İçeriğe geç

Kavram

minorennitas

Latince
minorennitas; minor aetas (karşıtı: maiorennitas, *naturaliter maiorennes*)
Almanca
Unmündigkeit; selbstverschuldete Unmündigkeit; Mündigkeit; Vormund
Fransızca
minorité
İngilizce
immaturity, minority
Türkçe
ergin olmayış; kendi suçu olan ergin olmayış; erginlik; vasi

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelik ve hukukî dilde ergin olmayış, kişinin işlerini bir vasi eliyle yürütmek zorunda olduğu yaş durumudur. Kant bu hukukî figürü aklın kullanımına taşır: "Aydınlanma, insanın kendi suçu olan ergin olmayışından çıkışıdır. Ergin olmayış, insanın kendi anlama yetisini başkasının yönetimi olmadan kullanamamasıdır." Tembellik ve korkaklık bu durumu sürdürür; kitaplar, ruh rehberleri, hekimler gönüllü vasilere dönüşür. Parola sapere aude'dir: kendi anlama yetini kullanmaya cesaret et. Tek tek insan bu durumdan zor çıkar; bir kamu ise, kendisine aklını kamusal olarak kullanma hürriyeti tanınırsa, kendini yavaş yavaş aydınlatır (usus publicus rationis). Bu yüzden "aydınlanmış bir çağ"da değil, bir "aydınlanma çağı"nda yaşanmaktadır.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
Roma hukuku — minor aetas, tutela ve cura altındaki yaş —
1784 Kant kendi suçu olan ergin olmayıştan çıkış olarak aydınlanma Aydınlanma Nedir?, AA08.035–036
1798 Kant Antropoloji'de medenî ve doğal ergin olmayış —
1944 Horkheimer / Adorno aydınlanmanın diyalektiği: erginliğin yeni vesayetlere dönüşmesi —

Dönüşüm: Hukukî bir statüden, aklın kullanımına dair ahlâkî-tarihsel bir duruma; sonra modernliğin kendine yönelttiği eleştiriye.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Latince minorennitas, minor aetas Roma hukukunda vesayet altındaki yaş; Kant aynı yazıda naturaliter maiorennes ("tabiatça ergin") der
Almanca Unmündigkeit / Mündigkeit; Vormund Mund "koruma, vesayet" (eski Almanca munt); Kant, Aydınlanma Nedir? (1784), AA08.035
Fransızca minorité —
İngilizce immaturity, minority

Türkçe karşılığı

ergin olmayış / erginlik; vasi. rakipler: "reşit olmama", "erginleşmemişlik", "vesayet altında olma"; "ergin olmayış" hem hukukî durumu hem bir hâli bildirdiği ve "kendi suçu olan" sıfatını kaldırdığı için seçildi

"Olgunlaşmamışlık" denirse durum psikolojik bir eksikliğe, "reşit olmama" denirse salt bir yaşa indirgenir. Kant'ın vurgusu hukukîdir: ergin olmayan, aklını kullanmak için bir vasinin yönetimine bağlıdır; bu bağımlılık anlama yetisinin eksikliğinden değil, karar ve cesaret eksikliğinden doğuyorsa "kendi suçudur".

Atıf ve kaynak notu

"Aydınlanma çağı" adlandırması sonradandır; Kant'ın tanımı bir dönemi değil, süren bir süreci ve bir görevi anlatır.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: ergin olmayan, ergin olmayışından, ergin olmayış

Metinlerde işaretlendiği yerler

4 yer · 4 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.