İçeriğe geç

Kavram

Lumen naturale

Latince
lumen naturale
Almanca
natürliches Licht
Fransızca
lumière naturelle
İngilizce
natural light
Türkçe
tabiî ışık

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte güneşin ya da gün ışığının adıdır. Felsefede, zihnin bir şeyi açık ve seçik olarak görmesini sağlayan, insana yaratılıştan verilmiş bilme gücüdür. Descartes'ta sağduyu ve akıl ile yakındır; örnek ve âdetten edinilen yanılgılar onu karartır.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
5. yy Augustinus Ruhu aydınlatan ilahî ışık De Genesi ad litteram; bkz. lux
13. yy Thomas Aquinas Vahyin ışığından ayrı, aklın tabiî ışığı Summa theologiae I q. 12
1637 Descartes Önyargılarla kararabilen, her insandaki bilme gücü Yöntem Üzerine Konuşma I

Dönüşüm: İlahî aydınlatmadan, aklın kendi kendine yeten ışığına.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca — Doğrudan bir terim karşılığı yoktur; Platon'un güneş benzetmesi ve Aristoteles'in etkin aklının ışığa benzetilmesi arka plandır.
Latince lumen naturale / lumen naturae Skolastikte vahyin ışığına (lumen gratiae, lumen fidei) karşıt olarak aklın kendi ışığı.
Almanca / Fransızca natürliches Licht / lumière naturelle Yöntem Üzerine Konuşma, Birinci Bölüm, birim 6.
İngilizce natural light

Türkçe karşılığı

tabiî ışık. "Doğal ışık" da denir; çekirdek tabloda natura "tabiat" olduğu için "tabiî ışık" seçildi. "Akıl nuru" fazla mecazidir.

"Tabiî" burada "kendiliğinden, yaratılıştan" demektir; vahiyle ya da öğrenimle gelmeyen, her insanda bulunan bilme gücünü anlatır. "Doğal" denince fizik tabiatla karışabilir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: tabiî ışığımızı, tabiî ışığın, tabiî ışıkla, tabiî ışığını

Metinlerde işaretlendiği yerler

4 yer · 4 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.