İçeriğe geç
Diğer Presokratikler

Diğer Presokratikler

Diogenes (Apolloniali)

Διογένης ὁ Ἀπολλωνιάτης

64B1Tabiat Üzerine — Fragmanlar (ΠΕΡΙ ΦΥΣΕΩΣ Α Β)

DK 64 B 1

Kaynak: Diogenes Laertios IX 57.

Diogenes Laertios: Yazısının başı şudur: Her söze (logos) başlayan kimsenin, bana öyle geliyor ki, tartışma götürmez bir başlangıç ortaya koyması, anlatımını da yalın ve ağırbaşlı tutması gerekir.

64B1

1 [1 Panzerbieter]. Diog. IX 57 [s. A 1. 2] ἀρχὴ δὲ αὐτῶι τοῦ συγγράμματος ἥδε· 'λόγου παντὸς ἀρχόμενον δοκεῖ μοι χρεὼν εἶναι τὴν ἀρχὴν ἀναμφισβήτητον παρέχεσθαι, τὴν δὲ ἑρμηνείαν ἁπλῆν καὶ σεμνήν'. [Aparat: 11 ἀρχὴν karş. s. 59, 15 (Simplikios'un "koyduğu ilke" sözü). DK'nın bölüm başındaki notu: Diels'e göre Diogenes'in kendine göndermeleri [A 4] hep aynı yazıya ilişkindir; bu yazı Helenistik çağda en az iki kitaba bölünmüştü; Peri anthrōpou physeōs B kitabına işaret eder gibidir (karş. B 9); karş. Theiler.]

64B2DK 64 B 2

Kaynak: Simplikios, Fizik Üzerine 151, 28 (B 2–5 için ortak giriş).

Simplikios: Eserlerinden yalnız bana ulaşmış olan Tabiat Üzerine'de, koyduğu ilkede çok düşünme (noēsis) bulunduğunu uzun uzun göstermeyi amaçlar. Girişin [B 1] hemen ardından şunu yazar:

Bana öyle geliyor ki, kısaca söylemek gerekirse, bütün varolanlar aynı şeyden başkalaşır ve hepsi aynı şeydir. Bu da apaçıktır. Çünkü bu kâinatta şimdi bulunan şeylerden —toprak, su, hava, ateş ve bu kâinatta bulunduğu görülen öteki şeylerden— biri öbüründen başka olsaydı, yani kendi tabiatı bakımından başka bir şey olsaydı da aynı şey olarak kalıp birçok biçimde dönüşmeseydi ve başkalaşmasaydı, hiçbir şekilde ne birbirine karışabilir, ne de birinden ötekine fayda ya da zarar gelebilirdi. Aynı şey olacak biçimde bir araya gelmeseydi, ne topraktan bir bitki bitebilir, ne bir hayvan ne de başka bir şey oluşabilirdi. Ama bütün bunlar aynı şeyden başkalaşarak kimi zaman şu, kimi zaman bu türden olur ve yine aynı şeye döner.

*Ben de bu sözlere ilk rastladığımda, dört öğenin dışında, hepsinin altında yatan ortak başka bir şeyden söz ettiğini sandım; çünkü bunlardan biri kendine özgü tabiatı olan ilke olsaydı ve hepsinin altında, her şeyin kendisinden başkalaştığı aynı şey bulunmasaydı, bunların birbirine karışamayacağını ve birbirine dönüşemeyeceğini söyler. Ardından bu ilkede çok düşünme bulunduğunu göstererek —*

