Kavram
corporatio
- Latince
- corporatio / collegium
- Almanca
- Korporation
- Fransızca
- corporation
- İngilizce
- corporation
- Türkçe
- korporasyon
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte "ticari şirket, tüzel kişi". Hegel'de bencil tikel amacın kendini küllî bir amaç olarak kavradığı kurum: sanayi zümresinin onuru (Standesehre) ve aileden devlete geçişin ikinci kökü.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Roma | Hukukçular | collegium, universitas: üyelerinden ayrı hukukî varlık | Digesta III, 4 |
| Ortaçağ | — | Loncalar, şehir birlikleri | — |
| 1762 | Rousseau | Devletle birey arasındaki "kısmî cemiyetler" genel iradeyi bozar | Toplum Sözleşmesi II, 3 |
| 1820 | Hegel | Sanayi zümresinin meslek birliği; ikinci aile; ahlâklılığın sivil topluma dönüşü | Hukuk Felsefesinin Ana Hatları, § 250–256 |
| 1893 | Durkheim | Meslek grupları anominin ilacı | Toplumsal İşbölümü, 2. baskı önsözü |
Dönüşüm: Hukukî bir tüzel kişilikten (Roma) genel iradenin tehlikesine (Rousseau), oradan sivil toplumu devlete bağlayan ahlâkî bir kuruma (Hegel).
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Latince | corporatio / collegium / universitas | corpus "beden"; Roma hukukunda collegium, ortaçağda universitas ve lonca. |
| Almanca / Fransızca | Korporation / corporation | Hegel, Hukuk Felsefesinin Ana Hatları, § 250–256. |
| İngilizce | corporation |
Türkçe karşılığı
korporasyon. Korporation "korporasyon"; Genossenschaft "meslek birliği", Zunft "lonca", Stand des Gewerbes "sanayi zümresi" bağlanmaz.
"Korporasyon" bugünkü "şirket" anlamında değildir; Hegel'de aynı sanayi dalında çalışanların kamu gözetimi altındaki meslek birliğidir. Üyelerini beceri ve doğruluklarına göre kabul eder, onları rastlantılara karşı korur, eğitir; aileden sonra "ikinci aile"dir. Polis ile birlikte sivil toplumda ahlâklılığın devlete doğru yeniden içkinleştiği yerdir.
Atıf ve kaynak notu
Çeviri sırasında (Grundlinien der Philosophie des Rechts, § 250) açılmış nottur.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: korporasyonun, korporasyon, korporasyonlarıyla
Metinlerde işaretlendiği yerler
3 yer · 3 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.