İçeriğe geç
Hukuk Felsefesinin Ana Hatları

Hegel · Hukuk Felsefesinin Ana Hatları

Bölümleme

25§ 33. Kendinde ve kendi için hür iradenin ideasının gelişme basamaklarına göre irade:

A. dolaysızdır; bu yüzden kavramı soyuttur, yani kişiliktir, varoluşu da dolaysız, dışsal bir şeydir: soyut ya da biçimsel hukuk alanı.

B. İrade dış varoluştan kendi içine yansımış olarak, küllî olana karşı öznel cüzîlik olarak belirlenmiştir. Küllî olan ise kısmen iç olarak iyi, kısmen dış olarak mevcut bir dünyadır; ideanın bu iki yanı yalnızca birbiri aracılığıyla dolayımlanmıştır. Bu, ikiliğe bölünmüşlüğü içindeki ya da tikel mevcudiyeti içindeki ideadır; öznel iradenin hakkı, dünyanın hakkıyla ve yalnızca kendinde var olan ideanın hakkıyla ilişki içindedir: moralite alanı.

C. Bu iki soyut unsurun birliği ve hakikati: iyinin düşünülmüş ideası, kendi içine yansımış iradede ve dış dünyada gerçekleşmiştir; öyle ki hürriyet, cevher olarak, öznel irade olarak olduğu kadar gerçeklik ve zorunluluk olarak da mevcuttur. Bu, kendinde ve kendi için küllî mevcudiyeti içindeki ideadır: ahlâklılık.

Ama ahlâkî cevher de aynı şekilde

a. tabiî tindir: aile;

b. ikiliğe bölünmüşlüğü ve görünüşü içindedir: sivil toplum (bürgerliche Gesellschaft);

c. devlettir: tikel iradenin hür bağımsızlığı içinde aynı ölçüde küllî ve nesnel olan hürriyet. Bu gerçek ve organik tin, α. bir halkın tinidir; β. tikel halk tinlerinin birbiriyle ilişkisi içinden geçerek, γ. dünya tarihinde küllî dünya tini olarak gerçekleşir ve kendini açığa vurur; onun hakkı en yüksek haktır.

Açıklama. Bir şeyin ya da içeriğin, önce yalnızca kavramına göre ya da kendinde olduğu gibi konmuşken dolaysızlık ya da varlık şekline sahip olduğu, spekülatif mantıktan önceden kabul edilmiştir; kavram biçiminde kendi için olan kavram ise başka bir şeydir, artık dolaysız bir şey değildir. — Aynı şekilde bölümlemeyi belirleyen ilke de önceden kabul edilmiştir. Bölümleme kısımların tarihsel bir ön bildirimi olarak da görülebilir; çünkü farklı basamaklar, ideanın gelişme unsurları olarak, içeriğin kendi tabiatından kendilerini ortaya çıkarmak zorundadır. Felsefî bir bölümleme genel olarak, mevcut bir malzemenin, alınmış bir ya da birkaç bölümleme ölçütüne göre yapılmış dışsal bir sınıflandırması değil, kavramın kendisinin içkin ayırt edişidir. — Genellikle belki eş anlamlı sayılan moralite ve ahlâklılık burada özünde farklı anlamlarda alınmıştır. Bununla birlikte tasavvur da onları ayırt ediyor görünür. Kant'ın dil kullanımı tercihen moralite ifadesine başvurur; nitekim bu felsefenin pratik ilkeleri tamamen bu kavramla sınırlı kalır, ahlâklılık bakış açısını imkânsız kılar, hatta onu açıkça yok eder ve ona başkaldırır. Ama moralite ve ahlâklılık etimolojileri bakımından eş anlamlı olsalar bile, bu bir kez farklı olan kelimeleri farklı kavramlar için kullanmaya engel olmazdı.