64B2

2—5. Simpl. Phys. 151, 28 [vgl. A 4] ἐν δέ γε τῶι Περὶ φύσεως, ὃ τῶν αὐτοῦ μόνον εἰς ἐμὲ ἦλθε, προτίθεται μὲν διὰ πολλῶν δεῖξαι ὅτι ἐν τῆι ὑπ᾽ αὐτοῦ τεθείσηι ἀρχῆι ἐστι νόησις πολλή. γράφει δὲ εὐθὺς μετὰ τὸ προοίμιον [B 1] τάδε· 2 [2]. 'ἐμοὶ δὲ δοκεῖ τὸ μὲν ξύμπαν εἰπεῖν πάντα τὰ ὄντα ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ ἑτεροιοῦσθαι καὶ τὸ αὐτὸ εἶναι. καὶ τοῦτο εὔδηλον· εἰ γὰρ τὰ ἐν τῶιδε τῶι κόσμωι ἐόντα νῦν, γῆ καὶ ὕδωρ καὶ ἀὴρ καὶ πῦρ καὶ τὰ ἄλλα ὅσα φαίνεται ἐν τῶιδε τῶι κόσμωι ἐόντα, εἰ τούτων τι ἦν ἕτερον τοῦ ἑτέρου, ἕτερον ὂν τῆι ἰδίαι φύσει, καὶ μὴ τὸ αὐτὸ ἐὸν μετέπιπτε πολλαχῶς καὶ ἑτεροιοῦτο, οὐδαμῆι οὔτε μίσγεσθαι ἀλλήλοις ἠδύνατο, οὔτε ὠφέλησις τῶι ἑτέρωι ⟨γενέσθαι ἀπὸ τοῦ ἑτέρου⟩ οὔτε βλάβη, οὐδ᾽ ἂν οὔτε φυτὸν ἐκ τῆς γῆς φῦναι οὔτε ζῶιον οὔτε ἄλλο γενέσθαι οὐδέν, εἰ μὴ οὕτω συνίστατο ὥστε ταὐτὸ εἶναι. ἀλλὰ πάντα ταῦτα ἐκ τοῦ αὐτοῦ ἑτεροιούμενα ἄλλοτε ἀλλοῖα γίνεται καὶ εἰς τὸ αὐτὸ ἀναχωρεῖ'. τούτοις καὶ ἐγὼ πρώτοις ἐντυχὼν ὠιήθην ἄλλο τι λέγειν αὐτὸν παρὰ τὰ τέτταρα στοιχεῖα τὸ κοινὸν ὑποκείμενον, εἴπερ φησὶ μὴ ἀναμίγνυσθαι ταῦτα μηδὲ μεταπίπτειν εἰς ἄλληλα, εἴπερ ἕν τι αὐτῶν ἦν ἡ ἀρχὴ ἰδίαν φύσιν ἔχον, καὶ μὴ τὸ αὐτὸ πᾶσιν ὑπέκειτο, ἀφ᾽ οὗ πάντα ἑτεροιοῦται. ἐφεξῆς δὲ δείξας, ὅτι ἐστὶν ἐν τῆι ἀρχῆι ταύτηι νόησις πολλή — [Aparat: 17 vd. Diogenes'in doğa görüşü için karş. Theiler s. 13 vd., yöntemi için Regenbogen (59 B 21a'da anılan yazı) s. 173 vd.; 23 οὐδαμῆι] οὐδ᾽ ἂν Schorn; s. 60, 2 ⟨γενέσθαι … ἑτέρου⟩ Diels, Schorn'a göre: βλάβη ⟨εἶναι⟩ Panzerbieter.] (DK s. 59–60; s. 60 ters taranmış, PDF 59'dan okundu.)

64B3DK 64 B 3

Kaynak: Simplikios, Fizik Üzerine 151, 28 vd. (B 2–5 için ortak giriş; B 2’nin ardından).

Simplikios: "Çünkü," der, "düşünme olmadan [o ilk şey], her şeyin ölçüsünü taşıyacak biçimde paylaştırılmış olamazdı: kışın ve yazın, gecenin ve gündüzün, yağmurların, rüzgârların ve açık havaların. Öteki şeyleri de, biri üzerinde düşünmek isterse, mümkün olan en güzel biçimde düzenlenmiş bulur." —

64B3

3 [4a]. 'οὐ γὰρ ἄν, φησίν, οἷόν τε ἦν οὕτω δεδάσθαι ἄνευ νοήσιος, ὥστε πάντων μέτρα ἔχειν, χειμῶνός τε καὶ θέρους καὶ νυκτὸς καὶ ἡμέρας καὶ ὑετῶν καὶ ἀνέμων καὶ εὐδιῶν· καὶ τὰ ἄλλα, εἴ τις βούλεται ἐννοεῖσθαι, εὑρίσκοι ἂν οὕτω διακείμενα ὡς ἀνυστὸν κάλλιστα' — [Aparat: 12 vd. Diels şöyle yorumluyordu: "ilk maddenin … paylaştırılması, öyle ki bütün şeylerle belirli bir ölçüyü korusun".] (DK s. 60 ters taranmış; PDF 59'dan okundu.)

64B4DK 64 B 4

Kaynak: Simplikios, Fizik Üzerine 151, 28 vd. (B 3’ün ardından).

