Kavram
quadrivium
- Yunanca
- τὰ τέτταρα μαθήματα (ta tettara mathēmata)
- Latince
- quadrivium
- Almanca
- Quadrivium
- Fransızca
- quadrivium
- İngilizce
- quadrivium
- Türkçe
- dörtyol
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte dört yolun buluştuğu kavşaktır. Boethius'ta filozofun yürümesi gereken dört ilimlik yoldur: kendi başına çokluk (aritmetik), bir şeye göre çokluk (musiki), hareketsiz büyüklük (geometri), hareketli büyüklük (astronomi).
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 1.–2. yy | Nikomakhos | dört matematik ilminin Pythagorasçı sınıflaması (kavram; ad değil) | — |
| 6. yy | Boethius | aritmetik, musiki, geometri, astronomi: bilgeliğe giden dört yol; adın bilinen ilk Latin kullanımı | De arithmetica I 1 |
Dönüşüm: Pythagorasçı bir sınıflamadan Ortaçağ okul müfredatının adına.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | τὰ τέτταρα μαθήματα (ta tettara mathēmata) | Yunancada tek kelimelik ad yoktur |
| Latince | quadrivium | quattuor "dört" + via "yol": dört yolun kesiştiği yer; gündelikte "dörtyol ağzı" |
| Almanca / Fransızca | Quadrivium / quadrivium | |
| İngilizce | quadrivium |
Türkçe karşılığı
dörtyol. rakip karşılıklar: dörtlü ilimler (açıklamadır), "kuadrivyum" (yabancı kelime). "Dörtyol" Boethius'un yol imgesini korur
"Dörtlü ilimler" denirse Boethius'un imgesi kaybolur: bunlar ayrı dersler değil, ruhu hislerden anlayışa taşıyan yollardır.
Atıf ve kaynak notu
Ad Boethius'ta geçer; Ortaçağın sonraki trivium / quadrivium çifti ise ondan sonra kurulmuştur, trivium adı onda yoktur.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: dörtyoldan
Metinlerde işaretlendiği yerler
1 yer · 1 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.