İçeriğe geç

Kavram

bona voluntas

Latince
bona voluntas
Almanca
guter Wille
Fransızca
bonne volonté
İngilizce
good will
Türkçe
iyi irade

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte iyi niyet, birine iyilik dileme. Kant'ta kayıtsız şartsız iyi sayılabilecek tek şey: Anlama yetisi, cesaret, talih armağanları, hatta itidal ve soğukkanlılık bile iyi bir irade olmadan kötüye dönebilir; iyi irade ise "bir mücevher gibi kendi başına" parlar ve mutlu olmaya layık olmanın vazgeçilmez şartıdır. Onun ölçütü vazifeden dolayı eylemektir.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MS 1. yy Seneca iyi olmak için gereken tek şey istemektir —
4. yy Augustinus doğru ve dürüst yaşamayı ve en yüce bilgeliğe ulaşmayı isteme —
1785 Kant kayıtsız şartsız iyi olan tek şey; ahlâkın başlangıç noktası Grundlegung AA04.393–394

Dönüşüm: Hayatın iyiliğine götüren istekten, değeri yalnızca kendi istemesinde olan iradeye.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca — Doğrudan karşılığı yok; Stoacı eupatheia olarak boulēsis (akla uygun istek) en yakın komşudur.
Latince bona voluntas Seneca'da (Epistulae) ve Augustinus'ta (De libero arbitrio I) iyi yaşamanın ve doğru yaşamanın kaynağı olan istek.
Almanca / Fransızca guter Wille / bonne volonté İlk sistemli kullanım: Grundlegung, Birinci Bölüm (AA04.393–394).
İngilizce good will

Türkçe karşılığı

iyi irade. "İyi niyet" gündelikte yalnızca dileği anlatır; Kant ise iyi iradeyi "salt bir dilek olarak değil, gücümüz yettiği ölçüde bütün araçların seferber edilmesi olarak" tanımlar. Gesinnung "niyet" ile karışmaması için de "irade" korundu. Genel terim: voluntas.

"İyi irade" denince iyiliğin iradenin içeriğinde (istediği şeyde) değil, istemenin kendisinde olduğu vurgulanır; Kant'ta iyi irade "meydana getirdiği şeyle değil, yalnızca istemesiyle" iyidir. "İyi niyet" seçilseydi ahlâk sonuçlardan bağımsız bir iç duyguya indirgenmiş olurdu.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: iyi bir iradeden, iyi bir iradedir

Metinlerde işaretlendiği yerler

2 yer · 2 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.