Kavram
constitutio
- Yunanca
- πολιτεία (politeia)
- Latince
- constitutio
- Almanca
- Verfassung, Staatsverfassung
- Fransızca
- constitution
- İngilizce
- constitution
- Türkçe
- anayasa
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Bugün anayasa bir devletin temel hukuk metnidir. Hegel'de ise kelimenin eski anlamı, yani "yapı, bünye" de canlıdır: devletin tikel etkinliklere ayrışmış canlı bütünü. Anayasaların tarihi, zümrelerin ve onların birbirleriyle ilişkilerinin biçimlenmesinin tarihidir (§ 527 Açıklaması).
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 4. yy | Aristoteles | Politeia: sitenin makamlar düzeni; doğru ve sapkın biçimler | Politika III |
| MÖ 54–51 | Cicero | Karma devlet düzeni (constitutio) | De re publica I 69 |
| 1748 | Montesquieu | Kuvvetler ayrılığına dayanan hürriyet anayasası | De l'esprit des lois XI 6 |
| 1830 | Hegel | Devlet gücünün eklemlenişi, mevcut adalet | Felsefî Bilimler Ansiklopedisi, § 536–544 |
Dönüşüm: Bir sitenin düzeni anlamındaki politeia'nın modern çağda yazılı temel kanuna dönüşmesi; Hegel'in "yapılmış anayasa" düşüncesine karşı organik anayasayı savunması.
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | πολιτεία (politeia) | Aristoteles, Politika III 6: sitedeki makamların, özellikle en yüksek makamın düzeni. |
| Latince | constitutio | constituere "kurmak, düzenlemek"; Roma'da imparator buyruğu; Cicero'da rei publicae constitutio "devletin düzeni". |
| Almanca / Fransızca | Verfassung / constitution | Hegel, Felsefî Bilimler Ansiklopedisi (1830), § 536–544; Hukuk Felsefesinin Ana Hatları, § 272 vd. |
| İngilizce | constitution |
Türkçe karşılığı
anayasa. Verfassung "anayasa", Staatsverfassung "devlet anayasası"; Verfassung gündelik "durum, hâl" anlamında bağlanmaz. inneres Staatsrecht "iç devlet hukuku".
Hegel'de anayasa yazılı bir belge değil, "devlet gücünün eklemlenişi"dir (§ 539): akla uygun iradenin kendi bilincine varıp bulunduğu ve hükûmetin kolları eliyle gerçekliğe konduğu organik düzen. Bu yüzden "yapılmış" değil, bir halkın tininden gelişmiş olandır; anayasa "mevcut adalet"tir.
Atıf ve kaynak notu
Çeviri sırasında (Encyklopädie der philosophischen Wissenschaften, § 536–539) açılmış nottur.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: anayasa
Metinlerde işaretlendiği yerler
2 yer · 2 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.