Kavram
Lumen naturale
- Latince
- lumen naturale
- Almanca
- natürliches Licht
- Fransızca
- lumière naturelle
- İngilizce
- natural light
- Türkçe
- tabiî ışık
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte güneşin ya da gün ışığının adıdır. Felsefede, zihnin bir şeyi açık ve seçik olarak görmesini sağlayan, insana yaratılıştan verilmiş bilme gücüdür. Descartes'ta sağduyu ve akıl ile yakındır; örnek ve âdetten edinilen yanılgılar onu karartır.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 5. yy | Augustinus | Ruhu aydınlatan ilahî ışık | De Genesi ad litteram; bkz. lux |
| 13. yy | Thomas Aquinas | Vahyin ışığından ayrı, aklın tabiî ışığı | Summa theologiae I q. 12 |
| 1637 | Descartes | Önyargılarla kararabilen, her insandaki bilme gücü | Yöntem Üzerine Konuşma I |
Dönüşüm: İlahî aydınlatmadan, aklın kendi kendine yeten ışığına.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | — | Doğrudan bir terim karşılığı yoktur; Platon'un güneş benzetmesi ve Aristoteles'in etkin aklının ışığa benzetilmesi arka plandır. |
| Latince | lumen naturale / lumen naturae | Skolastikte vahyin ışığına (lumen gratiae, lumen fidei) karşıt olarak aklın kendi ışığı. |
| Almanca / Fransızca | natürliches Licht / lumière naturelle | Yöntem Üzerine Konuşma, Birinci Bölüm, birim 6. |
| İngilizce | natural light |
Türkçe karşılığı
tabiî ışık. "Doğal ışık" da denir; çekirdek tabloda natura "tabiat" olduğu için "tabiî ışık" seçildi. "Akıl nuru" fazla mecazidir.
"Tabiî" burada "kendiliğinden, yaratılıştan" demektir; vahiyle ya da öğrenimle gelmeyen, her insanda bulunan bilme gücünü anlatır. "Doğal" denince fizik tabiatla karışabilir.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: tabiî ışığımızı, tabiî ışığın, tabiî ışıkla, tabiî ışığını
Metinlerde işaretlendiği yerler
4 yer · 4 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.