Aristoteles
Fizyonomi
Φυσιογνωμονικά
805a_21. Bölüm
Zihin bedene uyar; bedenin hareketlerinden etkilenmeden kendi başına duran bir şey değildir. Bu, sarhoşlukta ve hastalıkta pek açık görülür: Zihin, bedenin başına gelenlerle büyük ölçüde değişir.
Ὅτι διάνοιαι ἕπονται τοῖς σώμασι, καὶ οὐκ εἰσὶν αὐταὶ καθ’ ἑαυτὰς ἀπαθεῖς οὖσαι τῶν τοῦ σώματος κινήσεων. Τοῦτο δὲ δῆλον πάνυ γίνεται ἔν τε ταῖς μέθαις καὶ ἐν ταῖς ἀρρωστίαις· πολὺ γὰρ ἐξαλλάττουσαι φαίνονται αἱ διάνοιαι ὑπὸ τῶν τοῦ σώματος παθημάτων.
805a_3Bunun tersi de olur: Beden de psykhē'nin hâllerine ortak olur; aşkta, korkularda, acılarda ve hazlarda bu açıkça görülür. Tabiatça meydana gelen varlıklarda ise beden ile psykhē'nin yaratılıştan öylesine birbirine bağlı olduğu daha da iyi görülür ki hâllerinin çoğunun sebebi birbirleridir.
Καὶ τοὐναντίον δὴ τοῖς τῆς ψυχῆς παθήμασι τὸ σῶμα συμπάσχον φανερὸν γίνεται περί τε τοὺς ἔρωτας καὶ τοὺς φόβους τε καὶ τὰς λύπας καὶ τὰς ἡδονάς. Ἔτι δὲ ἐν τοῖς φύσει γινομένοις μᾶλλον ἄν τις συνίδοι ὅτι οὕτως ἔχει πρὸς ἄλληλα σῶμά τε καὶ ψυχὴ συμφυῶς ὥστε τῶν πλείστων ἀλλήλοις αἴτια γίνεσθαι παθημάτων.
805a_4Çünkü bir hayvanın görünüşünü taşıyıp başka bir hayvanın zihnine sahip olan bir canlı hiç doğmamıştır; beden de psykhē de hep aynı hayvanındır. Öyleyse belli bir bedene belli bir zihnin eşlik etmesi zorunludur. Üstelik öteki hayvanlarda da her birinden anlayanlar, onları görünüşlerine bakarak değerlendirebilir: atçılar atları, avcılar köpekleri.
Οὐδὲν γὰρ πώποτε ζῷον γεγένηται τοιοῦτον ὃ τὸ μὲν εἶδος ἔσχεν ἑτέρου ζῴου, τὴν δὲ διάνοιαν ἄλλου, ἀλλ’ ἀεὶ τοῦ αὐτοῦ τό τε σῶμα καὶ τὴν ψυχήν, ὥστε ἀναγκαῖον ἕπεσθαι τῷ τοιῷδε σώματι τοιάνδε διάνοιαν. Ἔτι δὲ καὶ τῶν ἄλλων ζῴων οἱ περὶ ἕκαστον ἐπιστήμονες ἐκ τῆς ἰδέας δύνανται θεωρεῖν, ἐππικοί τε ἵππους καὶ κυνηγέται κύνας.
805a_5Bunlar doğruysa (ki her zaman doğrudur), fizyonomi mümkündür. Bizden önceki fizyonomiciler bu işe üç yoldan girişmişlerdir; her biri bu yollardan birini tutmuştur. Kimileri hayvan cinslerinden yola çıkar: Her cinse belli bir hayvan görünüşü ve zihni yakıştırırlar.
Εἰ δὲ ταῦτα ἀληθῆ εἴη (ἀεὶ δὲ ταῦτα ἀληθῆ ἐστίν), εἴη ἄν φυσιογνωμονεῖν. Οἱ μὲν οὖν προγεγενημένοι φυσιογνώμονες κατὰ τρεῖς τρόπους ἐπεχείρησαν φυσιογνωμονεῖν, ἕκαστος καθ’ ἕνα. Οἱ μὲν γὰρ ἐκ τῶν γενῶν τῶν ζῴων φυσιογνωμονοῦσι, τιθέμενοι καθ’ ἕκαστον γένος εἶδός τι ζῴου καὶ διάνοιαν.
805a_6Sonra o hayvana göre bir beden tarif eder ve bu bedene benzer bir bedeni olanın psykhē'sinin de benzer olduğunu kabul ederler. Başkaları da aynı şeyi yapmış, ama sınamayı bütün hayvanlardan değil, yalnız insan cinsinden yapmışlardır: İnsanları görünüşleri ve huyları birbirinden ayrılan kavimlere, Mısırlılar, Trakyalılar ve İskitler gibi kavimlere ayırmış, işaretleri de buna göre seçmişlerdir.
Οἱ δ' ἐπὶ τούτοις σῶμά τι, εἶτα τὸν ὅμοιον τῷ σώματι σῶμα ἔχοντα καὶ τὴν ψυχὴν ὁμοίαν ὑπελάμβανον. Ἅλλοι δέ τινες τοῦτο μὲν ἐποίουν, οὐκ ἐξ ἀπάντων δὲ τῶν ζῴων ἐδοκίμαζον, ἀλλ’ ἐξ αὐτοῦ τοῦ τῶν ἀνθρώπων γένους, διελόμενοι κατὰ τὰ ἔθνη, ὅσα διέφερε τὰς ὄψεις καὶ τὰ ἤθη, οἶον Αἰγύπτιοι καὶ Θρᾷκες καὶ Σκύθαι, ὁμοίως τὴν ἐκλογὴν τῶν σημείων ἐποιοῦντο.
805a_7Kimileri de dışa vuran ifadelerden yola çıkar: Her ifadenin nasıl bir iç duruma eşlik ettiğine bakarlar; öfkelenene, korkana, cinsel isteğe kapılana ve öteki hâllerin her birine. Fizyonomi bu yolların hepsiyle, hatta başka yollarla da yapılabilir; işaretler de farklı biçimlerde seçilebilir.
Οἱ δέ τινες ἐκ τῶν ἠθῶν τῶν ἐπιφαινομένων, οἵᾳ διαθέσει ἕπεται ἕκαστον ἦθος, τῷ ὁργιζομένῳ, τῷ φοβουμένῳ, τῷ ἀφροδισιάζοντι, καὶ τῶν ἄλλων δὴ παθημάτων ἑκάστῳ. Ἔστι δὲ κατὰ πάντας τούτους τοὺς τρόπους φυσιογνωμονεῖν, καὶ ἔτι κατ’ ἄλλους, καὶ τὴν ἐκλογὴν τῶν σημείων ἀνομοίως ποιεῖσθαι.
805a_8Yalnız ifadelere dayanarak hüküm verenler yanılır. Önce, aynı yaradılışta olmayan bazı kimselerin yüz ifadeleri aynıdır: Cesur adamla utanmaz adam, zihinleri birbirinden çok ayrı olduğu hâlde, aynı ifadeyi taşır. İkincisi, insanlar bazı zamanlar kendi ifadelerini değil, başkalarınınkini taşırlar: Kederli biri bazen günü hoş geçirir ve neşeli birinin ifadesine bürünür; tersine, neşeli biri de kederlenir ve yüz ifadesi değişir.
Οἱ μὲν οὖν κατὰ
τὰ ἤθη μόνον φυσιογνωρμονοῦντες ἁμαρτάνουσιν, πρῶτον μὲν ὅτι ἔνιοι οὐχ οἱ αὐτοὶ ὄντες τὰ ἐπὶ τῶν προσώπων ἤθη τὰ αὐτὰ ἔχουσιν, οἷον ὅ τε ἀνδρεῖος καὶ ὁ ἀναιδὴς τὰ αὐτὰ ἔχουσι, τὰς διανοίας πολὺ κεχωρισμένοι, δεύτερον δὲ ὅτι κατὰ χρόνους τινὰς τὰ ἤθη οὐ τὰ αὐτὰ ἀλλ' ἑτέρων ἔχουσιν· δυσανίοις τε γὰρ οὖσιν ἐνίοτε συνέβη τὴν ἡμέραν ἡδέως διαγαγεῖν καὶ τὸ ἦθος λαβεῖν τὸ τοῦ εὐθύμου, καὶ τοὐναντίον εὔθυμον λυπηθῆναι, ὥστε τὸ ἦθος τὸ ἐπὶ τοῦ προσώπου μεταβαλεῖν.
805b_2Ayrıca dışa vuranlardan ancak az şey hakkında hüküm çıkarılabilir. Vahşi hayvanlardan yola çıkanlar da işaretleri doğru seçmezler. Çünkü her hayvanın görünüşünü tek tek gözden geçirip bedence ona benzeyen kişinin psykhē'ce de ona benzeyeceğini söylemek mümkün değildir. Bir kere, kısacası, bir hayvana tam anlamıyla benzeyen bir insan kimse bulamaz; olsa olsa ona biraz andıran biri bulunur.
Ἔτι πρὸς τούτοις περὶ ὄλίγων ἄν τις τοῖς ἐπιφαινομένοις τεκμαίροιτο. Οἱ δ' ἐκ τῶν θηρίων φυσιογνωμονοῦντες οὐκ ὀρθῶς τὴν ἐκλογὴν τῶν σημείων ποιοῦνται. Οὐ γὰρ δὴ ἑκάστου τῶν ζῴων τὴν ἰδέαν διεξελθόντα ἔστιν εἰπεῖν ὅτι, ὃς ἂν ὅμοιος τούτῳ τὸ σῶμα ᾖ, καὶ τὴν ψυχὴν ὅμοιος ἔσται. Πρῶτον μὲν γὰρ ὡς ἀπλῶς εἰπεῖν οὕτως ὅμοιον θηρίῳ ἄνθρωπον οὐδεὶς ἂν εὕροι, ἀλλὰ προσεοικόταμέν τι,
805b_3Üstelik hayvanların kendilerine özgü işaretleri az, ortak işaretleri çoktur. Bu yüzden biri bir hayvana ona özgü olan bakımından değil de ortak olan bakımından benziyorsa, aslana mı yoksa geyiğe mi daha çok benzediği nasıl söylenebilir? Çünkü özgü işaretlerin özgü bir şeyi, ortak işaretlerin ise ortak bir şeyi göstermesi akla yatkındır. Ortak işaretler fizyonomiciye hiçbir şeyi açık etmez.
Ἔτι πρὸς τούτοις τὰ ζῷα ὀλίγα μὲν τὰ ἴδία ἔχει σημεῖα, πολλὰ δὲ τὰ κοινά· ὥστε ἐπειδὰν ὅμοιός τις ᾖ μὴ κατὰ τὸ ἴδιον ἀλλὰ κατὰ τὸ κοινόν, τί μᾶλλον οὖτος λέοντι ἢ ἐλάφῳ ὁμοιότερος; Εἰκος γὰρ τὰ μὲν δία τῶν σημείων ἴδιόν τι σημαίνειν, τὰ δὲ κοινὰ κοινόν. Τὰ μὲν οὖν κοινὰ τῶν σημείων οὐδὲν ἂν διασαφηθείη τῷ φυσιογνωμονοῦντι.
805b_4Biri her vahşi hayvanın kendine özgü işaretlerini seçse bile, bunların neyin işareti olduğunu gösteremez. Özgü işaretin özgü bir şeyin işareti olması gerekir; oysa fizyonomide ele alınan hayvanların hiçbirinde, en azından zihin bakımından, yalnız ona özgü bir şey bulunamaz. Cesur olan yalnız aslan değildir, başka pek çok hayvan da cesurdur; korkak olan yalnız tavşan değildir, sayısız başka hayvan da korkaktır.
Εἰ δέ τις τὰ ἴδια ἑκάστου τῶν θηρίων ἐκλέξειεν, οὐκ ἂν ἔχοι ἀποδοῦναι οὗ ἐστὶ ταῦτα σημεῖα. Εἰκὸς γὰρ τοῦ ἰδίου, ἴδιον δὲ οὐδενὸς οὐδὲν τῶν ζῴων τῶν φυσιογνωμονουμένων ἔνγε τῇ διανοίᾳ ἔχοι ἄν τις λαβεῖν· οὔτε γὰρ ἀνδρεῖον μόνον ὁ λέων ἐστίν, ἀλλὰ καὶ ἄλλα πολλά, οὔτε δειλὸν ὁ λαγωός, ἀλλὰ καὶ ἄλλα μυρία.
805b_5Öyleyse ne ortak işaretleri ne de özgü işaretleri seçmek bir şeyi açık ediyorsa, hayvanları tek tek incelemek doğru olmaz; seçimi, aynı hâli taşıyanlar arasından yapmak gerekir. Sözgelişi cesur adamın işaretlerine bakılıyorsa, cesur hayvanları bir araya toplayıp bunların hepsinde bulunan, öteki hayvanların ise hiçbirinde görülmeyen bedensel özelliklerin hangileri olduğunu araştırmak gerekir.
Εἰ οὖν μήτε τὰ κοινὰ σημεῖα ἐκλέξαντι σαφές τι γίνεται μήτε τὰ ἴδια, οὐκ ἂν εἴη καθ’ ἕκαστον τῶν ζῷων σκέπτεσθαι, ἀλλ ἐξ ἀνθρώπων τὴν ἐκλογὴν ποιητέον τῶν τὸ αὐτὸ πάθος πασχόντων, οἷον, ἂν μὲν ἀνδρείου ἐπισκοπῇ τις τὰ σημεῖα, τὰ ἀνδρεῖα τῶν ζῴων εἰς ἓν λαβόντα δεῖ ἐξετάσαι, ποῖα παθήματα τούτοις μὲν ἅπασιν ὑπάρχει, τῶν δὲ ἄλλων ζῴων οὐδενὶ συμβέβηκεν.
805b_6Çünkü biri seçimi, öne çıkardığı hayvanlarda cesaretin işaretleri şunlardır diyecek biçimde yaparsa, bu işaretler yalnız cesaretin değil, zihindeki başka bir hâlin de ortak özelliği olabilir; o zaman işaretlerin cesaretin mi, yoksa o öteki hâlin mi işareti olduğu kestirilemez. Bu yüzden seçimi olabildiğince çok hayvandan yapmak, hem de işaretlerine baktığımız hâlden başka zihince ortak hiçbir hâli olmayan hayvanlardan yapmak gerekir.
Εἰ γὰρ
οὕτω τις ἐκλέξειεν, ὅτι ταῦτά ἐστι τὰ σημεῖα ἀνδρείας τοῖς προκριθεῖσι ζῴοις, μὴμόνον ἀνδρείας κοινὸν ὑπάρχειν πάθημα τῶν ἐν τῇ διανοίᾳ, ἀλλὰ καὶ ἄλλοτι· οὕτω δ’ ἂν ἀπορήσειε πότερον ἀνδρείας ἢ θατέρου τὰ σημεῖά ἐστιν. Ἀλλὰ δεῖ ἐκ πλείστων τε ἐκλέγεσθαι ζῴων, καὶ μηδὲν πάθος κοινὸν ἐχόντων ἐν τῇ διανοίᾳ ἄλλο τι, οὗ ἂν τὰ σημεῖα σκοπῇ.
806a_2Kalıcı işaretler kalıcı bir şeyi gösterebilir. Ama gelip giden işaretler, zihinde kalıcı olmayan bir şeyin nasıl doğru işareti olabilir? Biri gelip giden bir işareti kalıcı bir şeyin işareti sayarsa, bu işaret belki doğru çıkabilir, ama konusuna her zaman eşlik etmediğinden güvenilir olmaz.
Ὅσα μὲν οὖν τῶν σημείων μόνιμά ἐστι, μόνιμον ἄν τι καὶ σημαίνοι· ὅσα δὲ ἐπιγινόμενά τε καὶ ἀπολείποντα, πῶς ἂν τὸ σημεῖον ἀληθὲς εἴη τοῦ ἐν τῇ διανοίᾳ μὴ μένοντος; Εἰ μὲν γὰρ μόνιμον ἐπιγινόμενόν τε καὶ ἀπολεῖπον σημεῖόν τις ὑπολάβοι, ἐνδέχοιτο μὲν ἂν αὐτὸ ἀληθὲς εἶναι, οὐ μὴν ἐπιεικὲς ἂν εἴη, μὴ ἀεὶ τῷ πράγματι παρεπόμενον.
