İçeriğe geç

Kavram

Libido dominandi

Yunanca
φιλαρχία (philarkhia); φιλοτιμία (philotimia) "şan sevgisi" ayrı
Latince
libido dominandi; cupiditas dominationis; dominandi libido; amor dominandi
Almanca
Herrschsucht
Fransızca
libido dominandi, désir de dominer
İngilizce
lust for domination
Türkçe
hükmetme şehveti

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Gündelik dilde güç hırsıdır. Augustinus'ta yeryüzü şehrinin ayırt edici bozukluğudur: Hükmeden, arzusunun kölesidir (önsöz). V 12–19'da cupiditas gloriae "şan arzusu" ile ayrılır: Şan arzusu iyi yargılayanlara hoş görünmemekten çekinir, bu yüzden daha büyük kusurları dizginler; şanı küçümseyip hâkimiyete aç olan ise zulüm ve sefahatte hayvanları geçer (V 19). Horatius'un dizesi de arzuyu yenmenin krallıktan büyük olduğunu söyler (V 13).

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 1. yy Sallustius Lubido dominandi savaşların sebebi De coniuratione Catilinae 2
MÖ 1. yy Horatius Açgözlü ruhu terbiye etmek geniş hükümranlıktan üstündür Carmina II 2
413–426 Augustinus Yeryüzü şehrinin şehveti; şan arzusundan ayrımı Augustinus, De civitate Dei önsöz, III 14, V 13, 19

Dönüşüm: Tarihçinin savaş sebebinden, ruhun kendi köleliğini anlatan teolojik bir tanıya.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca φιλαρχία Yönetme hırsı; Platon Devlet'te zamanla bozulan ruhlarda görülür.
Latince libido dominandi Sallustius De coniuratione Catilinae 2'de savaşların sebebi olarak lubido dominandi'den söz eder. Augustinus ifadeyi De civitate Dei'nin önsözünde alır: Hükmetmeyi isteyen şehrin kendisine hükmetme şehveti hükmeder.
Almanca / Fransızca Herrschsucht / libido dominandi
İngilizce lust for domination

Türkçe karşılığı

hükmetme şehveti. iktidar hırsı: modern ve doğal, ama libido'nun ahlâkî ağırlığını kaybettirir. hâkimiyet arzusu: cupiditas dominationis için uygundur (V 19). hükmetme şehveti: libido için kullanılan bağlayıcı karşılığı korur.

"Şehvet" Türkçede cinsel anlama kayar. Augustinus'un amacı da budur: Hükmetme isteği bir kötü arzudur, ruhu bedensel şehvet gibi köleleştirir.

Atıf ve kaynak notu

Libido dominandi tek ve sabit bir terim değildir: Augustinus dominandi libido, cupiditas dominationis, amor dominandi (V 21) ifadelerini bir arada kullanır.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: hükmetme şehvetini, Hükmetme hırsı

Metinlerde işaretlendiği yerler

2 yer · 2 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.