İçeriğe geç

Kavram

Gravitas

Yunanca
βαρύτης (barytēs); βαρύ / κοῦφον "ağır / hafif"
Latince
gravitas; levitas "hafiflik"; gravis / levis "ağır / hafif"
Almanca
Schwere
Fransızca
pesanteur
İngilizce
gravity, weight
Türkçe
ağırlık

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelik dilde bir şeyin ağır olması, vakar. Aristoteles'te ağır ve hafif, unsurların tabiî yerlerine yönelmesidir. Descartes bunu bir keyfiyet olmaktan çıkarır: Ağırlık, cismin yerine yükselen eşit hacimdeki gök maddesinin itmesidir; bu yüzden ağırlık madde miktarıyla orantılı değildir (IV 24–25).

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Aristoteles Ağır ve hafif: tabiî yere doğru hareket Gök Üzerine IV
1644 Descartes Gök maddesinin yeryüzü cisimlerini merkeze itmesi; hafiflik gök maddesine aittir Felsefenin İlkeleri IV 15, 20–27
1687 Newton Kütleler arasında evrensel çekim Principia mathematica III

Dönüşüm: Tabiî yere yönelişten (Aristoteles) çevredeki akışkanın itmesine (Descartes), oradan uzaktan etkiyen çekim kuvvetine (Newton).

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca βαρύτης; βαρύ / κοῦφον Aristoteles'te ağır ve hafif, cisimlerin tabiî yerlerine (merkeze ya da yukarıya) yönelmesi (Gök Üzerine IV).
Latince gravitas (gravis "ağır"); levitas Gündelikte ağırlık, vakar. Descartes'ta yeryüzündeki cisimleri Dünya'nın merkezine doğru iten etki (Principia IV 15, 20–27).
Almanca / Fransızca Schwere / pesanteur Fransızca Principia'da pesanteur.
İngilizce gravity, weight

Türkçe karşılığı

ağırlık; hafiflik. "Yerçekimi" Newton'cu çekim fikrini taşıdığı için kullanılmaz; "sıklet" eskimiştir. Augustinus'taki pondus "ağırlık" notu ayrıdır.

Descartes'ta ağırlık cismin kendi niteliği ya da Dünya'nın çekimi değildir: Dünya'nın çevresinde dönen gök maddesi, düz çizgide gitme eğilimi yüzünden Dünya'dan uzaklaşmaya çabalar (hafiflik) ve yükselirken yerini alan yeryüzü parçacıklarını aşağı iter. "Ağırlık" kelimesi bu mekanik açıklamayı taşımalıdır; "çekim" yazmak Newton'u geriye yansıtır.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: ağırlık, ağırlıktadır, ağırlıktır, ağırlıkla

Metinlerde işaretlendiği yerler

4 yer · 4 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.