Kavram
mors Dei
- Latince
- mors Dei
- Almanca
- Gott ist todt (Tod Gottes)
- Fransızca
- mort de Dieu
- İngilizce
- death of God
- Türkçe
- Tanrı'nın ölümü; Tanrı öldü
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Şen İlim § 108'de söz Buda'nın mağarada gösterilen gölgesi benzetmesiyle gelir: Tanrı öldü, ama gölgesi binlerce yıl daha mağaralarda gösterilebilir; asıl iş bu gölgeyi de yenmektir. § 109 gölgeleri sayar: dünyayı canlı bir varlık, makine, düzen, amaç ve yasa olarak düşünmek. Tanrı'nın ölümü böylece yalnız dinin değil, dünyaya yansıtılmış bütün anlam, düzen ve amaç tasarımlarının çöküşünü anlatır; görev tabiatı "tanrısızlaştırmak" ve insanı "tabiîleştirmektir".
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 1641 | Johann Rist (Luther ilahisi) | "Gott selbst ist tot": Mesih'in çarmıhtaki ölümü | O Traurigkeit, o Herzeleid |
| 1802 | Hegel | "Tanrı'nın kendisi öldü" duygusu, spekülatif Hayırlı Cuma | Glauben und Wissen |
| 1882 | Nietzsche | Avrupa'da Hıristiyan Tanrısına inancın çöküşü ve sonuçları | Şen İlim § 108, § 125, § 343 |
| 1883–85 | Nietzsche | Zerdüşt'ün ağzından; üstinsanın şartı | Böyle Buyurdu Zerdüşt, Önsöz 2 |
Dönüşüm: Hıristiyan teolojisinde Tanrı'nın ölümü (çarmıh) kurtuluşun olayıdır; Hegel'de tinin kendine yabancılaşmasının ve dirilişinin anı; Nietzsche'de ise geri dönüşü olmayan bir kültür olayı, bütün değerlerin dayanağının kaybı (kötümserlik ve nihilizm sorunu).
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | — | |
| Latince | mors Dei | not adı için kurulmuş Latince; mors "ölüm" (mors), Deus "Tanrı" |
| Almanca / Fransızca | Gott ist todt / Dieu est mort | Nietzsche, Şen İlim § 108 (ilk geçiş), § 109, § 125 ("deli adam"), § 343 |
| İngilizce | death of God |
Türkçe karşılığı
Tanrı öldü; Tanrı'nın ölümü. "Tanrı ölmüştür" de mümkündür, ama Nietzsche'nin cümlesi kısa bir haber cümlesidir ("Gott ist todt"); "Tanrı öldü" bu kuruluğu ve haberin sarsıcılığını korur. "Tanrı yoktur" denemez: Söz bir ateizm önermesi değil, bir inancın tarihsel çöküşünün teşhisidir
"Tanrı öldü" bir olaydır, "Tanrı yoktur" bir önermedir. İlki inananların dünyasında bir şeyin olup bittiğini ve sonuçlarının henüz anlaşılmadığını söyler; ikincisi metafizik bir iddiadır. Çeviride haber kipini korumak bu farkı korur.
Atıf ve kaynak notu
Söz Nietzsche'den önce de vardır (Luther ilahisi, Hegel, Heine); ama tarihsel teşhis olarak anlamı ve ünü Şen İlim'den gelir. "Tanrı öldü" Nietzsche'nin metafizik bir kanıtı değildir; bir haberdir ve sonuçları sorulur.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: Tanrı'nın öldüğü, tanrı ölür, Tanrı öldü
Metinlerde işaretlendiği yerler
3 yer · 3 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.