Simplikios: — İnsanların ve öteki hayvanların bu ilkeden, yani havadan yaşadığını, psykhē'ye ve düşünmeye de ondan sahip olduğunu ekler; şöyle der: Bunlara ek olarak şunlar da büyük işaretlerdir: İnsanlar ve öteki hayvanlar soluk alarak havayla yaşar. Bu onlar için hem psykhē'dir hem düşünmedir; bu yazıda açıkça gösterileceği gibi. Bu ayrılıp gidince de ölürler, düşünme de onları terk eder.

64B4

— ἐπάγει, ὅτι καὶ ἄνθρωποι καὶ τὰ ἄλλα ζῶια ἐκ τῆς ἀρχῆς ταύτης, ἥτις ἐστὶν ὁ ἀήρ, καὶ ζῆι καὶ ψυχὴν ἔχει καὶ νόησιν, λέγων οὕτως· 4 [4b]. 'ἔτι δὲ πρὸς τούτοις καὶ τάδε μεγάλα σημεῖα. ἄνθρωποι γὰρ καὶ τὰ ἄλλα ζῶια ἀναπνέοντα ζώει τῶι ἀέρι. καὶ τοῦτο αὐτοῖς καὶ ψυχή ἐστι καὶ νόησις, ὡς δεδηλώσεται ἐν τῆιδε τῆι συγγραφῆι ἐμφανῶς, καὶ ἐὰν τοῦτο ἀπαλλαχθῆι, ἀποθνήισκει καὶ ἡ νόησις ἐπιλείπει'. [Aparat: s. 60, 17. 20 muhtemelen ἄνθρ. (Kranz); 18 ὁ ἀήρ DE: ἀήρ F; s. 61, 2 ἀποθνήισκει] karş. ζώει II 60, 20.] (DK s. 60–61 ters taranmış; PDF 59–60'tan okundu.)

64B5DK 64 B 5

Kaynak: Simplikios, Fizik Üzerine 151, 28 vd. (B 4’ün ardından).

Simplikios: Sonra biraz ilerde açıkça şunu ekledi: Bana öyle geliyor ki düşünmeye sahip olan şey, insanların hava dediği şeydir; herkes onunla yönetilir ve o her şeye hükmeder. Çünkü bana öyle geliyor ki bu şey tanrının ta kendisidir; her yere ulaşmıştır, her şeyi düzenler ve her şeyin içindedir. Ondan pay almayan tek bir şey bile yoktur; ama hiçbir şey ondan bir başkasıyla aynı ölçüde pay almaz; havanın da düşünmenin de birçok tarzı vardır. Çünkü o çok tarzlıdır: daha sıcak ve daha soğuk, daha kuru ve daha nemli, daha durgun ve daha hızlı hareket eden hâlleri vardır; onda daha başka birçok başkalaşma da, tadın ve rengin sınırsız başkalaşmaları da vardır. Bütün canlıların psykhē'si de aynı şeydir: içinde bulunduğumuz dışarıdaki havadan daha sıcak, ama güneşin yanındakinden çok daha soğuk bir havadır. Bu sıcaklık canlıların hiçbirinde bir diğerininkine benzemez (insanlarda bile birbirine benzemez); ama aradaki fark büyük değildir, birbirine yakın olacak kadar farklıdırlar. Yine de başkalaşan şeylerden hiçbiri, aynı şey olmadıkça, bir başkasına tam tamına benzer olamaz. Başkalaşma çok tarzlı olduğu için canlılar da çok tarzlıdır ve çoktur; başkalaşmaların çokluğu yüzünden ne görünüşçe, ne yaşayışça, ne de düşünmece birbirine benzerler. Yine de hepsi aynı şeyle yaşar, görür ve işitir; geri kalan düşünmeyi de hepsi aynı şeyden alır.

