İçeriğe geç

Kavram

medietas

Yunanca
μεσότης (mesotēs)
Latince
medietas
Almanca
Mittel
Fransızca
médiété
İngilizce
mean
Türkçe
orta

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelikte "orta yer, yarı". Boethius'ta iki uç terim arasına konan sayının kurduğu bağıntıdır: Aritmetik orta farkları, geometrik orta oranları, armonik orta farkların oranını uçların oranına eşitler. Aynı iki uç arasına üç orta da konabilir (10, 25, 40; 10, 20, 40; 10, 16, 40).

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
6. yy Boethius On orta: üçü eski, üçü bunların karşıtı, dördü sonradan eklenmiş; aritmetik azınlık yönetimine, musiki ortası soylulara, geometrik halk yönetimine benzetilir; 6, 8, 9, 12 "en büyük armoni"dir Boethius, De arithmetica II 40–54

Dönüşüm: Sayı teorisinden musiki aralıklarına, oradan siyaset benzetmesine: Bir sayı bağıntısı toplumsal düzenin ölçüsü olur.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca μεσότης (mesotēs) Arkhytas'ın üç ortası; Nikomakhos, Aritmetiğe Giriş II 21–29
Latince medietas medius "ortadaki"nden; Boethius'ta hem "orta" hem "yarı" anlamında geçer; proportionalitas (analogia) ile çoğu yerde birlikte kullanılır
Almanca / Fransızca Mittel / médiété
İngilizce mean

Türkçe karşılığı

orta. rakipler: ortalama (modern istatistik anlamını çağrıştırır; üç terimin orantısını değil tek bir değeri düşündürür), orta terim (kıyastaki medius terminus ile karışır). "Orta" diziliş ve bağıntıyı birlikte adlandırdığı için seçildi

Atıf ve kaynak notu

Boethius'un listesi Nikomakhos'u izler; onluya tamamlanması Pythagorasçı bir düzenlemedir, ortaların hepsi aynı derecede kullanılmaz. medietas Aristoteles ahlâkının "orta"sıyla (mesotēs) aynı kelimedir, ama burada ahlâkî değil sayısaldır.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: orta, ortalardan, ortayı

Metinlerde işaretlendiği yerler

3 yer · 3 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.