806a_3psykhē'de meydana gelip fizyonomicinin kullandığı bedensel işaretlerde hiçbir değişiklik yapmayan hâller de bu tekhnē ile tanınamaz. Kanaatle ve epistēmē ile ilgili hâller böyledir: Hekimi ya da kithara çalanı bu yolla tanımak mümkün değildir; çünkü bir bilgi öğrenen kişi, fizyonomicinin kullandığı işaretlerden hiçbirini değiştirmiş olmaz.
Ὅσα δὲ παθήματα ἐγγινόμενα τῇ ψυχῇ μηδέν τι ἐνδιαλλάττει τὰ σημεῖα τὰ ἐν τῷ σώματι, οἷς χρῆται ὁ φυσιογνώμων, οὐκ ἂν εἴη τὰ τοιαῦτα γνωρίσματα τῇ τέχνῃ, οἷον τὰ περὶ τὰς δόξας καὶ τὰς ἐπιστήμας ἰατρὸν ἢ κιθαριστὴν οὐκ ἐνδέχεται γνωρίζειν· ὁ γὰρ μαθὼν ὅ τι μάθημα, οὐδὲν ἐξήλλαξε τῶν σημείων οἶς χρῆται ὁ φυσιογνώμων.
806a_42. Bölüm
Şimdi fizyonominin neyle uğraştığını belirlemek gerekir, çünkü her şeyle uğraşmaz; ayrıca işaretlerin her birinin nereden alındığını; sonra da en göze çarpanları sırasıyla tek tek açıklamak gerekir. Fizyonomi, adının da söylediği gibi, zihnin tabiattan gelen hâlleriyle, bir de sonradan kazanılan hâllerden ortaya çıktıklarında fizyonomide bakılan işaretleri değiştirenlerle uğraşır. Bunların hangileri olduğu ileride açıklanacaktır.
Δεῖ δὴ οὖν ὁρίσαι περὶ ποῖα ἄττα ἐστὶν ἡ φυσιογνωμονία, ἐπειδὴ οὐ περὶ πάντα, καὶ ἐκ τίνων ἕκαστα σημεῖα λαμβάνεται, ἔπειτ’ ἐφεξῆς καθ’ ἓν ἕκαστον περὶ τῶν ἐπιφανεστέρων δηλῶσαι. Ἡ μὲν οὖν φυσιογνωμονία ἐστί, καθάπερ καὶ τοὔνομα αὐτῆς λέγει, περὶ τὰ φυσικὰ παθήματα τῶν ἐν τῇ διανοίᾳ, καὶ τῶν ἐπικτήτων ὅσα παραγινόμενα μεθίστησι τῶν σημείων τῶν φυσιογνωμονουμένων. Ὁποῖα δὲ ταῦτά ἐστιν, ὕστερονδηλωθήσεται.
806a_5İşaretlerin hangi cinslerden alındığını ise şimdi söyleyeceğim; hepsi şunlardır: Fizyonomiciler hareketlerden, duruşlardan, renklerden, yüzde beliren ifadelerden, saç ve kıllardan, tenin düzgünlüğünden, sesten, etten, uzuvlardan ve bütün bedenin yapısından hüküm çıkarırlar.
Ἐξ ὧν δὲ γενῶν τὰ σημεῖα λαμβάνεται, νῦν ἐρῶ, καὶ ἔστιν ἅπαντα· ἔκ τε γὰρ τῶν κινήσεων φυσιογνωμονοῦσι, καὶ ἐκ τῶν σχημάτων, καὶ ἐκ τῶν χρωμάτων, καὶ ἐκ τῶν ἠθῶν τῶν ἐπὶ τοῦ προσώπου ἐμφαινομένων, καὶ ἐκ τῶν τριχωμάτων, καὶ ἐκ τῆς λειότητος, καὶ ἐκ τῆς φωνῆς, καὶ ἐκ τῆς σαρκός, καὶ ἐκ τῶν μερῶν, καὶἐκ τοῦ τύπου ὅλου τοῦ σώματος.
806a_6Fizyonomicilerin, işaretlerin içinde bulunduğu cinslerin bütünü hakkında söyledikleri genel olarak bunlardır. Böyle bir anlatım belirsiz ya da kolay anlaşılmaz olmasaydı, söylenenler yeterdi.
Καθόλου μὲν οὖν τοιαῦτά ἐστιν ἃ λέγουσιν οἱ φυσιογνώμονες περὶ ὅλων τῶν γενῶν ἐν οἷς ἐστὶ τὰ σημεῖα. Εἰ μὲν οὖν ἀσαφὴς ἢ μὴ εὔσημος ἦν ἡ τοιαύτη διέξοδος, ἀπέχρησεν ἂν τὰ εἰρημένα.
806a_7Ama şimdi, fizyonomide göze çarpan her şeyi tek tek ve daha ayrıntılı anlatmak belki daha iyi olur; önce söylenenlerde açıklanmamış olan işaretleri, her birinin ne olduğunu ve neye bağlandığını belirterek sayalım. Renklerden canlı olanlar sıcak ve kanlı bir yaradılışı, kırmızıya çalan beyaz ise, düzgün bir tende görüldüğünde, iyi yaradılışı gösterir.
Νυνὶ δ' ἴσως βέλτιόν ἐστι καθ’ ἕκαστον περὶ πάντων, ὅσα ἐπιφανῆ παρὰ τῶν φυσιογνωμονουμένων,
ἀκριβέστερον φράσαι, τά τε σημεῖα λέγοντα, οἷά τ’ ἐστὶν ἕκαστακαὶ ἐπὶ τί ἀναφέρεται, ὅσαμὴ ἐν τοῖς προειρημένοις δεδήλωται. Αἱ μὲν οὖν χροιαὶ σημαίνουσιν αἱ μὲν ὀξεῖαι θερμὸν καὶ ὕφαιμον, αἱ δὲ λευκέρυθροι εὐφυΐαν, ὅταν ἐπὶ λείου χρωτὸς συμβῇ τοῦτο τὸ χρῶμα.
806b_2Saçlardan yumuşak olanlar korkaklığı, sert olanlar cesareti gösterir. Bu işaret bütün hayvanlardan çıkarılmıştır: En korkak hayvanlar geyik, tavşan ve koyundur; kılları en yumuşak olanlar da bunlardır. En cesurlar ise aslan ve yaban domuzudur; kılları en sert olanlar da bunlardır.
Τὰ δὲ τριχώματα τὰ μὲν μαλακὰ δειλόν, τὰ δὲ σκληρὰ ἀνδρεῖον. Τοῦτο δὲ τὸ σημεῖον εἴληπται ἐξ ἁπάντων τῶν ζῴων. Δειλότατον μὲν γάρ ἐστιν ἔλαφος λαγωὸς πρόβατα, καὶ τὴν τρίχα μαλακωτάτην ἔχει· ἀνδρειότατον δὲ λέων, ὗς ἄγριος, καὶ τρίχα σκληροτάτην φέρει.
806b_3Aynı şey kuşlarda da görülebilir: Genel olarak tüyü sert olanlar cesur, yumuşak olanlar korkaktır; tek tek türlerde de, bıldırcınlarda ve horozlarda bu görülür.
Ἔστι δὲ καὶ ἐν τοῖς ὄρνισι τὸ αὐτὸ τοῦτο ἰδεῖν· καθόλου τε γὰρ ὅσοι μὲν σκληρὸν τὸ πτερὸν ἔχουσιν, ἀνδρεῖοι, ὅσοι δὲ μαλακόν, δειλοί, καὶ κατὰ μέρη ἔστιταὐτὸ τοῦτο ἰδεῖν ἔν τε τοῖς ὄρτυξι καὶ ἐν τοῖς ἀλεκτρυόσιν.
806b_4İnsan soylarında da aynısı olur: Kuzeyde yaşayanlar hem cesur hem sert saçlıdır; güneyde yaşayanlar ise hem korkak hem yumuşak saçlıdır. Karın üstündeki kıllılık gevezeliği gösterir.
Ὁμοίως δὲ καὶ ἐπὶ τῶν γενῶν τῶν ἀνθρώπων ταὐτὸ τοῦτο συμπίπτει· οἱ μὲν γὰρ ὑπὸ ταῖς ἄρκτοις οἰκοῦντες ἀνδρεῖοί τε εἰσι καὶ σκληρότριχες, οἱ δὲ πρὸς μεσημβρίαν δειλοί τε καὶ μαλακὸν τρίχωμα φέρουσιν. Ἡ δὲ δασύτης ἡ περὶ τὴν κοιλίαν λαλιὰν σημαίνει.
806b_5Bu, kuşlar cinsine bağlanır: Beden bakımından karnın tüylü olması, zihin bakımından da gevezelik kuşa özgüdür. Etten sert ve tabiatça sağlam olanı duyarsızlığı; yumuşak olanı ise yeteneği ama aynı zamanda kararsızlığı gösterir, meğer ki bu, güçlü ve uçları sağlam bir bedende görülsün.
Τοῦτο δὲ ἀναφέρεται εἰς τὸ γένος τῶν ὀρνίθων· ἴδιον γὰρ ὄρνιθος τῶν περὶ τὸ σῶμα ἡ δασύτης ἡ περὶ τὴν κοιλίαν, τῶν δὲ περὶ διάνοιαν ἡ λαλιά. Ἡ δὲ σὰρξ ἡ μὲν σκληρὰ καὶ εὐεκτικὴ φύσει ἀναίσθητον σημαίνει, ἡ δὲ λεία καὶ εὐφυέα καὶ ἀβέβαιον, ἐὰν μὴ ἐπ’ ἰσχυροῦ σώματος καὶ τὰ ἀκρωτήρια ἐγκρατῆ ἔχοντος τοῦτο συμβῇ.
806b_6Hareketlerden ağır olanlar yumuşak bir zihni, çabuk olanlar ateşli bir zihni gösterir. Seste, kalın ve gergin ses cesur adamı, ince ve gevşek ses korkak adamı gösterir. Duruşlar ve yüzde beliren hâller ise ilgili hâle benzerliklerine göre değerlendirilir.
Αἱ δὲ κινήσεις αἱ μὲν νωθραὶ μαλακὴν διάνοιαν, αἱ δὲ ὀξεῖαι ἔνθερμον. Ἐπὶ δὲ τῆς φωνῆς ἡ μὲν βαρεῖα καὶ ἐπιτεινομένη ἀνδρεῖον, ἡ δὲ ὀξεῖα καὶ ἀνειμένη δειλόν. Τὰ δὲ σχήματα καὶ τὰ παθήματα τὰ ἐπιφαινόμενα ἐπὶ τῶν προσώπων κατὰ τὰς ὁμοιότητας λαμβάνεται τῷ πάθει.
806b_7Çünkü insan bir hâle girdiğinde yüzü ona göre bir görünüş alır; öfkelenenin aldığı görünüş, öfkeli yaradılışın da işaretidir, çünkü ikisi aynı cinstendir. Erkek dişiden daha iri ve daha güçlüdür; bedeninin uçları da daha güçlü, daha dolgun, daha sağlamdır ve her aretē bakımından daha iyidir.
Ὅταν γὰρ πάσχῃ τι, γίνεται οἷον εἰ τοιοῦτον ἔχει ὅταν τις ὀργίζηται, ὀργίλον τὸ σημεῖον τοῦ αὐτοῦ γένους. Τὸ δὲ ἄρρεν τοῦ θήλεος μεῖζον καὶ ἰσχυρότερον, καὶ τὰ ἀκρωτήρια τοῦ σώματος ἰσχυρότερα καὶ λιπαρώτερα καὶ εὐεκτικώτερα καὶ βελτίω κατὰ πάσας τὰς ἀρετάς.
806b_8Yüzde beliren ifadelerden, hareketlerden ve duruşlardan alınan işaretler, uzuvlardaki işaretlerden daha güçlüdür. Genel olarak tek bir işarete güvenmek safdilliktir; ama aynı kişide birbirini tutan birkaç işaret bulunursa, işaretlerin doğru olduğunu düşünmek artık daha akla yatkın olur.
Ἰσχυρότερα δὲ τῶν ἐπὶ τοῖς μέρεσι σημείων ἐστὶ τὰ ἐν τοῖς ἤθεσι τοῖς ἐν τοῖς ἐπιφαινομένοις λαμβανόμενα καὶ τὰ κατὰ τὰς κινήσεις καὶ τὰ σχήματα. Ὅλως δὲ τὸ ἑνὶ μὲν πιστεύειν
τῶν σημείων εὔηθες· ὅταν δὲ πλείω συμφωνοῦντα καθ’ ἑνὸς λάβῃ, μᾶλλον ἤδη κατὰ τὸ εἰκὸς ἄν τις ὑπολαμβάνοι ἀληθῆ εἶναι τὰ σημεῖα.
807a_2Fizyonominin bir yolu daha vardır, ama ona henüz kimse girişmemiştir. Sözgelişi öfkeli, kolay kederlenen ve huyu küçük olan kişinin kıskanç olması zorunluysa, kıskançlığın kendine ait işaretleri olmasa bile fizyonomici kıskancı o önceki işaretlerden bulabilir. Böyle bir yol, en çok felsefeyle uğraşmış kişiye özgü olur.
Ἔστι δὲ ἄλλος τρόπος καθ’ ὃν ἄν τις φυσιογνωμονοίη· οὐδεὶς μέντοι ἐπικεχείρηκεν. Οἷον εἰ ἀνάγκη ἐστὶ τὸν ὀργίλον καὶ τὸν δυσάνιον καὶ μικρὸν τὸ ἦθος φθονερὸν εἶναι, εἰ καὶ μή ἐστι φθονεροῦσημεῖα, ἐξ ἐκείνων δὲ τῶν προτέρων ἐνδέχοιτο ἂν τῷ φυσιογνώμονι καὶ τὸν φθονερὸν εὑρίσκειν, μάλιστα μὲν ἂν ὁ τοιοῦτος ἴδιος τρόπος εἴη τοῦ πεφιλοσοφηκότος.
807a_3Çünkü bazı şeyler varken başka bir şeyin zorunlu olarak var olduğunu görebilmeyi felsefeye özgü sayarız. Bu yol, hâllerden ve kötü huylardan yola çıkan fizyonominin kimi zaman karşısına düşer.
Τὸ γὰρ δύνασθαι τινῶν ὄντων ἀναγκαῖον εἶναι, ἴδιον ὑπολαμβάνοιμεν φιλοσοφίας· ὅπερ ἐστὶν ὅτε ἐναντιοῦται τούτῳ κατὰ τὰ πάθη φυσιογνωμονεῖν καὶ τὰ κακά.
807a_4Sese hâller açısından bakan kişi, ince sesi iki sebepten öfkeye yatkın yaradılışa bağlamayı düşünebilir. Çünkü kızan ve öfkelenen kişi sesini yükseltip ince konuşur; gevşemiş, keyfi yerinde olan kişi ise sesini salıverir ve kalın konuşur.
Περὶ φωνῆς κατὰ μὲν τὸ πάθος ἐπισκοπῶν ὀξεῖαν οἰηθείη ἄν τις δυεῖν ἕνεκεν τιθέναι τοῦ θυμοειδοῦς. Ὁ γὰρ ἀγανακτῶν καὶ ὀργιζόμενος ἐπιτείνειν εἴωθε τὸν φθόγγον καὶ ὀξὺ φθέγγεσθαι, ὁ δὲ ῥαθύμως διακείμενος τόν τε τόνον ἀνίησι καὶ βαρὺ φθέγγεται.
807a_5Öte yandan hayvanlardan cesur olanlar kalın, korkak olanlar ince seslidir: Aslan, boğa, havlayan köpek ve horozlardan yürekli olanlar kalın sesle bağırır; geyik ve tavşan ise ince seslidir.
Τῶν δ' αὖ ζῴων τὰ μὲν ἀνδρεῖα βαρύφωνά ἐστι, τὰ δὲ δειλὰ ὀξύφωνα, λέων μὲν καὶ ταῦρος, καὶ κύων ὑλακτικός, καὶ τῶν ἀλεκτρυόνων οἱ εὔψυχοι βαρύφωνοι φθέγγονται· ἔλαφος δὲ καὶ λαγὼς ὀξύφωνά ἐστιν.
