İçeriğe geç

Kavram

autonomia

Yunanca
αὐτονομία (autonomia)
Latince
autonomia
Almanca
Autonomie (des Willens); karşıtı Heteronomie
Fransızca
autonomie
İngilizce
autonomy
Türkçe
otonomi (iradenin otonomisi); karşıtı heteronomi

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte bir kurumun ya da bölgenin kendi işlerini kendisinin yönetmesi. Kant'ta iradenin, maksimleri aracılığıyla kendini aynı zamanda genel olarak yasa koyan olarak görebilmesi: İrade yasaya tabidir, ama yasayı koyan da odur; bu yüzden yasaya uyması hiçbir ilgiye dayanmaz. Otonomi, insan tabiatının ve her akıl sahibi tabiatın haysiyetinin temelidir (AA04.436). Karşıtı heteronomi: İradenin yasasını kendi dışındaki bir nesneden (saadet, yetkinlik, Tanrı'nın iradesi) alması; o zaman emperatif her zaman şartlı, yani hipotetik kalır.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
Antik Yunan şehirleri şehrin kendi yasalarıyla yönetilmesi —
1785 Kant iradenin kendi kendine genel yasa koyması; ahlâklılığın en yüce ilkesi Grundlegung AA04.433
1788 Kant ahlâk yasası, saf pratik aklın otonomisini ifade eder Pratik Aklın Eleştirisi

Dönüşüm: Siyasî topluluğun bağımsızlığından, akıl sahibi iradenin kendi yasa koyuculuğuna.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca αὐτονομία autos "kendi" + nomos "yasa": kendi yasasıyla yaşama; antik dönemde siyasî anlamda bir şehrin kendi yasalarıyla yönetilmesi.
Latince autonomia Yunancadan aktarma; erken modern hukuk dilinde siyasî ve dinî özerklik.
Almanca / Fransızca Autonomie / autonomie İlk sistemli kullanım: Grundlegung, İkinci Bölüm (AA04.433).
İngilizce autonomy

Türkçe karşılığı

otonomi. özerklik: canlı ve anlaşılır, ama gündelikte idarî ve siyasî bağımsızlığa bağlanmış; otonomi seçildi: heteronomi karşıtıyla birlikte Kant'ın teknik terim çiftini korur ve "kendi kendine yasa koyma" anlamını nomos kökünde taşır. Metinde "kendi kendine yasa koyan" açıklaması yanında kullanılır.

"Özerklik" seçilseydi iradenin dışarıdan bağımsızlığı öne çıkardı; Kant'ta ise mesele bağımsızlıktan çok iradenin yasayı kendisinin koyması ve yine de bu yasanın genel olmasıdır.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: otonom, otonomisi, otonomi, otonomisini, özerkliği

Metinlerde işaretlendiği yerler

6 yer · 6 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.