Kavram
mala conscientia
- Latince
- mala conscientia
- Almanca
- schlechtes Gewissen
- İngilizce
- bad conscience
- Türkçe
- kötü vicdan
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte kötü vicdan yapılan bir yanlışın içte bıraktığı rahatsızlıktır. Nietzsche'de (Ahlâkın Soykütüğü II 4, 14–22) kötü vicdan, toplum ve barış duvarlarına kapatılan insanın dışarı boşalamayan içgüdülerinin içe dönmesiyle doğan "ağır bir hastalık"tır; ama aynı zamanda yeryüzüne yeni ve geleceğe gebe bir şey getirmiştir. Rahip onu "günah" olarak yorumlar (III).
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MS 1. yy | Seneca | iç tanığın tedirginliği | conscientia |
| 1887 | Nietzsche | içe dönmüş içgüdü; bir hastalık ve gebelik | Ahlâkın Soykütüğü Üzerine II 4, 16 |
Dönüşüm: Tek bir yanlışa eşlik eden duygudan, insanın kendine karşı dönmüş bir varoluş biçimine.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | — | |
| Latince | mala conscientia | Seneca'da kötü vicdan yalnızlıkta bile tedirgin olan iç tanıktır (Ep. 43.5). |
| Almanca / Fransızca | schlechtes Gewissen / mauvaise conscience | |
| İngilizce | bad conscience |
Türkçe karşılığı
kötü vicdan. kötü vicdan: Almancanın birebir karşılığı; Nietzsche'nin terim olarak kullanımını korur; tercih edilen. vicdan azabı: gündelikte doğaldır, ama Nietzsche'nin bir hastalık olarak tarif ettiği yapıyı bir duyguya indirger. Tercih: kötü vicdan; Gewissensbiss "vicdan azabı" bağlanmaz; Gewissen tek başına conscientia.
Türkçe karşılık Almancanın çağrışımlarını tam taşımaz; ayrım gerektiğinde ilk geçişte özgün kelime parantezde verilir.
Atıf ve kaynak notu
Terim gündelik dildendir; içgüdülerin içe dönmesi tezi Nietzsche'nindir.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: kötü vicdanla, kötü vicdan, kötü bir vicdan
Metinlerde işaretlendiği yerler
4 yer · 4 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.