört bin kişiydi; bunlardan da bin kadarı yolda korkuya kapılıp geri döndü. Timoleon'un aklı başında olmadığını, yaşına aykırı biçimde çıldırdığını, beş bin piyade ve bin atlıyla yetmiş bin düşmana yürüdüğünü, kuvvetini Syrakusa'dan sekiz günlük yola sürüklediğini söylüyorlardı; oradan kaçanlar kurtulamaz, düşenler gömülemezdi.

25.5

οἱ δὲ μισθοφόροι τετρακισχίλιοι τὸ πλῆθος ἦσαν καὶ τούτων αὖθις ὅσον χίλιοι καθʼ ὁδὸν ἀποδειλιάσαντες ἀνεχώρησαν, ὡς οὐχ ὑγιαίνοντος τοῦ Τιμολέοντος, ἀλλὰ μαινομένου παρʼ ἡλικίαν καὶ πρὸς ἑπτὰ μυριάδας πολεμίων μετὰ πεντακισχιλίων πεζῶν καὶ χιλίων ἱππέων βαδίζοντος, καὶ διαρτῶντος ὁδὸν ἡμερῶν ὀκτὼ τὴν δύναμιν ἀπὸ τῶν Συρακουσῶν, ὅθεν οὔτε σωθῆναι τοῖς φεύγουσιν οὔτε ταφῆναι τοῖς πεσοῦσιν αὐτῶν ὑπάρξει,

25.6Timoleon, bunların savaştan önce ortaya çıkmasını kazanç saydı; ötekileri yüreklendirip Krimesos Irmağı'na doğru hızla yürüdü, Kartacalıların da oraya geldiğini duymuştu.

25.6

τούτους μὲν οὖν Τιμολέων κέρδος ἡγεῖτο πρὸ τῆς μάχης φανεροὺς γεγονότας, τοὺς δὲ ἄλλους ἐπιρρώσας κατὰ τάχος ἦγε πρὸς τὸν Κρίμησον ποταμόν, ὅπου καὶ τοὺς Καρχηδονίους ἤκουσε συνάπτειν.

26.126. Bölüm

Aşınca düşmanın ordusunu ve kuvvetini görecekleri bir tepeye çıkarken karşılarına kereviz yüklü katırlar çıktı.

26.1

ἀναβαίνοντι δὲ αὐτῷ πρὸς λόφον, ὃν ὑπερβαλόντες ἔμελλον κατόψεσθαι τὸ στράτευμα καὶ τὴν δύναμιν τῶν πολεμίων, ἐμβάλλουσιν ἡμίονοι σέλινα κομίζοντες·

26.2Askerler bunu kötü bir işaret saydı, çünkü ölülerin mezarlarını genellikle kerevizle taçlandırırız. Ağır hastanın kerevize ihtiyacı olduğunu söyleyen atasözü de buradan gelir.

26.2

καὶ τοῖς στρατιώταις εἰσῆλθε πονηρὸν εἶναι τὸ σημεῖον, ὅτι τὰ μνήματα τῶν νεκρῶν εἰώθαμεν ἐπιεικῶς στεφανοῦν σελίνοις· καὶ παροιμία τις ἐκ τούτου γέγονε, τὸν ἐπισφαλῶς νοσοῦντα δεῖσθαι σελίνου.

26.3Timoleon onları bu batıl inançtan ve umutsuzluktan kurtarmak istedi. Yürüyüşü durdurup duruma uygun başka şeyler söyledi ve zaferden önce onlara taçlarının kendiliğinden geldiğini anlattı: Korinthoslular Isthmia oyunlarını kazananları bu kerevizle taçlandırıyor, onun tacını kutsal ve atalardan kalma sayıyorlardı.

26.3

βουλόμενος οὖν αὐτοὺς ἀπαλλάξαι τῆς δεισιδαιμονίας καὶ τὴν δυσελπιστίαν ἀφελεῖν ὁ Τιμολέων, ἐπιστήσας τὴν πορείαν ἄλλα τε πρέποντα τῷ καιρῷ διελέχθη, καὶ τὸν στέφανον αὐτοῖς ἔφη πρὸ τῆς νίκης κομιζόμενον αὐτομάτως εἰς τὰς χεῖρας ἥκειν, ᾧ Κορίνθιοι στεφανοῦσι τοὺς Ἴσθμια νικῶντας, ἱερὸν καὶ πάτριον τὸ στέμμα τοῦ σελίνου νομίζοντες.

26.4Çünkü o zaman Isthmia oyunlarının tacı, şimdi Nemea'nınki gibi kerevizdi; çam tacı çok eski değildir.

26.4

ἔτι γὰρ τότε τῶν Ἰσθμίων, ὥσπερ νῦν τῶν Νεμείων, τὸ σέλινον ἦν στέφανος, οὐ πάλαι δὲ ἡ πίτυς γέγονεν.

26.5Timoleon askerlere bunları söyleyip kerevizleri aldı, ilk önce kendi başına taç yaptı, sonra çevresindeki komutanlar ve bütün askerler taktı.

26.5

ἐντυχὼν οὖν ὁ Τιμολέων, ὥσπερ εἴρηται, τοῖς στρατιώταις καὶ λαβὼν τῶν σελίνων κατεστέψατο πρῶτος αὐτός, εἶτα οἱ περὶ αὐτὸν ἡγεμόνες καὶ τὸ πλῆθος.

26.6Kâhinler iki kartalın yaklaştığını görüp askerlere gösterdiler: Biri pençelerinde delik deşik bir yılan taşıyor, öteki güçlü ve güven veren bir çığlıkla uçuyordu. Herkes tanrılara dua etmeye ve yakarmaya başladı.

26.6

οἱ δὲ μάντεις κατιδόντες ἀετοὺς δύο προσφερομένους, ὧν ὁ μὲν δράκοντα τοῖς ὄνυξιν ἔφερε διαπεπαρμένον, ὁ δὲ ἵπτατο κεκλαγὼς μέγα καὶ θαρραλέον, ἐπεδείκνυον τοῖς στρατιώταις, καὶ πρὸς εὐχὰς θεῶν καὶ ἀνακλήσεις ἐτράποντο πάντες.

27.127. Bölüm

Yaz başıydı, Thargelion ayının sonuna doğru gün dönümüne yaklaşılıyordu.

27.1

τὸ μὲν οὖν ἔτος ἱσταμένου θέρους εἶχεν ὥραν, καὶ λήγοντι μηνὶ Θαργηλιῶνι πρὸς τὰς τροπὰς ἤδη συνῆπτε τὸν καιρόν·

27.2Irmaktan yükselen yoğun sis önce ovayı karanlığa gömdü, düşmandan hiçbir şey görünmüyordu; yalnızca o kadar büyük bir ordu uzaktan yola çıkarken karışık, belirsiz bir uğultu tepeye kadar geliyordu.

27.2

ὁμίχλην δὲ τοῦ ποταμοῦ πολλὴν ἀναδιδόντος πρῶτον μὲν ἀπεκρύπτετο ζόφῳ τὸ πεδίον, καὶ σύνοπτον οὐδὲν ἦν ἀπὸ τῶν πολεμίων, πλὴν ἠχή τις ἄκριτος καὶ συμμιγὴς ἄνω πρὸς τὸν λόφον ἐχώρει πρόσωθεν ἀνισταμένης στρατιᾶς τοσαύτης.

27.3Korinthoslular tepeye çıkıp durdular, kalkanlarını indirip dinlenmeye başladılar. Güneş yükselip buharı yukarı çekince bulanık hava yükseklerde toplanıp sırtları bulutla örttü.

27.3

ὡς δʼ ἀναβάντες ἐπὶ τὸν λόφον ἔστησαν οἱ Κορίνθιοι καὶ θέμενοι τὰς ἀσπίδας διανεπαύοντο, τοῦ ἡλίου περιφερομένου καὶ μετεωρίζοντος τὴν ἀναθυμίασιν, ὁ μὲν θολερὸς ἀὴρ ἀθροιζόμενος πρὸς τὰ ὑψηλὰ καὶ συνιστάμενος κατενέφωσε τὰς ἀκρωρείας,

27.4Ayaklarının altındaki yerler açılınca Krimesos göründü ve düşmanın ırmağı geçtiği görüldü. Önde savaş için korkunç biçimde hazırlanmış dört atlı arabalar, arkalarında ise ak kalkanlı on bin ağır piyade vardı.

27.4

τῶν δὲ ὑπὸ πόδας τόπων ἀνακαθαιρομένων ὅ τε Κρίμησος ἐξεφάνη καὶ διαβαίνοντες αὑτὸν ὤφθησαν οἱ πολέμιοι, πρώτοις μὲν τοῖς τεθρίπποις ἐκπληκτικῶς πρὸς ἀγῶνα κατεσκευασμένοις, κατόπιν δὲ τούτων μυρίοις ὁπλίταις λευκάσπισι.

27.5Silahlarının parlaklığından, ağır ve düzenli yürüyüşlerinden bunların Kartacalı olduğunu anladılar.

27.5

τούτους ἐτεκμαίροντο Καρχηδονίους εἶναι τῇ λαμπρότητι τῆς σκευῆς καὶ τῇ βραδυτῆτι καὶ τάξει τῆς πορείας.

27.6Arkalarından öteki halklar akıyor, geçişi itiş kakış ve karışıklık içinde yapıyordu. Timoleon ırmağın onlara, düşmanın kalabalığından istedikleri kadarını ayırıp savaşma imkânı verdiğini gördü. Askerlere, düşman saflarının akıntı yüzünden nasıl bölündüğünü, kimilerinin geçmiş, kimilerinin geçmek üzere olduğunu gösterdi. Demaretos'a atlıları alıp Kartacalılara saldırmasını, savaş düzenleri henüz kurulmamışken saflarını bozmasını emretti.

