İçeriğe geç

Kavram

transvaluatio

Latince
transvaluatio (bilimsel yazında kurulmuş ad)
Almanca
Umwerthung aller Werthe (Umwertung)
Fransızca
transvaluation, renversement de toutes les valeurs
İngilizce
revaluation (of values)
Türkçe
değerlerin yeniden değerlendirilmesi

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte bir şeyin değerini yeniden biçmek; Nietzsche'de bir kültürün bütün değer levhasını yeni bir ölçüye göre yeniden kurmak.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
1886 Nietzsche Hristiyanlığın "çarmıhtaki Tanrı" formülüyle antik değerleri yeniden değerlendirmesi İyinin ve Kötünün Ötesinde § 46
1888 Nietzsche Kendi projesinin adı: "bütün değerlerin yeniden değerlendirilmesi" (Der Antichrist'in alt başlığı)

Dönüşüm: Önce tarihsel bir olayın (köle ahlâkının zaferi) adı, sonra geleceğin filozoflarının görevi.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca — Nietzsche'nin örnek aldığı "paranın damgasını değiştirmek" (Diogenes'in paracharattein to nomisma) imgesi yakındır
Latince transvaluatio Nietzsche'nin kendi terimi değil; İngilizce transvaluation üzerinden yerleşmiş ad
Almanca / Fransızca Umwerthung aller Werthe / transvaluation um-werthen: değeri değiştirmek, başka bir değerle yeniden biçmek; İyinin ve Kötünün Ötesinde § 46'da Hristiyanlık için "bütün antik değerlerin yeniden değerlendirilmesi"
İngilizce revaluation (of values)

Türkçe karşılığı

değerlerin yeniden değerlendirilmesi; yeniden değerlendirmek. "Değerlerin altüst edilmesi" anlamı daraltır; "yeniden değerleme" ekonomik çağrışım taşır. Umkehrung "tersine çevirme" ayrıca bağlanmaz.

"Altüst etmek" dendiğinde yalnızca eski değerlerin tersine çevrilmesi anlaşılır; Nietzsche'de ise değer biçmenin kendisinin yeni bir ölçüyle (hayat, güç iradesi) yeniden yapılması kastedilir. Hristiyanlık da bir Umwerthung'dur: antik, soylu değerleri köle ahlâkı lehine yeniden değerlendirmiştir (JGB § 46).

Atıf ve kaynak notu

Latince ad sonradan kurulmuştur; Nietzsche'nin metninde yalnızca Almanca Umwerthung vardır.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: yeniden değerlendirilmesini, yeniden değerlendirerek, bütün değerlerin yeniden değerlendirilmesi, yeniden değerlendirilmesi

Metinlerde işaretlendiği yerler

4 yer · 4 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.