807a_6Ama belki burada da cesareti ya da korkaklığı sesin kalın ya da ince olmasında aramamak daha iyidir; güçlü sesi cesurun, gevşek ve zayıf sesi ise korkağın işareti saymak gerekir.
Ἀλλ’ ἴσως καὶ ἐν τούτοις κρεῖσσόν ἐστι μὴ ἐν τῷ βαρεῖαν ἢ ὀξεῖαν εἶναι τὴν φωνὴν αὐτῶν ἀνδρεῖον ἢ δειλὸν τιθέναι, ἀλλ’ ἐν τῷ τὴν μὲν ἐρρωμένηνἀνδρείου τὴν δὲ ἀνειμένην καὶ ἀσθενῆ δειλοῦ ὑποληπτέον εἶναι.
807a_7İşaretler birbirini tutmayıp birbirine ters düştüğünde en iyisi, ayrılmış işaretlerden hangisinin hangisinden daha güvenilir olduğu belli değilse, hiçbir hüküm vermemektir. Ayrıca işaretleri bütün cinslere değil, mümkün olduğunca türlere bağlamak gerekir; çünkü türler aranan şeye daha çok benzer: Fizyonomide bütün insan cinsine değil, o cins içindeki belli kimselere bakarız.
Ἔστι δὲ κράτιστον, ὅταν τὰ σημεῖα μὴ ὁμολογούμενα ἀλλ’ ὑπεναντιούμενα, μηδὲν τιθέναι, εἰ μή ἐστι τῶν διῃρημένων ποῖα ποίων πιστότερα, καὶ μάλιστα μὲν εἰς εἴδη ἀλλὰ μὴ εἰς ὅλα τὰ γένη ἀναφέρειν. Ὁμοιότερα γάρ ἐστι τῷ ζητουμένῳ· οὐγὰρ ὅλον τὸ γένος τῶν ἀνθρώπων φυσιογνωμονοῦμεν, ἀλλά τινα τῶν ἐν τῷ γένει.
807a_83. Bölüm
Cesurun işaretleri: sert saç; dik bir beden; kemikleri, kaburgaları ve bedenin uçları güçlü ve iri; karın geniş ve düz; kürek kemikleri geniş ve aralıklı, ne pek sıkı bağlı ne büsbütün gevşek; boyun güçlü, ama pek etli değil; göğüs etli ve geniş; kalça içe çekik; baldırlar aşağıya toplanmış; gözler ela, ne pek açık ne büsbütün kısık; bedenin rengi kuruca; alın sivri, dik, büyük değil, ince, ne düz ne büsbütün kırışık.
Ἀνδρείου σημεῖα τρίχωμα σκληρόν, τὸ σχῆμα τοῦ σώματος ὀρθόν, ὀστᾶ καὶ πλευραὶ καὶ τὰ ἀκρωτήρια τοῦ σώματος ἰσχυρὰ καὶ μεγάλα, καὶ κοιλία πλατεῖα καὶ προσεσταλμένη· ὠμοπλάται πλατεῖαι καὶ διεστηκυῖαι, οὔτε λίαν συνδεδεμέναι οὔτε παντάπασιν ἀπολελυμέναι· τράχηλος ἐρρωμένος, οὐ σφόδρα σαρκώδης· τὸ στῆθος σαρκῶδές τε καὶ πλατύ, ἰσχίον προσεσταλμένον, γαστροκνημίαι κάτω
προσεσπασμέναι· ὄμμα χαροπόν, οὔτε λίαν ἀνεπτυγμένον οὔτε παντάπασι συμμύον· αύχμηρότερον τὸ χρῶμα τὸ ἐπὶ τοῦ σώματος· ὀξὺ μέτωπον, εὐθύ, οὐ μέγα, ἰσχνόν, οὔτε λεῖον οὔτε παντάπασι ῥυτιδῶδες.
807b_2Korkağın işaretleri: yumuşak saç; çökük, atılganlıktan uzak bir beden; baldırlar yukarı çekik; yüzde solgunluk; gözler zayıf ve sık kırpışan; bedenin uçları zayıf, bacaklar küçük, eller ince ve uzun; bel küçük ve zayıf; hareketlerde gergin bir duruş; atak değil, geri çekilmiş ve şaşkın; yüz ifadesi kolay değişen ve süngüsü düşük.
Δειλοῦ σημεῖα τριχωμάτιον μαλακόν, τὸ σῶμα συγκεκαθικός, οὐκ ἐπισπερχής· αἱ δὲ γαστροκνημίαι ἄνω ἀνεσπασμέναι· περὶ τὸ πρόσωπον ὕπωχρος· ὄμματα ἀσθενῆ καὶ σκαρδαμύττοντα, καὶ τὰ ἀκρωτήρια τοῦ σώματος ἀσθενῆ, καὶ μικρὰ σκέλη, καὶ χεῖρες λεπταὶ καὶ μακραί· ὀσφὺς δὲ μικρὰ καὶ ἀσθενής· τὸ σχῆμα σύντονον ἐν ταῖς κινήσεσιν· οὐκ ἰταμὸς ἀλλ’ ὕπτιος καὶ τεθαμβηκώς· τὸ ἦθος τὸ ἐπὶ τοῦ προσώπου εὐμετάβολον,κατηφής.
807b_3Yeteneklinin işaretleri: daha nemli ve daha yumuşak bir et, ne pek sağlam ne de pek yağlı; kürek kemikleriyle boynun çevresi daha ince, yüzün çevresi de öyle; kürek kemiklerinin çevresi sıkı bağlı, aşağısı serbest; kaburgaların çevresi kolay oynar; sırtı oldukça az etli; bedeni kırmızıya çalan beyaz ve temiz; derisi ince; saçı ne pek sert ne de pek siyah; gözü ela ve nemli.
Εὐφυοῦς σημεῖα σὰρξ ὑγροτέρα καὶ ἁπαλωτέρα, οὐκ εὐεκτικὴ οὐδὲ πιμελώδης σφόδρα· τὰ περὶ τὰς ὠμοπλάτας καὶ τράχηλον ἰσχνότερα, καὶ τὰ περὶ τὸ πρόσωπον, καὶ σύνδετα τὰ περὶ τὰς ὠμοπλάτας, καὶ τὰ κάτω ἀφειμένα· εὔλυτα τὰ περὶ τὰς πλευράς· καὶ τὸν νῶτον ἀσαρκότερος· τὸ σῶμα λευκέρυθρον καὶ καθαρόν· τὸ δερμάτιον λεπτόν, τριχωμάτιονμὴ λίαν σκληρὸν μηδὲ λίαν μέλαν, ὄμμα χαροπόν, ὑγρόν.
807b_4Duyarsızın işaretleri: ense ve bacaklar etli, kalın ve sıkı bağlı; kalça yuvası yuvarlak; kürek kemikleri yukarı çekik; alın büyük, yuvarlak ve etli; göz yeşilimsi ve donuk; baldırlar topuk çevresinde kalın, etli ve yuvarlak; çeneler büyük ve etli; bel etli; bacaklar uzun; boyun kalın; yüz etli ve epeyce uzunca. Hareketleri, duruşu ve yüzde beliren ifadesi de benzerliklere göre değerlendirilir.
Ἀναισθήτου σημεῖα τὰ περὶ τὸν αὐχένα καὶ τὰ σκέλη σαρκώδη καὶ συμπεπλεγμένα καὶ συνδεδεμένα, κοτύλη στρογγύλη, ὠμοπλάται ἄνω ἀνεσπασμέναι, μέτωπον μέγα περιφερὲς σαρκῶδες, ὄμμα χλωρὸν κωφόν, κνῆμαι περὶ σφυρὸν παχεῖαι σαρκώδεις στρογγύλαι, σιαγόνες μεγάλαι σαρκώδεις, ὀσφὺς σαρκώδης, σκέλη μακρά, τράχηλος παχύς, πρόσωπον σαρκῶδες, ὑπόμακρον ἱκανῶς. Τὰς δὲ κινήσεις καὶ τὸ σχῆμα καὶ τὸ ἦθος τὸ ἐπὶ τοῦ προσώπου ἐπιφαινόμενον κατὰ τὰς ὁμοιότητας ἀναλαμβάνει.
807b_5Utanmazın işaretleri: gözler açık ve parlak; göz kapakları kanlı ve kalın; hafifçe kambur; kürek kemikleri yukarı kalkık; duruşu dik değil, biraz öne eğik; hareketlerinde çabuk; bedeni kızılımsı; teni kanlı; yüzü yuvarlak; göğsü yukarı çekik. Ağırbaşlının işaretleri:
Ἀναιδοῦς σημεῖα ὀμμάτιον ἀνεπτυγμένον καὶ λαμπρόν, βλέφαρα ὕφαιμα καὶ παχέα· μικρὸν ἔγκυρτος· ὠμοπλάται ἄνω ἐπῃρμέναι· τῷ σχήματι μὴ ὀρθὸς ἀλλὰ μικρῷ προπετέστερος, ἐν ταῖς κινήσεσιν ὀξύς, ἐπίπυρρος τὸ σῶμα· τὸ χρῶμα ὕφαιμον·στρογγυλοπρόσωπος· τὸ στῆθος ἀνεσπασμένον. Κοσμίου σημεῖα.
807b_6Hareketlerinde yavaş; konuşması ağır; sesi soluklu ve yumuşak; gözleri donuk ve siyah, ne pek açık ne büsbütün kapalı; göz kırpışı yavaş. Çünkü hızlı kırpışan gözler kimi zaman korkaklığı, kimi zaman ateşli yaradılışı gösterir.
Ἐν ταῖς κινήσεσι βραδύς, καὶ διάλεκτος βραδεῖα καὶ φωνὴ πνευματώδης καὶ ἀσμενής, ὀμμάτιον ἀλαμπὲς μέλαν καὶ μήτε λίαν ἀνεπτυγμένον μήτε παντάπασι συμμεμυκός, σκαρδαμυκτικὸν βραδέως· τὰ μὲν γὰρ ταχέως
σκαρδαμύττοντα τῶν ὀμμάτων τὰ μὲν δειλὸν τὰ δὲ θερμὸν σημαίνει.
808a_2Neşelinin işaretleri: alın iri, etli ve düzgün; göz çevresi daha basık. Yüzü biraz uykulu görünür, ne dik bakar ne de düşünceye dalmış gibidir. Hareketlerinde yavaş ve gevşek olsun; duruşunda ve yüz ifadesinde telaşlı değil, iyi huylu görünsün.
Εὐθύμου σημεῖα μέτωπον εὐμέγεθες καὶ σαρκῶδες καὶ λεῖον, τὰ περὶ τὰ ὄμματα ταπεινότερα. Καὶ ὑπνωδέστερον τὸ πρόσωπον φαίνεται, μήτε δεδορκὸς μὴτε σύννουν. Ἔν τε ταῖς κινήσεσι βραδὺς ἔστω καὶ ἀνειμένος· τῷ σχήματι καὶ τῷ ἤθει τῷ ἐπὶ τοῦ προσώπου μὴ ἐπισπερχὴς ἀλλὰ ἀγαθὸς φαινέσθω.
808a_3Kederlinin işaretleri: yüzün kırışık ve zayıf olması; gözlerin baygın olması (baygın gözler aynı anda iki şeyi gösterir: hem yumuşaklığı ve kadınsılığı hem de süngüsü düşüklüğü ve kederi); duruşta çökkünlük, hareketlerde bitkinlik.
Ἀθύμου σημεῖα. Τὰ ῥυτιδώδη τῶν προσώπων καὶ ἰσχνὰ ὄμματα κατακεκλασμένα, ἅμα δὲ καὶ τὰ κεκλασμένα τῶν ὀμμάτων, δύο σημαίνει, τὸ μὲν μαλακὸν καὶ θῆλυ, τὸ δὲ κατηφὲς καὶ ἄθυμον. Ἐν τῷ σχήματι ταπεινὸς καὶ ταῖς κινήσεσιν ἀπηγορευκώς.
808a_4Kadınsı erkeğin (kinaidos) işaretleri: baygın göz; dizlerin birbirine çarpması; başın sağa eğilmesi; ellerin avuç yukarı ve gevşek savrulması; iki türlü yürüyüş, biri kalçayı sallayarak, öteki kalçayı tutarak; gözlerin etrafa bakınması. Sofist Dionysios böyle biri olsa gerek.
Κιναίδου σημεῖα ὄμμα κατακεκλασμένον, γονύκροτος· ἐγκλίσεις τῆς κεφαλῆς εἰς τὰ δεξιά· αἱ φοραὶ τῶν χειρῶν ὕπτιαι καὶ ἔκλυτοι, καὶ βαδίσεις διτταί, ἡ μὲν περινεύοντος, ἡ δὲ κρατοῦντος τὴν ὀσφύν· καὶ τῶν ὀμμάτων περιβλέψεις, οἷος ἂν εἴη Διονύσιος ὁ σοφιστής.
808a_5Hırçının işaretleri: dişlerini gösterir gibi gerilmiş bir yüz; esmer ve zayıf; yüzün çevresi kazınmış gibi; yüz kırışık ve etsiz; saç düz ve siyah.
Πικροῦ σημεῖα τὸ πρόσωπον σεσηρός· μελανόχρως, ἰσχνός· τὰ περὶ τὸ πρόσωπον διεξυσμένα, τὸ πρόσωπον ῥυτιδώδες ἄσαρκον· εὐθύθριξ καὶ μελάνθριξ.
808a_6Öfkelinin işaretleri: bedeni dik; duruşunda kaburgaları belirgin; gözü pek; kızılımsı; kürek kemikleri aralıklı, iri ve geniş; uçları iri ve güçlü; göğsü ve kasıkları tüysüz; sakalı gür; saç çizgisi bol ve aşağıya inmiş.
Θυμώδους σημεῖα. Ὀρθὸς τὸ σῶμα, τῷ σχήματι εὔπλευρος, εὔθυμος, ἐπίπυρρος· ὠμοπλάται διεστηκυῖαι καὶ μεγάλαι καὶ πλατεῖαι· ἀκρωτήρια μεγάλα καὶ ἐγκρατῆ· λεῖος καὶ περὶ τὰ στήθη καὶ περὶ βουβῶνας, εὐπώγων· εὐαυξὴς ὁ περίδρομος τῶν τριχῶν, κάτω κατεληλυθώς.
808a_7Yumuşak huylunun işaretleri: görünüşü güçlü, iyi etli; eti nemli ve bol; iri yapılı ve orantılı; duruşu geriye yaslanık; saç çizgisi yukarı çekik. Kendini olduğundan aşağı gösteren sinsinin işaretleri: yüz çevresi dolgun, göz çevresi kırışık; yüz ifadesi uykulu görünür.
Πραέος σημεῖα. Ἰσχυρὸς τὸ εἶδος, εὔσαρκος· ὑγρὰ σὰρξ καὶ πολλή· εὐμεγέθης καὶ σύμμετρος· ὕπτιος τῷ σχήματι· ὁ περίδρομος τῶν τριχῶν ἀνεσπασμένος. Εἴρωνος σημεῖα πίονα τὰ περὶ τὸ πρόσωπον, καὶ τὰ περὶ τὰ ὄμματα ῥυτιδώδη· ὑπνῶδες τὸ πρόσωπον τῷ ἤθεῖ φαίνεται.
808a_8Dar gönüllünün işaretleri: uzuvları küçük, yapısı küçük ve narin, zayıf, gözleri ve yüzü küçük; bir Korinthoslu ya da Leukaslı nasılsa öyle. Zar düşkünlerinin ve dansçıların kolları kısa ve çarpıktır. Sövmeye düşkün olanların üst dudağı kalkıktır; görünüşleri öne eğik, renkleri kızılımsıdır.
Μικροψύχου σημεῖα. Μικρομελής, μικρογλάφυρος,ἰσχνός, μικρόμματος καὶ μικροπρόσωπος, οἷος ἂν εἴη Κορίνθιος ἢ Λευκάδιος, Φιλόκυβοι γαλεαγκῶνες καὶ ὀρχησταί. Φιλολοίδοροι οἷς τὸ ἄνω χεῖλος μετέωρον· καὶ τὰ εἴδη προπετεῖς, ἐπίπυρροι.