27.6

μετὰ δὲ τούτους τῶν λοιπῶν ἐθνῶν ἐπιρρεόντων καὶ τὴν διάβασιν μετʼ ὠθισμοῦ καὶ ταραχῆς ποιουμένων, συνιδὼν ὁ Τιμολέων τὸν ποταμὸν αὐτοῖς ταμιεύοντα τοῦ πλήθους τῶν πολεμίων ἀπολαβεῖν ὅσοις ἐθέλοιεν αὐτοὶ μάχεσθαι, καὶ τοὺς στρατιώτας καθορᾶν κελεύσας τὴν φάλαγγα τῷ ῥείθρῳ διαλελυμένην καὶ τοὺς μὲν ἤδη διαβεβηκότας, τοὺς δὲ μέλλοντας, προσέταξε Δημαρέτῳ λαβόντι τοὺς ἱππεῖς ἐμβαλεῖν εἰς τοὺς Καρχηδονίους καὶ συνταράξαι τὸν διάκοσμον αὐτῶν τῆς παρατάξεως οὔπω καθεστώσης.

27.7Kendisi ovaya inip kanatları öteki Sicilyalılara verdi, her birine az sayıda paralı asker kattı. Ortada ise Syrakusalıları ve paralı askerlerin en savaşçılarını yanına aldı, kısa bir süre durup atlıların işini izledi.

27.7

αὐτὸς δὲ καταβὰς εἰς τὸ πεδίον τὰ μὲν κέρατα τοῖς ἄλλοις Σικελιώταις ἀπέδωκεν, ἀναμίξας ἑκατέρῳ τῶν ξένων οὐ πολλούς, ἐν μέσῳ δὲ περὶ αὑτὸν λαβὼν τοὺς Συρακουσίους καὶ τὸ μαχιμώτατον τῶν μισθοφόρων βραχὺν μὲν χρόνον ἐπέσχε τὸ τῶν ἱππέων ἀποθεωρῶν ἔργον,

27.8Atlıların, safların önünde koşuşturan savaş arabaları yüzünden Kartacalılarla göğüs göğüse gelemediğini, dağılmamak için sürekli yön değiştirip sık sık dönerek saldırmak zorunda kaldığını gördü.

27.8

ὡς δὲ ἐκείνους εἶδεν ὑπὸ τῶν ἁρμάτων πρὸ τῆς τάξεως διαθεόντων εἰς χεῖρας ἐλθεῖν τοῖς Καρχηδονίοις οὐ δυναμένους, ἀλλʼ ὅπως μὴ συνταραχθεῖεν ἀναγκαζομένους ἐξελίττειν συνεχῶς καὶ πυκνὰς ἐξ ἐπιστροφῆς ποιεῖσθαι τὰς ἐπελάσεις,

27.9Kalkanını alıp piyadelere arkasından gelmelerini ve cesur olmalarını bağırdı. Sesi olağanüstü, her zamankinden daha gür geldi; ya savaşın heyecanından ve coşkusundan böyle yükselmişti, ya da çoğunun o an düşündüğü gibi, ilahi bir güç onunla birlikte seslenmişti.

27.9

ἀναλαβὼν τὴν ἀσπίδα καὶ βοήσας ἕπεσθαι καὶ θαρρεῖν τοῖς πεζοῖς ἔδοξεν ὑπερφυεῖ φωνῇ καὶ μείζονι κεχρῆσθαι τῆς συνήθους, εἴτε τῷ πάθει παρὰ τὸν ἀγῶνα καὶ τὸν ἐνθουσιασμὸν οὕτω διατεινάμενος, εἴτε δαιμονίου τινός, ὡς τοῖς πολλοῖς τότε παρέστη, συνεπιφθεγξαμένου.

27.10Askerler aynı çığlıkla karşılık verip onu ilerlemeye, beklememeye çağırınca, atlılara arabaların dışından dolaşıp düşmana yandan saldırmaları için işaret verdi. Kendisi de öndeki savaşçıları kalkan kalkana sıklaştırdı, trompet çalınmasını emretti ve Kartacalılara saldırdı.

27.10

ταχὺ δὲ τὴν κραυγὴν ἀνταποδόντων, καὶ παρεγγυώντων ἄγειν καὶ μὴ μέλλειν, τοῖς μὲν ἱππόταις ἐσήμανεν ἔξω παρὰ τὴν τάξιν τῶν ἁρμάτων παρελάσαι καὶ κατὰ κέρας προσφέρεσθαι τοῖς πολεμίοις, αὐτὸς δὲ τοὺς προμάχους πυκνώσας τῷ συνασπισμῷ, καὶ τὴν σάλπιγγα κελεύσας ἐπιφθέγξασθαι, προσέβαλε τοῖς Καρχηδονίοις.

28.128. Bölüm

Kartacalılar ilk saldırıya güçlü bir biçimde karşı koydular; vücutlarını demir zırhlar ve tunç miğferlerle kapatmış, önlerine büyük kalkanlar tutmuşlardı, mızrak darbelerini savuşturuyorlardı.

28.1

οἱ δὲ τὴν μὲν πρώτην ἐπιδρομὴν ὑπέστησαν ἐρρωμένως, καὶ τῷ καταπεφράχθαι τὰ σώματα σιδηροῖς θώραξι καὶ χαλκοῖς κράνεσιν ἀσπίδας τε μεγάλας προβεβλῆσθαι διεκρούοντο τὸν δορατισμόν.

28.2Ama çarpışma kılıçlara dönüp iş güç kadar tekhnē gerektirmeye başlayınca, dağlardan ansızın korkunç gök gürültüleri koptu, alevli şimşekler çaktı.

28.2

ἐπεὶ δὲ εἰς ξίφη συνῆλθεν ὁ ἀγών καί τέχνης οὐχ ἧττον ἢ ῥώμης ἐγεγόνει τὸ ἔργον, ἐξαίφνης ἀπὸ τῶν ὀρῶν βρονταί τε φοβεραὶ κατερρήγνυντο καὶ πυρώδεις ἀστραπαὶ συνεξέπιπτον.

28.3Sonra tepeleri ve sırtları saran karanlık, yağmur, rüzgâr ve doluyla karışık olarak çarpışmanın üzerine indi. Yunanları arkadan sarıyor, barbarların ise yüzlerine vuruyor, gözlerini kör ediyordu; bulutlardan aynı anda hem ıslak bir fırtına hem sürekli alevler geliyordu.

28.3

εἶτα ὁ περὶ τοὺς λόφους καὶ τὰς ἀκρωρείας ζόφος ἐπὶ τὴν μάχην κατιών, ὄμβρῳ καὶ πνεύματι καὶ χαλάζῃ συμμεμιγμένος, τοῖς μὲν Ἕλλησιν ἐξόπισθεν καὶ κατὰ νώτου περιεχεῖτο, τῶν δὲ βαρβάρων ἔτυπτε τὰ πρόσωπα καὶ κατήστραπτε τὰς ὄψεις, ἅμα λαίλαπος ὑγρᾶς καὶ φλογὸς συνεχοῦς ἐκ τῶν νεφῶν φερομένης.

28.4Bunlarda çok rahatsız edici şey vardı, özellikle de deneyimsizler için. Ama en büyük zararı veren, gök gürültüleriyle sağanak ve dolunun silahlara çarparken çıkardığı patırtı olmuş gibi görünüyor; bu patırtı komutanların emirlerinin duyulmasını engelliyordu.

28.4

ἐν οἷς πολλὰ μὲν ἦν τὰ λυποῦντα, καὶ μάλιστα τοὺς ἀπείρους, οὐχ ἥκιστα δὲ βλάψαι δοκοῦσιν αἱ βρονταί καὶ τῶν ὅπλων ὁ πάταγος κοπτομένων ὕδατι ῥαγδαίῳ καὶ χαλάζῃ, κωλύων ἀκούεσθαι τὰ προστάγματα τῶν ἡγεμόνων.

28.5Kartacalılar hafif silahlı değildi, dediğimiz gibi tepeden tırnağa zırhlıydı; çamur da engel oluyordu, gömleklerinin içi de suyla doluyordu.

28.5

τοῖς δὲ Καρχηδονίοις οὐκ οὖσιν εὐζώνοις τὸν ὁπλισμόν, ἀλλʼ, ὥσπερ εἴρηται, καταπεφραγμένοις, ὅ τε πηλὸς ἐμπόδιος ἦν οἵ τε κόλποι πληρούμενοι τῶν χιτώνων ὕδατος,

28.6Böylece savaşmak için ağırlaşıp beceriksizleştiler, Yunanlar onları kolayca devirebiliyordu; düştüklerinde de silahlarıyla çamurdan yeniden kalkamıyorlardı.

28.6

ὥσθʼ αὑτοῖς μὲν εἰς τὸν ἀγῶνα χρῆσθαι βαρεῖς ἦσαν καὶ δύσεργοι, ῥᾴδιοι δὲ τοῖς Ἕλλησι περιτρέπεσθαι, καὶ πεσόντες ἀμήχανοι πάλιν ἐκ πηλοῦ μετὰ τῶν ὅπλων ἀναστῆναι.

28.7Çünkü Krimesos da yağmurlarla büyümüş, geçenler yüzünden taşmıştı. Çevresindeki ova birçok vadinin ve geçidin altında olduğu için yatağına sığmayan sellerle doluyor, Kartacalılar da bunlarda yuvarlanıp zor durumda kalıyordu.

28.7

καὶ γὰρ ὁ Κρίμησος ὑπὸ τῶν διαβαινόντων ἐκλύσθη μέγας ἤδη τοῖς ὄμβροις ηὐξημένος, καὶ τὸ πεδίον τὸ περὶ αὐτόν ὑπὸ πολλὰς συναγκείας καὶ φάραγγας ὑποκείμενον ἐπίμπλατο ῥευμάτων οὐ κατὰ πόρον φερομένων, οἷς οἱ Καρχηδόνιοι καλινδούμενοι χαλεπῶς ἀπήλλαττον.

