İçeriğe geç

Kavram

constitutio

Yunanca
πολιτεία (politeia)
Latince
constitutio
Almanca
Verfassung, Staatsverfassung
Fransızca
constitution
İngilizce
constitution
Türkçe
anayasa

Gündelik anlamdan felsefi anlama

Bugün anayasa bir devletin temel hukuk metnidir. Hegel'de ise kelimenin eski anlamı, yani "yapı, bünye" de canlıdır: devletin tikel etkinliklere ayrışmış canlı bütünü. Anayasaların tarihi, zümrelerin ve onların birbirleriyle ilişkilerinin biçimlenmesinin tarihidir (§ 527 Açıklaması).

Tarih içinde

Dönem Düşünür Anlam Kaynak
MÖ 4. yy Aristoteles Politeia: sitenin makamlar düzeni; doğru ve sapkın biçimler Politika III
MÖ 54–51 Cicero Karma devlet düzeni (constitutio) De re publica I 69
1748 Montesquieu Kuvvetler ayrılığına dayanan hürriyet anayasası De l'esprit des lois XI 6
1830 Hegel Devlet gücünün eklemlenişi, mevcut adalet Felsefî Bilimler Ansiklopedisi, § 536–544

Dönüşüm: Bir sitenin düzeni anlamındaki politeia'nın modern çağda yazılı temel kanuna dönüşmesi; Hegel'in "yapılmış anayasa" düşüncesine karşı organik anayasayı savunması.

Dillerde karşılıkları

Dil Karşılık Köken ve kullanım
Yunanca πολιτεία (politeia) Aristoteles, Politika III 6: sitedeki makamların, özellikle en yüksek makamın düzeni.
Latince constitutio constituere "kurmak, düzenlemek"; Roma'da imparator buyruğu; Cicero'da rei publicae constitutio "devletin düzeni".
Almanca / Fransızca Verfassung / constitution Hegel, Felsefî Bilimler Ansiklopedisi (1830), § 536–544; Hukuk Felsefesinin Ana Hatları, § 272 vd.
İngilizce constitution

Türkçe karşılığı

anayasa. Verfassung "anayasa", Staatsverfassung "devlet anayasası"; Verfassung gündelik "durum, hâl" anlamında bağlanmaz. inneres Staatsrecht "iç devlet hukuku".

Hegel'de anayasa yazılı bir belge değil, "devlet gücünün eklemlenişi"dir (§ 539): akla uygun iradenin kendi bilincine varıp bulunduğu ve hükûmetin kolları eliyle gerçekliğe konduğu organik düzen. Bu yüzden "yapılmış" değil, bir halkın tininden gelişmiş olandır; anayasa "mevcut adalet"tir.

Atıf ve kaynak notu

Çeviri sırasında (Encyklopädie der philosophischen Wissenschaften, § 536–539) açılmış nottur.

İlgili kavramlar

Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: anayasa

Metinlerde işaretlendiği yerler

2 yer · 2 eser

Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.