Kavram
reditus aeternus
- Yunanca
- ἀποκατάστασις, παλιγγενεσία (Stoacı dünya devri)
- Latince
- reditus aeternus
- Almanca
- ewige Wiederkunft (des Gleichen)
- Fransızca
- éternel retour
- İngilizce
- eternal recurrence
- Türkçe
- ebedî dönüş; aynı olanın ebedî dönüşü
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Şen İlim § 285'te ifade önce, artık son bir barış ve dinlenme yeri tanımayan, "savaşın ve barışın ebedî dönüşünü" isteyen feragat insanının vasfı olarak geçer. § 341'de düşünce açıkça kurulur: Bir cin, bu hayatı sayısız kez aynen yeniden yaşayacağını söylese, buna lanet mi edersin, yoksa "Sen bir tanrısın" mı dersin? Ebedî dönüş burada her şeyden önce bir sınav ve bir ölçüdür: Hayatı sonsuzca yeniden istenecek biçimde yaşamak. amor fati ile birlikte okunur.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 6.–5. yy | Pythagorasçılar | aynı olayların sayıca aynı dönüşü (Eudemos'un aktarımı) | Simplikios, Fizik şerhi |
| MÖ 3. yy | Stoacılar | dünya yangınından sonra aynı dünyanın yeniden kurulması | Chrysippos fragmanları |
| 1882 | Nietzsche | savaşın ve barışın ebedî dönüşünü istemek; sınav olarak dönüş | Şen İlim § 285, § 341 |
| 1883–85 | Nietzsche | Zerdüşt'ün "en uçurumsu düşüncesi" | Böyle Buyurdu Zerdüşt III |
Dönüşüm: Antik çağda dönüş kozmolojik bir öğretidir (evrenin yapısı); Nietzsche'de ağırlık bir değerlendirme ölçüsüne kayar: Hayatı onaylayabilir misin? Kozmolojik bir iddia olarak da düşünülmüş, ama yayımlanan eserlerde daha çok etik-varoluşsal bir sınav olarak sunulmuştur.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | apokatastasis, palingenesia | Stoacıların dünya yangınından (ekpyrōsis) sonra aynı dünyanın yeniden kurulması; Pythagorasçılarda aynı olayların dönüşü |
| Latince | reditus aeternus | not adı için kurulmuş Latince; reditus "dönüş", aeternus "ebedî" (aeternitas) |
| Almanca / Fransızca | ewige Wiederkunft / éternel retour | Nietzsche, Şen İlim § 285 (ilk geçiş: "savaşın ve barışın ebedî dönüşü"), § 341 ("En büyük ağırlık", düşüncenin ilk açık sunuluşu); Böyle Buyurdu Zerdüşt III |
| İngilizce | eternal recurrence |
Türkçe karşılığı
ebedî dönüş; aynı olanın ebedî dönüşü. "Bengi dönüş" ve "sonsuz dönüş" de yaygındır. Projede ewig için "ebedî" kullanıldığından (aeternitas) "ebedî dönüş" seçildi; "sonsuz" unendlich için saklanır. Wiederkunft "geri geliş, dönüş"tür; "tekerrür" tarihsel olayların tekrarını çağrıştırdığı için kullanılmaz
"Dönüş" mü "tekrar" mı? Wiederkunft bir geri gelişi anlatır: Aynı hayat, "her acısı ve her hazzıyla", yeniden gelir. "Tekrar" daha mekanik bir yinelemeyi ima eder ve Nietzsche'nin düşünceyi bir sınav ("en büyük ağırlık") olarak kurmasını gölgeler.
Atıf ve kaynak notu
Nietzsche düşünceyi kendi en büyük keşfi sayar; antik kaynaklarını bilir. Kozmolojik bir "kanıt" girişimi yalnız sonradan yayımlanan notlardadır; eserlerde kanıt değil, sınav olarak geçer.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: ebedî dönüşünü, ebediyen geri gelmemeli miyiz, ebedî dönüşe, Ebedî dönüş
Metinlerde işaretlendiği yerler
5 yer · 4 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.