Kavram
spiritus mundi
- Latince
- spiritus mundi
- Almanca
- Weltgeist
- Fransızca
- esprit du monde
- İngilizce
- world spirit
- Türkçe
- dünya tini
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte "çağın ruhu" gibi bir genel eğilimi anlatır. Hegel'de dünya tini, tabiatı "her zaman bir ve aynı" olup bu tek tabiatını dünyadaki varoluşta açıp seren tindir; dünya tarihi onun akla uygun, zorunlu yürüyüşüdür. Halk tinleri onun basamaklarıdır; dünya tarihî bireyler onun "iş görenleri"dir.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 5. yy | Anaksagoras | Dünyaya hükmeden nous (bilinçsiz akıl) | nous |
| 18. yy | Herder | Halkların tini ve insanlığın eğitimi | Ideen zur Philosophie der Geschichte der Menschheit |
| 1820 | Hegel | Halk tinleri dünya tininin mahkemesinde yargılanır (§ 340–352) | Hukuk Felsefesinin Ana Hatları |
| 1822–1831 | Hegel | Dünya tarihi dünya tininin akla uygun, zorunlu yürüyüşü | Tarih Felsefesi Dersleri, Giriş |
Dönüşüm: Kozmik akıldan (nous, logos) tarihsel olarak kendini bilen tine; Hegel'den sonra "Zeitgeist" ile gündelik bir çağ eğilimine iner.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | — | Yakın düşünce: Anaksagoras'ın dünyaya hükmeden nous'u, Stoacıların evreni yöneten logos'u. |
| Latince | spiritus mundi | Not adı için kurulmuş Latince; anima mundi ("evrenin ruhu") ile karıştırılmamalı. |
| Almanca / Fransızca | Weltgeist / esprit du monde | Hegel, Tinin Fenomenolojisi (1807); Hukuk Felsefesinin Ana Hatları § 352; Tarih Felsefesi Dersleri, Giriş. |
| İngilizce | world spirit |
Türkçe karşılığı
dünya tini. Geist "tin" (Hegel karşılığı), Welt "dünya". "Dünya ruhu" karşılığı Weltseele'ye (Schelling, Platon'un evren ruhu) aittir ve tabiat felsefesine çeker; Hegel'in terimi tarihseldir. Volksgeist "halk tini" bağlanmaz.
"Dünya ruhu" denince evrene can veren kozmik bir güç anlaşılır; "dünya tini" ise tarihte halk tinleri aracılığıyla kendi hürriyetini bilmeye ilerleyen tini anlatır. Hegel'in 1806'da Napolyon için söylediği "atlı dünya ruhu" sözü (mektupta Weltseele) bu ayrımın tam sınırındadır.
Atıf ve kaynak notu
Çeviri sırasında (Tarih Felsefesi Dersleri, Giriş) açılmış nottur.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: dünya tininin
Metinlerde işaretlendiği yerler
1 yer · 1 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.