808a_9Merhametliler narin yapılı, beyaz tenli, parlak gözlü, burunlarının üstü kazınmış gibi olan ve gözleri hep yaşlı kimselerdir. Bunlar aynı zamanda kadın düşkünü olur, çoğunlukla kız çocuk babası olur; huyca aşka yatkın, belleği güçlü, yetenekli ve ateşlidirler. Bunların işaretleri söylenmiş oldu. Bilge, korkak ve ağırbaşlı kişi merhametli olur; cahil ve utanmaz kişi ise merhametsizdir.
Ἐλεήμονες ὅσοι γλαφυροὶ καὶ λευκόχροοι καὶ λιπαρόμματοι καὶ τὰ ῥινία ἄνωθεν διεξυσμένοι, καὶ ἀεὶ δακρύουσιν. Οἱ αὐτοὶ οὗτοι καὶ φιλογύναιοι καὶ θηλυγόνοι καὶ περὶ τὰ ἤθη ἐρωτικοὶ καὶ ἀειμνήμονες καὶ εὐφυεῖς καὶ ἕνθερμοι. Τούτων δὲ σημεῖα
εἴρηται. Ἐλεήμων ὁ σοφὸς καὶ δειλὸς καὶ κόσμιος, ἀνελέητος ἀμαθὴς καὶ ἀναιδής.
808b_2Göbekten göğse kadar olan kısmı, göğüsten boyna kadar olan kısmından uzun olanlar yemeye düşkündür. Şehvetlinin işaretleri: beyaz tenli, düz, kalın ve siyah kıllarla kıllı; şakakları düz kıllarla kaplı; gözü parlak ve azgın.
Ἀγαθοὶ φαγεῖν οἷς τὸ ἀπὸ τοῦ ὀμφαλοῦ πρὸς στῆθος μεῖζόν ἐστιν ἢ τὸ ἐντεῦθεν πρὸς τὸν αὐχένα. Λάγνου σημεῖα. Λευκόχρως καὶ δασὺς εὐθείαις θριξὶ καὶ παχείαις καὶ μελαίναις· καὶ οἱ κρόταφοι δασεῖς εὐθείαις θριξί· λιπαρὸν τὸ ὀμμάτιον καὶ μάργον.
808b_3Uykucular, üst bedeni daha iri olan, akbabayı andıran, sıcak, eti sağlam, narin görünüşlü ve karnı kıllı olanlardır. Belleği güçlü olanlar ise üst bedeni daha küçük, narin ve daha etli olanlardır.
Φίλυπνοι οἱ τὰ ἄνω μείζω ἔχοντες καὶ γυπώδεις καὶ θερμοί, εὐεκτικὴν σάρκα ἔχοντες, καὶ γλαφυροὶ τὰ εἴδη, καὶ δασεῖς τὰ περὶ τὴν κοιλίαν. Μνήμονες οἱ τὰ ἄνω ἐλάττονα ἔχοντες καὶ γλαφυρὰ καὶ σαρκωδέστερα.
808b_44. Bölüm
Bana öyle geliyor ki psykhē ile beden birbirinden etkilenir: psykhē'nin melekesi değişince bedenin biçimini de birlikte değiştirir; bedenin biçimi değişince de psykhē'nin melekesini birlikte değiştirir. Kederlenmek ve sevinmek psykhē'ye ait olduğuna göre, kederlenenlerin yüzünün daha asık, sevinenlerin yüzünün güler olduğu apaçıktır.
Δοκεῖ δέ μοι ἡ ψυχὴ καὶ τὸ σῶμα συμπαθεῖν ἀλλήλοις· καὶ ἡ τῆς ψυχῆς ἕξις ἀλλοιουμένη συναλλοιοῖ τὴν τοῦ σώματος μορφήν, πάλιν τε ἡ τοῦ σώματος μορφὴ ἀλλοιουμένη συναλλοιοῖ τὴν τῆς ψυχῆς ἕξιν. Ἐπειδὴ γάρ ἐστι ψυχῆς τὸ ἀνιᾶσθαί τε καὶ εὐφραίνεσθαι, καταφανὲς ὅτι οἱ ἀνιώμενοι σκυθρωπότεροί εἰσι καὶ οἱ εύφραινόμενοι ἱλαροί.
808b_5psykhē çözüldükten sonra bedenin biçimi yerinde kalabilseydi, psykhē ile beden yine birbirinden etkilenir olurdu, ama birlikte varlıklarını sürdürmezlerdi. Oysa her birinin ötekine eşlik ettiği apaçıktır. Bu en iyi şundan anlaşılır.
Εἰ μὲν οὖν ἦν τῆς ψυχῆς λελυμένης ἔτι τὴν ἐπὶ τοῦ σώματος μορφὴν μένειν, ἦν μὲν ἂν καὶ οὕτως ἡ ψυχή τε καὶ τὸ σῶμρα συμπαθῆ, οὐ μέντοι συνδιατελοῦντα ἀλλήλοις. Νῦν δὲ καταφανὲς ὅτι ἑκάτερον ἑκατέρῳ ἕπεται. Μάλιστα μέντοι ἐκ τοῦδε δῆλον γένοιτο.
808b_6Delilik psykhē ile ilgili bir şey sayılır; oysa hekimler bedeni ilaçlarla arındırıp ayrıca bazı perhizler de uygulayarak psykhē'yi delilikten kurtarırlar. Bedene yapılan bu tedavilerle bedenin o biçimi çözülür ve aynı anda psykhē de delilikten kurtulur.
Μανία γὰρ δοκεῖ εἶναι περὶ ψυχήν, καὶ οἱ ἰατροὶ φαρμάκοις καθαίροντες τὸ σῶμα καὶ διαίταις τισὶ πρὸς αὐτοῖς χρησάμενοι ἀπαλλάττουσι τὴν ψυχὴν τῆς μανίας. Ταῖς δὴ τοῦ σώματος θεραπείαις καὶ ἅμα ἥ τε τοῦ σώματος μορφὴ λέλυται καὶ ἡ ψυχὴ μανίας ἀπήλλακται.
808b_7İkisi birlikte çözüldüğüne göre, birbirleriyle birlikte var oldukları açıktır. Bedenlerde, psykhē'nin yetilerine benzeyen biçimlerin belirdiği de açıktır; öyle ki hayvanlarda her şey aynı tek şeyi gösterir. Hayvanların yaptıklarının çoğunda da hâllerin bir kısmı her hayvan cinsine özgü, bir kısmı ortaktır.
Ἐπειδὴ οὖν ἅμα ἀμφότερα λύονται, δῆλον ὅτι συνδιατελοῦσιν ἀλλήλοις. Συμφανὲς δὲ καὶ ὅτι ταῖς δυνάμεσι τῆς ψυχῆς ὅμοιαι αἱ μορφαὶ τοῖς σώμασιν ἐπιγίνονται, ὥστ’ ἐστὶν ἅπαντα ἐν τοῖς ζῴοις τοῦ αὐτοῦ τινὸς δηλωτικά. Πολλὰ δὲ καὶ ὧν διαπράττεται τὰ ζῷα, τὰ μὲν ἴδια ἑκάστου γένους πάθη τῶν ζῴων ἐστί,τὰ δὲ κοινά.
808b_8psykhē'nin özgü işlerine bedende özgü hâller, ortak işlerine ortak hâller karşılık gelir. Ortak olanlar küstahlık ve cinsel konularda kendinden geçmedir. Küstahlık gür kuyruklu hayvanların ortak özelliğidir; cinsel düşkünlük ise eşeklerle domuzların.
Ἐπὶ μὲν οὖν τοῖς ἰδίοις ἔργοις τῆς ψυχῆς ἴδια τὰ πάθη κατὰ τὸ σῶμα, ἐπὶ δὲ τοῖς κοινοῖς τὰ κοινά. Κοινὰ μὲν οὖν ἐστὶν ὕβρις τε καὶ ἡ περὶ τὰ ἀφροδίσια ἔκστασις. Τῶν μὲν οὖν λοφούρων κοινόν ἐστιν ὕβρις, τῶν δὲ ὄνων τε καὶ συῶν ἡ περὶ τὰ ἀφροδίσια ἕξις.
808b_9Köpeklere özgü olan sataşkanlık, eşeklere özgü olan ise vurdumduymazlıktır. Ortak olanla özgü olanın nasıl ayrılacağı söylenmiş oldu. Ama bütün bunlarda çok alışkanlık gerekir; bunların her biri hakkında yeterince söz söyleyebilecek biri olmak isteyen bu alışkanlığı kazanmalıdır.
Ἴδιον δ’ ἐστὶν ἐπὶ μὲν τῶν κυνῶν τὸ λοίδορον, ἐπὶ δὲ τῶν ὄνων τὸ ἄλυπον. Ὡς μὲν
οὖν τὸ κοινόν τε καὶ τὸ ἴδιον χρὴ διελέσθαι, εἴρηται. Δεῖ μέντοι πρὸς ἅπαντα πολλῆς συνηθείας, εἰ μέλλει τις αὐτὸς ἔσεσθαι ἱκανὸς περὶ τούτων ἕκαστα λέγειν.
809a_2Bedenlerde görülenlerin, hayvanlardan ve davranışlardan gelen benzerliklere bağlandığı söylenir; sıcaklıktan ve soğukluktan da başka bazı görünüşler doğar. Bedenlerde beliren bu görüntülerin bazıları arasında küçük farklar vardır ve aynı adla anılırlar; sözgelişi korkudan gelen solgunlukla yorgunluktan gelen solgunluk böyledir: İkisi de aynı adı taşır ve aralarındaki fark küçüktür. Fark küçük olunca, biçimlere alışarak genel izlenimi kavramış olan dışında biri bunu kolay kolay ayırt edemez. Genel izlenime dayanan yol hem en hızlısı hem en iyisidir; onu kullanan pek çok şeyi ayırt edebilir.
Ἐπειδὴ γὰρ τὰ ὁρώμενα ἐπὶ τῶν σωμάτων λέγεται ἀναφέρεσθαι ἐπὶ τὰς ὁμοιότητας τάς τε ἀπὸ τῶν ζῴων καὶ τὰς ἀπὸ τῶν πράξεων γινομένας, καὶ ἰδέαι τινὲς ἄλλαι ἀπὸ θερμοτήτων καὶ ἀπὸ ψυχροτήτων γίνονται, ἔστι τε τούτων ἔνια τῶν ἐπιφαινομένων ἐπί τε τοῖς σώμασι μικραῖς διαφοραῖς κεχρημένα καὶ τῷ αὐτῷ ὀνόματι προσαγορευόμενα, οἷον αἵ τε ἀπὸ φόβων ὠχρότητες καὶ ἀπὸ πόνων (αὗται γὰρ ὀνόματί τε τῷ αὐτῷ κέχρηνται, καὶ διαφορὰν μικρὰν ἔχουσι πρὸς ἀλλήλας), μικρᾶς δὲ οὔσης τῆς διαφοράς οὐ ῥᾴδιον γινώσκειν ἀλλὰ ἢ ἐκ τῆς συνηθείας τῆς μορφῆς τὴν ἐπιπρέπειαν εἰληφότα, ἔστι μὲν οὖν καὶ τάχιστος καὶ ἄριστος ὁ ἀπὸ τῆς ἐπιπρεπείας, καὶ ἔστι γε οὕτως τούτῳ χρώμενον πολλὰ διαγινώσκειν.
809a_3Bu yalnız genel olarak işe yaramaz, işaretleri seçmede de yarar: Seçilen her işaretin, seçimle aranan şeye yakışır olması gerekir.
Καὶ οὐ μόνον καθόλου χρήσιμόν ἐστιν, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὴν τῶν σημείων ἐκλογήν· ἕκαστον γὰρ τῶν ἐκλεγομένων καὶ πρέπειν δεῖ τοιοῦτον οἷον τὸ ἐκλεγόμενον θέλει.
809a_4Ayrıca işaretleri seçerken, gerektiği her yerde kıyası da kullanmak, eldeki özelliklere onlara uyanları eklemek gerekir. Sözgelişi biri utanmaz ve pintiyse, hırsız ve hasis de olur: utanmazlığının sonucu olarak hırsız, pintiliğinin sonucu olarak hasis. Bu türden her durumda yöntemi böyle uyarlayarak uygulamak gerekir.
Ἔτι τε κατὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν σημείων, καὶ τῷ συλλογισμῷ, ᾧ δεῖ χρῆσθαι ὅπου ἄν τι τύχῃ, προστιθέντας τοῖς προσοῦσι τὰ προσήκοντα, οἷον εἰ ἀναιδής τε εἴη καὶ μικρολόγος, καὶ κλέπτης ἂν εἴη καὶ ἀνελεύθερος, καὶ κλέπτης μὲν ἑπομένως τῇ ἀναιδείᾳ, τῇ δὲ μικρολογίᾳ ἀνελεύθερος. Ἐπὶ μὲν οὖν τῶν τοιούτων ἑκάστου δεῖ τοῦτον τὸν τρόπον προσαρμόζοντα τὴν μέθοδον ποιεῖσθαι.
809a_55. Bölüm
Şimdi önce hayvanları, cesur ya da korkak, adil ya da adaletsiz olmaya göre nasıl ayrıldıklarını belirleyerek bölmeye çalışacağım. Hayvan cinsini iki biçime, erkek ve dişiye ayırmak ve her biçime ona yakışanı vermek gerekir.
Νυνὶ δὲ πρῶτον πειράσομαι τῶν ζῴων διελέσθαι, ὁποῖα αὐτῶν προσήκει διαλλάττειν πρὸς τὸ εἶναι ἀνδρεῖα καὶ δειλὰ καὶ δίκαια καὶ ἄδικα. Διαιρετέον δὲ τὸ τῶν ζῴων γένος εἰς δύο μορφάς, εἰς ἄρσεν καὶ θῆλυ, προσάπτοντα τὸ πρέπον ἑκατέρᾳ μορφῇ.
809a_6Durum şöyledir: Vahşi hayvanları beslemeye çalıştığımızda dişilerin ruhça erkeklerden daha uysal ve yumuşak olduğunu, daha az güç gösterdiğini, yemi ve evcilleştirmeyi daha kolay kabul ettiğini görürüz. Böyle olduklarına göre erkeklerden daha az atılgan olsalar gerek.
Ἔστι δὲ ὅμοια. Ἐπιχειροῦμεν οὖν τρέφειν τῶν θηρίων προσηνέστερα καὶ μαλακώτερα τὰς ψυχὰς τὰ θήλεα τῶν ἀρρένων, ἧττόν τε ῥωμαλεούμενα, τάς τε τροφὰς καὶ τὰς χειροηθείας μᾶλλον προσδεχόμενα. Ὥστε τοιαῦτα ὄντα εἴη που ἂν ἀθυμότερα τῶν ἀρρένων.
809a_7Bunu kendimizden de biliriz: Thymos'a yenik düştüğümüzde ikna edilmemiz zorlaşır, hiçbir şekilde boyun eğmemek için bütün gücümüzle direniriz; thymos bizi neye sürüklerse onu zorla yapmaya atılırız.
Καταφανὲς δὲ τοῦτο ἐξ ἡμῶν πού ἐστιν, ὅτι ἐπὰν ὑπὸ θυμοῦ κρατηθῶμεν, δυσπαραπιστότεροί τε, καὶ μάλισταἐρρώμεθα πρὸς τὸ μηδαμῇ μηδὲν εἶξαι, ἐπὶ τὸ βιάζεσθαι δὲ καὶ πρᾶξαι φερόμεθα, πρὸς ὃ ἂν ὁ θυμὸς ὁρμήσῃ.
809a_8Bana öyle geliyor ki dişiler erkeklerden daha kötü niyetli, daha aceleci ve daha güçsüz olur. Kadınlarda ve yanımızda beslenen hayvanlarda bu pek açıktır; ormandaki hayvanlar için de çobanlar ve avcılar hep bir ağızdan onların söylediğimiz gibi olduğunu kabul ederler.
Δοκεῖ δέ μοι καὶ κακουργότερα γίνεσθαι τὰ θήλεα τῶν ἀρρένων, καὶ προπετέστερά τε καὶ ἀναλκέστερα.
Αἱ μὲν οὖν γυναῖκες καὶ τὰ περὶ ἡμᾶς τρεφόμενα καὶ πάνυ που φανερὰ ὄντα· τὰ δὲ περὶ τὴν ὕλην πάντες ὁμολογοῦσιν οἱ νομεῖς τε καὶ θηρευταὶ ὅτι τοιαῦτά ἐστιν οἷα προείρηται.
