İçeriğe geç

Kavram

spiritus mundi

Latince
spiritus mundi
Almanca
Weltgeist
Fransızca
esprit du monde
İngilizce
world spirit
Türkçe
dünya tini

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte "çağın ruhu" gibi bir genel eğilimi anlatır. Hegel'de dünya tini, tabiatı "her zaman bir ve aynı" olup bu tek tabiatını dünyadaki varoluşta açıp seren tindir; dünya tarihi onun akla uygun, zorunlu yürüyüşüdür. Halk tinleri onun basamaklarıdır; dünya tarihî bireyler onun "iş görenleri"dir.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 5. yy Anaksagoras Dünyaya hükmeden nous (bilinçsiz akıl) nous
18. yy Herder Halkların tini ve insanlığın eğitimi Ideen zur Philosophie der Geschichte der Menschheit
1820 Hegel Halk tinleri dünya tininin mahkemesinde yargılanır (§ 340–352) Hukuk Felsefesinin Ana Hatları
1822–1831 Hegel Dünya tarihi dünya tininin akla uygun, zorunlu yürüyüşü Tarih Felsefesi Dersleri, Giriş

Dönüşüm: Kozmik akıldan (nous, logos) tarihsel olarak kendini bilen tine; Hegel'den sonra "Zeitgeist" ile gündelik bir çağ eğilimine iner.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca — Yakın düşünce: Anaksagoras'ın dünyaya hükmeden nous'u, Stoacıların evreni yöneten logos'u.
Latince spiritus mundi Not adı için kurulmuş Latince; anima mundi ("evrenin ruhu") ile karıştırılmamalı.
Almanca / Fransızca Weltgeist / esprit du monde Hegel, Tinin Fenomenolojisi (1807); Hukuk Felsefesinin Ana Hatları § 352; Tarih Felsefesi Dersleri, Giriş.
İngilizce world spirit

Türkçe karşılığı

dünya tini. Geist "tin" (Hegel karşılığı), Welt "dünya". "Dünya ruhu" karşılığı Weltseele'ye (Schelling, Platon'un evren ruhu) aittir ve tabiat felsefesine çeker; Hegel'in terimi tarihseldir. Volksgeist "halk tini" bağlanmaz.

"Dünya ruhu" denince evrene can veren kozmik bir güç anlaşılır; "dünya tini" ise tarihte halk tinleri aracılığıyla kendi hürriyetini bilmeye ilerleyen tini anlatır. Hegel'in 1806'da Napolyon için söylediği "atlı dünya ruhu" sözü (mektupta Weltseele) bu ayrımın tam sınırındadır.

Atıf ve kaynak notu

Çeviri sırasında (Tarih Felsefesi Dersleri, Giriş) açılmış nottur.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: dünya tininin

Metinlerde işaretlendiği yerler

1 yer · 1 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.