İçeriğe geç

Kavram

arithmetica

Yunanca
ἀριθμητική (arithmētikē)
Latince
arithmetica
Almanca
Arithmetik
Fransızca
arithmétique
İngilizce
arithmetic
Türkçe
aritmetik

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelik "hesap" değildir; sayıların tabiatını ve türlerini (çift, tek, asal, bileşik) inceleyen teorik ilimdir.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Platon hesap değil, sayıların saf bilimi; ruhu yukarı çeken ilim —
1.–2. yy Nikomakhos kendi başına niceliğin ilmi; dört ilmin anası —
6. yy Boethius kendi başına çokluğun incelenmesi; ilk öğrenilecek ilim, Tanrı'nın aklındaki örnek De arithmetica I 1

Dönüşüm: Bir hesap becerisinden, varlığın düzeninin ilk örneğini bilen ilme.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca ἀριθμητική (arithmētikē) arithmos "sayı"
Latince arithmetica Yunanca kelimenin Latince yazımı
Almanca / Fransızca Arithmetik / arithmétique
İngilizce arithmetic

Türkçe karşılığı

aritmetik. rakip karşılıklar: sayı bilimi (açık ama terim değil), hesap (logistikē, Platoncu ayrımı siler). "Aritmetik" yerleşik kelimedir

"Hesap" denirse sayıların tabiatının incelenmesi, pratik işlemle karışır.

Atıf ve kaynak notu

Boethius'un önceliği ontolojiktir: Aritmetik kaldırılırsa geometri, musiki ve astronomi kalkar; tersi geçerli değildir. Bu, Aristotelesçi "tabiatça önce" ölçütünün uygulanmasıdır (prius).

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: aritmetik, aritmetiğin, aritmetiktir

Metinlerde işaretlendiği yerler

6 yer · 6 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.