Kavram
Microcosmos
- Yunanca
- μικρόκοσμος (mikrokosmos), μικρὸς κόσμος
- Latince
- microcosmus, minor mundus
- Almanca
- Mikrokosmos
- Fransızca
- microcosme
- İngilizce
- microcosm
- Türkçe
- küçük evren
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Kelime gündelik dile sonradan geçmiştir ("kendi başına küçük bir dünya"). Felsefede, insanı anlamakla evreni anlamanın aynı işin iki yüzü olduğu savını taşır: evren dört unsurdan, insan dört hılttan oluşur.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 4. yy | Platon, Aristoteles | Evrenin ruhu ve bedeni ile insanınki arasında benzerlik; canlı "küçük evren" gibidir | Timaeus |
| 7. yy | Isidorus | Eskiler insanı evrenin yapısının ortaklığına koydu; dört unsur / dört hılt eşlemesi | De natura rerum 9.1–2 |
Dönüşüm: yapı benzerliğinden tıbbî ve ahlâkî bir öğretiye.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | μικρόκοσμος (mikrokosmos) | Aristoteles Fizik VIII'de canlı için "küçük evren" (μικρὸς κόσμος) ifadesi; tek kelime olarak geç dönemde |
| Latince | minor mundus | Isidorus Yunanca kelimeyi verip Latince açıklar (De natura rerum 9.2) |
| Almanca / Fransızca | Mikrokosmos / microcosme | — |
| İngilizce | microcosm |
Türkçe karşılığı
küçük evren. Rakip: "âlem-i sağîr" (İslam felsefesi terimi), "mikrokozmos" (çevrilmemiş biçim). Canlı ve anlaşılır olduğu için "küçük evren" seçildi; not Yunanca kökenli adla tutuldu.
"Küçük evren" benzetme mi, yapı özdeşliği mi? Isidorus'ta eşleme maddîdir: evrenin dört unsuruna insanın dört hıltı karşılık gelir. Daha geniş okumalarda (Platoncu, sonra Rönesans) ise bu, ruhun evrenin düzenini taşıdığı savına dönüşür.
Atıf ve kaynak notu
Isidorus'ta mundus kelimesi aynı paragrafta günahkârlar için de kullanılır ("evren onu tanımadı"); terim yalnız kozmolojik değildir.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: küçük evren
Metinlerde işaretlendiği yerler
1 yer · 1 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.