İçeriğe geç

Kavram

recognitio

Yunanca
anagnōrisis
Latince
recognitio; agnitio
Almanca
Anerkennung; anerkennen; Anerkanntsein
Fransızca
reconnaissance
İngilizce
recognition
Türkçe
tanıma; tanınmış olma

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte tanımak, birini daha önce gördüğünü fark etmek ya da birinin hakkını, değerini kabul etmektir. Hegel'in Tinin Fenomenolojisinde (IV. bölüm, A) tanıma, özbilincin ikilenmesinin saf kavramıdır: Her özbilinç ancak bir başkası için kendinde ve kendi için olduğunda kendinde ve kendi içindir; ikisi "birbirlerini karşılıklı olarak birbirini tanıyan olarak tanırlar". Bu kavram ilk önce eşitsizlik olarak, yani ölüm kalım savaşı ve efendilik ile kölelik ilişkisi olarak ortaya çıkar.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
1796 Fichte Hukuk ilişkisinin temeli olarak özgür varlıkların karşılıklı tanınması Doğal Hukukun Temeli
1807 Hegel Özbilincin ikilenmesi; efendilik ve kölelik Tinin Fenomenolojisi IV. bölüm, A

Dönüşüm: Fichte'de hukukun ön şartı olan karşılıklı tanıma, Hegel'de bir mücadele süreci ve tinin kavramının ilk görünüşü olur.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca anagnōrisis Tragedyada "tanıma" sahnesi (Aristoteles, Poetika 11); Hegel'in terimiyle doğrudan bağı yoktur.
Latince recognitio / agnitio Hukuk dilinde bir hakkın ya da kişinin kabulü.
Almanca / Fransızca Anerkennung / reconnaissance
İngilizce recognition

Türkçe karşılığı

tanıma; tanınmış olma (Anerkanntsein); tanınmış olan (das Anerkannte). "Kabul" ve "onay" da kullanılabilirdi; ama Hegel'de söz konusu olan bir önermeyi onaylamak değil, bir özbilincin bir başkasında kendini bulması ve öbürünü bağımsız olarak geçerli saymasıdır; "tanıma" bu karşılıklılığı ve hukukî çağrışımı birlikte taşır. Erkennen "bilgi edinme", kennen "tanımak (bilmek)" bağlanmaz.

"Tanıma" Türkçede hem "bilmek" (birini tanımak) hem "kabul etmek" (bir devleti tanımak) anlamına gelir. Hegel'in Anerkenneni ikincisidir; ama bilme ile kabul arasındaki geçiş Hegel'in de konusudur: Özbilinç kendine ilişkin kesinliğini ancak bir başkası tarafından tanındığında hakikate yükseltir.

Atıf ve kaynak notu

Çeviri sırasında (Phänomenologie, IV. bölüm) açılmış nottur.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: tanıma, tanınma

Metinlerde işaretlendiği yerler

4 yer · 4 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.