İçeriğe geç

Kavram

officium virtutis

Latince
officium virtutis; officia virtutis; finis qui simul est officium
Almanca
Tugendpflicht; Zweck, der zugleich Pflicht ist
Fransızca
devoir de vertu
İngilizce
duty of virtue
Türkçe
fazilet vazifesi; aynı zamanda vazife olan amaç

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte faziletli kişinin yapması gereken iyi iş. Kant'ta (Ahlâk Metafiziği, Fazilet Öğretisine Giriş I–IV, AA06.379–386) fazilet vazifesi, hukukî vazifeden şununla ayrılır: Hukukî vazifeye dıştan zorlama ahlâken mümkündür; fazilet vazifesi ise yalnızca hür bir kendi kendini zorlamaya dayanır, çünkü kimse bir amaca sahip olmaya başkası tarafından zorlanamaz. Bu yüzden etik "saf pratik aklın amaçlarının sistemi" olarak tarif edilir. Aynı zamanda vazife olan iki amaç vardır: kendi yetkinliği ve başkasının saadeti; bunlar birbirinin yerine konamaz.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 44 Cicero officium: kişinin konumuna ve faziletlere göre yerine getirmesi gereken iş —
1797 Kant aynı zamanda vazife olan amaç; geniş yükümlülük, iç yasa koyuculuk, kendi kendini zorlama Ahlâk Metafiziği, Fazilet Öğretisine Giriş (AA06.379–)

Dönüşüm: Konuma ve rolün gereğine bağlı "uygun iş"ten, saf pratik aklın koyduğu ve yalnızca içten zorlanabilen amaca.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Latince officium virtutis Kant'ın doctrina officiorum virtutis "fazilet vazifeleri öğretisi" ifadesinden; officium iuris "hukukî vazife" ile karşıtlık
Almanca Tugendpflicht Tugend "fazilet" + Pflicht "vazife"; Rechtspflicht "hukukî vazife" karşıtı
Fransızca devoir de vertu —
İngilizce duty of virtue

Türkçe karşılığı

fazilet vazifesi. çekirdek terimlere (virtus fazilet, officium vazife) bağlı kalınarak kuruldu; "erdem ödevi" karşılığı projenin terim tablosuyla uyuşmaz

Kant'ta her etik vazife fazilet vazifesi değildir: Yalnızca aynı zamanda vazife olan bir amaç (kendi yetkinliği, başkasının saadeti) fazilet vazifesidir. "Vazifeden ötürü davranmak" ise biçimsel tek bir etik vazifedir. Karşılık seçerken bu ayrım korunmalıdır.

Atıf ve kaynak notu

Terim Kant'ındır; Latince officium virtutis Kant'ın kendi ifadesi olan doctrina officiorum virtutis'ten kurulmuştur.

İlgili kavramlar