28.8Sonunda fırtına bastırırken Yunanlar onların ön saflarını, dört yüz kişiyi devirince kalabalık kaçmaya başladı.

28.8

τέλος δὲ τοῦ χειμῶνος ἐπικειμένου, καὶ τῶν Ἑλλήνων τὴν πρώτην τάξιν αὐτῶν, ἄνδρας τετρακοσίους, καταβαλόντων, ἐτράπη τὸ πλῆθος εἰς φυγήν.

28.9Birçoğu ovada yakalanıp öldürüldü, birçoğunu ırmak, hâlâ geçmekte olanların üzerine atıp sürükleyerek yok etti; en çoğunu ise tepelere doğru kaçarken hafif silahlılar koşup bitirdi.

28.9

καὶ πολλοὶ μὲν ἐν τῷ πεδίῳ καταλαμβανόμενοι διεφθείροντο, πολλοὺς δὲ ὁ ποταμὸς τοῖς ἔτι περαιουμένοις συμπίπτοντας ἐμβάλλων καὶ παραφέρων ἀπώλλυε, πλείστους δὲ τῶν λόφων ἐφιεμένους ἐπιθέοντες οἱ ψιλοὶ κατειργάσαντο.

28.10Söylenene göre on bin ölü arasında üç bin Kartacalı vardı; bu, şehir için büyük bir yastı.

28.10

λέγονται γοῦν ἐν μυρίοις νεκροῖς τρισχίλιοι Καρχηδονίων γενέσθαι, μέγα τῇ πόλει πένθος.

28.11Çünkü soyca, zenginlikçe ve şöhretçe onlardan üstün kimse yoktu; daha önce tek bir savaşta bu kadar Kartacalının öldüğü de anımsanmıyordu. Kartacalılar genellikle Libyalıları, İberleri ve Numidyalıları savaştırır, yenilgileri başkalarının zararıyla öderlerdi.

28.11

οὔτε γὰρ γένεσιν οὔτε πλούτοις οὔτε δόξαις ἕτεροι βελτίονες ἦσαν ἐκείνων, οὔτε ἀποθανόντας ποτὲ μιᾷ μάχῃ πρότερον ἐξ αὐτῶν Καρχηδονίων τοσούτους μνημονεύουσιν, ἀλλὰ Λίβυσι τὰ πολλὰ καὶ Ἴβηρσι καὶ Νομάσι χρώμενοι πρὸς τὰς μάχας ἀλλοτρίαις βλάβαις ἀνεδέχοντο τὰς ἥττας.

29.129. Bölüm

Düşenlerin itibarını Yunanlar ganimetten anladılar. Soyanlar tunca ve demire hiç aldırmıyordu; o kadar bol gümüş, o kadar bol altın vardı. Çünkü ırmağı geçip ordugâhı yük hayvanlarıyla birlikte ele geçirmişlerdi.

29.1

ἐγνώσθη δὲ τοῖς Ἕλλησιν ἡ δόξα τῶν πεσόντων ἀπὸ τῶν λαφύρων, ἐλάχιστος γὰρ ἦν χαλκῶν καὶ σιδηρῶν τοῖς σκυλεύουσι λόγος· οὕτως ἄφθονος μὲν ἦν ἄργυρος, ἄφθονος δὲ χρυσός, καὶ γὰρ τὸ στρατόπεδον μετὰ τῶν ὑποζυγίων διαβάντες ἔλαβον.

29.2Tutsakların çoğunu askerler gizlice kendilerine ayırdı, ortak ganimete beş bin kişi gösterildi; dört atlı arabalardan iki yüzü de ele geçirildi.

29.2

τῶν δʼ αἰχμαλώτων οἱ μὲν πολλοὶ διεκλάπησαν ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν, εἰς δὲ κοινὸν ἀπεδείχθησαν πεντακισχίλιοι τὸ πλῆθος· ἥλω δὲ καὶ διακόσια τῶν τεθρίππων.

29.3En güzel ve en görkemli manzarayı ise Timoleon'un çadırı sunuyordu: Her türden ganimet çevresinde yığılmıştı; aralarında işçilik ve güzellik bakımından seçkin bin zırh ile on bin kalkan sergilendi.

29.3

καλλίστην δὲ καὶ μεγαλοπρεπεστάτην ὄψιν ἡ Τιμολέοντος ἐπεδείκνυτο σκηνή περισωρευθεῖσα παντοδαποῖς λαφύροις, ἐν οἷς χίλιοι μὲν θώρακες ἐργασίᾳ, καὶ κάλλει διαφέροντες, μύριαι δὲ ἀσπίδες προετέθησαν.

29.4Az sayıda insan çok kişiyi soyduğu ve büyük ganimetlerle karşılaştığı için, savaştan ancak üç gün sonra zafer anıtı dikebildiler.

29.4

ὀλίγοι δὲ πολλοὺς σκυλεύοντες καὶ μεγάλαις ἐντυγχάνοντες ὠφελείαις τρίτῃ μόλις ἡμέρᾳ μετὰ τὴν μάχην ἔστησαν τρόπαιον.

29.5Timoleon zafer haberiyle birlikte ele geçirilen silahların en güzellerini Korinthos'a gönderdi; vatanının bütün insanların imrendiği bir yer olmasını istiyordu.

29.5

ἅμα δὲ τῇ φήμῃ τῆς νίκης ὁ Τιμολέων εἰς Κόρινθον ἔπεμψε τὰ κάλλιστα τῶν αἰχμαλώτων ὅπλων, βουλόμενος αὐτοῦ τὴν πατρίδα πᾶσιν ἀνθρώποις ζηλωτὴν εἶναι,

29.6Yunan şehirleri arasında yalnızca orada en ünlü tapınaklar, Yunan ganimetleriyle süslü değildi, akrabaların ve soydaşların kanından adanmış adakların tatsız anılarını taşımıyordu. Oradaki barbar ganimetleri, en güzel yazıtlarla zaferi kazananların cesaretini ve adaletini gösteriyordu: "Korinthoslular ve komutan Timoleon, Sicilya'da yaşayan Yunanları Kartacalılardan özgürleştirip tanrılara şükran olarak adadılar."

29.6

θεωμένοις ἐν ἐκείνῃ μόνῃ τῶν Ἑλληνικῶν πόλεων τοὺς ἐπιφανεστάτους ναοὺς οὐχ Ἑλληνικοῖς κεκοσμημένους λαφύροις οὐδʼ ἀπὸ συγγενῶν φόνου καὶ ὁμοφύλων ἀναθημάτων μνήμας ἀτερπεῖς ἔχοντας, ἀλλὰ βαρβαρικὰ σκῦλα καλλίσταις ἐπιγραφαῖς δηλοῦντα μετὰ τῆς ἀνδρείας τῶν νενικηκότων τὴν δικαιοσύνην, ὅτι Κορίνθιοι καὶ Τιμολέων ὁ στρατηγός ἐλευθερώσαντες τοὺς Σικελίαν οἰκοῦντας Ἕλληνας ἀπὸ Καρχηδονίων χαριστήρια θεοῖς ἀνέθηκαν.

30.130. Bölüm

Bundan sonra paralı askerleri düşman toprağında, Kartacalıların bölgesini yağmalamaya bırakıp kendisi Syrakusa'ya geldi.

30.1

ἐκ τούτου καταλιπὼν ἐν τῇ πολεμίᾳ τοὺς μισθοφόρους ἄγοντας καὶ φέροντας τὴν τῶν Καρχηδονίων ἐπικράτειαν, αὐτὸς ἧκεν εἰς Συρακούσας·

30.2Savaştan önce kendisini yüzüstü bırakan o bin paralı askeri Sicilya'dan sürdü, güneş batmadan Syrakusa'dan ayrılmaya zorladı.

30.2

καὶ τοὺς χιλίους μισθοφόρους ἐκείνους, ὑφʼ ὧν ἐγκατελείφθη πρὸ τῆς μάχης, ἐξεκήρυξε τῆς Σικελίας, καὶ πρὶν ἢ δῦναι τὸν ἥλιον ἠνάγκασεν ἐκ Συρακουσῶν ἀπελθεῖν.

30.3Bunlar İtalya'ya geçtiler ve Bruttiumluların sözlerinden dönmesiyle yok oldular; ilahi güç ihanetlerinin cezasını böyle verdi.

30.3

οὗτοι μὲν οὖν διαπλεύσαντες εἰς Ἰταλίαν ἀπώλοντο παρασπονδηθέντες ὑπὸ Βρεττίων, καὶ δίκην ταύτην τὸ δαιμόνιον αὐτοῖς τῆς προδοσίας ἐπέθηκε.

30.4Katane tiranı Mamerkos ile Hiketes, Timoleon'un başarılarını kıskandıklarından ya da tiranlara karşı güvenilmez ve uzlaşmaz olduğu için ondan korktuklarından Kartacalılarla ittifak kurdular; Sicilya'dan büsbütün sürülmek istemiyorlarsa kuvvet ve komutan göndermelerini istediler.

30.4

τῶν δὲ περὶ τὸν Μάμερκον, τὸν Κατάνης τύραννον, καὶ Ἱκέτην, εἴτε φθόνῳ τῶν κατορθουμένων ὑπὸ Τιμολέοντος, εἴτε φοβουμένων αὐτὸν ὡς ἄπιστον καὶ ἄσπονδον πρὸς τοὺς τυράννους, συμμαχίαν ποιησαμένων πρὸς τοὺς Καρχηδονίους καὶ κελευσάντων πέμπειν δύναμιν καὶ στρατηγόν, εἰ μὴ παντάπασι βούλονται Σικελίας ἐκπεσεῖν,

30.5Gescon yetmiş gemiyle yola çıktı, yanına Yunan paralı askerler de aldı. Kartacalılar daha önce Yunanları hiç kullanmamışlardı; ama artık onlara, bütün insanların en savaşçı ve karşı konulmaz olanları olarak hayranlık duyuyorlardı.

