İçeriğe geç

Kavram

Portentum

Yunanca
τέρας
Latince
portentum
Almanca
Wunderzeichen
Fransızca
prodige
İngilizce
portent
Türkçe
harika

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Roma dininde portentum, tanrıların bir haberi taşıyan ve yorumcu gerektiren olağanüstü olaydır. Augustinus, De civitate Dei XXI 8'de terimi tabiat kavramının sınırına taşır: Bütün harikalara tabiata aykırı deriz, ama değildirler; çünkü Yaratıcı'nın iradesi her yaratılmış şeyin tabiatıdır. Harika tabiata aykırı olarak değil, tabiatın bilinen hâline aykırı olarak olur. Venüs yıldızının yolunu değiştirmesi (Varro'dan) ve Sodom ülkesinin dönüşümü bunun örnekleridir. Harikanın işareti de değişir: Bize, Tanrı'nın bedenler hakkında söylediğini tabiat kanunu engel olmadan yapacağını göstermelidir.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 1. yy Cicero, Varro Tanrısal haber taşıyan olağanüstü olay; Cicero kuşkucu tartışır De divinatione
5. yy Augustinus Tabiata değil, bilinen tabiata aykırı olan; dirilişin işareti Augustinus, De civitate Dei XXI 8

Dönüşüm: yorumlanacak tanrısal uyarıdan tabiatın Tanrı'nın iradesine açıklığının kanıtına.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca τέρας (teras) Grekçe kehanet ve tarih yazınında olağanüstü alamet.
Latince portentum portendere "önceden göstermek"ten; yakın terimler monstrum, ostentum, prodigium.
Almanca / Fransızca Wunderzeichen / prodige
İngilizce portent

Türkçe karşılığı

harika. "Alamet" auspicium'a, "mucize" miraculum'a ayrıldığı için "harika" seçildi; "kerâmet" ve "tabiat olayı" uygun değildir.

"Harika" terimin işaret yönünü zayıflatır: portentum bir şeyi önceden haber verdiği için öyle adlandırılır. "Alamet" dense bu yön korunur, ama tabiatı aşan yön silinir.

Atıf ve kaynak notu

Etimoloji (monstrum < monstrare vb.) Augustinus'un da aktardığı Roma geleneğidir; terimler pratikte birbirinin yerine geçer.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: harika, olağanüstü işaretler, harikalar, Harika

Metinlerde işaretlendiği yerler

4 yer · 4 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.