İçeriğe geç

Kavram

kolakeia

Yunanca
κολακεία
Latince
adulatio / assentatio
Almanca
Schmeichelei
Fransızca
flatterie
İngilizce
flattery
Türkçe
dalkavukluk (kolakeia)

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelik Atina dilinde kolaks zenginlerin sofrasında karın doyuran asalak, komedyanın stok tipidir. Gorgias 463b–465e'de Sokrates kolakeia'yı teknik bir kavrama dönüştürür: beden ve psykhē'ye bakan dört gerçek tekhnē (beden eğitimi, hekimlik, yasa koyuculuk, adalet) vardır; dalkavukluk "bilerek değil kestirerek" kendini dörde böler, her birinin altına sızar ve onun kılığına girer. Ölçütü en iyi değil hoş olandır; akla dayanmaz, bu yüzden tekhnē değil deneyimdir (empeiria).

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
Klasik Eski Komedya (Eupolis, Kolakes) Sofra asalağı, gülünç tip
Klasik Platon, Gorgias Tekhnē'nin hazza yönelik taklidi; hitabet onun bir parçası, "siyaset tekhnē'sinin bir parçasının hayali" (463d) rhetorike
Klasik Platon, Sofist Hoşnutlukla avlanan, ücret olarak yalnızca geçimini isteyen tekhnē (222e–223a) sophist
Klasik Aristoteles Dost ile dalkavuk ayrımı; dalkavuk haz için hoşa gideni söyler (Nikomakhos'a Etik IV.6, X.3)
İmparatorluk Plutarkhos "Dalkavuğu dosttan nasıl ayırmalı"

Dönüşüm: Komedyanın gülünç tipinden Platon'da siyaset kuramının merkezî kavramına (demagojinin çözümlemesi), Aristoteles ve Plutarkhos'ta dostluk etiğinin bir sorununa. Değer işareti hep olumsuz kalır; değişen, kapsamın kişiden kurum ve tekhnē'ye genişlemesidir.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca κολακεία (kolakeia); κόλαξ (kolaks), κολακεύειν, κολακική / κολακευτική (tekhnē) kolaks = dalkavuk, asalak; kökeni belirsiz. Projede ilk geçiş: Sofist 222e (kolakikē); teknik kullanım: Gorgias 463b–466a.
Latince adulatio / assentatio adulatio köpeğin kuyruk sallamasından; assentatio "her şeye evet deme".
Almanca / Fransızca Schmeichelei / flatterie İkisi de "hoşa giden söz" vurgusu taşır; Platon'un kavramı sözü aşar (aşçılık, süsçülük).
İngilizce flattery

Türkçe karşılığı

dalkavukluk (kolakeia).

"Dalkavukluk" bir kişinin ahlaki kusurunu çağrıştırır; Gorgias'ta ise kolakeia bir uğraş türünün (epitēdeusis) adıdır: en iyiyi değil en hoşu gözeten, tekhnē'yi taklit eden dört parçalı bir sistem (aşçılık, süsçülük, sofistlik, hitabet). Sözcük ahlaki kınamayı öne çıkarır; yapısal analiz, yani "hazza yönelik taklit" fikri, okurun bağlamdan çıkarması gereken şey olarak kalır.

Çeviride kullanımı

Platon çevirisinde kolakeia / kolakikē / kolakeutikē = "dalkavukluk (kolakeia)", kolaks = "dalkavuk". Gorgias 463b'den itibaren bu nota bağlanıyor.

Atıf ve kaynak notu

Dört tekhnē / dört dalkavukluk tablosu Gorgias'a özgüdür ve Platon'un sonraki diyaloglarında bu düzenlilikte tekrarlanmaz. "Hitabet = dalkavukluk" formülünü Platon'un nihai görüşü saymak Phaidros'taki "gerçek hitabet" tasarısını görmezden gelmek olur.

İlgili kavramlar

  • tekhne (tekhnē ile taklidi nasıl ayırt edilir?)
  • empeiria (akla dayanmayan deneyim)
  • politike (demagoji: halkı hoşnut etmek ile iyileştirmek)
  • eidolon (hitabet siyaset tekhnē'sinin bir parçasının hayali)

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: dalkavukluk, dalkavukluğu, Dalkavukluk, dalkavukça, kolakeia

Metinlerde işaretlendiği yerler

6 yer · 4 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.