30.5

ἔπλευσε Γέσκων ναῦς μὲν ἔχων ἑβδομήκοντα, μισθοφόρους δὲ προσλαβὼν Ἕλληνας, οὔπω πρότερον Ἕλλησι χρησαμένων Καρχηδονίων, ἀλλὰ τότε θαυμασάντων ὡς ἀνυποστάτους καὶ μαχιμωτάτους ἀνθρώπων ἁπάντων.

30.6Hepsi birleşip Messene topraklarında Timoleon'un yardıma gönderdiği dört yüz paralı askeri öldürdüler. Kartaca bölgesinde de Hierai denilen yerin yakınında pusu kurup Leukaslı Euthymos komutasındaki paralı askerleri yok ettiler.

30.6

συστάντες δὲ κοινῇ μετʼ ἀλλήλων ἅπαντες ἐν τῇ Μεσσηνίᾳ τετρακοσίους τῶν παρὰ Τιμολέοντος ξένων ἐπικούρους πεμφθέντας ἀπέκτειναν, ἐν δὲ τῇ Καρχηδονίων ἐπικρατείᾳ περὶ τὰς καλουμένας Ἱερὰς ἐνεδρεύσαντες τοὺς μετʼ Εὐθύμου τοῦ Λευκαδίου μισθοφόρους διέφθειραν.

30.7Timoleon'un iyi talihi en çok bu yüzden dillere destan oldu. Çünkü bunlar, Phokisli Philomelos ve Onomarkhos ile Delphoi'yi ele geçirip onların yağmasına ortak olanlardandı.

30.7

ἐξ ὧν καὶ μάλιστα τὴν Τιμολέοντος εὐτυχίαν συνέβη γενέσθαι διώνυμον. ἦσαν μὲν γὰρ οὗτοι τῶν μετὰ Φιλομήλου τοῦ Φωκέως καὶ Ὀνομάρχου Δελφοὺς καταλαβόντων καὶ μετασχόντων ἐκείνοις τῆς ἱεροσυλίας.

30.8Herkes onlardan nefret ediyor, lanetli sayıp kaçınıyordu; Peloponnesos'ta dolaşırken, başka asker bulamayan Timoleon onları almıştı.

30.8

μισούντων δὲ πάντων αὐτοὺς καὶ φυλαττομένων ἐπαράτους γεγονότας, πλανώμενοι περὶ τὴν Πελοπόννησον ὑπὸ Τιμολέοντος ἐλήφθησαν ἑτέρων στρατιωτῶν οὐκ εὐποροῦντος.

30.9Sicilya'ya gelince onunla birlikte giriştikleri bütün savaşları kazandılar. En çok ve en büyük mücadeleler bitince başka yerlere yardıma gönderildiler ve yok oldular; hepsi bir arada değil, parça parça tükendiler. Adalet, onları cezalandırırken Timoleon'un iyi talihini gözetti: Kötülerin cezasından iyilere hiçbir zarar gelmesin diye.

30.9

ἀφικόμενοι δὲ εἰς Σικελίαν ὅσας μὲν ἐκείνῳ συνηγωνίσαντο μάχας πάσας ἐνίκων, τῶν δὲ πλείστων καὶ μεγίστων ἀγώνων τέλος ἐχόντων ἐκπεμπόμενοι πρὸς ἑτέρας ὑπʼ αὐτοῦ βοηθείας ἀπώλοντο καὶ καταναλώθησαν, οὐχ ὁμοῦ πάντες, ἀλλὰ κατὰ μέρος, τῆς δίκης αὐτοῖς ἀπολογουμένης τῇ Τιμολέοντος εὐτυχίᾳ ἐπιτιθεμένης ὅπως μηδεμία τοῖς ἀγαθοῖς ἀπὸ τῆς τῶν κακῶν κολάσεως βλάβη γένηται.

30.10Böylece tanrıların Timoleon'a lütfu, işlerinin ters gittiği anlarda da yolunda gittiği anlardan az hayranlık uyandırmıyordu.

30.10

τὴν μὲν οὖν πρὸς Τιμολέοντα τῶν θεῶν εὐμένειαν οὐχ ἧττον ἐν αἷς προσέκρουσε πράξεσιν ἢ περὶ ἃς κατώρθου θαυμάζεσθαι συνέβαινεν.

31.131. Bölüm

Syrakusalıların çoğu tiranların aşağılamalarına kızıyordu. Şiirleri ve tragedyalarıyla büyük bir gurur duyan Mamerkos, paralı askerleri yendiğinde böbürlendi; kalkanları tanrılara adayıp üzerine şu küstah beyti yazdırdı: "Sedef işlemeli, altın, fildişi ve kehribarla süslü bu kalkanları / Ucuz kalkancıklarımızla ele geçirdik."

31.1

οἱ δὲ πολλοὶ τῶν Συρακουσίων ἐχαλέπαινον ὑπὸ τῶν τυράννων προπηλακιζόμενοι. καὶ γὰρ ὁ Μάμερκος ἐπὶ τῷ ποιήματα γράφειν καὶ τραγῳδίας μέγα φρονῶν ἐκόμπαζε νικήσας τοὺς μισθοφόρους, καὶ τὰς ἀσπίδας ἀναθεὶς τοῖς θεοῖς ἐλεγεῖον ὑβριστικὸν ἐπέγραψε· τάσδʼ ὀστρειογραφεῖς καὶ χρυσελεφαντηλέκτρους ἀσπίδας ἀσπιδίοις εἵλομεν εὐτελέσι.

31.2Bunlar olurken Timoleon Kalauria'ya sefer yaptı. Hiketes de Syrakusa topraklarına girip bol ganimet aldı, çok zarar verdi, kötülük etti; sonra az askeri olan Timoleon'u küçümseyerek Kalauria'nın hemen yanından geçip çekildi.

31.2

γενομένων δὲ τούτων καὶ τοῦ Τιμολέοντος εἰς Καλαυρίαν στρατεύσαντος, ὁ Ἱκέτης ἐμβαλὼν εἰς τὴν Συρακουσίαν λείαν τε συχνὴν ἔλαβε καὶ πολλὰ λυ μηνάμενος καὶ καθυβρίσας ἀπηλλάττετο παρʼ αὐτὴν τὴν Καλαυρίαν, καταφρονῶν τοῦ Τιμολέοντος ὀλίγους στρατιώτας ἔχοντος.

31.3Timoleon onun öne geçmesine izin verdi, sonra atlılar ve hafif silahlılarla peşine düştü. Hiketes bunu fark edince Damyrias Irmağı'nı geçip kıyıda savunmaya hazırlandı; geçidin zorluğu ve iki yakanın dik olması ona cesaret veriyordu.

31.3

ἐκεῖνος δὲ προλαβεῖν ἐάσας ἐδίωκεν ἱππεῖς ἔχων καὶ ψιλούς, αἰσθόμενος δὲ ὁ Ἱκέτης τὸν Δαμυρίαν διαβεβηκώς ὑπέστη παρὰ τὸν ποταμὸν ὡς ἀμυνούμενος· καὶ γὰρ αὐτῷ θάρσος ἥ τε τοῦ πόρου χαλεπότης καὶ τὸ κρημνῶδες τῆς ἑκατέρωθεν ὄχθης παρεῖχε,

31.4Timoleon'un atlı komutanları arasında ise şaşırtıcı bir kavga ve rekabet çıktı, bu da savaşı geciktirdi.

31.4

τοῖς δὲ μετὰ τοῦ Τιμολέοντος ἰλάρχαις ἔρις ἐμπεσοῦσα θαυμαστὴ καὶ φιλονεικία διατριβὴν ἐποίει τῆς μάχης.

31.5Çünkü kimse düşmana karşı ötekinden sonra geçmek istemiyor, herkes ilk savaşan olmayı istiyordu; birbirlerini itip önüne geçmeye çalıştıklarından geçiş düzensizleşti.

31.5

οὐδεὶς γὰρ ἦν ὁ βουλόμενος ἑτέρου διαβαίνειν ὕστερος ἐπὶ τοὺς πολεμίους, ἀλλʼ αὐτὸς ἕκαστος ἠξίου πρωταγωνιστεῖν, καὶ κόσμον οὐκ εἶχεν ἡ διάβασις ἐξωθούντων καὶ παρατρεχόντων ἀλλήλους.

31.6Timoleon komutanlar için kura çekmek istedi, her birinden yüzüğünü aldı. Hepsini kendi pelerinine koyup karıştırdı; talih eseri ilk çıkan yüzüğün mührünün üzerinde bir zafer anıtı kazılıydı.

31.6

βουλόμενος οὖν ὁ Τιμολέων κληρῶσαι τοὺς ἡγεμόνας ἔλαβε παρʼ ἑκάστου δακτύλιον· ἐμβαλὼν δὲ πάντας εἰς τὴν ἑαυτοῦ χλαμύδα καὶ μίξας ἔδειξε τὸν πρῶτον κατὰ τύχην γλυφὴν ἔχοντα τῆς σφραγῖδος τρόπαιον.

31.7Delikanlılar bunu görünce sevinçle bağırdılar, kurayı artık beklemeden her biri olabildiğince hızlı ırmağı geçip düşmanla göğüs göğüse geldi.

31.7

ὡς δὲ τοῦτον εἶδον οἱ νεανίσκοι, μετὰ χαρᾶς ἀνακραγόντες οὐκέτι τὸν ἄλλον ὑπέμειναν κλῆρον, ἀλλʼ ὡς ἕκαστος τάχους εἶχε τὸν ποταμὸν διεξελάσαντες ἐν χερσὶν ἦσαν τοῖς πολεμίοις.

