Kavram
Astrologia
- Yunanca
- ἀστρολογία (astrologia); γένεσις (genesis) "doğum haritası"
- Latince
- astrologia; mathematicus "müneccim"; constellatio "yıldız konumu"; genitura "doğum haritası"; horoscopus
- Almanca
- Astrologie, Sterndeutung
- Fransızca
- astrologie
- İngilizce
- astrology
- Türkçe
- müneccimlik; müneccim
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelik dilde doğum saatinden hayatın akışını okuma sanatıdır. Augustinus'ta mesele teolojik ve ahlâkîdir: Yıldızlar yapıyorsa yargı yoktur, Tanrı'nın iradesini yıldızlara bağlamak göğe haksızlıktır (V 1). İkizler delili bunu çürütür: Aynı anda rahme düşenlerin hayatları, işleri, hatta cinsiyetleri farklıdır (V 2–6). Yıldız konumlarının bedenler üzerinde etkisi kabul edilebilir, iradeler üzerinde edilemez (V 6). Müneccimlerin tutturduğu doğrular, iyi olmayan ruhların gizli telkinindendir (V 7).
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 2.–1. yy | Karneades, Poseidonios | Doğum haritası tartışması; Poseidonios savunur | Cicero, De divinatione II |
| MÖ 1. yy | Nigidius Figulus | Çömlekçi çarkı benzetmesi | De civitate Dei V 3'te aktarılır |
| 397–401 | Augustinus | Gençlikte müneccimlere danışması, sonra reddi | Augustinus, Confessiones IV, VII |
| 413–426 | Augustinus | İkizler delili; kader kelimesinin reddi | Augustinus, De civitate Dei V 1–7 |
Dönüşüm: Gök bilgisinden kişinin kaderini okuma sanatına, sonra hür iradeyi tehdit eden bir öğreti olarak reddine.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | ἀστρολογία, γένεσις | Astrologia önce gök bilgisinin kendisidir; doğum anındaki gök konumundan hüküm çıkarma Helenistik çağda yerleşir. |
| Latince | astrologia; mathematicus | Augustinus'un zamanında mathematicus, sayı bilgini değil, doğum haritası çıkaran kişidir. Astrologus da aynı anlamda kullanılır. |
| Almanca / Fransızca | Astrologie / astrologie | |
| İngilizce | astrology |
Türkçe karşılığı
müneccimlik; müneccim. astrolog, astroloji: modern ve yaygın; ama mathematicus için yabancı bir kelimeyle karşılık verir. matematikçi: bugünkü anlamıyla yanıltır. falcı: tek başına yıldızları söylemez. müneccim: mathematicus'u ve astrologus'u tek kelimeyle karşılar, bu sanatın Türkçedeki yerleşik adıdır.
"Matematikçi" diye çevrilen mathematici, Augustinus'u sayı ilimlerine saldırıyor gibi gösterir. Eleştirdiği şey göğün incelenmesi değil, insanın iradesinin ve kaderinin göğe bağlanmasıdır.
Atıf ve kaynak notu
Augustinus'un delilleri büyük ölçüde Akademik gelenekten (Karneades, Cicero) gelir; ikizler delili ona özgü değildir, ama Esav ile Yakup örneği ve Tanrı'nın iradesi çerçevesi onundur.
İlgili kavramlar
- fatum: kader kelimesi halk dilinde yıldızların gücüdür.
- liberum arbitrium: iradeler yıldızlara tabi değildir.
- divinatio: kehanetle ilişkisi.
- praescientia: Tanrı'nın önbilgisi yıldızların belirlemesinden ayrıdır.
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: müneccimler, Müneccimliği, müneccimlik, Yıldız falcıları, astrolojide, müneccimlerin
Metinlerde işaretlendiği yerler
7 yer · 7 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.