Kavram
medietas
- Yunanca
- μεσότης (mesotēs)
- Latince
- medietas
- Almanca
- Mittel
- Fransızca
- médiété
- İngilizce
- mean
- Türkçe
- orta
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte "orta yer, yarı". Boethius'ta iki uç terim arasına konan sayının kurduğu bağıntıdır: Aritmetik orta farkları, geometrik orta oranları, armonik orta farkların oranını uçların oranına eşitler. Aynı iki uç arasına üç orta da konabilir (10, 25, 40; 10, 20, 40; 10, 16, 40).
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| 6. yy | Boethius | On orta: üçü eski, üçü bunların karşıtı, dördü sonradan eklenmiş; aritmetik azınlık yönetimine, musiki ortası soylulara, geometrik halk yönetimine benzetilir; 6, 8, 9, 12 "en büyük armoni"dir | Boethius, De arithmetica II 40–54 |
Dönüşüm: Sayı teorisinden musiki aralıklarına, oradan siyaset benzetmesine: Bir sayı bağıntısı toplumsal düzenin ölçüsü olur.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | μεσότης (mesotēs) | Arkhytas'ın üç ortası; Nikomakhos, Aritmetiğe Giriş II 21–29 |
| Latince | medietas | medius "ortadaki"nden; Boethius'ta hem "orta" hem "yarı" anlamında geçer; proportionalitas (analogia) ile çoğu yerde birlikte kullanılır |
| Almanca / Fransızca | Mittel / médiété | |
| İngilizce | mean |
Türkçe karşılığı
orta. rakipler: ortalama (modern istatistik anlamını çağrıştırır; üç terimin orantısını değil tek bir değeri düşündürür), orta terim (kıyastaki medius terminus ile karışır). "Orta" diziliş ve bağıntıyı birlikte adlandırdığı için seçildi
Atıf ve kaynak notu
Boethius'un listesi Nikomakhos'u izler; onluya tamamlanması Pythagorasçı bir düzenlemedir, ortaların hepsi aynı derecede kullanılmaz. medietas Aristoteles ahlâkının "orta"sıyla (mesotēs) aynı kelimedir, ama burada ahlâkî değil sayısaldır.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: orta, ortalardan, ortayı
Metinlerde işaretlendiği yerler
3 yer · 3 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.