64B5

εἶτα μετ᾽ ὀλίγα σαφῶς ἐπήγαγε· 5 [6]. 'καί μοι δοκεῖ τὸ τὴν νόησιν ἔχον εἶναι ὁ ἀὴρ καλούμενος ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων, καὶ ὑπὸ τούτου πάντας καὶ κυβερνᾶσθαι καὶ πάντων κρατεῖν· αὐτὸ γάρ μοι τοῦτο θεὸς δοκεῖ εἶναι καὶ ἐπὶ πᾶν ἀφῖχθαι καὶ πάντα διατιθέναι καὶ ἐν παντὶ ἐνεῖναι. καὶ ἔστιν οὐδὲ ἓν ὅ τι μὴ μετέχει τούτου· μετέχει δὲ οὐδὲ ἓν ὁμοίως τὸ ἕτερον τῶι ἑτέρωι, ἀλλὰ πολλοὶ τρόποι καὶ αὐτοῦ τοῦ ἀέρος καὶ τῆς νοήσιός εἰσιν· ἔστι γὰρ πολύτροπος, καὶ θερμότερος καὶ ψυχρότερος καὶ ξηρότερος καὶ ὑγρότερος καὶ στασιμώτερος καὶ ὀξυτέρην κίνησιν ἔχων, καὶ ἄλλαι πολλαὶ ἑτεροιώσιες ἔνεισι καὶ ἡδονῆς καὶ χροιῆς ἄπειροι. καὶ πάντων τῶν ζώιων δὲ ἡ ψυχὴ τὸ αὐτό ἐστιν, ἀὴρ θερμότερος μὲν τοῦ ἔξω ἐν ὧι ἐσμεν, τοῦ μέντοι παρὰ τῶι ἡλίωι πολλὸν ψυχρότερος. ὅμοιον δὲ τοῦτο τὸ θερμὸν οὐδενὸς τῶν ζώιων ἐστίν (ἐπεὶ οὐδὲ τῶν ἀνθρώπων ἀλλήλοις), ἀλλὰ διαφέρει μέγα μὲν οὔ, ἀλλ᾽ ὥστε παραπλήσια εἶναι. οὐ μέντοι ἀτρεκέως γε ὅμοιον οὐδὲν οἷόν τε γενέσθαι τῶν ἑτεροιουμένων ἕτερον τῶι ἑτέρωι, πρὶν τὸ αὐτὸ γένηται. ἅτε οὖν πολυτρόπου ἐούσης τῆς ἑτεροιώσιος πολύτροπα καὶ τὰ ζῶια καὶ πολλὰ καὶ οὔτε ἰδέαν ἀλλήλοις ἐοικότα οὔτε δίαιταν οὔτε νόησιν ὑπὸ τοῦ πλήθεος τῶν ἑτεροιώσεων. ὅμως δὲ πάντα τῶι αὐτῶι καὶ ζῆι καὶ ὁρᾶι καὶ ἀκούει, καὶ τὴν ἄλλην νόησιν ἔχει ἀπὸ τοῦ αὐτοῦ πάντα'. [Aparat: s. 61, 6 ἀπὸ γάρ μοι τοῦτο ἔθος el yazmaları: düzeltme Usener (karş. II 68, 7 vd.; 68, 39): ἀπὸ γάρ μοι τούτου ὁ νόος Mullach: αὐτοῦ γάρ μοι τούτου ἔθος Panzerbieter; 14 ἡδονῆς] karş. sözcük dizini. — s. 62, 1 ⟨ἐν⟩ ἀλλήλοις Kranz; 2 παραπλήσια] sc. τὰ ζῶια; 3 μέντοι'den sonra el yazmalarında γε: Brinkmann sildi (Rhein. Mus. 68 [1913] 320); 3 karş. Platon'un anlatımı, Phaidon 74.] (DK s. 61–62 ters taranmış; PDF 60–61'den okundu.)

64B6DK 64 B 6

Kaynak: Aristoteles, Hayvanlar Tarihi Γ 2, 511 b 30; Simplikios, Fizik Üzerine 153, 13; Vindicianus fr. 1 vd.

Simplikios: Ardından [B 5'ten sonra] canlıların tohumunun da soluk gibi olduğunu ve düşünmelerin, kanla birlikte damarlar yoluyla bütün bedeni kaplayan havadan doğduğunu gösterir; bu arada damarların ayrıntılı bir anatomisini de verir. Burada insanların hava dediği şeyin ilke olduğunu açıkça söylediği görülür.

Vindicianus: Asklepiades'in öğrencisi, Philalethes diye anılan Aleksandros, Tohum Üzerine'nin birinci kitabında, Diogenes'in görüşlerine uyarak, tohumun özünün kan köpüğü olduğunu söyledi … (3) Apolloniali Diogenes de tabiat üzerine kitabında, aynı biçimde, tohumun özünün kan köpüğü olduğunu söyledi: Soluk alınca içeri çekilen hava kanı kaldırır; kanın bir kısmını et emer, artan kısmı tohum yollarına düşer ve tohumu meydana getirir; tohum da havanın çalkaladığı kanın köpüğünden başka bir şey değildir. Karş. A 24.

