Kavram
Portentum
- Yunanca
- τέρας
- Latince
- portentum
- Almanca
- Wunderzeichen
- Fransızca
- prodige
- İngilizce
- portent
- Türkçe
- harika
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Roma dininde portentum, tanrıların bir haberi taşıyan ve yorumcu gerektiren olağanüstü olaydır. Augustinus, De civitate Dei XXI 8'de terimi tabiat kavramının sınırına taşır: Bütün harikalara tabiata aykırı deriz, ama değildirler; çünkü Yaratıcı'nın iradesi her yaratılmış şeyin tabiatıdır. Harika tabiata aykırı olarak değil, tabiatın bilinen hâline aykırı olarak olur. Venüs yıldızının yolunu değiştirmesi (Varro'dan) ve Sodom ülkesinin dönüşümü bunun örnekleridir. Harikanın işareti de değişir: Bize, Tanrı'nın bedenler hakkında söylediğini tabiat kanunu engel olmadan yapacağını göstermelidir.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 1. yy | Cicero, Varro | Tanrısal haber taşıyan olağanüstü olay; Cicero kuşkucu tartışır | De divinatione |
| 5. yy | Augustinus | Tabiata değil, bilinen tabiata aykırı olan; dirilişin işareti | Augustinus, De civitate Dei XXI 8 |
Dönüşüm: yorumlanacak tanrısal uyarıdan tabiatın Tanrı'nın iradesine açıklığının kanıtına.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | τέρας (teras) | Grekçe kehanet ve tarih yazınında olağanüstü alamet. |
| Latince | portentum | portendere "önceden göstermek"ten; yakın terimler monstrum, ostentum, prodigium. |
| Almanca / Fransızca | Wunderzeichen / prodige | |
| İngilizce | portent |
Türkçe karşılığı
harika. "Alamet" auspicium'a, "mucize" miraculum'a ayrıldığı için "harika" seçildi; "kerâmet" ve "tabiat olayı" uygun değildir.
"Harika" terimin işaret yönünü zayıflatır: portentum bir şeyi önceden haber verdiği için öyle adlandırılır. "Alamet" dense bu yön korunur, ama tabiatı aşan yön silinir.
Atıf ve kaynak notu
Etimoloji (monstrum < monstrare vb.) Augustinus'un da aktardığı Roma geleneğidir; terimler pratikte birbirinin yerine geçer.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: harika, olağanüstü işaretler, harikalar, Harika
Metinlerde işaretlendiği yerler
4 yer · 4 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.