İçeriğe geç

Kavram

quadrivium

Yunanca
τὰ τέτταρα μαθήματα (ta tettara mathēmata)
Latince
quadrivium
Almanca
Quadrivium
Fransızca
quadrivium
İngilizce
quadrivium
Türkçe
dörtyol

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte dört yolun buluştuğu kavşaktır. Boethius'ta filozofun yürümesi gereken dört ilimlik yoldur: kendi başına çokluk (aritmetik), bir şeye göre çokluk (musiki), hareketsiz büyüklük (geometri), hareketli büyüklük (astronomi).

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
1.–2. yy Nikomakhos dört matematik ilminin Pythagorasçı sınıflaması (kavram; ad değil) —
6. yy Boethius aritmetik, musiki, geometri, astronomi: bilgeliğe giden dört yol; adın bilinen ilk Latin kullanımı De arithmetica I 1

Dönüşüm: Pythagorasçı bir sınıflamadan Ortaçağ okul müfredatının adına.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca τὰ τέτταρα μαθήματα (ta tettara mathēmata) Yunancada tek kelimelik ad yoktur
Latince quadrivium quattuor "dört" + via "yol": dört yolun kesiştiği yer; gündelikte "dörtyol ağzı"
Almanca / Fransızca Quadrivium / quadrivium
İngilizce quadrivium

Türkçe karşılığı

dörtyol. rakip karşılıklar: dörtlü ilimler (açıklamadır), "kuadrivyum" (yabancı kelime). "Dörtyol" Boethius'un yol imgesini korur

"Dörtlü ilimler" denirse Boethius'un imgesi kaybolur: bunlar ayrı dersler değil, ruhu hislerden anlayışa taşıyan yollardır.

Atıf ve kaynak notu

Ad Boethius'ta geçer; Ortaçağın sonraki trivium / quadrivium çifti ise ondan sonra kurulmuştur, trivium adı onda yoktur.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: dörtyoldan

Metinlerde işaretlendiği yerler

1 yer · 1 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.