Aristoteles, Hayvanlar Tarihi: Apolloniali Diogenes şöyle der: İnsanda damarlar şöyledir. En büyük iki damar vardır. Bunlar karın boşluğundan omurga boyunca uzanır, biri sağda, öteki solda; her biri kendi yanındaki bacağa gider, yukarıya doğru da köprücük kemiklerinin yanından boğazdan geçerek başa çıkar. Bunlardan bütün bedene damarlar yayılır: sağdakinden sağ tarafa, soldakinden sol tarafa. Bunların en büyük ikisi omurganın hemen yanından kalbe gider; başka ikisi biraz daha yukarıdan göğüsten geçerek koltuk altından kendi yanındaki kola gider; biri dalak damarı, öteki karaciğer damarı diye adlandırılır. İkisinin de ucu çatallanır; biri başparmağa, öteki el ayasına gider; bunlardan da ince ve çok dallı damarlar elin geri kalanına ve parmaklara uzanır. İlk damarlardan daha ince başka damarlar da çıkar: sağdakinden karaciğere, soldakinden dalağa ve böbreklere. Bacaklara gidenler bacağın gövdeye bağlandığı yerde ayrılır ve bütün uyluk boyunca uzanır. Bunların en büyüğü uyluğun arkasından uzanır ve kalın olarak görünür; bir başkası uyluğun iç tarafından gider, ondan biraz daha incedir. Sonra dizin yanından baldıra ve ayağa uzanırlar, tıpkı kollara gidenler gibi. Ayağın tabanına inerler, oradan da parmaklara dağılırlar. Onlardan karna ve böğre doğru da birçok ince damar ayrılır. Boğazdan geçerek başa uzanan damarlar boyunda büyük olarak görünür; her birinden, bittiği yerde, başa doğru birçok damar ayrılır; kimisi sağdan sola, kimisi soldan sağa gider; her ikisi de kulağın yanında son bulur. Boyunda, büyük damarın iki yanında, ondan biraz daha küçük başka bir damar vardır; başın kendisinden gelen damarların çoğu ona katılır. Bunlar da boğazdan içeri uzanır; her birinden kürek kemiğinin altına ve kollara damarlar gider. Dalak damarının ve karaciğer damarının yanında da onlardan biraz daha küçük başka damarlar görünür; derinin altında bir sızı olunca bunları açarlar, karın çevresinde bir sızı olunca ise karaciğer damarıyla dalak damarını açarlar. Bunlardan memelerin altına da başka damarlar uzanır. Başka ince damarlar da her birinden omurilik boyunca hayalara gider. Başkaları derinin altından ve etin içinden böbreklere uzanır ve erkeklerde hayalarda, kadınlarda rahimde son bulur. (İlk damarlar karından çıkarken daha geniştir, sonra incelirler, ta ki sağdan sola ve soldan sağa geçinceye kadar.) Bunlara tohum damarları denir. Kanın en koyusu etli kısımlarca emilir; artan kısım bu yerlere geçince ince, sıcak ve köpüklü olur.

