Kavram
prius
- Yunanca
- πρότερον (proteron); ἅμα (hama)
- Latince
- prius, posterius; simul
- İngilizce
- prior
- Türkçe
- önce, sonra; bir arada
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Zamanda öndekinden, varlıkta dönmeyen sonuca, sıraya, şerefe ve sebepliğe uzanır: Beş tarz. Simul "bir arada" da üç tarzla ona eşlik eder: Zamana göre, tabiata göre, aynı bölmeye göre.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 4. yy | Aristoteles | zaman, var olma sonucu, sıra, şeref, sebep | |
| 6. yy | Boethius | beşinci tarzı Aristoteles'in eklediğini söyler; şey doğru sözün sebebidir | Boethius, In Categorias IV |
Dönüşüm: Tabiatça öncelik, sonradan bilgice öncelikten ayrılarak Skolastik prius natura / prius nobis ayrımına dönüşür.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | πρότερον (proteron); ἅμα (hama) | Aristoteles, Kategoriler 14a26 |
| Latince | prius, posterius; simul | prior "daha öndeki" |
| Almanca / Fransızca | früher / antérieur | |
| İngilizce | prior |
Türkçe karşılığı
önce, sonra; bir arada. rakip: "öncelik", "önsel". Sıfat-zarf olarak "önce" daha yalındır; "önsel" modern a prioriyi çağrıştırır
Bir kelime beş ayrı öncelik taşır: Yalnız birincisi zamansaldır.
Atıf ve kaynak notu
Beşinci tarzın eskilerce bilinmediği söylenir: OCR'lı metinde injustitia yerine incognita okundu.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: önce, öncedir
Metinlerde işaretlendiği yerler
3 yer · 3 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.