İçeriğe geç

Kavram

plebs

Yunanca
ὄχλος (okhlos)
Latince
plebs / vulgus
Almanca
Pöbel
Fransızca
populace
İngilizce
the common people, rabble
Türkçe
ayaktakımı

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte küçümseyici "ayaktakımı, avam". Hegel'de sivil toplumun kendi işleyişinden doğan yapısal bir sonuç: servetin az elde toplanmasıyla aynı hareketin öbür yüzü. Bu yüzden ahlâkî bir yargıdan çok toplumsal bir teşhistir.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 2. yy Polybios Demokrasinin bozulmuş biçimi olarak güruh yönetimi Tarihler VI
1651 Hobbes Düzensiz kalabalık (multitudo) ile halk (populus) ayrımı De Cive XII; multitudo, populus
1820 Hegel Geçim ölçüsünün altına düşen ve onurunu yitiren kitle; sivil toplumun iç çelişkisi Hukuk Felsefesinin Ana Hatları, § 244–245
1848 Marx Lumpenproletariat: sınıf bilinci olmayan alt tabaka Komünist Manifesto

Dönüşüm: Siyasî bir korkudan (güruh yönetimi) ekonomik-toplumsal bir yapı sorununa (Hegel), oradan sınıf çözümlemesine (Marx).

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca ὄχλος (okhlos) "Kalabalık, güruh"; Polybios'un okhlokratia'sı (güruh yönetimi).
Latince plebs / vulgus plebs Roma'da patricius olmayan halk; vulgus "sıradan kalabalık".
Almanca / Fransızca Pöbel / populace Hegel, Hukuk Felsefesinin Ana Hatları, § 244–245.
İngilizce the common people, rabble

Türkçe karşılığı

ayaktakımı. Pöbel "ayaktakımı"; Masse "kitle", die Armen "yoksullar", Armut "yoksulluk" bağlanmaz; Bedürfnis "ihtiyaç" indigentia ayrıca bağlanır.

Hegel'de ayaktakımı yalnızca yoksul kitle değildir. Belirleyici olan, kitlenin toplumca gerekli sayılan geçim ölçüsünün altına düşmesiyle kendi emeğiyle ayakta durmanın verdiği hak, namusluluk ve onur duygusunu yitirmesidir. Yoksulluk bir durumdur; ayaktakımı bu durumun içe işlemiş zihniyetidir. Sivil toplum servetin aşırılığına rağmen onu önleyecek kadar zengin değildir.

Atıf ve kaynak notu

Çeviri sırasında (Grundlinien der Philosophie des Rechts, § 244) açılmış nottur.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: ayaktakımını, pleb

Metinlerde işaretlendiği yerler

2 yer · 2 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.