809b_2Şu da açıktır: Her cinste dişi erkekten daha küçük başlı, daha dar yüzlü ve daha ince boyunludur; göğsü daha zayıf, kaburgaları daha belirsizdir; kalçası ve uylukları erkeklerinkinden daha etlidir; dizleri birbirine çarpar, baldırları incedir, ayakları daha zariftir; bedeninin bütün biçimi soylu olmaktan çok hoştur; kasları daha az, kendisi daha yumuşaktır ve eti daha nemlidir.
Ἀλλὰ μὴν καὶ τόδε δῆλον, ὅτι ἕκαστον ἐν ἑκάστῳ γένει θῆλυ ἄρρενος μικροκεφαλώτερόν ἐστι καὶ στενοπροσωπότερον καὶ λεπτοτραχηλότερον, καὶ τὰ στήθη ἀσθενέστερα ἔχει, καὶ ἀπλευρότερά ἐστι, τά τε ἰσχία καὶ τοὺς μηροὺς περισαρκότερα τῶν ἀρρένων, γονύκροτα δὲ καὶ τὰς κνήμας λεπτὰς ἔχοντα, τούς τε πόδας κομψοτέρους, τήν τε τοῦ σώματος ὅλην μορφὴν ἡδίω μάλιστ’ ἂν ἢ γενναιοτέραν, ἀνευρότερα δὲ καὶ μαλακώτερα, ὑγροτέραις σαρξὶ κεχρημένα.
809b_3Erkeklerde bütün bunların tersi vardır; cins olarak erkeğin tabiatı daha cesur ve daha adil, dişininki ise daha korkak ve daha adaletsizdir. Durum böyle olunca, bütün hayvanlar arasında erkeğin görünüşüne en eksiksiz pay almış olanın aslan olduğu görülür.
Τὰ δὲ ἄρρενα τούτοις ἅπασιν ἐναντία, τὴν φύσιν ἀνδρειοτέραν καὶ δικαιοτέραν εἶναι γένει, τὴν δὲ τοῦ θήλεος δειλοτέραν καὶ ἀδικωτέραν. Τούτων οὕτως ἐχόντων, φαίνεται τῶν ζῴων ἁπάντων λέων τελεώτατα μετειληφέναι τῆς τοῦ ἄρρενος ἰδέας.
809b_4Aslanın ağzı iridir; yüzü oldukça köşelidir, pek kemikli değildir; üst çenesi öne çıkık değil, alttakiyle denktir; burnu ince olmaktan çok kalındır; gözleri ela ve çukurdur, ne pek yuvarlak ne de pek uzunca, büyüklükleri orta; kaşı iridir; alnı köşeli, ortası biraz çukurdur; alnın altından kaşlara ve burna doğru bulut gibi kabarık bir çıkıntı vardır.
Ἔστι γὰρ ἔχων στόμα εὐμέγεθες, τὸ δὲ πρόσωπον τετραγωνότερον, οὐκ ἄγαν ὀστῶδες, τὴν ἄνω τε γένυν οὐ προεξεστηκυῖαν ἀλλὰ ἰσορροποῦσαν τῇ κάτω, ῥῖνα δὲ παχυτέραν ἢ λεπτοτέραν, χαροποὺς ὀφθαλμοὺς ἐγκοίλους, οὐ σφόδρα περιφερεῖς οὔτε ἄγαν προμήκεις, μέγεθος δὲ μέτριον, ὀφρύν εὐμεγέθη, μέτωπον τετράγωνον, ἐκ μέσου ὑποκοιλότερον, πρὸς δὲ τὰς ὀφρῦς καὶ τὴν ῥῖνα ὑπὸτοῦ μετώπου οἷον νέφος ἐπανεστηκός.
809b_5Alnın üstünde, burun hizasında dışa doğru eğik kılları vardır; başı orta büyüklükte, boynu uzunca ve kalınlığı ölçülüdür, üstü kızıl sarı kıllarla örtülüdür; bu kıllar ne diken diken ne de pek ters dönüktür. Köprücük kemiklerinin çevresi sıkışık olmaktan çok serbesttir; omuzları güçlü, göğsü gürbüzdür; sırtı geniş, kaburgaları ve sırtı epeyce biçimlidir; kalçası ve uylukları az etlidir; bacakları güçlü ve kaslı, adımı gürbüzdür; bütün bedeni eklemleri belirgin ve kaslıdır, ne pek sert ne pek yumuşak.
Ἄνωθεν δὲ τοῦ μετώπου κατὰ τὴν ῥῖνα ἔχει τρίχας ἐκκλινεῖς οἷον ἂν ἄσιλον, κεφαλὴν μετρίαν, τράχηλον εὐμήκη,πάχει σύμμετρον, θριξὶ ξανθαῖς κεχρημένον, οὐ φριξαῖς οὔτε ἄγαν ἀπεστραμμέναις· τὰ περὶ τὰς κλεῖδας εὐλυτώτερα μᾶλλον ἢ συμπεφραγμένα· ὤμους ῥωμαλέους, καὶ στῆθος νεανικόν, καὶ τὸ μετάφρενον πλατὺ καὶ εὔπλευρον καὶ εὔνωτον ἐπιεικῶς· ζῷον ἀσαρκότερον τὰ ἰσχία καὶ τοὺς μηρούς· σκέλη ἐρρωμένα καὶ νευρώδη, βάσιν τε νεανικήν, καὶ ὅλον τὸ σῶμα ἀρθρῶδες καὶ νευρῶδες, οὔτε λίαν σκληρὸν οὔτε λίαν ὑγρόν.
809b_6Ağır yürür, büyük adımlar atar ve giderken omuzlarını sallar. Bedeni böyledir; psykhē'si ise cömert ve özgür, yüce gönüllü ve üstün gelmeyi seven, yumuşak huylu, adil ve yakın olduklarına sevgiyle bağlıdır.
Βαδίζον δὲ βραδέως, καὶ μεγάλα διαβαῖνον, καὶ διασαλεῦον ἐν τοῖς ὤμοις, ὅταν πορεύηται. Τὰ μὲν οὖν περὶ τὸ σῶμα τοιοῦτον· τὰ δὲ περὶ τὴν ψυχὴν δοτικὸν καὶ ἐλεύθερον, μεγαλόψυχον καὶ φιλόνικον, καὶ πραῢ καὶ δίκαιον καὶ φιλόστοργον πρὸς ἃ ἂν ὁμιλήσῃ.
809b_7Cesur sayılan hayvanlardan pars ise, bacakları dışında, daha dişi biçimlidir; bacaklarını işe koşar ve güç isteyen işler başarır.
Ἡ δὲ πάρδαλις τῶν ἀνδρείων εἶναι δοκούντων θηλυμορφότερόν ἐστιν, ὅτι μὴ κατὰ τὰ σκέλη· τούτοις δὲ συνεργεῖ καί τι ἔργον ῥώμης ἀπεργάζεται.
809b_8Yüzü küçük, ağzı büyüktür; gözleri küçük, beyazımsı ve çukurdur, ama kendileri daha düzdür; alnı uzunca, kulaklara doğru düz olmaktan çok yuvarlaktır; boynu pek uzun ve incedir; göğsünde kaburgalar belli olmaz; sırtı uzundur; kalçası ve uylukları etlidir; böğür ve karın çevresi daha çok düzdür; rengi alacadır; bütünü eklemsiz ve orantısız görünür.
Ἔστι γὰρ ἔχον πρόσωπον μικρόν, στόμα μέγα, ὁφθαλμοὐς μικρούς,
ἐκλεύκους, ἐγκοίλους, αὐτοὺς δὲ περιπολαιοτέρους· μέτωπον προμηκέστερον, πρὸς τὰ ὦτα περιφερέστερον ἢ ἐπιπεδώτερον· τράχηλον μακρὸν ἄγαν καὶ λεπτόν, στῆθος ἄπλευρον, καὶ μακρὸν νῶτον, ἰσχία σαρκώδη καὶ μηρούς, τὰ δὲ περὶ τὰς λαγόνας καὶ γαστέρα ὁμαλὰ μᾶλλον· τὸ δὲ χρῶμα ποικίλον, καὶ ὅλον ἄναρθρόν τε καὶ ἀσύμμετρον.
810a_2Bedeninin görünüşü böyledir; psykhē'si ise küçük, hırsızlığa yatkın ve kısacası hilekârdır. Cesur sayılan hayvanlar arasında erkeğin ve dişinin görünüşüne belirgin biçimde pay almış olanlardan söz edilmiş oldu. Ötekilerin nasıl olduğuna artık kolayca geçilebilir. Hayvanlardan fizyonomi için gözlemlenmesi uygun olanlar ise işaretlerin seçimi ele alınırken söylenecektir.
Ἡ μὲν οὖν τοῦ σώματος ἰδέα τοιαύτη, τὰ δὲ περὶ τὴν ψυχὴν μικρὸν καὶ ἐπίκλοπον καὶ ὅλως εἰπεῖν δολερόν. Τὰ μὲν οὖν ἐκπρεπέστερα μετειληφότα ζῷα τῶν δοκούντων ἀνδρείων εἶναι τῆς τε τοῦ ἄρρενος ἰδέας καὶ τῆς τοῦ θήλεος εἴρηται. Τὰ δ' ἄλλα οἷα τυγχά· νει, ῥᾴδιον ἤδη μετιέναι. Ὅσα δὲ πρὸς τὸ φυσιογνωμονῆσαι συνιδεῖν ἁρμόττει ἀπὸ τῶν ζῴων, ἐν τῇ τῶν σημείων ἐκλογῇ ῥηθήσεται.
810a_36. Bölüm
İnsanlarda işaretlerin seçimi şöyle yapılır. Ayakları biçimli ve iri, eklemleri belirgin ve kaslı olanlar ruhça güçlüdür; bu, erkek cinsine bağlanır. Ayakları küçük, dar ve eklemleri belirsiz olanlar, güçlü olmaktan çok hoş görünenler ruhça yumuşaktır; bu, dişi cinse bağlanır.
Ἡ δὲ ἐκλογὴ τῶν σημείων ἡ κατὰ τοὺς ἀνθρώπους ὧδε λαμβάνεται. Ὅσοις οἱ πόδες εὐφυεῖς τε καὶ μεγάλοι διηρθρωμένοι τε καὶ νευρώδεις, ἐρρωμένοι τὰ περὶ τὴν ψυχήν· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ ἄρρεν γένος. Ὅσοι δὲ τοὺς πόδας μικροὺς στενοὺς ἀνάρθρους ἔχουσιν, ἡδίους τε ἰδεῖν ἢ ῥωμαλεωτέρους, μαλακοὶ τὰ περὶ τὴν ψυχήν· ἀναφέρεταιἐπὶ τὸ θῆλυγένος.
810a_4Ayak parmakları kıvrık olanlar utanmazdır, tırnakları kıvrık olanlar da öyle; bu, çengel pençeli kuşlara bağlanır. Ayak parmakları bitişik olanlar ürkektir; bu, bataklıkta yaşayan dar ayaklı bıldırcınlara bağlanır.
Οἷς τῶν ποδῶν οἱ δάκτυλοι καμπύλοι, ἀναιδεῖς, καὶ ὅσοις ὄνυχες καμπύλαι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς ὄρνεις τοὺς γαμψώνυχας. Οἷς τῶν ποδῶν τὰ δάκτυλα συμπεφραγμένα ἐστί, δειμαλέοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς ὄρτυγας τοὺς στενόποδας τῶν λιμναίων.
810a_5Topuk çevresi kaslı ve eklemleri belirgin olanlar ruhça güçlüdür; bu, erkek cinsine bağlanır. Topukları etli ve eklemleri belirsiz olanlar ruhça yumuşaktır; bu, dişi cinse bağlanır.
Ὅσοις τὰ περὶ τὰ σφυρὰ νευρώδη τε καὶ διηρθρωμένα ἐστίν, εὔρωστοι τὰς ψυχάς· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ ἄρρεν γένος. Ὄσοι τὰ σφυρὰ σαρκώδεις καὶ ἄναρθροι, μαλακοὶ τὰς ψυχάς· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ θῆλυ γένος.
810a_6Baldırları eklemli, kaslı ve güçlü olanlar ruhça güçlüdür; bu, erkeğe bağlanır. Baldırları ince ve kaslı olanlar şehvetlidir; bu, kuşlara bağlanır. Baldırları pek dolgun, neredeyse patlayacak gibi olanlar iğrenç ve utanmazdır; bu, genel izlenime bağlanır.
Ὅσοι τὰς κνήμας ἔχουσιν ἠρθρωμένας τε καὶ νευρώδεις καὶ ἐρρωμένας, εὔρωστοι τὴν ψυχήν· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ ἄρρεν. Ὅσοι δὲ τὰς κνήμας λεπτὰς νευρώδεις ἔχουσι, λάγνοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς ὄρνιθας. Ὅσοι τὰς κνήμας περιπλέους σφόδρα ἔχουσιν, οἶον ὀλίγου διαρρηγνυμένας, βδελυροὶ καὶ ἀναιδεῖς· ἀναφέρεται ἐπὶ τὴν ἐπιπρέπειαν.
810a_7Dizleri birbirine çarpanlar kadınsı erkeklerdir; bu, genel izlenime bağlanır. Uylukları kemikli ve kaslı olanlar güçlüdür; bu, erkeğe bağlanır. Uylukları kemikli ve dolgun olanlar yumuşaktır; bu, dişiye bağlanır.
Οἱ γονύκροτοι κίναιδοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τὴν ἐπιπρέπειαν. Οἱ τοὺς μηροὺς ὁστώδεις καὶ νευρώδεις ἔχοντες εὔρωστοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ ἄρρεν. Οἱ δὲ τοὐς μηροὺς ὁστώδεις καὶ περιπλέους ἔχοντες μαλακοί· ἀναφέρεται
ἐπὶ τὸ θῆλυ.
810b_2Kıçı sivri ve kemikli olanlar güçlü, etli ve yağlı olanlar yumuşaktır. Kıçı az etli, sanki silinmiş gibi olanlar kötü huyludur; bu, maymunlara bağlanır.
Ὅσοι δὲ πῦγα ὀξεῖαν ὀστώδη ἔχουσιν, εὔρωστοι, ὅσοι δὲ σαρκώδη πίονα ἔχουσι, μαλακοί, Ὄσοι δὲ ἔχουσιν ὀλίγην σάρκα, οἶον ἀπωμοργμένα, κακοήθεις· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς πιθήκους.
810b_3Beli ince olanlar avı sever; bu, aslanlara ve köpeklere bağlanır. Köpekler içinde de avı en çok sevenlerin ince belli olduğu görülebilir. Karnı içe çekik olanlar güçlüdür; bu, erkeğe bağlanır.
Οἱ ζωνοὶ φιλόθηροι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς λέοντας καὶ τοὺς κύνας. Ἴδοι δ' ἄν τις καὶ τῶν κυνῶν τοὺς φιλοθηροτάτους ζωνοὺς ὄντας. Οἷς τὰ περὶ τὴν κοιλίαν λαπαρά, εὔρωστοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ ἄρρεν.
810b_4İçe çekik olmayanlar yumuşaktır; bu, genel izlenime bağlanır. Sırtı iri ve güçlü olanlar ruhça güçlüdür; bu, erkeğe bağlanır. Sırtı dar ve zayıf olanlar yumuşaktır; bu, dişiye bağlanır.
Ὅσοι δὲ μὴ λαπαροί, μαλακοί· ἀναφέρεται ἐπὶ τὴν ἐπιπρέπειαν. Ὅσοις τὸ νῶτον εὐμέγεθές τε καὶ ἐρρωμένον, εὔρωστοι τὰς ψυχάς·ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ ἄρρεν. Ὅσοι δὲ τὸ νῶτον στενὸν καὶ ἀσθενὲς ἔχουσι, μαλακοί· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ θῆλυ.
810b_5Kaburgaları biçimli olanlar ruhça güçlüdür; bu, erkeğe bağlanır. Kaburgaları belirsiz olanlar ruhça yumuşaktır; bu, dişiye bağlanır. Böğürleri şişkin, sanki şişirilmiş gibi olanlar geveze ve boşboğazdır; bu, öküzlere ya da kurbağalara bağlanır.
