İçeriğe geç

Kavram

responsabilitas

Latince
responsabilitas (geç Latince)
Almanca
Verantwortlichkeit
İngilizce
responsibility
Türkçe
sorumluluk; sorumlu

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte bir işin hesabını verme yükümlülüğü. Nietzsche'de (Ahlâkın Soykütüğü II 1–2) sorumluluk, insanın "söz vermeye hakkı olan" bir hayvan olarak yetiştirilmesinin uzun tarihinin meyvesidir: âdetin ahlâklılığı insanı önce hesaplanabilir kılar, en sonunda egemen birey sorumluluğu bir ayrıcalık olarak bilir ve bu bilgiye vicdan der.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
1797 Kant isnat edilebilirlik imputatio
1887 Nietzsche söz verme hakkının ayrıcalığı Ahlâkın Soykütüğü Üzerine II 2

Dönüşüm: Hukukî isnattan, egemen bireyin gururlu ayrıcalığına.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca —
Latince responsabilitas respondere "cevap vermek"; klasik Latincede terim yoktur, Yeni Çağ Avrupa dillerinden geriye kurulmuştur.
Almanca / Fransızca Verantwortlichkeit / responsabilité ver-antworten: "cevap vermek, hesabını vermek".
İngilizce responsibility

Türkçe karşılığı

sorumluluk. sorumluluk: "sorulmak, hesap vermek" kökünden; yerleşik ve canlı; tercih edilen. mesuliyet: aynı anlamın eski kelimesi; gereksiz. Tercih: sorumluluk; verantwortlich machen "sorumlu tutmak" ve Zurechnung "isnat" (imputatio) ayrıca bağlanmaz.

Türkçe karşılık Almancanın çağrışımlarını tam taşımaz; ayrım gerektiğinde ilk geçişte özgün kelime parantezde verilir.

Atıf ve kaynak notu

Kavramın soykütüğü Nietzsche'nindir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: sorumlu, sorumluluğun, sorumluluk, sorumluluğu

Metinlerde işaretlendiği yerler

5 yer · 5 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.