İçeriğe geç

Kavram

Informitas

Yunanca
ἀμορφία (amorphia); ἄμορφος ὕλη (amorphos hylē)
Latince
informitas (informis materia, materies informis)
Almanca
Formlosigkeit, formlose Materie
Fransızca
informité, matière informe
İngilizce
formlessness
Türkçe
biçimsizlik; biçimsiz (madde)

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte "şekli bozuk, çirkin". Augustinus'ta değişebilir şeylerin değişebilirliğinin kendisi: Bir şey bir biçimden ötekine büsbütün hiçlik aracılığıyla değil, biçimsiz bir şey aracılığıyla geçer (XII 6, 6). Bu biçimsizlik ne ruh ne cisimdir; "hiç olan bir şey", "olmayan bir var"dır. Tekvin 1:2'deki "görünmez ve düzensiz yer" ve "enginin üzerindeki karanlık" ondan söz eder. Biçimsizlikte görünüm ve düzen olmadığı için zaman da yoktur (XII 9, 9; XII 11, 14).

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Platon Biçimleri alan ama kendisi biçimsiz olan kap Timaios 50d–51a
MÖ 4. yy Aristoteles İlk madde (prōtē hylē), biçimin dayanağı Metafizik VII 3
3. yy Plotinos Madde, biçimsizliğin kendisi, varlığın en alt sınırı Enneadlar II 4
397–401 Augustinus Tanrı'nın hiçten yarattığı, hiçliğe yakın biçimsiz madde; "görünmez ve düzensiz yer" Augustinus, Confessiones XII 3, 3–XII 29, 40

Dönüşüm: Platoncu ve Aristotelesçi ezelî maddeden, hiçten yaratılmış ve zamandan önce gelen biçimsizliğe.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca ἀμορφία, ἄμορφος ὕλη Platon'un Timaios'unda her şeyi alan ama kendisi hiçbir biçimi olmayan "kap" (khōra, 50d–51a); Septuaginta'da Tekvin 1:2 "görünmez ve düzensiz" (aoratos kai akataskeuastos); Bilgelik 11:17 "biçimsiz madde" (ex amorphou hylēs).
Latince informitas; informis materia in- "-sız" + forma "biçim, suret". Augustinus Confessiones XII 3, 3'ten itibaren: hiçbir görünümü olmayan, "hiçliğe yakın" ama büsbütün hiç olmayan şey; Tanrı'nın hiçten yarattığı, evreni ondan biçimlendirdiği madde.
Almanca / Fransızca Formlosigkeit / informité
İngilizce formlessness

Türkçe karşılığı

biçimsizlik; biçimsiz. şekilsizlik: yalnız dış şekli anlatır, forma'nın "suret, varlık biçimi" anlamını vermez. suretsizlik: forma'ya "suret" denmesiyle tutarlı olurdu, ama akıcı değildir ve "biçimlendirmek" (formare) fiiliyle bağ kopar. heyulâ: Yunanca hylē'nin klasik karşılığıdır, ama Augustinus'ta "madde"den ayrı olarak "biçimsizlik" vurgulanır. biçimsizlik seçildi: formare "biçimlendirmek", formabilis "biçimlenebilir" ile aynı kökten bir aile kurar. species "görünüm" ayrıca bağlanmaz.

Augustinus biçimsizliği önce "çirkin ve korkunç biçimler" olarak hayal ettiğini, sonra onu "daha güzel biçimlerle karşılaştırıldığı için" değil "bütün biçimden yoksun olduğu için" biçimsiz düşünmeye çalıştığını anlatır (XII 6, 6). Türkçede "biçimsiz" gündelikte "çirkin, yamuk" anlamına da gelir; Augustinus'un aştığı ilk anlam budur.

Atıf ve kaynak notu

Informitas Augustinus'un kelimesidir; kavramı Platon ve Plotinos'tan gelir, ama hiçten yaratılmış olması (de nihilo) Hıristiyan yaratılış öğretisinin katkısıdır.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: biçimsiz

Metinlerde işaretlendiği yerler

5 yer · 5 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.