İçeriğe geç

Kavram

socraticum

Yunanca
Σωκρατικός (Sōkratikos)
Latince
socraticum (yeni Latince)
Almanca
das Sokratische; Sokratismus
Fransızca
le socratique; le socratisme
İngilizce
the Socratic, Socratism
Türkçe
Sokratesçi olan; Sokratesçilik

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte "Sokratik" soru sorarak öğretme yöntemidir. Nietzsche Sokrates'te "teorik insan"ın ilk örneğini görür: düşüncenin varlığın en derin uçurumlarına kadar inip onu düzeltebileceğine dair iyimser inanç. Euripides'in ağzından konuşan bu "yeni daimon" tragedyayı öldürmüştür; estetik Sokratesçilik müziği ve miti tragedyadan sürer.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Platon, Ksenophon Sokrates'in konuşmaları ve hayatı Diyaloglar, Hatıralar
1872 Nietzsche Dionysosçu olanın karşıtı; estetik Sokratesçilik, teorik insan, iyimserlik Tragedyanın Doğuşu § 12–15
1888 Nietzsche "Sokrates sorunu": akılcılık bir çöküş belirtisi Putların Alacakaranlığı

Dönüşüm: Bir kişinin adından bir yönteme, Nietzsche'de bütün bir kültürü belirleyen bilgi iyimserliğine.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca Σωκρατικός (Sōkratikos) Sokrates'e ait; Sōkratikoi logoi "Sokratesçi konuşmalar" (Aristoteles)
Latince socraticus Cicero'da Sokrates okulu
Almanca / Fransızca das Sokratische, Sokratismus / le socratisme Nietzsche, Tragedyanın Doğuşu § 12 ("Dionysosçu olan ve Sokratesçi olan")
İngilizce the Socratic, Socratism

Türkçe karşılığı

Sokratesçi olan; Sokratesçilik. Dionysosçu olan ve Apolloncu olan ile aynı kalıp; "Sokratik" yöntem adı olarak yerleşmiştir, ama Nietzsche'nin ilkesini anlatmaz

"Sokratik" dendiğinde okur soru-cevap yöntemini düşünür; Nietzsche'de Sokratesçi olan bir sanat ve hayat ilkesidir: "güzel olmak için her şey anlaşılır olmalıdır", "erdem bilgidir". Dionysosçu olanın yeni karşıtıdır; Apolloncu olanın değil.

Atıf ve kaynak notu

Nietzsche'nin Sokrates'i tarihî Sokrates değil, Euripides ve Platon üzerinden kurulmuş bir tiptir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: Sokratesçi olan, Sokratesçilik

Metinlerde işaretlendiği yerler

2 yer · 2 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.