Kavram
responsabilitas
- Latince
- responsabilitas (geç Latince)
- Almanca
- Verantwortlichkeit
- İngilizce
- responsibility
- Türkçe
- sorumluluk; sorumlu
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte bir işin hesabını verme yükümlülüğü. Nietzsche'de (Ahlâkın Soykütüğü II 1–2) sorumluluk, insanın "söz vermeye hakkı olan" bir hayvan olarak yetiştirilmesinin uzun tarihinin meyvesidir: âdetin ahlâklılığı insanı önce hesaplanabilir kılar, en sonunda egemen birey sorumluluğu bir ayrıcalık olarak bilir ve bu bilgiye vicdan der.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 1797 | Kant | isnat edilebilirlik | imputatio |
| 1887 | Nietzsche | söz verme hakkının ayrıcalığı | Ahlâkın Soykütüğü Üzerine II 2 |
Dönüşüm: Hukukî isnattan, egemen bireyin gururlu ayrıcalığına.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | — | |
| Latince | responsabilitas | respondere "cevap vermek"; klasik Latincede terim yoktur, Yeni Çağ Avrupa dillerinden geriye kurulmuştur. |
| Almanca / Fransızca | Verantwortlichkeit / responsabilité | ver-antworten: "cevap vermek, hesabını vermek". |
| İngilizce | responsibility |
Türkçe karşılığı
sorumluluk. sorumluluk: "sorulmak, hesap vermek" kökünden; yerleşik ve canlı; tercih edilen. mesuliyet: aynı anlamın eski kelimesi; gereksiz. Tercih: sorumluluk; verantwortlich machen "sorumlu tutmak" ve Zurechnung "isnat" (imputatio) ayrıca bağlanmaz.
Türkçe karşılık Almancanın çağrışımlarını tam taşımaz; ayrım gerektiğinde ilk geçişte özgün kelime parantezde verilir.
Atıf ve kaynak notu
Kavramın soykütüğü Nietzsche'nindir.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: sorumlu, sorumluluğun, sorumluluk, sorumluluğu
Metinlerde işaretlendiği yerler
5 yer · 5 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.