Kavram
casuistica
- Latince
- casuistica; casus conscientiae
- Almanca
- Casuistik; casuistische Fragen
- Fransızca
- casuistique
- İngilizce
- casuistry
- Türkçe
- kazuistik; kazuistik sorular
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte "kazuistik" laf cambazlığı, ahlâkî kuralları vakalara göre eğip bükme anlamında olumsuz kullanılır. Kant'ta (Ahlâk Metafiziği, Fazilet Öğretisi) etik unsurlar öğretisinin dogmatik kısmına skolyalar gibi eklenen, parça parça "kazuistik sorular"dır; her fazilet vazifesinin ardından gelir.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 16.–17. yy | Cizvit ahlâk teologları | vicdan vakalarının çözümü; olasılıkçılık | — |
| 1656 | Pascal | kazuistlere hiciv (Lettres provinciales) | — |
| 1797 | Kant | yargı gücünün alıştırması; ilim değil, sisteme eklenen skolya | Ahlâk Metafiziği, Fazilet Öğretisine Giriş XVII Not (AA06.411) |
Dönüşüm: Vaka çözümüyle kuralı esnetme sanatından, kuralı sabit tutup uygulamasını sınayan bir alıştırmaya.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Latince | casuistica | casus "durum, vaka"; skolastik ahlâk teolojisindeki casus conscientiae "vicdan vakaları" |
| Almanca | Casuistik | Kant, Ahlâk Metafiziği, Fazilet Öğretisine Giriş XVII Not (AA06.411) |
| Fransızca | casuistique | — |
| İngilizce | casuistry |
Türkçe karşılığı
kazuistik. "vaka bilgisi", "durum ahlâkı" karşılıkları Kant'ın onu ilim saymayıp "hakikati arama alıştırması" saymasını gizler; terim olarak bırakıldı
Kant'ta kazuistik bir öğreti değil, alıştırmadır: Geniş (eksik) vazifelerin bıraktığı hareket alanı yüzünden yargı gücünün bir maksimi özel durumlara nasıl uygulayacağını sorar. Hukuk öğretisi dar vazifelerle uğraştığı için kazuistik bilmez.
Atıf ve kaynak notu
Latince casuistica sonraki dönemin terimidir; Kant Almanca Casuistik der.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: kazuistiği, kazuistiğine, kazuistiğe
Metinlerde işaretlendiği yerler
4 yer · 4 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.