İçeriğe geç

Kavram

Rationes seminales

Yunanca
σπερματικοὶ λόγοι (spermatikoi logoi)
Latince
rationes seminales; rationes causales; occulta semina "gizli tohumlar"
Almanca
Keimkräfte, keimhafte Gründe
Fransızca
raisons séminales
İngilizce
seminal reasons
Türkçe
tohumsal sebepler; gizli tohumlar

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte "tohum". Stoacılarda Tanrı-logos'un maddede tohumlar hâlinde bulunması. Augustinus bunu yaratılış öğretisine bağlar: Tanrı her şeyi bir kerede yarattı; sonradan doğacak şeylerin gizli tohumlarını dünyanın unsurlarına koydu (III 8, 13; III 9, 16). Bu yüzden ne ana babalar, ne çiftçiler, ne melekler, ne de büyücüleri kullanan kötü ruhlar yaratıcıdır: Onlar dışarıdan "fırsat" ve "uygun karışım" sağlar, içeriden yaratan yalnız Tanrı'dır (III 8, 14: "Ben diktim, Apollos suladı; ama büyümeyi Tanrı verdi"). Büyücülerin kurbağaları ve yılanları bu gizli tohumların hızlandırılmış gelişmesidir; mucize de böyledir (bkz. miraculum).

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 3. yy Stoacılar Tanrı-logos maddede "tohumsal ilkeler" olarak bulunur Diogenes Laertios VII 136, 148
3. yy Plotinos Dünya ruhundaki logoi spermatikoi Enneadlar IV 3, 10
399–420 Augustinus Unsurlarda saklı gizli tohumlar; yaratan yalnız Tanrı, melekler ve insanlar fırsat sağlar Augustinus, De Trinitate III 8, 13 – 9, 16
401–415 Augustinus causales rationes: Tanrı'nın ilk yaratışta şeylere koyduğu, sonra zaman içinde açılan sebepler De Genesi ad litteram VI 10–18; IX 17
13. yy Bonaventura rationes seminales maddede etkin güçler olarak In II Sententiarum d. 18

Dönüşüm: Stoacı panteist fizikten, yaratıcı ile yaratılmış arasındaki ayrımı koruyan yaratılış metafiziğine.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca σπερματικοὶ λόγοι Stoacılarda evrene yayılmış, şeylerin gelişmesini yöneten "tohumsal ilkeler" (Diogenes Laertios VII 136; Plotinos'ta logoi spermatikoi).
Latince rationes seminales Augustinus: occulta semina "gizli tohumlar", seminum semina "tohumların tohumları", originales regulae "kökensel kurallar" (De Trinitate III 8, 13), seminales rationes (III 9, 16), causales rationes (De Genesi ad litteram VI–IX).
Almanca / Fransızca Keimkräfte / raisons séminales
İngilizce seminal reasons

Türkçe karşılığı

tohumsal sebepler; gizli tohumlar. tohumsal akıllar: ratio'yu "akıl" diye çevirmek kelimeyi zihne bağlar; burada ise şeylerde gizli bir güç kastedilir. çekirdek ilkeler: anlaşılır ama metaforu kaybeder. De Trinitate III 8'de Augustinus'un kendi imgesi "gizli tohumlar" olduğu için çeviride bu bağlandı; terimin kendisi için "tohumsal sebepler" önerilir.

Ratio burada "akıl" değil, bir şeyin içindeki düzenleyici ilke, "gerekçe"dir. "Tohum" ise bir benzetmedir: Augustinus görünür tohumların (çelik, tane) altında, gözle görülmeyen ama akılla çıkarsanan "tohumların tohumlarını" düşünür.

Atıf ve kaynak notu

Augustinus terimi Stoacılardan değil, büyük olasılıkla Plotinos çevirileri ve Latin kaynaklar aracılığıyla alır; içeriği ise Tekvin yorumuna göre yeniden kurar. Modern "evrim" okumaları geriye yansıtmadır.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: gizli tohumları, ilk başlangıçları, tohumsal sebepte

Metinlerde işaretlendiği yerler

3 yer · 3 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.