31.8Düşman saldırılarına dayanamadı; kaçarken hepsi silahlarını bıraktı, bin kişi de öldü.

31.8

οἱ δὲ οὐκ ἐδέξαντο τὴν βίαν αὐτῶν, ἀλλὰ φεύγοντες τῶν μὲν ὅπλων ἅπαντες ὁμαλῶς ἐστερήθησαν, χιλίους δὲ ἀπέβαλον πεσόντας.

32.132. Bölüm

Kısa süre sonra Timoleon Leontinoi topraklarına sefer düzenledi ve Hiketes'i, oğlu Eupolemos'u ve süvari komutanı Euthymos'u sağ olarak ele geçirdi; askerleri onları bağlayıp getirmişti.

32.1

οὐ πολλῷ δὲ ὕστερον εἰς τὴν Λεοντίνων στρατεύσας ὁ Τιμολέων λαμβάνει τὸν Ἱκέτην ζῶντα καὶ τὸν υἱὸν Εὐπόλεμον καὶ τὸν ἱππάρχην Εὔθυμον, ὑπὸ τῶν στρατιωτῶν συνδεθέντας καὶ κομισθέντας πρὸς αὐτόν.

32.2Hiketes ve delikanlı, tiran ve hain oldukları için cezalandırılıp öldürüldüler. Çarpışmalarda iyi bir savaşçı ve cesaretiyle öne çıkan Euthymos'a ise, Korinthoslulara karşı söylediği iddia edilen bir söz yüzünden acınmadı.

32.2

ὁ μὲν οὖν Ἱκέτης καὶ τὸ μειράκιον ὡς τύραννοι καὶ προδόται κολασθέντες ἀπέθνῃσκον, ὁ δʼ Εὔθυμος, ἀνὴρ ἀγαθὸς ὢν πρὸς τοὺς ἀγῶνας καὶ τόλμῃ διαφέρων, οὐκ ἔτυχεν οἴκτου διὰ βλασφημίαν τινὰ πρὸς τοὺς Κορινθίους κατηγορηθεῖσαν αὐτοῦ,

32.3Çünkü söylendiğine göre Korinthoslular onların üzerine sefere çıkınca, Leontinoililer önünde yaptığı konuşmada korkulacak, tehlikeli bir şey olmadığını, zira "Korinthos kadınları evlerinden çıkmış" olduğunu söylemişti.

32.3

λέγεται γὰρ ὅτι τῶν Κορινθίων ἐκστρατευσαμένων ἐπʼ αὐτούς δημηγορῶν ἐν τοῖς Λεοντίνοις οὐδὲν ἔφη γεγονέναι φοβερὸν οὐδὲ δεινόν, εἰ Κορίνθιαι γυναῖκες ἐξῆλθον δόμων.

32.4Çoğunluk kötü işlerden çok kötü sözlerden incinecek tabiattadır; zarardan çok hakarete dayanamaz. Savaşanlar için karşılığını fiilen vermek zorunlu sayılıp hoş görülür, ama küfürler nefretin ya da kötülüğün fazlasından çıkmış gibi gelir.

32.4

οὕτως ὑπὸ λόγων μᾶλλον ἢ πράξεων πονηρῶν ἀνιᾶσθαι πεφύκασιν οἱ πολλοί· χαλεπώτερον γὰρ ὕβριν ἢ βλάβην φέρουσι. καὶ τὸ μὲν ἀμύνεσθαι διʼ ἔργων ὡς ἀναγκαῖον δέδοται τοῖς πολεμοῦσιν, αἱ δὲ βλασφημίαι περιουσίᾳ μίσους ἢ κακίας γίνεσθαι δοκοῦσιν.

33.133. Bölüm

Timoleon dönünce Syrakusalılar Hiketes'in adamlarının karılarını ve kızlarını mecliste yargılayıp öldürdüler.

33.1

ἐπανελθόντος δὲ τοῦ Τιμολέοντος οἱ Συρακούσιοι τὰς γυναῖκας τῶν περὶ τὸν Ἱκέτην καὶ τὰς θυγατέρας ἐν ἐκκλησίᾳ καταστήσαντες εἰς κρίσιν ἀπέκτειναν.

33.2Bu, Timoleon'un işlerinin en hoş olmayanı gibi görünüyor; çünkü o engel olsaydı bu kadınlar böyle ölmezdi.

33.2

καὶ δοκεῖ τοῦτο τῶν Τιμολέοντος ἔργων ἀχαριστότατον γενέσθαι· μὴ γὰρ ἂν ἐκείνου κωλύοντος οὕτως τὰς ἀνθρώπους ἀποθανεῖν.

33.3Ama görünüşe göre onları göz ardı edip vatandaşların thymos'una bırakmıştı; vatandaşlar Dionysios'u süren Dion'un öcünü alıyorlardı.

33.3

δοκεῖ δὲ αὐτὰς ὑπεριδεῖν καὶ προέσθαι τῷ θυμῷ τῶν πολιτῶν δίκην λαμβανόντων ὑπὲρ Δίωνος τοῦ Διονύσιον ἐκβαλόντος.

33.4Çünkü Dion'un karısı Arete'yi, kız kardeşi Aristomakhe'yi ve henüz çocuk olan oğlunu canlı canlı denize atan Hiketes'ti; bunlar Dion'un hayatında anlatılmıştır.

33.4

Ἱκέτης γάρ ἐστιν ὁ τὴν γυναῖκα τοῦ Δίωνος Ἀρετὴν καὶ τὴν ἀδελφὴν Ἀριστομάχην καὶ τὸν υἱὸν ἔτι παῖδα καταποντίσας ζῶντας, περὶ ὧν ἐν τῷ Δίωνος γέγραπται βίῳ.

34.134. Bölüm

Bundan sonra Mamerkos'a karşı Katane'ye sefer düzenledi. Abolos Irmağı yakınında düzenli bir savaşta karşısına çıkan Mamerkos'u yenip kaçırdı, iki binden fazla kişiyi öldürdü; bunların büyük kısmı Gescon'un gönderdiği Fenikeli yardımcı askerlerdi.

34.1

μετὰ δὲ ταῦτα στρατεύσας ἐπὶ Μάμερκον εἰς Κατάνην καὶ περὶ τὸ ῥεῦμα τὴν Ἄβολον ἐκ παρατάξεως ὑποστάντα νικήσας καὶ τρεψάμενος ὑπὲρ δισχιλίους ἀνεῖλεν, ὧν μέρος οὐκ ὀλίγον ἦσαν οἱ πεμφθέντες ὑπὸ Γέσκωνος ἐπίκουροι Φοίνικες.

34.2Bunun üzerine Kartacalılar barış rica ettiler. Lykos Irmağı'nın bu yakasındaki toprakları ellerinde tutacaklar, oradan Syrakusalıların yanına göçmek isteyenlere mallarını ve ailelerini verecekler, tiranlarla da ittifaklarını bozacaklardı.

34.2

ἐκ δὲ τούτου Καρχηδόνιοι μέν εἰρήνην ἐποιήσαντο πρὸς αὐτὸν δεηθέντες, ὥστε τὴν ἐντὸς τοῦ Λύκου χώραν ἔχειν, καὶ τοῖς βουλομένοις ἐξ αὐτῆς μετοικεῖν πρὸς Συρακουσίους χρήματα καὶ γενεὰς ἀποδιδόντες, καὶ τοῖς τυράννοις ἀπειπάμενοι τὴν συμμαχίαν.

34.3Umutlarını yitiren Mamerkos Lucanialıları Timoleon'a ve Syrakusalılara karşı getirmek üzere İtalya'ya doğru yola çıktı. Ama yanındakiler triremleri döndürüp Sicilya'ya gittiler ve Katane'yi Timoleon'a teslim ettiler. Bunun üzerine kendisi de zorunlu olarak Messene'ye, şehrin tiranı Hippon'a sığındı.

34.3

Μάμερκος δὲ δυσθυμῶν ταῖς ἐλπίσιν ἔπλει μέν εἰς Ἰταλίαν ὡς Λευκανοὺς ἐπάξων Τιμολέοντι καὶ Συρακουσίοις, ἐπεὶ δὲ ἀποστρέψαντες οἱ σὺν αὐτῷ τὰς τριήρεις καὶ πλεύσαντες εἰς Σικελίαν τῷ Τιμολέοντι τὴν Κατάνην παρέδωκαν, ἀναγκασθεὶς καὶ αὐτὸς εἰς Μεσσήνην κατέφυγε πρός Ἵππωνα τὸν τυραννοῦντα τῆς πόλεως,

34.4Timoleon üzerlerine gelip karadan ve denizden kuşatınca Hippon bir gemiyle kaçarken yakalandı. Messenelilere teslim edildi; onlar da çocukları okullardan alıp tiranın cezasını en güzel seyirlik olarak izletmek için tiyatroya getirdiler, onu işkenceyle öldürdüler.

34.4

ἐπελθόντος δὲ τοῦ Τιμολέοντος αὐτοῖς καὶ πολιορκοῦντος ἔκ τε γῆς καὶ θαλάττης, ὁ μέν Ἵππων ἀποδιδράσκων ἐπὶ νεὼς ἥλω, καὶ παραλαβόντες αὐτὸν οἱ Μεσσήνιοι, καὶ τοὺς παῖδας ἐκ τῶν διδασκαλείων ὡς ἐπὶ θέαμα κάλλιστον τὴν τοῦ τυράννου τιμωρίαν ἀγαγόντες εἰς θέατρον, ᾐκίσαντο καὶ διέφθειραν·

34.5Mamerkos ise, Timoleon suçlayıcı olmamak şartıyla Syrakusalılar önünde yargılanmak üzere kendini Timoleon'a teslim etti.

