İçeriğe geç

Kavram

casuistica

Latince
casuistica; casus conscientiae
Almanca
Casuistik; casuistische Fragen
Fransızca
casuistique
İngilizce
casuistry
Türkçe
kazuistik; kazuistik sorular

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte "kazuistik" laf cambazlığı, ahlâkî kuralları vakalara göre eğip bükme anlamında olumsuz kullanılır. Kant'ta (Ahlâk Metafiziği, Fazilet Öğretisi) etik unsurlar öğretisinin dogmatik kısmına skolyalar gibi eklenen, parça parça "kazuistik sorular"dır; her fazilet vazifesinin ardından gelir.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
16.–17. yy Cizvit ahlâk teologları vicdan vakalarının çözümü; olasılıkçılık —
1656 Pascal kazuistlere hiciv (Lettres provinciales) —
1797 Kant yargı gücünün alıştırması; ilim değil, sisteme eklenen skolya Ahlâk Metafiziği, Fazilet Öğretisine Giriş XVII Not (AA06.411)

Dönüşüm: Vaka çözümüyle kuralı esnetme sanatından, kuralı sabit tutup uygulamasını sınayan bir alıştırmaya.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Latince casuistica casus "durum, vaka"; skolastik ahlâk teolojisindeki casus conscientiae "vicdan vakaları"
Almanca Casuistik Kant, Ahlâk Metafiziği, Fazilet Öğretisine Giriş XVII Not (AA06.411)
Fransızca casuistique —
İngilizce casuistry

Türkçe karşılığı

kazuistik. "vaka bilgisi", "durum ahlâkı" karşılıkları Kant'ın onu ilim saymayıp "hakikati arama alıştırması" saymasını gizler; terim olarak bırakıldı

Kant'ta kazuistik bir öğreti değil, alıştırmadır: Geniş (eksik) vazifelerin bıraktığı hareket alanı yüzünden yargı gücünün bir maksimi özel durumlara nasıl uygulayacağını sorar. Hukuk öğretisi dar vazifelerle uğraştığı için kazuistik bilmez.

Atıf ve kaynak notu

Latince casuistica sonraki dönemin terimidir; Kant Almanca Casuistik der.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: kazuistiği, kazuistiğine, kazuistiğe

Metinlerde işaretlendiği yerler

4 yer · 4 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.