İçeriğe geç

Kavram

substantia prima

Yunanca
πρώτη οὐσία (prōtē ousia)
Latince
substantia prima
İngilizce
primary substance
Türkçe
birinci cevher

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Birinci cevher, ne bir dayanakta bulunan ne bir dayanak hakkında söylenen bireysel şeydir: bu insan, bu at. İkinci cevher, birinci cevherlerin türü ve cinsidir: insan, canlı. Birinciler olmasa ötekilerden hiçbiri var olmaz.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Aristoteles birey en asıl cevherdir; Metafizik VII'de birincilik surete kayar
3. yy Porphyrios adlar önce hissedilen bireylere konduğu için bireyler birincidir
6. yy Boethius bireyler bilgi ve ad bakımından birincidir; tabiatça birinci olan Tanrı ve ruh burada konu değildir, çünkü eser adları inceler Boethius, In Categorias I

Dönüşüm: Bireyin önceliği, orta çağ tümeller tartışmasında cinslerin ve türlerin varlık tarzı sorusuna dönüşür.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca πρώτη οὐσία / δευτέρα οὐσία (prōtē / deutera ousia) Aristoteles, Kategoriler 2a11–19
Latince substantia prima / secunda Boethius'un çevirisi; principaliter, proprie, maxime "öncelikle, tam anlamıyla, en çok"
Almanca / Fransızca erste Substanz / substance première
İngilizce primary substance

Türkçe karşılığı

birinci cevher; ikinci cevher. rakip: birincil töz. Çekirdek tabloda substantia "cevher" olduğu için "birinci cevher"

"Birinci" bir değer sırası mı, bir bilgi sırası mı? Boethius'a göre bireyler tabiatça değil, hislere ve ad koymaya yakınlık bakımından birincidir; bu okuma "birinci"yi mantıkî bir öncelik olarak sınırlar.

Atıf ve kaynak notu

Boethius'un "tabiatça birinci olan" ile "bu eserde birinci sayılan" ayrımı Aristoteles'te bu açıklıkta yoktur; Yeni Platoncu şerh geleneğinin çözümüdür.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: İkinci cevher, Birinci cevherler, cevherlerin

Metinlerde işaretlendiği yerler

3 yer · 3 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.