Kavram
maiestas
- Yunanca
- τὸ κύριον (to kyrion)
- Latince
- maiestas / summa potestas
- Almanca
- Souveränität
- Fransızca
- souveraineté
- İngilizce
- majesty, sovereignty
- Türkçe
- egemenlik
Gündelik anlamdan felsefi anlama
Gündelikte "bağımsızlık, hükmetme yetkisi". Modern siyaset felsefesinde (Bodin, Hobbes, Rousseau) en yüksek ve bölünmez güç. Hegel egemenliği kişide ya da halkta bulunan bir güç miktarı olarak değil, organizmanın parçalarını organa çeviren birlik ilkesi olarak kavrar.
Tarih içinde
| Dönem | Düşünür | Anlam | Kaynak |
|---|---|---|---|
| MÖ 4. yy | Aristoteles | Şehirde karar yetkisinin kimde olduğu (to kyrion) | Politika III |
| 1576 | Bodin | Maiestas: kanunlardan bağımsız, sürekli ve mutlak güç | Cumhuriyet Üzerine Altı Kitap I, 8 |
| 1651 | Hobbes | Sözleşmeyle kurulan bölünmez egemen | Leviathan XVIII |
| 1762 | Rousseau | Genel iradenin kullanımı olarak halk egemenliği; devredilemez ve bölünemez | Toplum Sözleşmesi II, 1–2; voluntas generalis |
| 1820 | Hegel | Tikel kuvvetlerin devletin birliğindeki idealliği; hükümdar kişisinde gerçeklik | Hukuk Felsefesinin Ana Hatları, § 278–279 |
Dönüşüm: En yüksek güç miktarından (Bodin, Hobbes) halkın iradesine (Rousseau), oradan organik bütünün birlik ilkesine (Hegel).
Dillerde karşılıkları
| Dil | Karşılık | Köken ve kullanım |
|---|---|---|
| Yunanca | τὸ κύριον (to kyrion) | Aristoteles'te şehirde "egemen olan", en yüksek karar yetkisi (Politika III). |
| Latince | maiestas / summa potestas | maiestas "yücelik"; Bodin'de egemenliğin Latince adı: vatandaşlar üzerinde kanunlardan bağımsız en yüksek güç. |
| Almanca / Fransızca | Souveränität / souveraineté | Hegel, Hukuk Felsefesinin Ana Hatları, § 278–279, § 321 vd. |
| İngilizce | majesty, sovereignty |
Türkçe karşılığı
egemenlik. Souveränität "egemenlik"; Souverän "egemen", Despotismus "despotizm", Ochlokratie "oklokrasi" bağlanmaz; potestas "güç", imperium "hükümranlık" ayrı notlardır.
Hegel'de egemenlik keyfî kudret değildir; tikel kuvvetlerin ve işlerin bağımsız olmayıp devletin birliğinde kök salması, yani onların idealliğidir. Despotizm kanunsuzluk durumudur; egemenlik ise tam da kanunî, meşrutî durumun momentidir. İç egemenlik barışta bilinçsiz zorunluluk ve yukarıdan yönetim olarak, zaruret durumunda ise bütünün kurtarılması için tikel olanın feda edilmesi olarak görünür; dışa dönük yanı devletin öbür devletler karşısındaki bireyselliğidir. Egemenlik gerçekliğini bir kişide, hükümdarın "İstiyorum"unda bulur.
Atıf ve kaynak notu
Çeviri sırasında (Grundlinien der Philosophie des Rechts, § 278) açılmış nottur.
İlgili kavramlar
Çevirilerde şu karşılıklarla geçiyor: egemenliğini
Metinlerde işaretlendiği yerler
1 yer · 1 eser
Çeviride kavramın özellikle işaretlendiği yerler. Geçtiği bütün yerler için aramayı kullanın.