34.5

ὁ δὲ Μάμερκος ἑαυτὸν Τιμολέοντι παρέδωκεν ἐπὶ τῷ δίκην ὑποσχεῖν ἐν Συρακουσίοις μὴ κατηγοροῦντος Τιμολέοντος.

34.6Syrakusa'ya getirilince halkın karşısına çıktı, çoktan hazırladığı bir konuşmayı yapmaya kalkıştı. Ama gürültüyle karşılaşıp meclisin yumuşamayacağını görünce pelerinini atarak tiyatronun ortasından koştu ve ölmek için basamaklardan birine başını vurup yardı.

34.6

ἀχθεὶς δὲ εἰς τὰς Συρακούσας, παρελθὼν εἰς τὸν δῆμον ἐπεχείρει μέν τινα συγκείμενον ἐκ παλαιοῦ λόγον ὑπʼ αὐτοῦ διεξιέναι, θορύβοις δὲ περιπίπτων καὶ τὴν ἐκκλησίαν ὁρῶν ἀπαραίτητον ἔθει ῥίψας τὸ ἱμάτιον διὰ μέσου τοῦ θεάτρου, καὶ πρός τι τῶν βάθρων δρόμῳ φερόμενος συνέρρηξε τὴν κεφαλὴν ὡς ἀποθανούμενος.

34.7Ama ölmeyi başaramadı; sağ olarak götürüldü ve haydutlara verilen cezayı çekti.

34.7

οὐ μὴν ἔτυχέ γε ταύτης τῆς τελευτῆς, ἀλλʼ ἔτι ζῶν ἀπαχθεὶς ἥνπερ οἱ λῃσταὶ δίκην ἔδωκε.

35.135. Bölüm

Timoleon tiranlıkları böylece kökünden söküp attı, savaşlara son verdi. Bütün adayı, kötülüklerle yabanileşmiş, yaşayanların nefret ettiği bir yer olarak devralmış, onu öyle evcilleştirip herkesin özlediği bir yer yapmıştı ki vatandaşların önceden kaçtığı yerlere başkaları oturmak için gemiyle geliyordu.

35.1

τὰς μὲν οὖν τυραννίδας ὁ Τιμολέων τοῦτον τὸν τρόπον ἐξέκοψε καὶ τοὺς πολέμους ἔλυσε· τὴν δὲ ὅλην νῆσον ἐξηγριωμένην ὑπὸ κακῶν καὶ διαμεμισημένην ὑπὸ τῶν οἰκητόρων παραλαβών οὕτως ἐξημέρωσε καὶ ποθεινὴν ἐποίησε πᾶσιν ὥστε πλεῖν οἰκήσοντας ἑτέρους ὅθεν οἱ πολῖται πρότερον ἀπεδίδρασκον.

35.2Attika Savaşı'ndan sonra Kartacalıların harap ettiği büyük şehirler Akragas ve Gela o zaman yeniden iskân edildi; birine Elea'dan Megellos ile Pheristos, ötekine Keos'tan Gorgos gelip eski vatandaşları topladılar.

35.2

καὶ γὰρ Ἀκράγαντα καὶ Γέλαν, πόλεις μεγάλας μετὰ τὸν Ἀττικὸν πόλεμον ὑπὸ Καρχηδονίων ἀναστάτους γεγενημένας, τότε κατῴκισαν, τὴν μὲν οἱ περὶ Μέγελλον καὶ Φέριστον ἐξ Ἐλέας, τὴν δὲ οἱ περὶ Γόργον ἐκ Κέω πλεύσαντες καὶ συναγαγόντες τοὺς ἀρχαίους πολίτας·

35.3Timoleon, yerleşenlere bu kadar büyük bir savaştan sonra yalnızca güvenlik ve sükûnet sağlamakla kalmadı; başka ihtiyaçlarını da karşılayıp hevesle yardım etti, onlar da onu kurucuları gibi sevdiler.

35.3

οἷς οὐ μόνον ἀσφάλειαν ἐκ πολέμου τοσούτου καὶ γαλήνην ἱδρυομένοις παρασχών, ἀλλὰ καὶ τἆλλα παρασκευάσας καὶ συμπροθυμηθείς ὥσπερ οἰκιστὴς ἠγαπᾶτο.

35.4Öteki herkes de ona karşı aynı duyguları besliyordu. Hiçbir savaşın bitirilmesi, kanun yapılması, toprağa yerleşim, devlet düzeni, ona el sürmeden ve ona son süsünü vermeden iyi sayılmıyordu; o da bitmek üzere olan bir esere usta bir sanatçı gibi tanrı sevgisine layık, yakışır bir zarafet katıyordu.

35.4

καὶ τῶν ἄλλων δὲ διακειμένων ὁμοίως ἁπάντων πρὸς αὐτόν, οὐ πολέμου τις λύσις, οὐ νόμων θέσις, οὐ χώρας κατοικισμός, οὐ πολιτείας διάταξις ἐδόκει καλῶς ἔχειν, ἧς ἐκεῖνος μὴ προσάψαιτο μηδὲ κατακοσμήσειεν, ὥσπερ ἔργῳ συντελουμένῳ δημιουργὸς ἐπιθείς τινα χάριν θεοφιλῆ καὶ πρέπουσαν.

36.136. Bölüm

Onun zamanında büyük işler başaran büyük Yunanlar çoktu: Timotheos, Agesilaos, Pelopidas ve Timoleon'un en çok örnek aldığı Epameinondas. Ama onların işlerinin parlaklığı, bir ölçüde zorlama ve zahmetle karışıktı; bu yüzden bazıları kınanmış, bazıları pişmanlık doğurmuştu.

36.1

πολλῶν γοῦν κατʼ αὐτὸν Ἑλλήνων μεγάλων γενομένων καὶ μεγάλα κατεργασαμένων, ὧν καὶ Τιμόθεος ἦν καὶ Ἀγησίλαος καὶ Πελοπίδας καὶ ὁ μάλιστα ζηλωθεὶς ὑπὸ Τιμολέοντος Ἐπαμεινώνδας, αἱ μὲν ἐκείνων πράξεις βίᾳ τινὶ καὶ πόνῳ τὸ λαμπρὸν ἐξενηνόχασι μεμιγμένον, ὥστε καὶ μέμψιν ἐνίαις ἐπιγίνεσθαι καὶ μετάνοιαν,

36.2Timoleon'un işlerinde ise, kardeşiyle ilgili zorunluluk bir yana bırakılırsa, Timaios'un dediği gibi, Sophokles'in şu dizelerini söylemeye yaraşmayan hiçbir şey yoktur:

Ey tanrılar, hangi Kypris, hangi Himeros el sürdü buna?

36.2

τῶν δὲ Τιμολέοντος ἔργων, ἔξω λόγου θεμένοις τὴν περὶ τὸν ἀδελφὸν ἀνάγκην, οὐδέν ἐστιν ᾧ μὴ τὰ τοῦ Σοφοκλέους, ὥς φησι Τίμαιος, ἐπιφωνεῖν ἔπρεπεν ὦ θεοί, τίς ἆρα Κύπρις ἢ τίς Ἵμερος τοῦδε ξυνήψατο;

36.3Kolophonlu Antimakhos'un şiirleri ve Dionysios'un resimleri güçlü ve gergin olsalar da zorlanmış, emek kokan şeylere benzerler; Nikomakhos'un tablolarında ve Homeros'un dizelerinde ise öteki güç ve zarafetin yanı sıra kolaylıkla, zahmetsizce yapılmış görünme vardır.

36.3

καθάπερ γὰρ ἡ μὲν Ἀντιμάχου ποίησις καὶ τὰ Διονυσίου ζῳγραφήματα, τῶν Κολοφωνίων, ἰσχὺν ἔχοντα καὶ τόνον ἐκβεβιασμένοις καὶ καταπόνοις ἔοικε, ταῖς δὲ Νικομάχου γραφαῖς καὶ τοῖς Ὁμήρου στίχοις μετὰ τῆς ἄλλης δυνάμεως καὶ χάριτος πρόσεστι τὸ δοκεῖν εὐχερῶς καὶ ῥᾳδίως ἀπειργάσθαι,

36.4Bunun gibi, Epameinondas'ın ve Agesilaos'un çok zahmetli ve zorlu komutanlıklarıyla karşılaştırıldığında, Timoleon'un komutanlığı, güzelliğiyle birlikte büyük bir kolaylık da taşıdığı için, iyi ve adil düşünenlere talihin eseri değil, iyi talihli aretē'nin eseri gibi görünür.

36.4

οὕτως παρὰ τὴν Ἐπαμεινώνδου στρατηγίαν καὶ τὴν Ἀγησιλάου, πολυπόνους γενομένας καὶ δυσάγωνας, ἡ Τιμολέοντος ἀντεξεταζομένη, καὶ μετὰ τοῦ καλοῦ πολὺ τὸ ῥᾴδιον ἔχουσα, φαίνεται τοῖς εὖ καὶ δικαίως λογιζομένοις οὐ τύχης ἔργον, ἀλλʼ ἀρετῆς εὐτυχούσης.

36.5Gerçi kendisi bütün başarılarını talihe bağlıyordu. Evdeki dostlarına yazarken de Syrakusalılara konuşurken de sık sık tanrıya minnettar olduğunu, Sicilya'yı kurtarmak isteyince işe kendi adını yazdırdığını söylerdi.

36.5

καίτοι πάντα γʼ ἐκεῖνος εἰς τὴν τύχην ἀνῆπτε τὰ καταρθούμενα· καὶ γὰρ γράφων τοῖς οἴκοι φίλοις καὶ δημηγορῶν πρὸς τοὺς Συρακουσίους πολλάκις ἔφη τῷ θεῷ χάριν ἔχειν ὅτι βουλόμενος σῶσαι Σικελίαν ἐπεγράψατο τὴν αὐτοῦ προσηγορίαν.

