Kavram
minorennitas
- Latince
- minorennitas; minor aetas (karşıtı: maiorennitas, *naturaliter maiorennes*)
- Almanca
- Unmündigkeit; selbstverschuldete Unmündigkeit; Mündigkeit; Vormund
- Fransızca
- minorité
- İngilizce
- immaturity, minority
- Türkçe
- ergin olmayış; kendi suçu olan ergin olmayış; erginlik; vasi
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelik ve hukukî dilde ergin olmayış, kişinin işlerini bir vasi eliyle yürütmek zorunda olduğu yaş durumudur. Kant bu hukukî figürü aklın kullanımına taşır: "Aydınlanma, insanın kendi suçu olan ergin olmayışından çıkışıdır. Ergin olmayış, insanın kendi anlama yetisini başkasının yönetimi olmadan kullanamamasıdır." Tembellik ve korkaklık bu durumu sürdürür; kitaplar, ruh rehberleri, hekimler gönüllü vasilere dönüşür. Parola sapere aude'dir: kendi anlama yetini kullanmaya cesaret et. Tek tek insan bu durumdan zor çıkar; bir kamu ise, kendisine aklını kamusal olarak kullanma hürriyeti tanınırsa, kendini yavaş yavaş aydınlatır (usus publicus rationis). Bu yüzden "aydınlanmış bir çağ"da değil, bir "aydınlanma çağı"nda yaşanmaktadır.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Roma hukuku | — | minor aetas, tutela ve cura altındaki yaş | — |
| 1784 | Kant | kendi suçu olan ergin olmayıştan çıkış olarak aydınlanma | Aydınlanma Nedir?, AA08.035–036 |
| 1798 | Kant | Antropoloji'de medenî ve doğal ergin olmayış | — |
| 1944 | Horkheimer / Adorno | aydınlanmanın diyalektiği: erginliğin yeni vesayetlere dönüşmesi | — |
Dönüşüm: Hukukî bir statüden, aklın kullanımına dair ahlâkî-tarihsel bir duruma; sonra modernliğin kendine yönelttiği eleştiriye.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Latince | minorennitas, minor aetas | Roma hukukunda vesayet altındaki yaş; Kant aynı yazıda naturaliter maiorennes ("tabiatça ergin") der |
| Almanca | Unmündigkeit / Mündigkeit; Vormund | Mund "koruma, vesayet" (eski Almanca munt); Kant, Aydınlanma Nedir? (1784), AA08.035 |
| Fransızca | minorité | — |
| İngilizce | immaturity, minority |
Türkçe karşılığı
ergin olmayış / erginlik; vasi. rakipler: "reşit olmama", "erginleşmemişlik", "vesayet altında olma"; "ergin olmayış" hem hukukî durumu hem bir hâli bildirdiği ve "kendi suçu olan" sıfatını kaldırdığı için seçildi
"Olgunlaşmamışlık" denirse durum psikolojik bir eksikliğe, "reşit olmama" denirse salt bir yaşa indirgenir. Kant'ın vurgusu hukukîdir: ergin olmayan, aklını kullanmak için bir vasinin yönetimine bağlıdır; bu bağımlılık anlama yetisinin eksikliğinden değil, karar ve cesaret eksikliğinden doğuyorsa "kendi suçudur".
Atıf ve kaynak notu
"Aydınlanma çağı" adlandırması sonradandır; Kant'ın tanımı bir dönemi değil, süren bir süreci ve bir görevi anlatır.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: ergin olmayan, ergin olmayışından, ergin olmayış
Metinlerde işaretlendiği yerler
4 yer · 4 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.