Kavram
socraticum
- Yunanca
- Σωκρατικός (Sōkratikos)
- Latince
- socraticum (yeni Latince)
- Almanca
- das Sokratische; Sokratismus
- Fransızca
- le socratique; le socratisme
- İngilizce
- the Socratic, Socratism
- Türkçe
- Sokratesçi olan; Sokratesçilik
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte "Sokratik" soru sorarak öğretme yöntemidir. Nietzsche Sokrates'te "teorik insan"ın ilk örneğini görür: düşüncenin varlığın en derin uçurumlarına kadar inip onu düzeltebileceğine dair iyimser inanç. Euripides'in ağzından konuşan bu "yeni daimon" tragedyayı öldürmüştür; estetik Sokratesçilik müziği ve miti tragedyadan sürer.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 4. yy | Platon, Ksenophon | Sokrates'in konuşmaları ve hayatı | Diyaloglar, Hatıralar |
| 1872 | Nietzsche | Dionysosçu olanın karşıtı; estetik Sokratesçilik, teorik insan, iyimserlik | Tragedyanın Doğuşu § 12–15 |
| 1888 | Nietzsche | "Sokrates sorunu": akılcılık bir çöküş belirtisi | Putların Alacakaranlığı |
Dönüşüm: Bir kişinin adından bir yönteme, Nietzsche'de bütün bir kültürü belirleyen bilgi iyimserliğine.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | Σωκρατικός (Sōkratikos) | Sokrates'e ait; Sōkratikoi logoi "Sokratesçi konuşmalar" (Aristoteles) |
| Latince | socraticus | Cicero'da Sokrates okulu |
| Almanca / Fransızca | das Sokratische, Sokratismus / le socratisme | Nietzsche, Tragedyanın Doğuşu § 12 ("Dionysosçu olan ve Sokratesçi olan") |
| İngilizce | the Socratic, Socratism |
Türkçe karşılığı
Sokratesçi olan; Sokratesçilik. Dionysosçu olan ve Apolloncu olan ile aynı kalıp; "Sokratik" yöntem adı olarak yerleşmiştir, ama Nietzsche'nin ilkesini anlatmaz
"Sokratik" dendiğinde okur soru-cevap yöntemini düşünür; Nietzsche'de Sokratesçi olan bir sanat ve hayat ilkesidir: "güzel olmak için her şey anlaşılır olmalıdır", "erdem bilgidir". Dionysosçu olanın yeni karşıtıdır; Apolloncu olanın değil.
Atıf ve kaynak notu
Nietzsche'nin Sokrates'i tarihî Sokrates değil, Euripides ve Platon üzerinden kurulmuş bir tiptir.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: Sokratesçi olan, Sokratesçilik
Metinlerde işaretlendiği yerler
2 yer · 2 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.