36.6Evinde Kendiliğindenlik tanrıçası Automatia'ya bir tapınak kurup kurban sunuyordu; evin kendisini de Kutsal daimōn'a adamıştı.

36.6

ἐπὶ δὲ τῆς οἰκίας ἱερὸν ἱδρυσάμενος Αὐτοματίας ἔθυεν, αὐτὴν δὲ τὴν οἰκίαν Ἱερῷ δαίμονι καθιέρωσεν.

36.7Syrakusalıların komutanlığına ödül olarak ayırdığı evde ve en hoş, en güzel çiftliğinde oturuyordu. Vaktinin çoğunu orada geçiriyor, karısını ve çocuklarını da oraya getirtmişti.

36.7

ᾤκει δὲ οἰκίαν ἣν ἐξεῖλον αὐτῷ στρατηγίας ἀριστεῖον οἱ Συρακούσιοι, καὶ τῶν ἀγρῶν τὸν ἥδιστον καὶ κάλλιστον ἐν ᾧ καὶ τὸ πλεῖστον τοῦ χρόνου κατεσχόλαζε, μεταπεμψάμενος οἴκοθεν τὴν γυναῖκα καὶ τοὺς παῖδας.

36.8Çünkü Korinthos'a dönmedi, Yunanistan'ın karışıklıklarına karışmadı, komutanların çoğunun şeref ve iktidar doyumsuzluğundan çarptığı siyasi kıskançlığın eline düşmedi. Orada kalıp kendi hazırladığı nimetlerin tadını çıkardı.

36.8

οὐ γὰρ ἐπανῆλθεν εἰς Κόρινθον, οὐδὲ κατέμιξε τοῖς Ἑλληνικοῖς θορύβοις ἑαυτὸν οὐδὲ τῷ πολιτικῷ φθόνῳ παρέδωκεν, εἰς ὃν οἱ πλεῖστοι τῶν στρατηγῶν ἀπληστίᾳ τιμῶν καὶ δυνάμεως ἐξοκέλλουσιν, ἀλλʼ ἐκεῖ κατέμεινε τοῖς ὑφʼ ἑαυτοῦ μεμηχανημένοις ἀγαθοῖς χρώμενος·

36.9Bunların en büyüğü, bu kadar şehrin, on binlerce insanın kendisi sayesinde mesut olduğunu görmekti.

36.9

ὧν μέγιστον ἦν τὸ πόλεις τοσαύτας καὶ μυριάδας ἀνθρώπων διʼ ἑαυτὸν ἐφορᾶν εὐδαιμονούσας.

37.137. Bölüm

Ama görünüşe göre Simonides'in dediği gibi yalnızca her tarlakuşunun bir tepeliği olması değil, her demokrasinin bir de iftiracısı olması gerekiyordu. İki demagog, Laphystios ile Demainetos, Timoleon'a da saldırdı.

37.1

ἐπεὶ δὲ χρῆν, ὡς ἔοικεν, οὐ μόνον πᾶσι κορυδαλλοῖς λόφον ἐγγίγνεσθαι, κατὰ Σιμωνίδην, ἀλλὰ καὶ πάσῃ δημοκρατίᾳ συκοφάντην, ἐπεχείρησαν καὶ Τιμολέοντι δύο τῶν δημαγωγῶν, Λαφύστιος καὶ Δημαίνετος.

37.2Laphystios onu bir davada kefalet vermeye zorlayınca, Timoleon vatandaşların gürültü çıkarmasına ve bunu engellemesine izin vermedi: Syrakusalılardan isteyen herkes kanunlardan yararlanabilsin diye o kadar zahmete ve tehlikeye kendi isteğiyle katlandığını söyledi.

37.2

ὧν Λαφυστίου μὲν αὑτὸν πρός τινα δίκην κατεγγυῶντος οὐκ εἴα θορυβεῖν οὐδὲ κωλύειν τοὺς πολίτας· ἑκὼν γὰρ αὐτὸς ὑπομεῖναι τοσούτους πόνους καὶ κινδύνους ὑπὲρ τοῦ τοῖς νόμοις χρῆσθαι τὸν βουλόμενον Συρακουσίων·

37.3Demainetos mecliste komutanlığına karşı birçok suçlama yöneltince ona hiç cevap vermedi; yalnızca tanrılara minnettar olduğunu, çünkü Syrakusalıları ifade özgürlüğüne kavuşmuş görmek için dua ettiğini söyledi.

37.3

τοῦ δὲ Δημαινέτου πολλὰ κατηγορήσαντος ἐν ἐκκλησίᾳ τῆς στρατηγίας, πρός ἐκεῖνον μὲν οὐδὲν ἀντεῖπε, τοῖς δὲ θεοῖς ἔφη χάριν ὀφείλειν, οἷς εὔξατο Συρακουσίους ἐπιδεῖν τῆς παρρησίας κυρίους γενομένους.

37.4Yaşadığı çağın Yunanları arasında, herkesin kabulüyle, en büyük ve en güzel işleri o başardı. Sofistlerin bayram söylevlerinde Yunanları hep çağırdığı işlerde üstün gelen de yalnızca oydu.

37.4

μέγιστα δʼ οὖν καὶ κάλλιστα τῶν καθʼ αὑτὸν Ἑλλήνων ὁμολογουμένως διαπραξάμενος ἔργα, καὶ μόνος, ἐφʼ ἃς οἱ σοφισταὶ διὰ τῶν λόγων τῶν πανηγυρικῶν ἀεὶ παρεκάλουν πράξεις τοὺς Ἕλληνας, ἐν ταύταις ἀριστεύσας,

37.5Talih onu, eski Yunanistan'ı saran kötülüklerden önceden uzaklaştırmış, kansız ve temiz tutmuştu. Barbarlara ve tiranlara ustalığını ve cesaretini, Yunanlara ve dostlarına adaletini ve yumuşaklığını gösterdi.

37.5

καὶ τῶν μὲν αὐτόθι κακῶν, ἃ τὴν ἀρχαίαν Ἑλλάδα κατέσχεν, ὑπὸ τῆς τύχης προεκκομισθεὶς ἀναίμακτος καὶ καθαρός, ἐπιδειξάμενος δὲ δεινότητα μὲν καὶ ἀνδρείαν τοῖς βαρβάροις καὶ τοῖς τυράννοις, δικαιοσύνην δὲ καὶ πρᾳότητα τοῖς Ἕλλησι καὶ τοῖς φίλοις,

37.6Zafer anıtlarının çoğunu vatandaşlarına gözyaşı ve yas yaşatmadan dikti; sekiz yıl bile geçmeden Sicilya'yı öteden beri süren, içine işlemiş kötülüklerden ve hastalıklardan temizleyip sakinlerine teslim etti.

37.6

τὰ δὲ πλεῖστα τρόπαια τῶν ἀγώνων ἀδάκρυτα καὶ ἀπενθῆ τοῖς πολίταις καταστήσας, καθαρὰν δὲ τὴν Σικελίαν ἐν οὐδʼ ὅλοις ἔτεσιν ὀκτὼ ἀϊδίων καὶ συνοίκων κακῶν καὶ νοσημάτων παραδοὺς τοῖς κατοικοῦσιν,

37.7Artık yaşlanmışken gözleri zayıfladı, kısa süre sonra da büsbütün kör oldu. Buna ne kendisi yol açmıştı ne de talih ona hakaret etmişti; görünüşe göre soydan gelen bir yatkınlık yaşla birleşmişti.

37.7

ἤδη πρεσβύτερος ὢν ἀπημβλύνθη τὴν ὄψιν, εἶτα τελέως ἐπηρώθη μετʼ ὀλίγον, οὔτε αὐτὸς ἑαυτῷ πρόφασιν παρασχών οὔτε παροινηθεὶς ὑπὸ τῆς τύχης, ἀλλὰ συγγενικῆς τινος, ὡς ἔοικεν, αἰτίας καὶ καταβολῆς ἅμα τῷ χρόνῳ συνεπιθεμένης·

37.8Nitekim akrabalarından az olmayan sayıda kişinin de yaşlılıkta gözlerinin aynı biçimde sönerek görmez olduğu söylenir.

37.8

λέγονται γὰρ οὐκ ὀλίγοι τῶν κατὰ γένος αὐτῷ προσηκόντων ὁμοίως ἀποβαλεῖν τὴν ὄψιν ὑπὸ γήρως ἀπομαρανθεῖσαν.

37.9Athanis ise Hippon ve Mamerkos'la savaş sürerken Mylai'deki ordugâhta gözlerine perde indiğini, körlüğün herkesçe görüldüğünü, ama bu yüzden kuşatmayı bırakmayıp savaşta kalarak tiranları ele geçirdiğini söyler.

37.9

ὁ δὲ Ἄθανις ἔτι συνεστῶτος τοῦ πρός Ἵππωνα πολέμου καὶ Μάμερκον, ἐν Μυλαῖς ἐπὶ στρατοπέδου φησὶν ἀπογλαυκωθῆναι τὴν ὄψιν αὐτοῦ, καὶ πᾶσι φανερὰν γενέσθαι τὴν πήρωσιν, οὐ μὴν ἀποστῆναι διὰ τοῦτο τῆς πολιορκίας, ἀλλʼ ἐμμείναντα τῷ πολέμῳ λαβεῖν τοὺς τυράννους·

37.10Syrakusa'ya dönünce, işler en güzel sonucuna ulaştığı için, hemen tek başına yönetimi bırakmış, vatandaşlardan kendisini bu görevden affetmelerini istemiştir.

37.10

ὡς δὲ ἐπανῆλθεν εἰς Συρακούσας, εὐθὺς ἀποθέσθαι τὴν μοναρχίαν καὶ παραιτεῖσθαι τοὺς πολίτας, τῶν πραγμάτων εἰς τὸ κάλλιστον ἡκόντων τέλος.