64B6

6 [7]. Simpl. Phys. 153, 13 καὶ ἐφεξῆς [nach B 5] δείκνυσιν ὅτι καὶ τὸ σπέρμα τῶν ζώιων πνευματῶδές ἐστι καὶ νοήσεις γίνονται τοῦ ἀέρος σὺν τῶι αἵματι τὸ ὅλον σῶμα καταλαμβάνοντος διὰ τῶν φλεβῶν, ἐν οἷς καὶ ἀνατομὴν ἀκριβῆ τῶν φλεβῶν παραδίδωσιν. ἐν δὴ τούτοις σαφῶς φαίνεται λέγων, ὅτι ὃν ἄνθρωποι λέγουσιν ἀέρα, τοῦτό ἐστιν ἡ ἀρχή. Aristot. Hist. anim. Γ 2. 511 b 30 Δ. δὲ ὁ Ἀπολλ. τάδε λέγει· 'αἱ δὲ φλέβες … γίνεται'. Vindician. q. f. 1 ff. [M. Wellmann, Fr. d. gr. Ärzte I 208, 2] Alexander Amator veri [d. i. Φιλαλήθης] appellatus, discipulus Asclepiadis libro primo De semine spumam sanguinis eius essentiam dixit Diogenis placitis consentiens … (3) Diogenes autem Apolloniates essentiam ⟨seminis⟩ similiter spumam sanguinis dixit libro physico: etenim spiratione adductus spiritus sanguinem suspendit, cuius alia pars carne bibitur alia superans in seminales cadit vias et semen facit quod ⟨non⟩ est aliud quam spuma sanguinis spiritu collisi. Vgl. A 24. 'αἱ δὲ φλέβες ἐν τῶι ἀνθρώπωι ὧδ᾽ ἔχουσιν· εἰσὶ δύο μέγισται· αὗται τείνουσι διὰ τῆς κοιλίας παρὰ τὴν νωτιαίαν ἄκανθαν, ἡ μὲν ἐπὶ δεξιά, ἡ δ᾽ ἐπ᾽ ἀριστερά, εἰς τὰ σκέλη ἑκατέρα τὰ παρ᾽ ἑαυτῆι καὶ ἄνω εἰς τὴν κεφαλὴν παρὰ τὰς κλεῖδας διὰ τῶν σφαγῶν. ἀπὸ δὲ τούτων καθ᾽ (512 a) ἅπαν τὸ σῶμα φλέβες διατείνουσιν, ἀπὸ μὲν τῆς δεξιᾶς εἰς τὰ δεξιά, ἀπὸ δὲ τῆς ἀριστερᾶς εἰς τὰ ἀριστερά, μέγισται μὲν δύο εἰς τὴν καρδίαν περὶ αὐτὴν τὴν νωτιαίαν ἄκανθαν, ἕτεραι δ᾽ ὀλίγον ἀνωτέρω διὰ τῶν στηθῶν ὑπὸ τὴν μασχάλην εἰς ἑκατέραν τὴν χεῖρα τὴν παρ᾽ ἑαυτῆι· καὶ καλεῖται ἡ μὲν σπληνῖτις, ἡ δὲ ἡπατῖτις. σχίζεται δ᾽ αὐτῶν ἄκρα ἑκατέρα, ἡ μὲν ἐπὶ τὸν μέγαν δάκτυλον, ἡ δ᾽ ἐπὶ τὸν ταρσόν, ἀπὸ δὲ τούτων λεπταὶ καὶ πολύοζοι ἐπὶ τὴν ἄλλην χεῖρα καὶ δακτύλους. ἕτεραι δὲ λεπτότεραι ἀπὸ τῶν πρώτων φλεβῶν τείνουσιν, ἀπὸ μὲν τῆς δεξιᾶς εἰς τὸ ἧπαρ, ἀπὸ δὲ τῆς ἀριστερᾶς εἰς τὸν σπλῆνα καὶ τοὺς νεφρούς. αἱ δὲ εἰς τὰ σκέλη τείνουσαι σχίζονται κατὰ τὴν πρόσφυσιν, καὶ διὰ παντὸς τοῦ μηροῦ τείνουσιν. ἡ δὲ μεγίστη αὐτῶν ὄπισθεν τείνει τοῦ μηροῦ καὶ ἐκφαίνεται παχεῖα· ἑτέρα δὲ εἴσω τοῦ μηροῦ μικρὸν ἧττον παχεῖα ἐκείνης. ἔπειτα παρὰ τὸ γόνυ τείνουσιν εἰς τὴν κνήμην τε καὶ τὸν πόδα καθάπερ καὶ εἰς τὰς χεῖρας. καὶ ἐπὶ τὸν ταρσὸν τοῦ ποδὸς καθήκουσι καὶ ἐντεῦθεν ἐπὶ τοὺς δακτύλους διατείνουσιν. σχίζονται δὲ καὶ ἐπὶ τὴν κοιλίαν καὶ τὸ πλευρὸν πολλαὶ ἀπ᾽ αὐτῶν καὶ λεπταὶ φλέβες. αἱ δ᾽ εἰς τὴν κεφαλὴν τείνουσαι διὰ τῶν σφαγῶν φαίνονται ἐν τῶι αὐχένι