Οἱ εὔπλευροι εὔρωστοι τὰς ψυχάς· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ ἄρρεν. Οἱ δὲ ἄπλευροι μαλακοὶ τὰς ψυχάς· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ θῆλυ. Ὅσοι δὲ ἐκ τῶν πλευρῶν περίογκοί εἰσιν, οἷον πεφυσημένοι, λάλοι καὶ μωρολόγοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς βοῦς ἢ ἐπὶ τοὺς βατράχους.
810b_6Göbekten göğüs kemiğinin ucuna kadarki kısmı, oradan boyna kadarki kısmından uzun olanlar obur ve duyarsızdır. Obur olurlar, çünkü besini aldıkları kap büyüktür; duyarsız olurlar, çünkü hislerin yeri daha dardır ve besini alan bölgeye bitişiktir; bu yüzden hisler, yemeklerin doluluğu ya da yokluğuyla ağırlaşır.
Ὅσοι δὲ τὸ ἀπὸ τοῦ ὀμφαλοῦ πρὸς τὸ ἀκροστήθιον μεῖζον ἔχουσιν ἢ τὸ ἀπὸ τοῦ ἀκροστηθίου πρὸς τὸν τράχηλον, βοροὶ καὶ ἀναίσθητοι, βοροὶ μὲν ὅτι τὸ τεύχος μέγα ἔχουσιν ᾦ δέχονται τὴν τροφήν, ἀναίσθητοι δὲ ὅτι στενώτερον τὸν τόπον ἔχουσιν αἱ αἰσθήσεις, συνενωμένον τε τῷ τὴν τροφὴν δεχομένῳ, ὥστε τὰς αἰσθήσεις βεβαρύνθαι διὰ τὰς τῶν σιτίων πληρώσειςἢ ἐνδείας.
810b_7Göğsü iri ve eklemleri belirgin olanlar ruhça güçlüdür; bu, erkeğe bağlanır.
Ὅσοι δὲ τὰστηθία ἔχουσι μεγάλα καὶ διηρθρωμένα, εὔρωστοι τὰς ψυχάς· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ ἄρρεν.
810b_8Sırtının üst kısmı iri, iyi etli ve eklemleri belirgin olanlar ruhça güçlüdür; bu, erkeğe bağlanır. Zayıf, etsiz ve eklemsiz olanlar ruhça yumuşaktır; bu, dişiye bağlanır. Sırtının üst kısmı pek kambur ve omuzları göğse doğru toplanmış olanlar kötü huyludur; bu, genel izlenime bağlanır, çünkü önde görünmesi gerekenler gizlenmiştir.
Ὅσοι δὲ τὸ μετάφρενον ἔχουσι μέγα καὶ εὔσαρκον καὶ ἀρθρῶδες, εὔρωστοι τὰς ψυχάς· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ ἄρρεν. Ὅσοι δ' ἀσθενὲς καὶ ἄσαρκον καὶ ἄναρθρον, μαλακοὶ τὰς ψυχάς· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ θῆλυ. Ὅσοις δὲ τὸ μετάφρενον κυρτόν ἐστι σφόδρα οἵ τε ὦμοι πρὸς τὸ στῆθος συνηγμένοι, κακοήθεις· ἀναφέρεται ἐπὶ τὴν ἐπιπρέπειαν, ὅτι ἀφανίζεται τὰ ἔμπροσθεν προσήκοντα φαίνεσθαι.
810b_9Sırtının üst kısmı geriye doğru çukur olanlar kof ve akılsızdır; bu, atlara bağlanır. Sırt ne pek kambur ne de çukur olmalı olduğuna göre, iyi yaradılışlıda orta aranmalıdır.
Ὅσοι δὲ τὸ μετάφρενον ὕπτιον ἔχουσι, χαῦνοι καὶ ἀνόητοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς ἵππους. Ἐπεὶ δὲοὔτε κυρτὸν σφόδρα δεῖ εἶναι οὔτε κοῖλον, τὸ μέσον ζητητέον τοῦ εὖ πεφυκότος.
810b_10Omuz başları ve omuzları eklemleri belirgin olanlar ruhça güçlüdür; bu, erkeğe bağlanır. Omuzları zayıf ve eklemsiz olanlar ruhça yumuşaktır; bu, dişiye bağlanır. Ayaklar ve uyluklar için söylediğimin aynısını burada da söylüyorum.
Ὅσοις αἱ ἐπωμίδες ἐξηρθρωμέναι καὶ οἱ ὧμοι, εὔρωστοι τὰς ψυχάς· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ ἄρρεν. Ὅσοις δὲ οἱ ὦμοι ἀσθενεῖς, ἄναρθροι, μαλακοὶ τὰς ψυχάς· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ θῆλυ.
Ταὐτὰ λέγω ἅπερ περὶποδῶν καὶ μηρῶν.
811a_2Omuzları rahat oynayanlar ruhça özgürdür; bu, görünenden çıkarılır, çünkü özgür yaradılış göze görünen o biçime yakışır. Omuzları güç oynayan ve içe çekik olanlar bayağıdır; bu, genel izlenime bağlanır.
Ὅσοις ὦμοι εὔλυτοί εἰσιν, ἐλεύθεροι τὰς ψυχάς· ἀναφέρεται δὲ ἀπὸ τοῦ φαινομένου, ὅτι πρέπει τῇ φαινομένῃ μορφῇ ἐλευθεριότης. Ὅσοις δὲ οἱ ὦμοι δύσλυτοι συνεσπασμένοι, ἀνελεύθεροι· ἀναφέρεται ἐπὶ τὴν ἐπιπρέπειαν.
811a_3Köprücük kemiklerinin çevresi serbest olanlar duyarlıdır; çünkü köprücük kemiklerinin çevresi serbest olunca hislerin hareketini kolayca alırlar. Köprücük kemiklerinin çevresi sıkışık olanlar duyarsızdır; çünkü orası güç oynadığından hislerin hareketini almaya güçleri yetmez. Boynu kalın olanlar ruhça güçlüdür;
Οἷς τὰ περὶ τὰς κλεῖδας εὔλυτα, αἰσθητικοί· εὐλύτων γὰρ ὄντων τῶν περὶ τὰς κλεῖδας εὐκόλως τὴν κίνησιν τῶν αἰσθήσεων δέχονται. Οἷς δὲ τὰ περὶ τὰς κλεῖδαςσυμπεφραγμένα ἐστίν, ἀναίσθητοι· δυσλύτων γὰρ ὄντων τῶν περὶ τὰς κλεῖδας ἐξαδυνατοῦσι τὴν κίνησιν παραδέχεσθαι τῶν αἰσθήσεων. Ὅσοι τὸν τράχηλον παχὺν ἔχουσιν, εὔρωστοι τὰς ψυχάς·
811a_4bu, erkeğe bağlanır. Boynu ince olanlar zayıftır; bu, dişiye bağlanır. Boynu kalın ve dolgun olanlar öfkelidir; bu, öfkeli boğalara bağlanır. Boynu uzunca ama pek kalın olmayanlar yüce gönüllüdür; bu, aslanlara bağlanır. İnce ve uzun olanlar korkaktır; bu, geyiklere bağlanır. Pek kısa olanlar entrikacıdır; bu, kurtlara bağlanır.
ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ ἄρρεν. Ὅσοι δὲ λεπτόν, ἀσθενεῖς· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ θῆλυ. Οἷς τράχηλος παχὺς καὶπλέως, θυμοειδεῖς· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς θυμοειδεῖς ταύρους. Οἷς δὲ εὐμεγέθης μὴ ἄγαν παχύς, μεγαλόψυχοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς λέοντας. Οἷς λεπτὸς μακρός, δειλοί· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς ἐλάφους. Οἷς δὲ βραχὺς ἄγαν, ἐπίβουλοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς λύκους.
811a_5Dudakları ince ve ağız kenarlarına doğru gevşek olanlar, öyle ki üst dudak ağız kenarlarında alttakinin üstüne düşer, yüce gönüllüdür; bu, aslanlara bağlanır. Aynı şey iri ve güçlü köpeklerde de görülebilir.
Οἷς τὰ χείλη λεπτὰ καὶ ἐπ’ ἄκραις ταῖς συγχειλίαις χαλαρά, ὡς ἐπὶ τοῦ ἄνω χείλους πρὸς τὸ κάτω ἐπιβεβλῆσθαι τὸ πρὸς τὰς συγχειλίας, μεγαλόψυχοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τούς λέοντας. Ἴδοι δ' ἄν τις τοῦτο καὶ ἐπὶ τῶν μεγάλων καὶ εὐρώστων κυνῶν,
811a_6Dudakları ince ve sert olan, köpek dişleri hizasında dudağı kabarık olanlar soyludur; bu, domuzlara bağlanır. Dudakları kalın ve üst dudağı alttakinin önüne sarkanlar ahmaktır; bu, eşeklere ve maymunlara bağlanır. Üst dudağı ve diş etleri öne çıkık olanlar sövmeye düşkündür; bu, köpeklere bağlanır.
Οἷς τὰ χείλη λεπτὰ σκληρά, κατὰ τοὺς κυνόδοντας τὸ ἐπανεστηκός, οἱ οὕτως ἔχοντες εὐγενεῖς· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς ὗς. Οἱ δὲ τὰ χείλη ἔχοντες παχέα καὶ τὸ ἄνω τοῦ κάτω προκρεμώμενον μωροί· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς ὄνους τε καὶ πιθήκους. Ὅσοι δὲ τὸ ἄνω χεῖλος καὶ τὼ οὖλα προεστηκότα ἔχουσι, φιλολοίδοροι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς κύνας.
811a_7Burnunun ucu kalın olanlar tembeldir; bu, öküzlere bağlanır. Burnu ucundan itibaren kalınlaşanlar duyarsızdır; bu, domuzlara bağlanır. Burnunun ucu sivri olanlar çabuk öfkelenir; bu, köpeklere bağlanır. Burnunun ucu yuvarlak ama küt olanlar yüce gönüllüdür; bu, aslanlara bağlanır.
Οἱ δὲ τὴν ῥῖνα ἄκραν παχεῖαν ἔχοντες ῥάθυμοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς βοῦς. Οἱ δὲ τὴν ῥῖνα ἀκρόθεν παχεῖαν ἔχοντες ἀναίσθητοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς ὗς. Οἱ τὴν ῥῖνα ἄκραν ὀξεῖαν ἔχοντες δυσόργητοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς κύνας. Οἱ δὲ τὴν ῥῖνα περιφερῆ ἔχοντες ἄκραν, ἀμβλεῖαν δέ, μεγαλόψυχοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς λέοντας.
811a_8Burnunun ucu ince olanlar kuşa benzer. Burnu hafif kartal burnu olup alından dümdüz inenler utanmazdır; bu, kargalara bağlanır. Kartal burunlu olup burnu alından belirgin biçimde ayrılanlar yüce gönüllüdür; bu, kartallara bağlanır.
Οἱ δὲ τὴν ῥῖνα ἄκραν λεπτὴν ἔχοντες ὀρνιθώδεις. Οἱ ἐπίγρυπον ἀπὸ τοῦ μετώπου εὐθὺς ἀγομένην ἀναιδεῖς· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς κόρακας. Οἱ δὲ γρυπὴν ἔχοντες καὶ τοῦ μετώπου διηρθρωμένην μεγαλόψυχοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς ἀετούς.
811a_9Burnu çukur, alnın önündeki kısmı yuvarlak ve bu yuvarlaklık yukarı kalkık olanlar şehvetlidir; bu, horozlara bağlanır. Basık burunlular da şehvetlidir; bu, geyiklere bağlanır. Burun delikleri açık olanlar öfkelidir; bu, öfke anında meydana gelen hâle bağlanır.
Οἱ δὲ τὴν ῥῖνα ἔγκοιλον ἔχοντες τὰ πρὸ τοῦ μετώπου περιφερῆ, τὴν δὲ περιφέρειαν
ἄνω ἀνεστηκυῖαν, λάγνοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς ἀλεκτρυόνας. Οἱ δὲ σιμὴν ἔχοντες λάγνοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς ἐλάφους. Οἶς δὲ οἱ μυκτῆρες ἀναπεπταμένοι, θυμώδεις· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ πάθος τὸ ἐν τῷ θυμῷγινόμενον.
811b_2Yüzü etli olanlar tembeldir; bu, öküzlere bağlanır. Yüzü zayıf olanlar özenli, etli olanlar korkaktır; bu, eşeklere ve geyiklere bağlanır. Yüzü küçük olanlar dar gönüllüdür; bu, kediye ve maymuna bağlanır. Yüzü büyük olanlar uyuşuktur; bu, eşeklere ve öküzlere bağlanır.
Οἱ τὸ πρόσωπον σαρκῶδες ἔχοντες ῥάθυμοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς βοῦς. Οἱ τὰ πρόσωπα ἰσχνὰ ἔχοντες ἐπιμελεῖς, οἱ δὲσαρκώδη δειλοί· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς ὄνους καὶ τὰς ἐλάφους. Οἱ μικρὰ τὰ πρόσωπα ἔχοντες μικρόψυχοι· ἀναφέρεται ἐπὶ αἴλουρον καὶ πίθηκον. Οἷς τὰ πρόσωπα μεγάλα, νωθροί· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς ὄνους καὶ βοῦς.
811b_3Yüz ne küçük ne büyük olmalı olduğuna göre, bunların ortası uygun olur. Yüzü cılız ve sönük görünenler bayağıdır; bu, genel izlenime bağlanır.
Ἐπεὶ δὲ οὔτε μικρὸν οὕτε μέγα δεῖ εἶναι, ἡ μέση ἔξις εἴη ἂν τούτων ἐπιεικής. Οἶς δὲ τὸ πρόσωπον φαίνεται μικροπρεπές, ἀνελεύθεροι· ἀναφέρεται ἐπὶ τὴν ἐπιπρέπειαν.
811b_4Gözlerinin altında kese gibi sarkıklık olanlar ayyaştır. Bu, hâle bağlanır, çünkü içkiye kendini çokça vermiş olanların gözlerinin önünde keseler belirir. Göz kapakları sarkık duranlar uykucudur; bu, hâle bağlanır, çünkü uykudan yeni kalkanların göz kapakları sarkık olur.
Οἷς τὸ ἀπὸ τῶν ὀφθαλμῶν οἶον κύστιδες προκρέμανται, οἶνόφλυγες. Ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ πάθος· ἔστι γὰρ τοῖς σφόδρα ἐμπεπτωκόσι τὰ πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν οἷον κύστιδες. Ἐφεστήκασι, φίλυπνοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ πάθος, ὅτι τοῖς ἐξ ὕπνου ἀνεστηκόσιν ἐπικρέμαται τὰ ἐπὶ τοῖς ὀφθαλμοῖς.
811b_5Gözleri küçük olanlar dar gönüllüdür; bu, genel izlenime ve maymuna bağlanır. Gözleri iri olanlar uyuşuktur; bu, öküzlere bağlanır. Demek ki iyi yaradılışlının gözleri ne küçük ne iri olmalıdır. Gözleri çukur olanlar kötü niyetlidir; bu, maymuna bağlanır. Gözleri pörtlek olanlar ahmaktır; bu, genel izlenime ve eşeklere bağlanır.
Οἱ τοὺς ὀφθαλμοὺς μικροὺς ἔχοντες μικρόψυχοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τὴν ἐπιπρέπειαν καὶ ἐπὶ πίθηκον. Οἱ δὲ μεγαλόφθαλμοι νωθροί· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς βοῦς. Τὸν ἄρα εὖ φύντα δεῖ μήτε μικροὺς μήτε μεγάλους ἔχειν τοὺς ὀφθαλμούς. Οἱ δὲ κοίλους ἔχοντες κακοῦργοι· ἀναφέρεται ἐπὶ πίθηκον. Ὄσοι ἐξόφθαλμοι, ἀβέλτεροι· ἀναφέρεται ἐπὶ τὴν ἐπιπρέπειάν τε καὶτοὐς ὄνους.
811b_6Ne pörtlek ne çukur gözlü olmak gerektiğine göre, orta durum üstün gelir. Gözleri biraz çukurca olanlar yüce gönüllüdür; bu, aslanlara bağlanır. Daha çukur olanlar yumuşak huyludur; bu, öküzlere bağlanır.