38.138. Bölüm

Bu felakete üzülmeden katlanması o kadar şaşırtıcı olmayabilir.

38.1

ἐκεῖνον μὲν οὖν αὐτὸν ὑπομείναντα τὴν συμφορὰν ἀλύπως ἧττον ἄν τις θαυμάσειε·

38.2Ama Syrakusalıların körken ona gösterdikleri saygıya ve minnete hayranlık duymak gerekir. Kapısına kendileri gidiyor, şehre gelen yabancıları evine ve çiftliğine götürüp hayırseverlerini görmelerini sağlıyorlardı.

38.2

τῶν δὲ Συρακουσίων ἄξιον ἄγασθαι τὴν πρὸς τὸν ἄνδρα τιμὴν καὶ χάριν ἣν ἐπεδείξαντο πεπηρωμένῳ, φοιτῶντες ἐπὶ θύρας αὐτοὶ καὶ τῶν ξένων τοὺς παρεπιδημοῦντας ἄγοντες εἰς τὴν οἰκίαν καὶ τὸ χωρίον, ὅπως θεάσαιντο τὸν εὐεργέτην αὑτῶν,

38.3Kazandığı başarılar yüzünden Yunanistan'a o kadar parlak bir dönüş hazırlandığı halde bunu küçümseyip hayatının kalanını kendi yanlarında geçirmeyi seçmesiyle övünüyor, gurur duyuyorlardı.

38.3

ἀγαλλόμενοι καὶ μέγα φρονοῦντες ὅτι παρʼ αὐτοῖς εἵλετο καταζῆσαι τὸν βίον, οὕτω λαμπρᾶς ἐπανόδου τῆς εἰς τὴν Ἑλλάδα παρεσκευασμένης αὐτῷ διὰ τῶν εὐτυχημάτων καταφρονήσας.

38.4Onun şerefine önerilen ve yapılan birçok büyük şey arasında en az önemli olmayanı, Syrakusa halkının, ne zaman yabancılarla bir savaş çıkarsa Korinthoslu bir komutan kullanmaya karar vermesidir.

38.4

πολλῶν δὲ καὶ μεγάλων εἰς τὴν ἐκείνου τιμὴν γραφομένων καὶ πραττομένων οὐδενὸς ἧττον ἦν τὸ ψηφίσασθαι τὸν τῶν Συρακουσίων δῆμον, ὁσάκις συμπέσοι πόλεμος αὐτοῖς πρὸς ἀλλοφύλους, Κορινθίῳ χρῆσθαι στρατηγῷ.

38.5Meclis toplantılarında olanlar da onun şerefine güzel bir manzara sunuyordu. Öteki işleri kendileri karara bağlıyor, daha önemli meseleler için onu çağırıyorlardı.

38.5

καλὴν δὲ καὶ τὸ περὶ τὰς ἐκκλησίας γινόμενον ὄψιν εἰς τιμὴν αὐτοῦ παρεῖχε· τὰ γὰρ ἄλλα διʼ αὑτῶν κρίνοντες ἐπὶ τὰς μείζονας διασκέψεις ἐκεῖνον ἐκάλουν.

38.6O da agoradan bir atlı arabayla geçip tiyatroya gelirdi. Araba, oturduğu gibi içeri alınır, halk tek bir sesle onu selamlardı. O da selama karşılık verir, övgülere ve iyi dileklere bir süre bırakır, sonra görüşülen meseleyi dinleyip görüşünü bildirirdi.

38.6

ὁ δὲ κομιζόμενος διʼ ἀγορᾶς ἐπὶ ζεύγους πρὸς τὸ θέατρον ἐπορεύετο καὶ τῆς ἀπήνης, ὥσπερ ἐτύγχανε καθήμενος, εἰσαγομένης, ὁ μὲν δῆμος ἠσπάζετο μιᾷ φωνῇ προσαγορεύων αὐτόν, ὁ δʼ ἀντασπασάμενος καὶ χρόνον τινὰ δοὺς ταῖς εὐφημίαις καὶ τοῖς ἐπαίνοις, εἶτα διακούσας τὸ ζητούμενον, ἀπεφαίνετο γνώμην.

38.7Bu görüş oylanıp kabul edilince hizmetkârlar arabayı tiyatrodan geri götürür, vatandaşlar onu çığlık ve alkışlarla uğurlar, sonra kalan işleri kendi aralarında görüşürlerdi.

38.7

ἐπιχειροτονηθείσης δὲ ταύτης οἱ μὲν ὑπηρέται πάλιν ἀπῆγον διὰ τοῦ θεάτρου τὸ ζεῦγος, οἱ δὲ πολῖται βοῇ καὶ κρότῳ προπέμψαντες ἐκεῖνον ἤδη τὰ λοιπὰ τῶν δημοσίων καθʼ αὑτοὺς ἐχρημάτιζον.

39.139. Bölüm

Yaşlılığını böyle bir saygı ve sevgi içinde, herkesin babası gibi geçirirken, yaşının da etkisiyle küçük bir sebepten öldü.

39.1

ἐν τοιαύτῃ δὲ γηροτροφούμενος τιμῇ μετʼ εὐνοίας, ὥσπερ πατὴρ κοινός, ἐκ μικρᾶς προφάσεως τῷ χρόνῳ συνεφαψαμένης ἐτελεύτησεν.

39.2Syrakusalılara cenaze hazırlığı için, komşulara ve yabancılara da gelmeleri için günler verildi. Törenin her şeyi görkemliydi; delikanlılar arasından oyla seçilenler, süslenmiş tabutunu o sırada yıkılmış olan Dionysios saraylarının içinden taşıdılar.

39.2

ἡμερῶν δὲ δοθεισῶν τοῖς μὲν Συρακουσίοις εἰς τὸ παρασκευάσαι τὰ περὶ τὴν ταφήν, τοῖς δὲ περιοίκοις καὶ ξένοις εἰς τὸ συνελθεῖν, τά τʼ ἄλλα λαμπρᾶς χορηγίας ἔτυχε, καὶ τὸ λέχος οἱ ψήφῳ τῶν νεανίσκων προκριθέντες ἔφερον κεκοσμημένον διὰ τῶν Διονυσίου τυραννείων τότε κατεσκαμμένων.

39.3On binlerce erkek ve kadın onu uğurladı. Görünüşleri bir bayrama yakışıyordu; herkes çelenk takmış, temiz giysiler giymişti. Ama çığlıkları ve gözyaşları ölüyü kutlamayla karışıyordu; bu, bir saygı görevini yerine getirmek ya da önceden kararlaştırılmış bir hizmet değildi, haklı bir özlem ve gerçek bir sevginin minnetiydi.

39.3

προὔπεμπον δὲ πολλαὶ μυριάδες ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν, ὧν ὄψις μὲν ἦν ἑορτῇ πρέπουσα, πάντων ἐστεφανωμένων καὶ καθαρὰς ἐσθῆτας φορούντων, φωναὶ δὲ καὶ δάκρυα συγκεκραμένα τῷ μακαρισμῷ τοῦ τεθνηκότος οὐ τιμῆς ἀφοσίωσιν οὐδὲ λειτουργίαν ἐκ προβουλεύματος, ἀλλὰ πόθον δίκαιον ἐπεδείκνυντο καὶ χάριν ἀληθινῆς εὐνοίας.

39.4Sonunda tabut odun yığınının üzerine konulunca, o zamanın en gür sesli münadisi Demetrios yazılı olan şu ilanı okudu:

39.4

τέλος δὲ τῆς κλίνης ἐπὶ τὴν πυρὰν τεθείσης Δημήτριος, ὃς ἦν μεγαλοφωνότατος τῶν τότε κηρύκων, γεγραμμένον ἀνεῖπε κήρυγμα τοιοῦτον·

39.5"Syrakusa halkı, Timodemos oğlu Korinthoslu Timoleon'u iki yüz mina harcayarak gömüyor ve onu her zaman için musiki, at ve beden yarışmalarıyla onurlandırıyor; çünkü tiranları yıktı, barbarları yendi, harap şehirlerin en büyüklerini yeniden iskân etti ve Sicilyalılara kanunlarını geri verdi."

39.5

ὁ δῆμος ὁ Συρακουσίων Τιμολέοντα Τιμοδήμου Κορίνθιον τόνδε θάπτει μὲν διακοσίων μνῶν, ἐτίμησε δʼ εἰς τὸν ἅπαντα χρόνον ἀγῶσι μουσικοῖς, ἱππικοῖς, γυμνικοῖς, ὅτι τοὺς τυράννους καταλύσας καὶ τοὺς βαρβάρους καταπολεμήσας καὶ τὰς μεγίστας τῶν ἀναστάτων πόλεων οἰκίσας ἀπέδωκε τοὺς νόμους τοῖς Σικελιώταις.

39.6Cesedini agoraya gömdüler. Sonra çevresine sütunlu galeriler çevirip güreş alanları yaptırarak gençlere gymnasion olarak verdiler ve adını Timoleonteion koydular.

39.6

ἐποιήσαντο δὲ τὴν ταφὴν τοῦ σώματος ἐν ἀγορᾷ, καὶ στοὰς ὕστερον περιβαλόντες καὶ παλαίστρας ἐνοικοδομήσαντες γυμνάσιον τοῖς νέοις ἀνῆκαν καὶ Τιμολεόντειον προσηγόρευσαν.

39.7Kendileri de onun kurduğu devlet düzeni ve kanunlarla uzun süre mesut yaşadılar.

39.7

αὐτοὶ δὲ χρώμενοι πολιτείᾳ καὶ νόμοις οὓς ἐκεῖνος κατέστησεν, ἐπὶ πολὺν χρόνον εὐδαιμονοῦντες διετέλεσαν.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…