Kavram
ressentiment
- Latince
- ressentiment (Fransızca terim korunur; Latince karşılığı yoktur)
- Almanca
- Ressentiment
- Fransızca
- ressentiment
- İngilizce
- ressentiment
- Türkçe
- hınç; hınç insanı
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte uğranılan haksızlığın unutulmayan, içte kalan acısı. Nietzsche'de ahlâkta köle ayaklanmasının yaratıcı ilkesi: soylu ahlâk kendine evet diyerek doğarken köle ahlâkı bir "dışarı"ya hayır diyerek doğar; etkisi kökünden tepkidir. Soylu insanda hınç ortaya çıkarsa anında bir tepkide tükenir ve zehirlemez; güçsüzde ise birikip zehirler. III. incelemede çileci rahip hıncın "yönünü değiştiren" kişidir.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 17.–19. yy | Fransız ahlâkçıları | haksızlığın hatırası, kırgınlık | |
| 1887 | Nietzsche | değer yaratan güçsüz tepki; köle ahlâkının kaynağı | Ahlâkın Soykütüğü Üzerine I 10–11, II 11, III 15 |
| 1912 | Max Scheler | ahlâkların yapısında hınç (Hristiyan sevgisinin hınçtan doğmadığı tezi) | Das Ressentiment im Aufbau der Moralen |
Dönüşüm: Bireysel bir duygudan, değerlerin soykütüğünü açıklayan yaratıcı bir ilkeye.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | — | |
| Latince | — | not adı Nietzsche'nin Fransızca terimidir |
| Almanca / Fransızca | Ressentiment / ressentiment | Nietzsche Fransızca kelimeyi Almancada terimleştirir; Dühring'in kullanımına karşı |
| İngilizce | ressentiment |
Türkçe karşılığı
hınç. "kin" daha çok tek bir kişiye yönelik birikmiş düşmanlığı söyler; "hınç" eyleme dökülemeyen, içe dönüp biriken ve öç almayı bekleyen öfkeyi daha iyi verir. "Ressentiment" olduğu gibi de bırakılabilirdi; ama Türkçede kök salmış bir kelime varken terimi yabancı bırakmak okuru metinden uzaklaştırır. İlk geçtiği yerde parantez içinde Fransızcası verilir; Mensch des Ressentiment "hınç insanı".
"Kin" dersek bireysel bir duyguya indirgeriz; Nietzsche'de hınç, eylemden yoksun kalan güçsüzün değer yaratan tepkisidir: "kötü" düşmanı tasarlar, sonra kendini onun karşılığı olarak "iyi" diye koyar (Ahlâkın Soykütüğü I 10).
Atıf ve kaynak notu
Terim Nietzsche'nin terimidir; Latince bir karşılığı yoktur, not adı Fransızca kalır.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: hıncın, hıncının, hınç, Hınçtan
Metinlerde işaretlendiği yerler
4 yer · 4 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.