Ἐπεὶ δὲ οὔτε ἐξόφθαλμον οὔτε κοιλόφθαλμον δεῖ εἶναι, ἡ μέση ἔξις ἂν κρατοίη. Ὄσοις ὀφθαλμοὶ μικρὸν ἐγκοιλότεροι, μεγαλόψυχοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς λέοντας. Οἶς δ' ἐπὶ πλεῖον, πραεῖς· ἀναφέρεται ἐπὶτοὺς βοῦς.
811b_7Alnı küçük olanlar cahildir; bu, domuzlara bağlanır. Alnı pek büyük olanlar uyuşuktur; bu, öküzlere bağlanır. Alnı yuvarlak olanlar duyarsızdır; bu, eşeklere bağlanır. Alnı uzunca ve düz olanlar duyarsızdır; bu, köpeklere bağlanır.
Οἱ τὸ μέτωπον μικρὸν ἔχοντες ἀμαθεῖς· ἀναφέρεται ἐπὶτοὺς ὗς. Οἱ δὲ μέγα ἄγαν ἔχοντες νωθροί· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς βοῦς. Οἱ δὲ περιφερὲς ἔχοντες ἀναίσθητοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς ὄνους. Οἱ μακρότερον ἐπίπεδον ἔχοντες ἀναίσθητοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς κύνας.
811b_8Alnı köşeli ve yüzle orantılı olanlar yüce gönüllüdür; bu, aslanlara bağlanır. Alnı bulut gibi çatık olanlar dik başlıdır; bu, boğaya ve aslana bağlanır. Alnı gergin olanlar dalkavuktur; bu, meydana gelen hâle bağlanır: Köpeklerde de görülebileceği gibi, köpekler yaltaklanırken alınları dümdüz olur.
Οἱ δὲ τετράγωνον σύμμετρον τῷ μετώπῳ ἔχοντες μεγαλόψυχοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς λέοντας. Οἱ δὲ συννεφὲς ἔχοντες αὐθάδεις· ἀναφέρεται ἐπὶ ταῦρον καὶ λέοντα. Οἱ δ' ἀτενὲς ἔχοντες κόλακες· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ γιγνόμενον πάθος, Ἴδοι δ' ἄν τις ἐπὶ τῶν κυνῶν, ὅτι οἱ κύνες ἐπειδὰν θωπεύωσι, γαληνὲς τὸ μέτωπον ἔχουσιν.
811b_9Çatık alın dik başlılığı, dümdüz alın dalkavukluğu gösterdiğine göre, bunların ortası uygun düşer. Alnı asık olanlar kolay kederlenir; bu, hâle bağlanır, çünkü kederlenenlerin yüzü asık olur. Alnı düşük olanlar sızlanmaya yatkındır; bu, hâle bağlanır, çünkü sızlananların yüzü düşük olur.
Ἐπειδὴ οὖν ἥ τε
συννεφὴς ἕξις αὐθάδειαν ἐμφαίνει ἥ τε γαληνὴ κολακείαν, ἡ μέση ἂν τούτων ἕξις εὐαρμόστως ἔχοι. Οἱ σκυθρωπὰ μέτωπα ἔχοντες δυσάνιοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ πάθος, ὅτι οἱ ἀνιώμενοι σκυθρωποί εἰσιν. Οἱ δὲ κατηφεῖς ὀδύρται· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ πάθος, ὅτι οἱ ὀδυρόμενοι κατηφεῖς.
812a_2Başı büyük olanlar duyarlıdır; bu, köpeklere bağlanır. Başı küçük olanlar duyarsızdır; bu, eşeklere bağlanır. Başı sivri olanlar utanmazdır; bu, çengel pençelilere bağlanır. Kulakları küçük olanlar maymuna, büyük olanlar eşeğe benzer; en iyi köpeklerin de kulaklarının orta büyüklükte olduğu görülebilir.
Οἱ τὴν κεφαλὴν μεγάλην ἔχοντες αἰσθητικοί· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς κύνας. Οἱ δὲ μικρὰν ἀναίσθητοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς ὄνους. Οἱ τὰς κεφαλὰςφοξοὶ ἀναιδεῖς· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς γαμψώνυχας. Οἱ τὰ ὦτα μικρὰ ἔχοντες πιθηκώδεις, οἱ δὲ μεγάλα ὀνώδεις· ἴδοι δ' ἄν τις καὶ τῶν κυνῶν τοὺς ἀρίστους μέτρια ἔχοντας ὦτα.
812a_3Pek kara olanlar korkaktır; bu, Mısırlılara ve Habeşlere bağlanır. Pek beyaz olanlar da korkaktır; bu, kadınlara bağlanır. Cesarete katkıda bulunan renk bunların ortası olmalıdır. Kızıl sarı olanlar yüreklidir; bu, aslanlara bağlanır. Pek kızıl olanlar kurnazdır; bu, tilkilere bağlanır.
Οἱ ἄγαν μέλανες δειλοί· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς Αἰγυπτίους, Αἰθίοπας. Οἱ δὲ λευκοὶ ἄγαν δειλοί· ἀναφέρεται ἐπὶ τὰς γυναῖκας. Τὸ δὲ πρὸς ἀνδρείαν συντελοῦν χρῶμα μέσον δεῖ τούτων εἶναι. Οἱ ξανθοὶ εὔψυχοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς λέοντας. Οἱ πυρροὶ ἄγαν πανοῦργοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τὰς ἀλώπεκας.
812a_4Solgun ve rengi karışık olanlar korkaktır; bu, korkudan doğan hâle bağlanır. Bal sarısı tenliler soğumuş kimselerdir; soğuk olan güç hareket eder; bedendekiler güç hareket edince de bu kimseler ağır olur. Rengi kırmızı olanlar çabuktur, çünkü bedendeki her şey hareketle ısınınca kızarır.
Οἱ δὲ ἔνωχροι καὶ τεταραγμένοι τὸ χρῶμα δειλοί· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ πάθος τὸ ἐκ τοῦ φόβου γιγνόμενον. Οἱ δὲ μελίχλωροι ἀπεψυγμένοι εἶσίν· τὰ δὲ ψυχρὰ δυσκίνητα· δυσκινήτων δὲ ὄντων τῶν κατὰ τὸ σῶμα εἶεν ἂν βραδεῖς. Οἶς τὸ χρῶμα ἐρυθρόν, ὀξεῖς, ὅτι πάντα τὰ κατὰ τὸ σῶμα ὑπὸ κινήσεως ἐκθερμαινόμενα ἐρυθραίνεται.
812a_5Rengi alev gibi olanlar delice davranır, çünkü bedendekiler aşırı ısınınca alev rengine bürünür; son derece ısınmış olanlar da delice davranacaktır. Göğsünün çevresinde rengi alev alev olanlar çabuk öfkelenir; bu, hâle bağlanır, çünkü öfkelenenlerin göğsü alev alır.
Οἶς δὲ τὸ χρῶμα φλογοειδές, μανικοί, ὅτι τὰ κατὰ τὸ σῶμα σφόδρα ἐκθερμανθέντα φλογοειδῆ χροιὰν ἴσχει· οἱ δὲ ἄκρως θερμανθέντες μανικοὶ ἂν εἴησαν. Οἶς δὲ περὶ τὰ στήθη ἐπιφλεγές ἐστι τὸ χρῶμα, δυσόργητοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ πάθος· τοῖς γὰρ ὀργιζομένοις ἐπιφλέγεται τὰ περὶ τὰ στήθη.
812a_6Boynunun ve şakaklarının çevresinde damarları gerilmiş olanlar çabuk öfkelenir; bu, hâle bağlanır, çünkü öfkelenenlerde böyle olur. Yüzü kızaranlar utangaçtır; bu, hâle bağlanır, çünkü utananların yüzü kızarır.
Οἶς τὰ περὶ τὸν τράχηλον καὶ τοὺς κροτάφους αἱ φλέβες κατατεταμέναι εἰσί, δυσόργητοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ πάθος, ὅτι τοῖς ὀργιζομένοις ταῦτα συμβαίνει. Οἶς τὸ πρόσωπον ἐπιφοινίσσον ἐστίν, αἰσχυντηλοί εἰσιν· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ πάθος, ὅτι τοῖς αἰσχυνομένοις ἐπιφοινίσσεται τὸ πρόσωπον.
812a_7Yanakları kızaranlar ayyaştır; bu, hâle bağlanır, çünkü sarhoşların yanakları kızarır. Gözleri kızaranlar öfkeden kendinden geçer; bu, hâle bağlanır, çünkü öfkeden kendinden geçenlerin gözleri kızarır.
Οἶς αἱ γνάθοι ἐπιφοινίσσουσιν, οἰνόφλυγες· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ πάθος, ὅτι τοῖς μεθύουσιν ἐπιφοινίσσουσιν αἱ γνάθοι. Οἶς δὲ ὀφθαλμοὶ ἐπιφοινίσσουσιν, ἐκστατικοὶ ὑπὸ ὀργῆς· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ πάθος, ὅτι οἱ ὑπ’ ὀργῆς ἐξεστηκότες ἐκφοινίσσυνται τοὺς ὀφθαλμούς.
812a_8Gözleri pek kara olanlar korkaktır, çünkü pek kara rengin korkaklığı gösterdiği görülmüştü. Pek kara olmayıp sarıya çalanlar yüreklidir. Gözleri gök ya da beyaz olanlar korkaktır, çünkü beyaz rengin korkaklığı gösterdiği görülmüştü. Gök değil de ela gözlü olanlar yüreklidir; bu, aslana ve kartala bağlanır.
Οἶς δὲ οἱ ὀφθαλμοὶ
ἄγαν μέλανες, δειλοί· ἡ γὰρ ἄγανμελαίνη χρόα ἐφάνη δειλίαν σημαίνουσα. Οἱ δὲ μὴ ἄγαν μέλανες ἀλλὰ κλίνοντες πρὸς τὸ ξανθὸν χρῶμα εὔψυχοι. Οἶς δὲ οἱ ὀφθαλμοὶ γλαυκοὶ ἢ λευκοί, δειλοί· ἐφάνη γὰρ τὸ λευκὸν χρῶμα δειλίαν σημαῖνον. Οἱ δὲ μὴ γλαυκοὶ ἀλλὰ χαροποὶ εὔψυχοι· ἀναφέρεται ἐπὶ λέοντα καὶ ἀετόν.
812b_2Gözleri şarap renginde olanlar azgındır; bu, keçilere bağlanır. Ateş renginde olanlar utanmazdır; bu, köpeklere bağlanır. Gözleri solgun ve bulanık olanlar korkaktır; bu, hâle bağlanır, çünkü korkanlar düzgün olmayan bir renkle sararır. Gözleri parlak olanlar şehvetlidir; bu, horozlara ve kargalara bağlanır.
Οἶς δὲ οἰνωποί, μάργοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τὰς αἶγας. Οἶς δὲ πυρώδεις, ἀναιδεῖς· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς κύνας. Οἱ ὠχρόμματοι ἐντεταραγμένους ἔχοντες τοὺς ὀφθαλμοὺς δειλοί· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ πάθος, ὅτι οἱ φοβηθέντες ἔνωχροι γίνονταιχρώμματι οὐχ ὁμαλῷ. Οἱ δὲ τοὺς ὀφθαλμοὺς στιλπνοὺς ἔχοντες λάγνοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς ἀλεκτρυόνας καὶ κόρακας.
812b_3Baldırları kıllı olanlar şehvetlidir; bu, tekelere bağlanır. Göğsü ve karnı pek kıllı olanlar hiçbir işte sebat etmez; bu, kuşlara bağlanır, çünkü göğsü ve karnı en tüylü olanlar onlardır. Göğsü pek çıplak olanlar utanmazdır; bu, kadınlara bağlanır. Göğüs ne pek kıllı ne de çıplak olmalı olduğuna göre, orta durum en iyisidir.
Οἱ δασείας ἔχοντες τὰς κνήμας λάγνοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς τράγους. Οἱ δὲ περὶ τὰ στήθη καὶτὴν κοιλίαν ἄγαν δασέως ἔχοντες οὐδέποτε πρὸς τοῖς αὐτοῖς διατελοῦσιν· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς ὄρνιθας, ὅτι ταῦτα τὰ στήθη καὶ τὴν κοιλίαν δασυτάτην ἔχουσιν. Οἱ τὰ στήθη ψιλὰ ἄγαν ἔχοντες ἀναιδεῖς· ἀναφέρεται ἐπὶ τὰς γυναῖκας. Ἐπειδὴ οὖν οὔτε ἄγαν δασέα δεῖ εἶναι οὔτε ψιλά, ἡ μέση ἕξις κρατίστη.
812b_4Omuzları kıllı olanlar hiçbir işte sebat etmez; bu, kuşlara bağlanır. Sırtı pek kıllı olanlar utanmazdır; bu, vahşi hayvanlara bağlanır. Ensesi kıllı olanlar özgür yaradılışlıdır; bu, aslanlara bağlanır. Çenesinin ucu sakallı olanlar yüreklidir; bu, köpeklere bağlanır.
Οἱ τοὺς ὤμους δασεῖς ἔχοντες οὐδέποτε πρὸς τοῖς αὐτοῖς διατελοῦσιν· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς ὄρνιθας. τὸν νῶτον δασὺν ἔχοντες ἄγαν ἀναιδεῖς· ἀναφέρεται ἐπὶ τὰ θηρία. Οἱ δὲ τὸν αὐχένα ὄπισθεν δασὺν ἔχοντες ἐλευθέριοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς λέοντας. Οἱ δὲ ἀκρογένειοι εὔψυχοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς κύνας.
812b_5Kaşları bitişik olanlar kolay kederlenir; bu, hâlin benzerliğine bağlanır. Kaşları burun tarafında aşağı inik, şakak tarafında yukarı kalkık olanlar saftır; bu, domuzlara bağlanır. Başındaki saçları diken diken olanlar korkaktır; bu, hâle bağlanır, çünkü korkuya kapılanların da tüyleri diken diken olur.
Οἱ δὲ συνόφρυες δυσάνιοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τὴν τοῦ πάθους ὁμοιότητα. Οἱ δὲ τὰς ὀφρῦς κατεσπασμένοι πρὸς τῆς ῥινός, ἀνεσπασμένοι δὲ πρὸς τὸν κρόταφον εὐήθεις· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς σῦς. Οἱφριξὰς τὰς τρίχας ἔχοντες ἐπὶ τῆς κεφαλῆς δειλοί· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ πάθος, ὄτικαὶ οἱ ἔκφοβοι γιγνόμενοι φρίσσουσιν.
812b_6Saçları pek kıvırcık olanlar korkaktır; bu, Habeşlere bağlanır. Diken diken saç da pek kıvırcık saç da korkaklığa işaret ettiğine göre, uçları kıvrık saç yürekliliğe götürür; bu, aslana da bağlanır.
Οἱ τὰς τρίχας σφόδρα οὔλας ἔχοντες δειλοί· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς Αἰθίοπας. Ἐπειδὴ οὖν αἵ τε φριξαὶ καὶ αἱ σφόδρα οὖλαι δειλίαν ἀναφέρουσιν, αἱ ἄκρουλοι ἂν εἶεν πρὸς εὐψυχίαν ἄγουσαι· ἀναφέρεται δὲ καὶ ἐπὶ τὸν λέοντα.
812b_7Alnının başa yakın kısmı yukarı doğru açık olanlar özgür yaradılışlıdır; bu, aslanlara bağlanır. Başlarındaki saç alnın üstünde burna doğru inenler bayağıdır; bu, genel izlenime bağlanır, çünkü bu görüntü köleye yakışır türdendir.
Οἱ τοῦ μετώπου τὸ πρὸς τῇ κεφαλῇ ἀναστεῖλον ἔχοντες ἐλευθέριοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς λέοντας. Οἱ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς προσπεφυκυίας ἔχοντες τὰς τρίχας ἐπὶ τοῦ μετώπου κατὰ τὴν ῥῖναἀνελεύθεροι· ἀναφέρεται
ἐπὶ τὴν ἐπιπρέπειαν, ὅτι δουλοπρεπὲς τὸ φαινόμενον.
