İçeriğe geç

Kavram

prius

Yunanca
πρότερον (proteron); ἅμα (hama)
Latince
prius, posterius; simul
İngilizce
prior
Türkçe
önce, sonra; bir arada

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Zamanda öndekinden, varlıkta dönmeyen sonuca, sıraya, şerefe ve sebepliğe uzanır: Beş tarz. Simul "bir arada" da üç tarzla ona eşlik eder: Zamana göre, tabiata göre, aynı bölmeye göre.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Aristoteles zaman, var olma sonucu, sıra, şeref, sebep
6. yy Boethius beşinci tarzı Aristoteles'in eklediğini söyler; şey doğru sözün sebebidir Boethius, In Categorias IV

Dönüşüm: Tabiatça öncelik, sonradan bilgice öncelikten ayrılarak Skolastik prius natura / prius nobis ayrımına dönüşür.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca πρότερον (proteron); ἅμα (hama) Aristoteles, Kategoriler 14a26
Latince prius, posterius; simul prior "daha öndeki"
Almanca / Fransızca früher / antérieur
İngilizce prior

Türkçe karşılığı

önce, sonra; bir arada. rakip: "öncelik", "önsel". Sıfat-zarf olarak "önce" daha yalındır; "önsel" modern a prioriyi çağrıştırır

Bir kelime beş ayrı öncelik taşır: Yalnız birincisi zamansaldır.

Atıf ve kaynak notu

Beşinci tarzın eskilerce bilinmediği söylenir: OCR'lı metinde injustitia yerine incognita okundu.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: önce, öncedir

Metinlerde işaretlendiği yerler

3 yer · 3 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.