İçeriğe geç

Kavram

reverentia

Yunanca
aidōs (komşu)
Latince
reverentia; observantia
Almanca
Achtung
Fransızca
respect
İngilizce
respect, reverence
Türkçe
saygı

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte birine değer verip ona karşı ölçülü davranma. Kant'ta iradenin, hislerim üzerindeki başka etkilerin aracılığı olmaksızın yasaya tabi olduğunun bilinci: Yasanın özne üzerindeki etkisidir, sebebi değildir. Kendini sevmeye zarar veren bir değerin tasavvurudur; korkuyla (yasaya tabi oluşumuz) ve eğilimle (yasayı kendimiz yüklediğimiz için) analojisi vardır, ama ikisi de değildir. Vazife, "yasaya saygıdan dolayı bir eylemin zorunluluğu" diye tarif edilir; bir kişiye duyulan saygı da aslında o kişinin örneğini verdiği yasaya saygıdır.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
Antik Cicero reverentia adversus homines: insanlara karşı saygılı çekingenlik —
1785 Kant yasaya saygı; vazifenin tarifine giren, akıl kaynaklı tek ahlâkî duygu Grundlegung AA04.400–401
1788 Kant ahlâk yasasına saygı, pratik aklın güdüsü Pratik Aklın Eleştirisi

Dönüşüm: Kişilere karşı çekingen hürmetten, yasanın kendisine yönelen ve akıldan doğan duyguya.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca aidōs (komşu) Utanma ve çekinme duygusu; Kant'taki akıl kaynaklı saygıya ancak uzak bir komşudur.
Latince reverentia revereri "çekinmek, hürmet etmek"ten. Kant, Ahlâk Metafiziği'nde Achtung'un Latincesi olarak reverentia der; observantia başkalarına gösterilen saygı.
Almanca / Fransızca Achtung / respect İlk sistemli kullanım: Grundlegung, Birinci Bölüm (AA04.400–401).
İngilizce respect, reverence

Türkçe karşılığı

saygı. hürmet: canlı, ama gündelikte kişilere gösterilen nezaketle sınırlı; saygı seçildi: hem kişiye hem yasaya duyulabilir ve Kant'ın duygunun yalnızca yasaya yönelik olduğu iddiasını taşır. pietas "saygı" (dinî ve aile bağlamı) ile karışmaması için Kant metinlerinde bu not bağlanır.

"Saygı" bir duygu adıdır; Kant ise bu duygunun dışarıdan alınmadığını, bir akıl kavramının kendiliğinden meydana getirdiğini söyler. "Hürmet" seçilseydi duygunun kişiye yönelik, toplumsal bir edep olduğu ima edilirdi.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: saygı, saygıdan, saygıyla

Metinlerde işaretlendiği yerler

4 yer · 4 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.