İçeriğe geç

Kavram

superhomo

Latince
superhomo (not adı için kurulan karşılık; *super* "üstünde", *homo* "insan")
Almanca
Übermensch
Fransızca
surhomme
İngilizce
overman
Türkçe
üstinsan

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte "insanüstü" olağanüstü güç demektir. Zerdüşt'te üstinsan "yeryüzünün anlamıdır": Tanrı'nın ölümünden sonra insanın kendine koyabileceği gaye, insanın "hayvan ile üstinsan arasında gerilmiş bir ip" olarak kendini aşma hareketinin hedefi. Karşıtı "son insan"dır (der letzte Mensch): mutluluğu icat ettiğini sanan, artık hiçbir şeyi aşmak istemeyen insan.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
2. yy Lukianos hyperanthrōpos: kendini insanların üstünde gören kibirli ölü Kataplous
1808 Goethe Übermensch (alaycı): yüce duygulara kapılan Faust Faust I, 490
1883–1885 Nietzsche insanın aşılmasının gayesi, yeryüzünün anlamı Böyle Buyurdu Zerdüşt

Dönüşüm: Kibrin ve haddini aşmanın adı olan bir kelime, insanın kendini aşmasının olumlu gayesine dönüşür.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Latince superhomo not adı için kurulan karşılık; Nietzsche'de Latince karşılığı yoktur
Almanca / Fransızca Übermensch / surhomme Nietzsche, Böyle Buyurdu Zerdüşt, Önsöz 3: "Size üstinsanı öğretiyorum. İnsan aşılması gereken bir şeydir."
İngilizce overman

Türkçe karşılığı

üstinsan. "üstün insan" kullanılmaz: kelime bir derece üstünlüğü değil, insanın aşılmasını anlatır; "insanüstü" (übermenschlich) sıfat olarak ayrı kalır

Über- hem "üstünde" hem "ötesinde, aşarak" demektir. "Üstün insan" okuması kavramı bir insan tipine, bir ırka ya da bir sınıfa indirger; "üstinsan" ise insanın kendini aşmasının hedefini, bir köprünün öbür ucunu adlandırır.

Atıf ve kaynak notu

Kavram, 20. yüzyılda ırkçı ve biyolojik okumalara alet edildi; Nietzsche'nin metninde üstinsan bir tür ya da ırk değil, yaratıcı bir kendini aşma idealidir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: üstinsan, üstinsanı, üstinsanın

Metinlerde işaretlendiği yerler

4 yer · 4 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.