Kavram
societas civilis
- Yunanca
- κοινωνία πολιτική (koinōnia politikē)
- Latince
- societas civilis
- Almanca
- bürgerliche Gesellschaft
- Fransızca
- société civile
- İngilizce
- civil society
- Türkçe
- sivil toplum
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Bugün sivil toplum devlet dışı örgütlenmeleri anlatır. Hegel'de ahlâklılığın ikinci uğrağıdır: her biri kendi tikel amacını güden bireylerin, bu amaçları ancak birbirleri aracılığıyla gerçekleştirebildikleri, küllîliğin henüz dışsal kaldığı alan.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 4. yy | Aristoteles | Siyasal topluluk, devlet | Politika I 1 |
| 1690 | Locke | civil society: tabiat hâlinden çıkış, siyasal toplum | Yönetim Üzerine İkinci İnceleme VII |
| 1767 | Ferguson | Medenî toplumun tarihi | An Essay on the History of Civil Society |
| 1820 | Hegel | Aile ile devlet arasındaki ihtiyaçlar ve hukuk alanı | Hukuk Felsefesinin Ana Hatları, § 33, § 182–256 |
| 1859 | Marx | Maddî hayat ilişkilerinin bütünü; "burjuva toplumu" | Ekonomi Politiğin Eleştirisine Katkı, Önsöz |
Dönüşüm: Devletle eş anlamlı olan terimin Hegel'de devletten ayrılması; Marx'ta devletin temeli olarak ekonomik topluma dönüşmesi.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | κοινωνία πολιτική (koinōnia politikē) | Aristoteles, Politika I 1: siyasal topluluk, yani devletin kendisi. |
| Latince | societas civilis | Aristoteles çevirilerinde ve 17.–18. yy. tabiî hukukçularında devletle eş anlamlı. |
| Almanca / Fransızca | bürgerliche Gesellschaft / société civile | Hegel, Hukuk Felsefesinin Ana Hatları, § 33, § 182 vd. |
| İngilizce | civil society |
Türkçe karşılığı
sivil toplum. bürgerliche Gesellschaft "sivil toplum"dur; "burjuva toplumu" Marx'a doğru kayan bir yorumdur. Bürger bağlama göre "vatandaş" ya da "burjuva".
Hegel'den önce societas civilis devletin kendisiydi. Hegel onu devletten ayırır: aile ile devlet arasındaki, ahlâkî cevherin "ikiliğe bölünmüşlüğü ve görünüşü", ihtiyaçlar sistemi, adalet yönetimi ve kamu düzeni alanı. "Sivil" burada "askerî olmayan" değil, tikel kişilerin karşılıklı bağımlılık içindeki topluluğu demektir.
Atıf ve kaynak notu
Çeviri sırasında (Grundlinien der Philosophie des Rechts, Bölümleme § 33) açılmış nottur.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: sivil toplum
Metinlerde işaretlendiği yerler
3 yer · 3 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.