İçeriğe geç

Kavram

Evidentia

Yunanca
enargeia (ἐνάργεια)
Latince
evidentia
Almanca
Evidenz
Fransızca
évidence
İngilizce
evidence, self-evidence
Türkçe
apaçıklık; apaçık

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte bir şeyin açıkça ortada olması. Descartes'ta hakikatin ölçütüdür: zihne "o kadar açık ve seçik" görünen şey ki onu şüpheye düşürmek için hiçbir vesile kalmaz. Matematikçilerin ispatları "kesin ve apaçık gerekçeler"in örneğidir.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 1. yy Cicero Enargeia'nın Latince karşılığı, algının açıklığı Academica II 17
1637 Descartes Hakikatin ölçütü, açık ve seçik kavrayış Yöntem Üzerine Konuşma II

Dönüşüm: Duyu algısının açıklığından, zihnin kendi kavrayışının açıklığına.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca enargeia "Göz önündelik, parlaklık"; Epikurosçularda ve Stoacılarda algının kendini doğrulayan açıklığı.
Latince evidentia Cicero enargeia'yı evidentia ve perspicuitas ile karşılar (Academica II 17). e-videre: "dışarıdan görünmek".
Almanca / Fransızca Evidenz / évidence, évidemment Yöntem Üzerine Konuşma, İkinci Bölüm, birim 9 (yöntemin birinci kuralı).
İngilizce evidence, self-evidence

Türkçe karşılığı

apaçıklık; apaçık. "Bedahet / bedihî" eski ve ağırdır; "kanıt" (İngilizce evidence etkisi) anlamı kaydırır. "Apaçık" Descartes'ın "şüpheye yer bırakmayacak açıklık" anlamını tam verir.

Fransızca évidence bir delil değil, zihnin bir şeyi açık ve seçik görmesinden doğan kesinliktir; Türkçede "kanıt" diye çevrilirse kural, dışarıdan delil aramaya dönüşür.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: apaçık, apaçıklığı

Metinlerde işaretlendiği yerler

6 yer · 6 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.