813a_2Uzun ve yavaş adım atan kişi işe geç girişir ama bitirir; çünkü uzun adım atmak işi sonuca götürmenin, yavaş adım atmak ağırdan almanın işaretidir. Kısa ve yavaş adım atan işe geç girişir ve bitirmez; çünkü kısa ve yavaş adım atmak sonuca götürmez. Uzun ve hızlı adım atan işe çabuk girişmez ama bitirir; çünkü hız işi bitirir, uzunluk ise çabuk sonuç vermez.
Μακροβάμων καὶ βραδυβάμων εἴη ἂν νωθρεπιθέτης τελεστικός, ὅτι τὸ μακρὰ βαίνειν ἀνυστικόν, τὸ βραδέως δὲ μελλητικόν. Βραχυβάμων βραδυβάμων νωθρεπιθέτης οὐ τελεστικός, ὅτι τὸ βραχέα βαίνεινκαὶ βραδέως οὐκ ἀνυστικόν. Μακροβάμων ταχυβάμων οὐκ ἐπιθετικός, τελεστικός, ὅτι τὸ μὲν τάχος τελεστικόν, ἡ δὲ μακρότης οὐκ ἀνυστικόν.
813a_3Kısa ve hızlı adım atan işe girişkendir ama bitirmez. El, ön kol ve kol hareketleri de aynı şeylere bağlanır. Yürürken omuzlarını dik ve gergin tutarak sallayanlar kısa ve çarpık kolludur; bu, atlara bağlanır.
βραχυβάμων ταχυβάμων ἐπιθετικός, οὐ τελεστικός. Περὶ δὲ χειρὸς καὶ πήχεος καὶ βραχίονος φορᾶς, αἱ αὐταὶ ἀναφέρονται. Οἱ δὲ τοῖς ὤμοις ἐπισαλεύοντες ὀρθοῖς ἐκτεταμένοιςγαλεαγκῶνες· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς ἵππους.
813a_4Omuzlarını öne eğik sallayanlar yüce gönüllüdür; bu, aslanlara bağlanır. Ayakları dışa dönük ve baldırları kadın gibi yürüyenler kadınsıdır; bu, kadınlara bağlanır. Bedenlerini kıvırıp yürürken kendilerini sürtenler dalkavuktur; bu, hâle bağlanır.
Οἱ τοῖς ὤμοις ἐπενσαλεύοντες ἐγκεκυφότες μεγαλόφρονες· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς λέοντας. Οἱ τοῖς ποσὶν ἐξεστραμμένοις πορευόμενοι καὶ ταῖς κνήμαις θηλείαις· ἀναφέρεται ἐπὶ τὰς γυναῖκας. Οἱ δὲ τοῖς σώμασι περικλώμενοι καὶ ἐντριβόμενοι κόλακες· ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ πάθος.
813a_5Yürürken sağa eğilenler kadınsı erkeklerdir; bu, genel izlenime bağlanır. Gözleri kolay hareket edenler çabuk ve açgözlüdür; bu, şahinlere bağlanır. Sık göz kırpanlar korkaktır, çünkü bozgun önce gözlerde başlar.
Οἱ ἐγκλινόμενοι εἰς τὰ δεξιὰ ἐν τῷ πορεύεσθαι κίναιδοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τὴν ἐπιπρέπειαν. Οἱ εὐκινήτους τοὺς ὀφθαλμοὺς ἔχοντες ὀξεῖς, ἁρπαστικοί· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς ἱέρακας. Οἱ σκαρδαμύκται δειλοί, ὅτι ἐν τοῖς ὄμμασι πρῶτα τρέπονται.
813a_6Şaşı bakanlar, bakış ortada dururken bir göz kapağı gözün üstüne binmiş olanlar, bakışlarını üst göz kapaklarının altına doğru kaldırıp yumuşak bakanlar, göz kapaklarını indirmiş olanlar, kısacası yumuşak ve dağınık bakan herkes, genel izlenime ve kadınlara bağlanır.
Οἱ κατιλλαντιωρίαν τε, καὶ οἶς τὸ ἕτερον βλέφαρον ἐπιβέβηκε τοῖς ὀφθαλμοῖς, κατὰ μέσον τῆς ὄψεως ἑστηκυίας, καὶ οἱ ὑπὸ βλέφαρα τὰ ἄνω τὰς ὀψίας ἀνάγοντες, μαλακόν τε βλέποντες, καὶ οἱ τὰ βλέφαρα ἐπιβεβληκότες, ὅλως τε πάντες οἱ μαλακόν τε καὶ διακεχυμένον βλέποντες, ἀναφέρονται ἐπὶ τὴν ἐπιπρέπειαν καὶ τὰς γυναῖκας.
813a_7Gözlerini uzun aralarla hareket ettirenler ve göz aklarında bir tür boya varmış gibi gözleri durgun görünenler düşünceye dalmış kimselerdir; çünkü psykhē bir düşünceye iyice yöneldiğinde bakış da durur.
Οἱ τοὺς ὀφθαλμοὺς διὰ συχνοῦ χρόνου κινοῦντες, ἔχοντές τε βάμμαλευκώματος ἐπὶ τῷ ὀφθαλμῷ, ὡς προσεστηκότας, ἐννοητικοί· ἂν γὰρ πρός τινι ἐννοίᾳ σφόδρα γένηται ἡ ψυχή, ἴσταται καὶ ἡ ὄψις.
813a_8Kalın ve gür sesle konuşanlar küstahtır; bu, eşeklere bağlanır. Kalın sesle başlayıp ince sesle bitirenler kederli ve sızlanmaya yatkındır; bu, öküzlere ve sese yakışana bağlanır. İnce, yumuşak ve kırık seslerle konuşanlar kadınsı erkeklerdir; bu, kadınlara ve genel izlenime bağlanır.
Οἱ μέγα φωνοῦντες βαρύτονον ὑβρισταί· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς ὄνους. Ὄσοι δὲ φωνοῦσιν ἀπὸ βαρέος ἀρξάμενοι, τελευτῶσι δὲ εἰς ὀξύ, δυσθυμικοί, ὀδύρται· ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς βοῦς καὶ ἐπὶ τὸ πρέπον τῇ φωνῇ. Ὄσοι δὲ ταῖς φωναῖς ὀξείαις μαλακαῖς κεκλασμέναις διαλέγονται, κίναιδοι· ἀναφέρεται
ἐπὶ τὰς γυναῖκας καὶ ἐπὶ τὴν ἐπιπρέπειαν.
813b_2Kalın ve gür ama kırık olmayan bir sesle konuşanlar, güçlü köpeklere ve genel izlenime bağlanır. Yumuşak ve gevşek bir sesle konuşanlar yumuşak huyludur; bu, koyunlara bağlanır. İnce ve çığlık gibi bir sesle konuşanlar azgındır; bu, keçilere bağlanır.
Ὄσοι βαρύτονον φωνοῦσι μέγα, μὴ πεπλεγμένον, ἀναφέρεται ἐπὶ τοὺς εὐρώστους κύνας καὶ ἐπὶ τὴν ἐπιπρέπειαν. Ὄσοι μαλακὸν ἄτονον φωνοῦσι, πραεῖς· ἀναφέρεται ἐπὶ τὰς ὅϊς. Ὄσοι δὲ φωνοῦσιν ὀξὺ καὶέγκεκραγός, μάργοι· ἀναφέρεται ἐπὶ τὰς αἶγας.
813b_3Pek küçük olanlar çabuktur: Kanın akışı küçük bir alanı kapladığından, hareketler düşünen yere pek hızlı ulaşır. Pek büyük olanlar ağırdır: Kanın akışı büyük bir alanı kapladığından, hareketler düşünen yere yavaş ulaşır.
Οἱ μικροὶ ἄγαν ὀξεῖς· τῆς γὰρ τοῦ αἵματος φορᾶς μικρὸν τόπον κατεχούσης καὶ αἱ κινήσεις ταχὺ ἄγαν ἀφικνοῦνται ἐπὶ τὸ φρονοῦν. Οἱ δὲ ἄγαν μεγάλοι βραδεῖς· τῆς γὰρ τοῦ αἵματος φορᾶς μέγαν τόπον κατεχούσης αἱ κινήσεις βραδέως ἀφικνοῦνται ἐπὶ τὸ φρονοῦν.
813b_4Küçüklerden eti kuru olan ya da bedende sıcaklık yüzünden beliren renklere sahip olanlar hiçbir şeyi sonuçlandıramaz: Akış küçük bir alanda ve ateşli yapısı yüzünden hızlı olduğundan, düşünceleri hiçbir zaman aynı şeyde durmaz, hedefine varmadan bir şeyden ötekine geçer.
Ὄσοι τῶν μικρῶν ξηραῖς σαρξὶ κεχρημένοι εἰσὶν ἢ καὶ χρώμασιν, ἃ διὰ θερμότητα τοῖς σώμασιν ἐπιγίνονται, οὐδὲν ἀποτελοῦσιν· οὔσης γὰρ τῆς φορᾶς ἐν μικρῷ καὶ ταχείας διὰ τὸ πυρῶδες, οὐδέποτε κατὰ ταὐτόν ἐστι τὸ φρονεῖν, ἀλλὰ ἄλλοτ’ ἐπ’ ἄλλων, πρὶν τὸ ὑπερέχον περᾶναι.
813b_5Büyüklerden eti nemli olan ya da soğukluk yüzünden oluşan renklere sahip olanlar da hiçbir şeyi bitiremez: Akış büyük bir alanda ve soğukluk yüzünden yavaş olduğundan, düşünen yere vaktinde ulaşamaz.
Ὄσοι δὲ τῶν μεγάλως ὑγραῖς σαρξὶ κεχρημένοι, ἢ καὶ χρώμασιν ἃ διὰ ψυχρότητα ἐγγίνονται, οὐδὲν ἐπιτελοῦσιν· οὔσης γὰρ τῆς φορᾶς ἐνμεγάλῳ τόπῳ καὶ βραδείαςδιὰ τὴν ψυχρότητα, οὐ συνανύει ἀφικνουμένην ἐπὶ τὸ φρονοῦν.
813b_6Küçüklerden eti nemli olan ve soğukluk yüzünden oluşan renklere sahip olanlar ise işi sonuçlandırır: Hareket küçük bir alanda olduğundan, mizaçlarının ağırlığı bir denge sağlar ve başladıkları işi bitirmelerine imkân verir.
Ὄσοι δὲ τῶν μικρῶν ὑγραῖς σαρξὶ κεχρημένοι εἰσὶ καὶχρώμασι διὰ ψυχρότητα, γίνονται ἐπιτελεστικοί· οὔσης γὰρ τῆς κινήσεως ἐν μικρῷ, τὸ δυσκίνητον τῆς κράσεως συμμετρίαν παρέσχε τὸ πρῶτον ἐπιτελεῖν.
813b_7Büyüklerden eti kuru olan ve sıcaklık yüzünden oluşan renklere sahip olanlar hem işi sonuçlandırır hem de duyarlıdır: Sıcaklık, büyüklüğün, etin ve rengin aşırılığını giderir; böylece iş bitirmeye elverişli bir denge doğar.
Ὅσοι δὲ τῶν μεγάλων ξηραῖς σαρξὶ κεχρημένοι εἰσὶ καὶ χρώμασι διὰ θερμότητα, γίνονται ἐπιτελεστικοὶ καὶ αἰσθητικοί· τὴν γὰρ τοῦ μεγέθους ὑπερβολὴν σαρκῶν τε καὶ χρώματος ἡ θερμότης ἠκέσατο, ὥστε σύμμετρον εἶναι πρὸς τὸ ἐπιτελεῖν.
813b_8Büyüklükte aşırı ya da küçüklükte eksik bedenlerin işi ancak rastgele bitirdikleri ve eksik bıraktıkları söylenmiş oldu. Bunların ortasındaki tabiat ise hisler için en iyisi ve girişilen işi bitirmeye en elverişli olanıdır: Hareketler uzun bir yol katetmediğinden nous'a kolayca ulaşır, küçük bir alanda da olmadıklarından aşırıya kaçmaz.
Τὰ μὲν οὖν μεγέθεσιν ὑπερβάλλοντα τῶν σωμάτων ἢ σμικρότησιν ἐλλείποντα, ὡς τυχόντα ἐπιτελεστικά ἐστι καὶ ὡς ἀτελῆ, εἴρηται, Ἡ δὲ τούτων μέση φύσις πρὸς τὰς αἰσθήσεις κρατίστη καὶ τελεστικωτάτη, οἷς ἂν ἐπιθῆται· αἱ γὰρ κινήσεις οὐ διὰ πολλοῦ οὖσαι ῥᾳδίως ἀφικνοῦνται πρὸς τὸν νοῦν· οὔτε οὐ κατὰ μικρὸν ὑπερχωροῦσιν.
813b_9Öyleyse tasarladığı işi bitirmede ve hislerde en mükemmel olacak kişinin orta boyda olması gerekir. Orantısız olanlar kurnazdır; bu, hâle ve dişiye bağlanır. Çünkü orantısızlar kurnazsa, orantılılar adil ve cesur olur.
Ὥστε τὸν τελεώτατον πρὸς τὸ ἐπιτελεῖν τε ἂ ἄν προθῆται καὶ αἰσθάνεσθαι μέλλοντα μέτριον δεῖ εἶναι τὸ μέγεθος. Οἱ ἀσύμμετροι πανοῦργοι·
ἀναφέρεται ἐπὶ τὸ πάθος καὶ τὸ θῆλυ. Εἰ γὰρ οἱ ἀσύμμετροι πανοῦργοι, οἱ σύμμετροι δίκαιοι ἂν εἴησαν καὶ ἀνδρεῖοι.
814a_2Orantıyı ise bedenlerin kolay yönlendirilmesine ve iyi yaradılışına bağlamak gerekir, başta ayrım yapıldığı gibi erkeğin görünüşüne değil. Daha önce söylenen bütün işaretleri de genel izlenime ve erkekle dişiye bağlamak yerinde olur; çünkü bu ikisi en eksiksiz ayrımla ayrılmıştır ve erkeğin dişiden daha adil, daha cesur, kısacası daha iyi olduğu gösterilmiştir.
Τὴν δὲ τῆς συμμετρίας ἀναφορὰν πρὸς τὴν τῶν σωμάτων εὐαγωγίαν καὶ εὐφυΐαν ἀνοιστέον, ἀλλ’ οὐ πρὸς τὴν τοῦ ἄρρενος δέαν, ὥσπερ ἐν ἀρχῇ διῃρέθη. Καλῶς δ' ἔχει καὶ πάντα τὰ σημεῖα, ὅσα προείρηται, ἀναφέρειν ἐπὶ τὴν ἐπιπρέπειαν καὶ εἰς ἄρρεν καὶ θῆλυ· ταῦτα γὰρ τελεωτάτην διαίρεσιν διῄρηται, καὶ ἐδείχθη ἄρρεν θήλεος δικαιότερον καὶ ἀνδρειότερον καὶ ὅλως εἰπεῖν ἄμεινον.
814a_3İşaretlerin bütün seçiminde bazı işaretler, altta yatan şeyi ötekilerden daha açık gösterir. En önemli yerlerde beliren işaretler daha açıktır. En önemli yer gözlerin, alnın, başın ve yüzün çevresidir; ikincisi göğsün ve omuzların çevresi; sonra bacaklar ve ayaklar; karın çevresi ise en az önemli olanıdır. Kısacası en açık işaretleri, phronēsis'in en çok yansıdığı yerler verir.
Ἐν ἁπάσῃ δὲ
τῇ τῶν σημείων ἐκλογῇ ἕτερα ἑτέρων σημεῖα μᾶλλον δηλοῦσιν ἐναργῶς τὸ ὑποκείμενον. Ἐναργέστερα δὲ τὰ ἐν ἐπικαιροτάτοις τόποις ἐγγινόμενα. Ἐπικαιρότατος δὲ τόπος ὁ περὶ τὰ ὄμματά τε καὶ τὸ μέτωπον καὶ κεφαλὴν καὶ πρόσωπον, δεύτερος δὲ ὁ περὶ τὰ στήθη καὶ ὤμους, ἔπειτα περὶ τὰ σκέλη τε καὶ πόδας· τὰ δὲ περὶ τὴν κοιλίαν ἥκιστα. Ὅλως δὲ εἰπεῖν οὗτοι οἱ τόποι ἐναργέστατα σημεα παρέχονται, ἐφ’ ὦν καὶ φρονήσεως πλείστης ἐπιπρέπεια γίνεται.