Kavram
kolakeia
- Yunanca
- κολακεία
- Latince
- adulatio / assentatio
- Almanca
- Schmeichelei
- Fransızca
- flatterie
- İngilizce
- flattery
- Türkçe
- dalkavukluk (kolakeia)
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelik Atina dilinde kolaks zenginlerin sofrasında karın doyuran asalak, komedyanın stok tipidir. Gorgias 463b–465e'de Sokrates kolakeia'yı teknik bir kavrama dönüştürür: beden ve psykhē'ye bakan dört gerçek tekhnē (beden eğitimi, hekimlik, yasa koyuculuk, adalet) vardır; dalkavukluk "bilerek değil kestirerek" kendini dörde böler, her birinin altına sızar ve onun kılığına girer. Ölçütü en iyi değil hoş olandır; akla dayanmaz, bu yüzden tekhnē değil deneyimdir (empeiria).
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Klasik | Eski Komedya (Eupolis, Kolakes) | Sofra asalağı, gülünç tip | |
| Klasik | Platon, Gorgias | Tekhnē'nin hazza yönelik taklidi; hitabet onun bir parçası, "siyaset tekhnē'sinin bir parçasının hayali" (463d) | rhetorike |
| Klasik | Platon, Sofist | Hoşnutlukla avlanan, ücret olarak yalnızca geçimini isteyen tekhnē (222e–223a) | sophist |
| Klasik | Aristoteles | Dost ile dalkavuk ayrımı; dalkavuk haz için hoşa gideni söyler (Nikomakhos'a Etik IV.6, X.3) | |
| İmparatorluk | Plutarkhos | "Dalkavuğu dosttan nasıl ayırmalı" |
Dönüşüm: Komedyanın gülünç tipinden Platon'da siyaset kuramının merkezî kavramına (demagojinin çözümlemesi), Aristoteles ve Plutarkhos'ta dostluk etiğinin bir sorununa. Değer işareti hep olumsuz kalır; değişen, kapsamın kişiden kurum ve tekhnē'ye genişlemesidir.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | κολακεία (kolakeia); κόλαξ (kolaks), κολακεύειν, κολακική / κολακευτική (tekhnē) | kolaks = dalkavuk, asalak; kökeni belirsiz. Projede ilk geçiş: Sofist 222e (kolakikē); teknik kullanım: Gorgias 463b–466a. |
| Latince | adulatio / assentatio | adulatio köpeğin kuyruk sallamasından; assentatio "her şeye evet deme". |
| Almanca / Fransızca | Schmeichelei / flatterie | İkisi de "hoşa giden söz" vurgusu taşır; Platon'un kavramı sözü aşar (aşçılık, süsçülük). |
| İngilizce | flattery |
Türkçe karşılığı
dalkavukluk (kolakeia).
"Dalkavukluk" bir kişinin ahlaki kusurunu çağrıştırır; Gorgias'ta ise kolakeia bir uğraş türünün (epitēdeusis) adıdır: en iyiyi değil en hoşu gözeten, tekhnē'yi taklit eden dört parçalı bir sistem (aşçılık, süsçülük, sofistlik, hitabet). Sözcük ahlaki kınamayı öne çıkarır; yapısal analiz, yani "hazza yönelik taklit" fikri, okurun bağlamdan çıkarması gereken şey olarak kalır.
Çeviride kullanımı
Platon çevirisinde kolakeia / kolakikē / kolakeutikē = "dalkavukluk (kolakeia)", kolaks = "dalkavuk". Gorgias 463b'den itibaren bu nota bağlanıyor.
Atıf ve kaynak notu
Dört tekhnē / dört dalkavukluk tablosu Gorgias'a özgüdür ve Platon'un sonraki diyaloglarında bu düzenlilikte tekrarlanmaz. "Hitabet = dalkavukluk" formülünü Platon'un nihai görüşü saymak Phaidros'taki "gerçek hitabet" tasarısını görmezden gelmek olur.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: dalkavukluk, dalkavukluğu, Dalkavukluk, dalkavukça, kolakeia
Metinlerde işaretlendiği yerler
6 yer · 4 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.