İçeriğe geç

Kavram

Astrologia

Yunanca
ἀστρολογία (astrologia); γένεσις (genesis) "doğum haritası"
Latince
astrologia; mathematicus "müneccim"; constellatio "yıldız konumu"; genitura "doğum haritası"; horoscopus
Almanca
Astrologie, Sterndeutung
Fransızca
astrologie
İngilizce
astrology
Türkçe
müneccimlik; müneccim

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelik dilde doğum saatinden hayatın akışını okuma sanatıdır. Augustinus'ta mesele teolojik ve ahlâkîdir: Yıldızlar yapıyorsa yargı yoktur, Tanrı'nın iradesini yıldızlara bağlamak göğe haksızlıktır (V 1). İkizler delili bunu çürütür: Aynı anda rahme düşenlerin hayatları, işleri, hatta cinsiyetleri farklıdır (V 2–6). Yıldız konumlarının bedenler üzerinde etkisi kabul edilebilir, iradeler üzerinde edilemez (V 6). Müneccimlerin tutturduğu doğrular, iyi olmayan ruhların gizli telkinindendir (V 7).

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 2.–1. yy Karneades, Poseidonios Doğum haritası tartışması; Poseidonios savunur Cicero, De divinatione II
MÖ 1. yy Nigidius Figulus Çömlekçi çarkı benzetmesi De civitate Dei V 3'te aktarılır
397–401 Augustinus Gençlikte müneccimlere danışması, sonra reddi Augustinus, Confessiones IV, VII
413–426 Augustinus İkizler delili; kader kelimesinin reddi Augustinus, De civitate Dei V 1–7

Dönüşüm: Gök bilgisinden kişinin kaderini okuma sanatına, sonra hür iradeyi tehdit eden bir öğreti olarak reddine.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca ἀστρολογία, γένεσις Astrologia önce gök bilgisinin kendisidir; doğum anındaki gök konumundan hüküm çıkarma Helenistik çağda yerleşir.
Latince astrologia; mathematicus Augustinus'un zamanında mathematicus, sayı bilgini değil, doğum haritası çıkaran kişidir. Astrologus da aynı anlamda kullanılır.
Almanca / Fransızca Astrologie / astrologie
İngilizce astrology

Türkçe karşılığı

müneccimlik; müneccim. astrolog, astroloji: modern ve yaygın; ama mathematicus için yabancı bir kelimeyle karşılık verir. matematikçi: bugünkü anlamıyla yanıltır. falcı: tek başına yıldızları söylemez. müneccim: mathematicus'u ve astrologus'u tek kelimeyle karşılar, bu sanatın Türkçedeki yerleşik adıdır.

"Matematikçi" diye çevrilen mathematici, Augustinus'u sayı ilimlerine saldırıyor gibi gösterir. Eleştirdiği şey göğün incelenmesi değil, insanın iradesinin ve kaderinin göğe bağlanmasıdır.

Atıf ve kaynak notu

Augustinus'un delilleri büyük ölçüde Akademik gelenekten (Karneades, Cicero) gelir; ikizler delili ona özgü değildir, ama Esav ile Yakup örneği ve Tanrı'nın iradesi çerçevesi onundur.

İlgili kavramlar

  • fatum: kader kelimesi halk dilinde yıldızların gücüdür.
  • liberum arbitrium: iradeler yıldızlara tabi değildir.
  • divinatio: kehanetle ilişkisi.
  • praescientia: Tanrı'nın önbilgisi yıldızların belirlemesinden ayrıdır.

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: müneccimler, Müneccimliği, müneccimlik, Yıldız falcıları, astrolojide, müneccimlerin

Metinlerde işaretlendiği yerler

7 yer · 7 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.