μεγάλαι· ἀφ᾽ ἑκατέρας δ᾽ αὐτῶν, ἧι τελευτᾶι, σχίζονται εἰς τὴν κεφαλὴν πολλαί, αἱ μὲν ἐκ τῶν δεξιῶν εἰς τὰ ἀριστερά, αἱ δ᾽ ἐκ τῶν ἀριστερῶν εἰς τὰ δεξιά· τελευτῶσι δὲ παρὰ τὸ οὖς ἑκάτεραι. ἔστι δ᾽ ἑτέρα φλὲψ ἐν τῶι τραχήλωι παρὰ τὴν μεγάλην ἑκατέρωθεν, ἐλάττων ἐκείνης ὀλίγον, εἰς ἣν αἱ πλεῖσται ἐκ τῆς κεφαλῆς συνέχουσιν αὐτῆς· καὶ αὗται τείνουσι διὰ τῶν σφαγῶν εἴσω καὶ ἀπ᾽ αὐτῶν ἑκατέρας ὑπὸ τὴν ὠμοπλάτην τείνουσι καὶ εἰς τὰς χεῖρας. καὶ φαίνονται παρά τε τὴν σπληνῖτιν καὶ τὴν ἡπατῖτιν ἕτεραι ὀλίγον ἐλάττους, ἃς ἀποσχῶσιν ὅταν τι ὑπὸ τὸ δέρμα λυπῆι· ἂν δέ τι περὶ τὴν κοιλίαν, τὴν ἡπατῖτιν καὶ τὴν σπληνῖτιν. τείνουσι δὲ καὶ ὑπὸ τοὺς μαστοὺς ἀπὸ τούτων ἕτεραι. ἕτεραι δ᾽ εἰσὶν αἱ ἀπὸ ἑκατέρας τείνουσαι διὰ τοῦ νωτιαίου μυελοῦ εἰς τοὺς ὄρχεις λεπταί· ἕτεραι δ᾽ ὑπὸ τὸ δέρμα καὶ διὰ τῆς σαρκὸς τείνουσιν εἰς τοὺς νεφροὺς καὶ τελευτῶσιν εἰς τοὺς ὄρχεις τοῖς ἀνδράσι, ταῖς δὲ γυναιξὶν εἰς τὰς ὑστέρας. (αἱ δὲ φλέβες αἱ μὲν πρῶται ἐκ τῆς κοιλίας εὐρύτεραί εἰσιν, ἔπειτα λεπτότεραι γίγνονται, ἕως ἂν μεταβάλλωσιν ἐκ τῶν δεξιῶν εἰς τὰ ἀριστερὰ καὶ ἐκ τούτων εἰς τὰ δεξιά.) αὗται δὲ σπερματίτιδες καλοῦνται. τὸ δ᾽ αἷμα τὸ μὲν παχύτατον ὑπὸ τῶν σαρκωδῶν ἐκπίνεται· ὑπερβάλλον δὲ εἰς τοὺς τόπους τούτους λεπτὸν καὶ θερμὸν καὶ ἀφρῶδες γίνεται'. [Aparat: s. 62: 15 Aristoteles'in Diogenes'ten başka aktarımlarını Rudberg göstermeye çalışır (Eranos 13 [1913] 51 vd.), ama karş. Theiler s. 27 vd.; 20 ⟨seminis⟩ Neuenar; 22 bibitur Rose: uiuit el yazması; cadet el yazması: düzeltme Neuenar; 23 ⟨non⟩ Neuenar. — s. 63: 1 ayrıntılı açıklama Krause II (Gnesen 1909); αἱ δὲ] αἱ AaCa; demek ki önce başka beden bölümlerinin (sinirler? kemikler?) betimi geliyordu; εἰσὶ δύο μ.] εἰσὶ δὲ δύο αἱ μέγισται Ca: εἰσὶν αἱ δύο μ. PDa; 6 αἱ φλέβες PDa; 7 εἰς] ἐπὶ PAa; εἰς] ἐπὶ Aa. — s. 64: 3 ἔσω PDa; 7 διατείνουσιν] "dağılırlar" Diels, doğru değil, karş. II 63, 6; 16 συνχέουσιν αὐτάς Kochalsky; 17 συντείνουσιν PDa. — s. 65: 1 ἀποσχῶσιν κτλ.] ἀποσχίζουσιν (ὑποσχίζουσιν) αἱ ὑπερέχουσαι ὅταν ὑποδράμη λύπη AaCa; 8 (αἱ … δεξιά) "buraya ait olmayan ek" Kalbfleisch; 11 σπερματίτιδες καλοῦνται] Diogenes eski terimi korumuştur, oysa dişil salgı onun için örneğin Alkmaion'daki [24 A 13] anlamı taşımaz; karş. Hippon 38 A 13; 13 σαρκωδῶν PCaDa: σαρκῶν vulgata; ἐκπίνεται (karş. II 62, 22) PDa: ἐγγίνεται öteki el yazmaları.] (DK s. 62–65; s. 62, 64, 65 ters taranmış, PDF 61, 63, 64'ten okundu; s. 63 OCR'dan.)

