Kavram
plebs
- Yunanca
- ὄχλος (okhlos)
- Latince
- plebs / vulgus
- Almanca
- Pöbel
- Fransızca
- populace
- İngilizce
- the common people, rabble
- Türkçe
- ayaktakımı
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte küçümseyici "ayaktakımı, avam". Hegel'de sivil toplumun kendi işleyişinden doğan yapısal bir sonuç: servetin az elde toplanmasıyla aynı hareketin öbür yüzü. Bu yüzden ahlâkî bir yargıdan çok toplumsal bir teşhistir.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 2. yy | Polybios | Demokrasinin bozulmuş biçimi olarak güruh yönetimi | Tarihler VI |
| 1651 | Hobbes | Düzensiz kalabalık (multitudo) ile halk (populus) ayrımı | De Cive XII; multitudo, populus |
| 1820 | Hegel | Geçim ölçüsünün altına düşen ve onurunu yitiren kitle; sivil toplumun iç çelişkisi | Hukuk Felsefesinin Ana Hatları, § 244–245 |
| 1848 | Marx | Lumpenproletariat: sınıf bilinci olmayan alt tabaka | Komünist Manifesto |
Dönüşüm: Siyasî bir korkudan (güruh yönetimi) ekonomik-toplumsal bir yapı sorununa (Hegel), oradan sınıf çözümlemesine (Marx).
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | ὄχλος (okhlos) | "Kalabalık, güruh"; Polybios'un okhlokratia'sı (güruh yönetimi). |
| Latince | plebs / vulgus | plebs Roma'da patricius olmayan halk; vulgus "sıradan kalabalık". |
| Almanca / Fransızca | Pöbel / populace | Hegel, Hukuk Felsefesinin Ana Hatları, § 244–245. |
| İngilizce | the common people, rabble |
Türkçe karşılığı
ayaktakımı. Pöbel "ayaktakımı"; Masse "kitle", die Armen "yoksullar", Armut "yoksulluk" bağlanmaz; Bedürfnis "ihtiyaç" indigentia ayrıca bağlanır.
Hegel'de ayaktakımı yalnızca yoksul kitle değildir. Belirleyici olan, kitlenin toplumca gerekli sayılan geçim ölçüsünün altına düşmesiyle kendi emeğiyle ayakta durmanın verdiği hak, namusluluk ve onur duygusunu yitirmesidir. Yoksulluk bir durumdur; ayaktakımı bu durumun içe işlemiş zihniyetidir. Sivil toplum servetin aşırılığına rağmen onu önleyecek kadar zengin değildir.
Atıf ve kaynak notu
Çeviri sırasında (Grundlinien der Philosophie des Rechts, § 244) açılmış nottur.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: ayaktakımını, pleb
Metinlerde işaretlendiği yerler
2 yer · 2 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.