İçeriğe geç

Kavram

Microcosmos

Yunanca
μικρόκοσμος (mikrokosmos), μικρὸς κόσμος
Latince
microcosmus, minor mundus
Almanca
Mikrokosmos
Fransızca
microcosme
İngilizce
microcosm
Türkçe
küçük evren

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Kelime gündelik dile sonradan geçmiştir ("kendi başına küçük bir dünya"). Felsefede, insanı anlamakla evreni anlamanın aynı işin iki yüzü olduğu savını taşır: evren dört unsurdan, insan dört hılttan oluşur.

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Platon, Aristoteles Evrenin ruhu ve bedeni ile insanınki arasında benzerlik; canlı "küçük evren" gibidir Timaeus
7. yy Isidorus Eskiler insanı evrenin yapısının ortaklığına koydu; dört unsur / dört hılt eşlemesi De natura rerum 9.1–2

Dönüşüm: yapı benzerliğinden tıbbî ve ahlâkî bir öğretiye.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca μικρόκοσμος (mikrokosmos) Aristoteles Fizik VIII'de canlı için "küçük evren" (μικρὸς κόσμος) ifadesi; tek kelime olarak geç dönemde
Latince minor mundus Isidorus Yunanca kelimeyi verip Latince açıklar (De natura rerum 9.2)
Almanca / Fransızca Mikrokosmos / microcosme —
İngilizce microcosm

Türkçe karşılığı

küçük evren. Rakip: "âlem-i sağîr" (İslam felsefesi terimi), "mikrokozmos" (çevrilmemiş biçim). Canlı ve anlaşılır olduğu için "küçük evren" seçildi; not Yunanca kökenli adla tutuldu.

"Küçük evren" benzetme mi, yapı özdeşliği mi? Isidorus'ta eşleme maddîdir: evrenin dört unsuruna insanın dört hıltı karşılık gelir. Daha geniş okumalarda (Platoncu, sonra Rönesans) ise bu, ruhun evrenin düzenini taşıdığı savına dönüşür.

Atıf ve kaynak notu

Isidorus'ta mundus kelimesi aynı paragrafta günahkârlar için de kullanılır ("evren onu tanımadı"); terim yalnız kozmolojik değildir.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: küçük evren

Metinlerde işaretlendiği yerler

1 yer · 1 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.