25

Einteilung. §33. Nach dem Stufengange der Entwickelung der Idee des an und für sich freien Willens ist der Wille A. unmittelbar; sein Begriff daher abstrakt, — die Persönlichkeit, — und sein Dasein eine unmittelbare äußerliche Sache; — die Sphäre des abstrakten oder formellen Rechts. B. der Wille aus dem äußeren Dasein in sich reflektiert, als subjektive Einzelnheit bestimmt gegen das Allgemeine, — dasselbe, teils als Inneres, das Gute, teils als Äußeres, eine vorhandene Welt, und diese beiden Seiten der Idee als nur durch einander vermittelt; die Idee in ihrer Entzweiung oder besonderen Existenz, das Recht des subjektiven Willens im Verhältnis zum Recht der Welt und zum Recht der, aber nur an sich seienden, Idee; — die Sphäre der Moralität. C. die Einheit und Wahrheit dieser beiden abstrakten Momente, — die gedachte Idee des Guten realisiert in dem in sich reflektierten Willen und in äußerlicher Welt; — so daß die Freiheit als die Substanz ebensosehr als Wirklichkeit und Notwendigkeit existiert, wie als subjektiver Wille; — die Idee in ihrer an und für sich allgemeinen Existenz; die Sittlichkeit. Die sittliche Substanz aber ist gleichfalls a. natürlicher Geist; — die Familie, b. in ihrer Entzweiung und Erscheinung; — die bürgerliche Gesellschaft, c. der Staat, als die in der freien Selbständigkeit des besonderen Willens ebenso allgemeine und objektive Freiheit; — welcher wirkliche und organische Geist α. eines Volks sich β. durch das Verhältnis der besonderen Volksgeister hindurch, γ. in der Weltgeschichte zum allgemeinen Weltgeiste wirklich wird und offenbart, dessen Recht das Höchste ist. Daß eine Sache oder Inhalt, der erst seinem Begriffe nach, oder wie er an sich ist, gesetzt ist, die Gestalt der Unmittelbarkeit oder des Seins hat, ist aus der spekulativen Logik vorausgesetzt; ein anderes ist der Begriff, der in der Form des Begriffs für sich ist; dieser ist nicht mehr ein Unmittelbares. — Gleicherweise ist das die Einteilung bestimmende Prinzip vorausgesetzt. Die Einteilung kann auch als eine historische Vorausangabe der Teile angesehen werden, denn die verschiedenen Stufen müssen als Entwickelungsmomente der Idee sich aus der Natur des Inhalts selbst hervorbringen. Eine philosophische Einteilung ist überhaupt nicht eine äußerliche, nach irgendeinem oder mehreren aufgenommenen Einteilungsgründen gemachte äußere Klassifizierung eines vorhandenen Stoffes, sondern das immanente Unterscheiden des Begriffes selbst. — Moralität und Sittlichkeit, die gewöhnlich etwa als gleichbedeutend gelten, sind hier in wesentlich verschiedenem Sinne genommen. Inzwischen scheint auch die Vorstellung sie zu unterscheiden; der Kantische Sprachgebrauch bedient sich vorzugsweise des Ausdrucks Moralität, wie denn die praktischen Prinzipien dieser Philosophie sich durchaus auf diesen Begriff beschränken, den Standpunkt der Sittlichkeit sogar unmöglich machen, ja selbst sie ausdrücklich zernichten und empören. Wenn aber Moralität und Sittlichkeit, ihrer Etymologie nach, auch gleichbedeutend wären, so hinderte dies nicht, diese einmal verschiedenen Worte für verschiedene Begriffe zu benutzen.

Çeviri değerlendirmesi

Yıldızlar eseri değil, çevirinin kalitesini ölçer

Yükleniyor…

Çeviri önerileri

Nasıl önerilir?

Yükleniyor…

İncelemeler

Okurların eser üzerine yazdığı değerlendirmeler.

Yükleniyor…

Tartışma

Yükleniyor…