Kavram
Gravitas
- Yunanca
- βαρύτης (barytēs); βαρύ / κοῦφον "ağır / hafif"
- Latince
- gravitas; levitas "hafiflik"; gravis / levis "ağır / hafif"
- Almanca
- Schwere
- Fransızca
- pesanteur
- İngilizce
- gravity, weight
- Türkçe
- ağırlık
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelik dilde bir şeyin ağır olması, vakar. Aristoteles'te ağır ve hafif, unsurların tabiî yerlerine yönelmesidir. Descartes bunu bir keyfiyet olmaktan çıkarır: Ağırlık, cismin yerine yükselen eşit hacimdeki gök maddesinin itmesidir; bu yüzden ağırlık madde miktarıyla orantılı değildir (IV 24–25).
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 4. yy | Aristoteles | Ağır ve hafif: tabiî yere doğru hareket | Gök Üzerine IV |
| 1644 | Descartes | Gök maddesinin yeryüzü cisimlerini merkeze itmesi; hafiflik gök maddesine aittir | Felsefenin İlkeleri IV 15, 20–27 |
| 1687 | Newton | Kütleler arasında evrensel çekim | Principia mathematica III |
Dönüşüm: Tabiî yere yönelişten (Aristoteles) çevredeki akışkanın itmesine (Descartes), oradan uzaktan etkiyen çekim kuvvetine (Newton).
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | βαρύτης; βαρύ / κοῦφον | Aristoteles'te ağır ve hafif, cisimlerin tabiî yerlerine (merkeze ya da yukarıya) yönelmesi (Gök Üzerine IV). |
| Latince | gravitas (gravis "ağır"); levitas | Gündelikte ağırlık, vakar. Descartes'ta yeryüzündeki cisimleri Dünya'nın merkezine doğru iten etki (Principia IV 15, 20–27). |
| Almanca / Fransızca | Schwere / pesanteur | Fransızca Principia'da pesanteur. |
| İngilizce | gravity, weight |
Türkçe karşılığı
ağırlık; hafiflik. "Yerçekimi" Newton'cu çekim fikrini taşıdığı için kullanılmaz; "sıklet" eskimiştir. Augustinus'taki pondus "ağırlık" notu ayrıdır.
Descartes'ta ağırlık cismin kendi niteliği ya da Dünya'nın çekimi değildir: Dünya'nın çevresinde dönen gök maddesi, düz çizgide gitme eğilimi yüzünden Dünya'dan uzaklaşmaya çabalar (hafiflik) ve yükselirken yerini alan yeryüzü parçacıklarını aşağı iter. "Ağırlık" kelimesi bu mekanik açıklamayı taşımalıdır; "çekim" yazmak Newton'u geriye yansıtır.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: ağırlık, ağırlıktadır, ağırlıktır, ağırlıkla
Metinlerde işaretlendiği yerler
4 yer · 4 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.