Kavram
Systema
- Yunanca
- systema (σύστημα)
- Latince
- systema
- Almanca
- System
- Fransızca
- système
- İngilizce
- system
- Türkçe
- sistem
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte parçaları birbirine bağlı herhangi bir düzendir. Kant'ta çok çeşitli bilgilerin bir idea altındaki birliğidir: Bütünün sureti ve parçaların yeri a priori, bir amaç ilkesinden belirlenir. Sistem yığının (Aggregat, coacervatio) karşıtıdır; dıştan ekleme ile değil, bir canlı beden gibi içten büyür.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Antik | Stoacılar | Kavrayışlardan oluşan bütün olarak sanat (systema ek katalepseon) | Sextus Empiricus aktarımları |
| 18. yy | Wolff | Birbirine bağlı doğruluklar bütünü | Philosophia rationalis |
| 1787 | Kant | Bilgilerin bir idea altındaki birliği; ilmi ilim yapan şey | Saf Aklın Eleştirisi AA03.538 |
Dönüşüm: Bir araya konmuş bütünden, bir ideanın a priori belirlediği eklemli bilgi bütününe.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | systema | syn- "birlikte" ve histemi "koymak": bir araya konmuş, birlikte duran bütün. |
| Latince | systema | Yunancadan alıntı. |
| Almanca / Fransızca | System / système | Saf Aklın Eleştirisi AA03.538 ("Saf Aklın Mimarisi"). |
| İngilizce | system |
Türkçe karşılığı
sistem. Yerleşik ve canlı kelime; "dizge" gibi türetmeler anlamı daha az taşıdığı için seçilmedi.
Türkçe karşılık seçimi yukarıdaki satırda gerekçelendirilmiştir.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: sistemi, sisteme, sistem, sistemdir, Sistem
Metinlerde işaretlendiği yerler
7 yer · 7 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.
- Kant, Saf Aklın EleştirisiAA03.538
- Kant, İlim Olarak Ortaya Çıkabilecek Her Gelecek Metafiziğe ProlegomenaAA04.322
- Hegel, Tinin Fenomenolojisi3
- Hegel, Felsefî Bilimler Ansiklopedisinin Ana Hatları19
- Hegel, Tarih Felsefesi Dersleri157
- Nietzsche, İyinin ve Kötünün ÖtesindeJGB-20
- Nietzsche, Putların AlacakaranlığıGD-Sprueche-26