64B7DK 64 B 7

Kaynak: Simplikios, Fizik Üzerine 153, 17.

Simplikios: Şaşılacak şey şudur: öteki şeylerin ondan başkalaşma yoluyla oluştuğunu söylediği hâlde onun ebedî olduğunu söyler: Bu şeyin kendisi hem ebedî hem ölümsüz bir cisimdir; öteki şeylerin kimi oluşur, kimi yok olup gider.

64B7

7 [5]. Simpl. Phys. 153, 17 [nach τοῦτό ἐστιν ἡ ἀρχή oben II 62, 15] θαυμαστὸν δὲ ὅτι, κατὰ ἑτεροίωσιν τὴν ἀπ᾽ αὐτοῦ λέγων τὰ ἄλλα γίνεσθαι, ἀίδιον ὅμως αὐτό φησι λέγων· 'καὶ αὐτὸ μὲν τοῦτο καὶ ἀίδιον καὶ ἀθάνατον σῶμα, τῶν δὲ τὰ μὲν γίνεται, τὰ δὲ ἀπολείπει'. [Aparat: s. 66, 1 σῶμα] karş. 44 B 12 (I 412, 16) ve notu; τῶν δὲ Aldina: τῶ δὲ DE: τὸ δὲ F.] (DK s. 65–66; s. 65 ters taranmış, PDF 64'ten okundu.)

64B8DK 64 B 8

Kaynak: Simplikios, Fizik Üzerine 153, 20 (B 7'nin ardından).

Simplikios: Başka bir yerde de şöyle der: Ama bana şu açık görünüyor: o hem büyük, hem güçlü, hem ebedî ve ölümsüzdür, hem de çok şey bilir.

64B8

8 [3]. Simpl. Phys. 153, 20 [nach B 7] καὶ ἐν ἄλλοις· 'ἀλλὰ τοῦτό μοι δῆλον δοκεῖ εἶναι, ὅτι καὶ μέγα καὶ ἰσχυρὸν καὶ ἀίδιόν τε καὶ ἀθάνατον καὶ πολλὰ εἰδός ἐστι'.

64B9DK 64 B 9

Kaynak: Galenos, Hippokrates'in Salgınlar VI'sı üzerine şerh II (XVII A 1006, 8 Kühn).

*Galenos: Hemen bütün hekimler kabul eder ki erkek [cenin] dişiden yalnız daha çabuk biçimlenmekle kalmaz, daha önce hareket de eder … Rufus, yalnız Apolloniali Diogenes'in Tabiat Üzerine'nin ikinci kitabında bunun tersini ileri sürdüğünü söyler. Ben ise o kitaba rastlamadım. Karş. A 26.*

64B9

9 [8. 126]. Galen. in Epid. VI comm. II (XVII A 1006, 8 Kühn) καὶ μέντοι καὶ ὡμολόγηται σχεδὸν ἅπασι τοῖς ἰατροῖς οὐ μόνον διαπλάττεσθαι θᾶττον, ἀλλὰ καὶ κινεῖσθαι τὸ ἄρρεν τοῦ θήλεος … Ῥοῦφος δέ φησι Διογένη τὸν Ἀπολλωνιάτην μόνον ἐναντίως ἀποφήνασθαι κατὰ τὸ Περὶ φύσεως δεύτερον. ἐγὼ δὲ οὐκ ἐνέτυχον τῶι βιβλίωι. Vgl. A 26. [Aparat: 9 Ῥοῦφος] Galenos'un burada aktardığı Ephesoslu; karş. M. Wellmann, Herm. 47 (1912) 14; Ilberg, Abh. Sächs. Akad. 1930, 1 vd.] (Girdide Diogenes'in kendi sözü yoktur; şerh kitabı numarası OCR'da bozuk ⟦?⟧.)

64B10DK 64 B 10

Kaynak: Herodianos, Eşsiz Kelime Üzerine I s. 7, 8.

*Herodianos: Apolloniali Diogenes'te dişil πλέη ("dolu") yerine sıfat olarak geçen "πλῆ" biçimi başkalarında görülmez.*

64B10

10 [0]. Herodian. Π. μονήρ. λέξ. I p. 7, 8 τὸ δὲ 'πλῆ' εἰρημένον παρὰ Διογένει τῶι Ἀπολλωνιάτηι ἀντὶ τοῦ πλέη θηλυκοῦ ἐπιθετικῶς ἄγνωστον τοῖς ἄλλοις.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…